ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỖ XUÂN THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA MÔN TIẾNG ANH
CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG PTDTBT THCS
HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐỖ XUÂN THỦY

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA MÔN TIẾNG ANH
CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG PTDTBT THCS
HUYỆN NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN
Ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn: TS. NGUYỄN THỊ TUYẾT HẠNH

THÁI NGUYÊN - 2018


Thái Nguyên, tháng 11 năm 2018
Tác giả luận văn
Đỗ Xuân Thủy

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH .................................................................................. vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu................................................................. 2
4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
6. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 3
7. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 4
8. Cấu trúc của luận văn ...................................................................................... 4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
NGOẠI KHÓA MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ
THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ ................................. 5
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề....................................................................... 5
1.1.1. Những nghiên cứu về hoạt động ngoại khóa môn học ở trường
phổ thông ............................................................................................................. 5
1.1.2. Những nghiên cứu về quản lý hoạt động ngoại khóa môn học ở

1.6.2. Năng lực đội ngũ giáo viên tiếng Anh..................................................... 37
1.6.3. Sự phối hợp của các lực lượng giáo dục ................................................. 38
1.6.4. Năng lực quản lý của hiệu trưởng và các cán bộ quản lý trường học......... 39
1.6.5. Điều kiện cơ sở vật chất, tài chính của trường ........................................ 39
1.6.6. Điều kiện kinh tế xã hội của địa phương ................................................. 39
Tiểu kết chương 1 .............................................................................................. 41

iv


Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOẠI
KHÓA MÔN TIẾNG ANH CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG
PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN
NẬM PỒ, TỈNH ĐIỆN BIÊN ......................................................................... 42
2.1. Một vài nét về khách thể khảo sát và tổ chức khảo sát .............................. 42
2.1.1. Một vài nét về các trường PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ tỉnh
Điện Biên ........................................................................................................... 42
2.1.2. Tổ chức khảo sát ...................................................................................... 46
2.2. Thực trạng hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh của học sinh ở các
trường PTDT Bán trú THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ........................... 48
2.2.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về hoạt động ngoại khóa
môn tiếng Anh ở trường PTDT Bán trú THCS ................................................. 48
2.2.2. Thực trạng tổ chức hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh ở các
trường PTDT Bán trú THCS huyện Nậm Pồ .................................................... 52
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh cho học
sinh ở các trường PTDT Bán trú THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.......... 58
2.3.1. Thực trạng lập kế hoạch hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh cho
học sinh ở các trường PTDT Bán trú THCS huyện Nậm Pồ ............................ 58
2.3.2. Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh
cho HS ở các trường PTDT Bán trú THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ........ 61

3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ ........................................................... 79
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ............................................................. 79
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả .......................................................... 80
3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh cho học
sinh ở các trường PTDT Bán trú THCS huyện Nậm Pồ ................................... 80
3.2.1. Tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức cho CBQL - GV - HS và
các lực lượng giáo dục về tác dụng, tầm quan trọng của hoạt động ngoại
khóa môn tiếng Anh cho HS ở trường PTDT Bán trú THCS ........................... 80
3.2.2. Xây dựng kế hoạch HĐNK môn tiếng Anh đúng qui trình dựa trên
các căn cứ khoa học và thực tiễn ....................................................................... 84

vi


3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho CBGV về tổ chức
hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh cho học sinh ở trường phổ thông
dân tộc bán trú trung học cơ sở.......................................................................... 87
3.2.4. Nâng cao năng lực lập kế hoạch, quản lý hoạt động ngoại khóa bộ
môn cho hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn .............................................. 90
3.2.5. Chỉ đạo tổ chức đa dạng hình thức ngoại khóa môn tiếng Anh và
kết hợp với các bộ môn khác ............................................................................. 93
3.2.6. Xây dựng các điều kiện để tổ chức tốt hoạt động ngoại khóa môn
tiếng Anh ........................................................................................................... 95
3.2.7. Đổi mới kiểm tra, đánh giá công tác tổ chức hoạt động ngoại khóa
môn tiếng Anh cho học sinh ở trường PTDT Bán trú THCS huyện Nậm
Pồ, tỉnh Điện Biên ............................................................................................. 98
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ............................................................... 101
3.4. Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ........... 103
3.4.1 Đối tượng khảo nghiệm .......................................................................... 103
3.4.2 Cách đánh giá ......................................................................................... 103


HĐGDNGLL

:

Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

HĐNK

:

Hoạt động ngoại khóa

NXB

:

Nhà xuất bản

PTDTBT

:

Phổ thông dân tộc bán trú

THCS

:

Trung học cơ sở

khóa môn tiếng Anh của hiệu trưởng các trường PTDT Bán trú
THCS Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ......................................................... 59
Bảng 2.11: Đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch HĐNK môn
tiếng Anh cho học sinh ở các trường PTDT Bán trú THCS
huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.......................................................... 62
Bảng 2.12: Thực trạng chỉ đạo tổ chức HĐNK môn tiếng Anh cho HS ........... 64

v


Bảng 2.13: Ý kiến của CBQL và GV về thực trạng kiểm tra, đánh giá
HĐNK môn tiếng Anh cho học sinh ở các trường PTDT Bán trú
THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên .............................................. 66
Bảng 2.14: Đánh giá thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động ngoại
khóa môn tiếng Anh cho học sinh ở các trường PTDT Bán trú
THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên .............................................. 68
Bảng 2.15: Thực trạng về những khó khăn gặp phải khi tổ chức HĐNK
môn tiếng Anh ................................................................................... 69
Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm thu được về mức độ cần thiết và tính khả
thi của các biện pháp đề xuất .......................................................... 103

vi


DANH MỤC CÁC HÌNH
Biểu đồ: 3.1: Mức độ tương quan của tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp quản lý HĐNK môn tiếng Anh ở trường PTDT Bán
trú THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên ................................... 104

vi


1


Hoạt động ngoại khóa của học sinh có tác dụng tạo môi trường thuận lợi
để học sinh các trường PTDTBT THCS phát triển một cách toàn diện về năng
lực, phát huy những tố chất và tài năng, khắc phục những điểm yếu còn tồn tại
để phát triển và thích ứng trong môi trường xã hội luôn luôn biến đổi.
Tuy nhiên, trong thực tiễn, các trường PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ
mới quan tâm nhiều đến hoạt động dạy học, ít quan tâm đến hoạt động ngoại
khóa bộ môn cho học sinh. Hiệu quả các hoạt động ngoại khóa dạy học nói
chung và hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh chưa cao. Khả năng sử dụng
ngoại ngữ của học sinh còn yếu, đặc biệt là học sinh ở các trường vùng sâu,
vùng xa như huyện Nậm Pồ. ...
Có nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên chính là do việc tổ chức quản lý dạy
và học ngoại ngữ còn có những hạn chế nhất định. Vì vậy mà nhiệm vụ cấp thiết
đặt ra là phải có các biện pháp quản lý cụ thể, thiết thực quản lý hoạt động ngoại
khoá môn Tiếng Anh, nhằm để nâng cao chất lượng dạy học nói chung và chất
lượng dạy môn tiếng Anh ở các trường PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ nói riêng.
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý
hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh cho học sinh các trường PTDTBT
THCS huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên” làm luận văn tốt nghiệp khoá đào tạo.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu về lý luận và thực trạng quản lý tổ chức hoạt động
ngoại khóa môn tiếng Anh cho học sinh các trường PTDTBT THCS huyện Nậm
Pồ tỉnh Điện Biên, để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động ngoại khóa môn
tiếng Anh cho học sinh nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng
Anh cho học sinh các trường PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu

đến dạy học, hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh, quản lý, quản lý dạy học….
nhằm xây dựng khung lý thuyết của đề tài.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Điều tra, khảo sát thực tế bằng các phiếu hỏi, thu thập thông tin, xử lý
số liệu nhằm mô tả thực trạng hoạt động dạy học, tổ chức hoạt động ngoại khóa
môn học tiếng Anh và thực trạng quản lý hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh
cho học sinh các trường PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ tỉnh Điện Biên.

3


- Phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh nhằm bổ sung
kết quả điều tra bằng phiếu hỏi.
- Quan sát, tổng kết kinh nghiệm tổ chức hoạt động ngoại khóa môn
tiếng Anh cho học sinh các trường PTDTBT THCS huyện Nậm Pồ tỉnh Điện
Biên và một số kinh nghiệm quản lý hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh.
- Phương pháp xin ý kiến chuyên gia nhằm khảo nghiệm tính hiệu quả,
tính khả thi của các biện pháp đề xuất.
6.3. Phương pháp hỗ trợ
- Sử dụng phương pháp thống kê toán học và phần mềm tin học để sử lý
số liệu và phân tích, đánh giá các kết quả nghiên cứu.
7. Phạm vi nghiên cứu
Với mục đích nghiên cứu của luận văn, tác giả luận văn chỉ nghiên cứu các
biện pháp quản lý của hiệu trưởng về hoạt động ngoại khóa môn tiếng Anh cho học
sinh ở ba trường PTDTTH THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên. Nghiên cứu
khảo sát thực trạng ở 3 trường PTDTTH THCS huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên.
Trường PTDTTH THCS NaCôSa
Trường PTDTTH THCS Nà Khoa
Trường PTDTTH THCS Nà Bủng
Giới hạn khách thể điều tra.

Chính phủ Anh cho rằng, cần xem các hoạt động này là một phần quan trọng của
công tác giáo dục thế hệ trẻ. Để nâng cao chất lượng và tăng cường số lượng các
hoạt động này, chính phủ Anh đã đưa ra các qui định về trách nhiệm của giáo
viên và nhà trường, tăng cường các nguồn lực và các điều kiện cho việc tổ chức
các hoạt động ngoại khoá và các hoạt động ngoài giờ lên lớp khác [25].
Bà Ruth Kelly, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Anh nhận xét: Các hoạt động
ngoài giờ lên lớp, nhất là các hoạt động ngoại khoá đã làm giàu chương trình
học, tạo dựng niềm tin và củng cố kĩ năng cho học sinh. Quy định mới của Bộ
Giáo dục Anh về tổ chức và quản lí các hoạt động ngoài giờ lên lớp nêu rõ:
+ Cần cam kết rằng tất cả mọi trẻ em phải có cơ hội tham gia một cách
có chất lượng các hoạt động ngoài giờ lên lớp, học tập các kinh nghiệm sống.
+ Khuyến khích các trường học liên kết với nhau trong việc tổ chức các
hoạt động này;

5


+ Khuyến khích cha mẹ học sinh tham gia; Đưa ra các hỗ trợ và các lời
khuyên; Cung cấp thông tin và các hướng dẫn thực hành và đặt mục tiêu ưu
tiên cho việc tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp. [25]
Công trình nghiên cứu gần đây của các nhà giáo dục Mĩ cho thấy tác dụng
to lớn của các hoạt động ngoài giờ lên lớp nói chung và ngoại khoá nói riêng sau
đây đối với đời sống của học sinh: có 49% học sinh không tham gia vào các hoạt
động ngoài giờ lên lớp sử dụng ma tuý, 37% trong độ tuổi từ 13-19 phải làm bố
mẹ sớm hơn những em khác có tham gia từ 1 đến 4 giờ vào các hoạt động ngoại
khoá 8/10 em có tham gia các hoạt động ngoại khoá đạt được kết quả học tập cao.
Những học sinh thường xuyên tham gia vào các chương trình hoạt động ngoài giờ
lên lớp có chất lượng thường đạt được thành tích học tập cao hơn, có hành vi đạo
đức tốt hơn trong nhà trường, có mối quan hệ và xúc cảm tốt hơn, phát triển tốt
hơn và không có các hiện tượng sử dụng ma tuý, bạo lực...[28].

các em” .
Cai Rôp - Nhà giáo dục học người Nga đã viết: “Khi đặt kế hoạch công
tác giảng dạy chung cho cả năm học mới, người hiệu trưởng phải xét kết quả
hoạt động ngoài lớp năm học trước và nhằm mục đích nâng cao thành tích của
học sinh, củng cố kỷ luật và nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường, mà
hoạch định nhiệm vụ hoạt động ngoài giờ lên lớp cho năm học sắp tới. Trong
kế hoạch công tác của nhà trường có dành một mục riêng cho hoạt động ngoài
lớp. Mục đích đó gồm mấy yếu tố sau: Xây dựng điều kiện và cơ sở vật chất
cho hoạt động ngoài lớp năm tới, các hoạt động ngoài lớp của nhà trường và
của lớp, phân phối lực lượng và định kỳ hạn cho kế hoạch. Về kế hoạch tỷ mỉ,
chi tiết, cụ thể về cách tổ chức các hoạt động quần chúng đặc biệt hoặc các
ngày nghỉ… thì người phụ trách tổ chức và người chỉ đạo sẽ quyết định riêng
và bổ sung cho kế hoạch toàn năm. Những người phụ trách tổ chức và người
chỉ đạo ấy chính là những người được uỷ nhiệm thi hành những điều khoản bổ
sung kia”. Như vậy, các công trình nghiên cứu này đã làm nổi rõ tầm quan
trọng của các hoạt động ngoại khoá và chỉ ra một số biện pháp cần thiết cho
người hiệu trưởng phải làm gì để tổ chức và quản lí tốt các hoạt động này nhằm
nâng cao chất lượng giáo dục.[6]

7


J.A.Cô men xki, ông tổ của nền sư phạm cận đại trong thời gian làm cố
vấn giáo dục tại Hung ga ri đã rất coi trọng hoạt động ngoại khoá bộ môn. Ông
cho học sinh tham gia biểu diễn sân khấu để giúp các em ghi nhớ sâu sắc những
nội dung cần thiết. Ông thấy rằng những chàng trai thường ngày so ro, rụt rè
nay ra trước công chúng với vẻ tự tin, xử sự điềm tĩnh. Những con người mới
mấy tuần lễ trước còn đọc câu ngắc ngứ, bây giê đã có thể nói một đoạn độc
thoại dài mà không phạm lỗi hoặc giải thích những khái niệm một cách hùng
hồn đầy tính thuyết phục.

ngoài giờ lên lớp theo địa bàn dân cư” cho rằng chất lượng giáo dục học sinh ở
nhà trường giảm sút có nguyên nhân từ việc tổ chức các hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp bị buông lỏng.
Các tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt trong cuốn giáo dục học cũng
nhấn mạnh vai trò và tác dụng của hình thức hoạt động ngoại khoá, coi đây là
một trong những hình thức dạy học có khả năng tạo hứng thú cho học sinh,
giúp các em mở rộng, nâng cao, khắc sâu kiến thức được tốt hơn. Nhìn chung
các tác giả trên thế giới và trong nước đều đề cao vai trò và tác dụng của hoạt
động ngoài giờ lên lớp, hay hoạt động ngoại khoá môn học nói riêng trong quá
trình giáo dục học sinh, xem hoạt động ngoại khoá môn học là một trong những
hình thức tổ chức dạy học quan trọng, không thể thiếu trong quá trình dạy học
và giáo dục học sinh. Tuy nhiên bên cạnh việc khẳng định tính cần thiết của
việc tổ chức hoạt động ngoại khoá môn học, những công trình nghiên cứu này
chưa chỉ ra một cách cụ thể việc cần tổ chức và quản lý hoạt động ngoại khoá
môn học ra sao?
Làm thế nào để hoạt động ngoại khoá môn học trong nhà trường trung
học phổ thông thực sự là một hoạt động thường xuyên có kết quả tốt? Các công
trình nghiên cứu chưa chỉ ra cách thức cho nhà quản lý khi tổ chức hướng dẫn
thực hiện các tổ nhóm chuyên môn đưa hoạt động ngoại khoá môn học vào
trong kế hoạch năm học và tổ chức thực hiện một cách có hiệu quả … Điều này
khiến cho không ít trường PTDTBT THCS vẫn cảm thấy hoạt động ngoại khoá
môn học còn là việc làm có tính hình thức, ép buộc…Và trong các công trình

9


nghiên cứu về hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động ngoại khóa, chưa có công
trình nào nghiên cứu về việc quản lý hoạt động ngoại khóa môn Tiếng Anh ở
các trường PTDTBT THCS, nơi có học sinh đa phần là người dân tộc thiểu số,
nơi thực sự có chất lượng dạy học ngoại ngữ còn thấp. Vai trò của hoạt động

dạy và học ngoại ngữ là: “Đổi mới toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ trong
hệ thống giáo dục quốc dân, triển khai chương trình dạy và học ngoại ngữ mới
ở các cấp học, trình độ đào tạo, nhằm đến năm 2015 đạt được một bước tiến rõ
rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữ của nguồn nhân lực, nhất là đối
với một số lĩnh vực ưu tiên; đến năm 2020 đa số thanh niên Việt Nam tốt
nghiệp trung cấp, cao đẳng và đại học có đủ năng lực ngoại ngữ sử dụng độc
lập, tự tin trong giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập, đa
ngôn ngữ, đa văn hóa; biến ngoại ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt
Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”.
Mục tiêu cụ thể của cấp học phổ thông: “Triển khai thực hiện chương
trình giáo dục 10 năm, bắt đầu từ lớp 3 môn ngoại ngữ bắt buộc ở các cấp học
phổ thông. Từ năm 2010 - 2011 triển khai dạy ngoại ngữ theo chương trình
mới cho khoảng 20% số lượng học sinh lớp 3 và mở rộng dần quy mô để đạt
khoảng 70% vào năm học 2015 - 2016; đạt 100% vào năm 2018 - 2019;”
Tác giả Đinh Xuân Huy [8]với công trình nghiên cứu các biện pháp quản
lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của người hiệu trưởng trong trường phổ
thông Dân Tộc Nội Trú - Tỉnh Lai Châu đã khẳng định vai trò quan trọng của
tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đối với việc nâng cao chất
lượng giáo dục của trường phổ thông Dân Tộc Nội Trú, xây dựng các biện
pháp quản lý hoạt động này của người hiệu trưởng, trong đó có hoạt động ngoại
khoá bộ môn.
Bà Ruth Kelly, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Anh nhận xét: các hoạt động
ngoài giờ lên lớp, nhất là các hoạt động ngoại khoá đã làm giàu chương trình
học, tạo dựng niềm tin và củng cố kĩ năng cho học sinh. Qui định mới của Bộ
Giáo dục Anh năm 2005 về tổ chức và quản lí các hoạt động ngoài giờ lên lớp
nêu rõ:

11