BIỆN PHÁP TỔ CHỨC DẠY
HỌC MÔN TOÁN THEO
HƯỚNG PHÂN HÓA Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ HUYỆN THỦY NGUYÊN,
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG


- Nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính thống nhất
Ở trường THCS, HĐDH môn Toán là một hoạt động
trung tâm, tổ chức HĐDH chính là điều hành QTDH môn
học. Dạy và học là hai mặt hoạt động cơ bản của QTDH, luôn
có sự thống nhất, biện chứng với nhau. Trong đó, GV giữ vai
trò là người hướng dẫn, tổ chức, điều khiến; còn HS có vai trò
chủ động lĩnh hội tri thức, rèn luyện kỹ năng, thái độ và hành
vi tốt đẹp. Hoạt động dạy học được diễn ra trong nhà trường
dưới sự quản lý của CBQL. Tổ chức HĐDH là nhiệm vụ
trung tâm trong chức trách quản lý của CBQL. Vì vậy, trong
quá trình tổ chức đòi hỏi CBQL phải xây dựng được các biện
pháp tổ chức HĐDH môn Toán phù hợp với chương trình nội
dung dạy học. Các biện pháp tổ chức HĐDH môn Toán của
các chủ thể tổ chức luôn luôn gắn liền với các nội dung của
HĐDH môn Toán theo hướng phân hóa thống nhất với nhau,
hỗ trợ, thúc đẩy nhau cùng phát triển.
- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và thực tiễn


Các biện pháp tổ chức HĐDH môn Toán được xây dựng
dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn QLGD. Các biện pháp đó
phải có khả năng thực thi, phù hợp với thực tiễn ở các trường

Nguyên, thành phố Hải Phòng theo hướng
phân hóa
- Điều chỉnh các yếu tố đầu vào dạy học môn Toán
theo hướng phân hóa
- Mục tiêu của biện pháp
Để triển khai dạy học môn Toán theo hướng phân hóa
cần sắp xếp một số yếu tố đầu vào có thể được coi như những
điều kiện cần và đủ cho việc thực hiện mục tiêu tổ chức dạy
học môn học này. Do đó, phải đổi mới chương trình, nội dung


dạy học theo hướng phân hóa để góp phần nâng cao chất
lượng dạy học ở THCS.
- Nội dung biện pháp
Nghiên cứu, tìm hiểu, đánh giá phân loại nhận thức của
HS trong tổ chức dạy học môn Toán ở các trường THCS giúp
cho GV có cơ sở để tiến hành giảng dạy phù hợp với đối
tượng tạo điều kiện cho GV vận dụng các PPDH, nâng cao
chất lượng và hiệu quả dạy học môn Toán.
Điều chỉnh, cải tiến chương trình, nội dung dạy học môn
Toán ở các trường THCS, tạo cơ hội cho việc tổ chức HĐDH
môn Toán.
Phải làm cho tập thể GV nhận thức đúng sự cần thiết của
việc điều chỉnh chương trình phù hợp với dạy học môn Toán
theo hướng phân hóa, nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn
học để đổi mới PPDH phù hợp với thực tiễn đòi hỏi.
- Cách thức và điều kiện thực hiện biện pháp
Giáo viên phân nhóm HS. Dựa trên số lượng HS đã
biên chế, GV và các lực lượng có liên quan có thể cung cấp về
tình hình mọi mặt của HS, các GV môn dạy môn Toán trực

cũng như nội dung: xác định những khối kiến thức, kỹ năng
thực sự cần và thiết thực. Những khối kiến thức, kỹ năng
không thực tế với cần cắt bỏ hoặc giảm tải. Nên lựa chọn
những nội dung hoặc tự biên soạn nội dung giảng dạy phù
hợp với dạy học phân hóa và mục tiêu sư phạm đã đặt ra, dẫn
tới việc biên soạn giáo khoa, tài liệu dạy học để phục vụ cho
hoạt động giảng dạy của GV cũng như hoạt động học tập của
HS theo hướng phân hóa. Chương trình dạy học cần xác định
rõ chức năng của từng khối kiến thức đối với HS khi tốt
nghiệp. Từ đó cần xác định được với khối kiến thức cơ bản,
cần giảm khối lượng kiến thức xa thực tế, tăng cường khối
lượng kiến thức liên quan đến cuộc sống. Cần phải có sự điều
chỉnh phù hợp cơ cấu giữa dạy học lý thuyết và dạy học thực
hành, cần tăng cường hơn các kiến thức rèn luyện KNHT.
Giáo viên cần phải cải tiến nội dung dạy học môn Toán
theo hướng phân hóa: cải tiến nội dung dạy học cần phải có


sự thống nhất trong tổ môn, phải chú ý khắc phục tình trạng
chồng chéo về nội dung dạy học của tổ môn. Nội dung dạy
học cần phải được cập nhật để làm mới tri thức trong quá
trình dạy học. Trong quá trình điều chỉnh nội dung dạy học
cần phải tính đến sự sát thực với nhu cầu của nhận thức của
HS. Nội dung trong QTDH cần chọn lọc phù hợp với trình độ
tiếp thu của HS, chú trọng nội dung kiến thức và kỹ năng hoạt
động thực tiễn, chú trọng các học phần thực hành. Việc xây
dựng các nội dung thực hành, tổ chức thực hành gắn với hoạt
động trong đời sống của HS bậc học THCS.
- Điều kiện thực hiện biện pháp
Để thực hiện tốt biện pháp này cần bảo đảm một số


trường, tổ chuyên môn cũng xây dựng kế hoạch cho tổ, cùng
với phân phối chương trình đã được quy định chung. Trên cơ sở
đó GV xây dựng kế hoạch dạy học cá nhân như kế hoạch đổi
mới phương pháp, kế hoạch chi tiết từng tiết dạy,kế hoạch kiểm
tra, đánh giá HS, kế hoạch bài giảng. Trong kế hoạch bài giảng
cá nhân cần phải có sự thống nhất trong tổ chuyên môn về mục
tiêu cần đạt, phương pháp dạy học, thiết bị phục vụ giảng dạy
mỗi bài, mỗi chương. Đối với bộ môn Toán, phần hình học đặc
biệt là hình học không gian đòi hỏi HS phải tư duy tưởng tượng
rất nhiều, chính vì vậy mô hình hay đồ dùng dạy học rất phát
huy tác dụng. Người GV cần có ý thức làm thêm những đồ
dùng dạy học ngoài những đồ dùng được cấp phát.
Trong nhà trường, hiệu trưởng cùng tổ trưởng chuyên
môn phân công cụ thể cho từng GV. BGH cùng tổ trưởng
chuyên môn tạo điều kiện để GV thực hiện đúng phân phối
chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo ngay từ đầu năm
học.
Trong quá trình thực hiện kế hoạch, Hiệu trưởng cùng
Ban giám hiệu, Hội đồng giáo dục và các lực lượng quản lý
phải ý thức được nỗ lực sư phạm của nhà trường, nhất là các
tổ chuyên môn và GV môn Toán hướng tới mục tiêu, nội


dung công việc nào, cách tiến hành từng công việc, lực lượng
thực hiện chính và lực lượng phối hợp, thời gian, tiến độ
công việc, các yếu tố bảo đảm cho hoạt động giảng dạy và
quản lý HĐDH môn Toán ở các trường THCS đạt hiệu quả
thiết thực.
- Cách thức và điều kiện thực hiện biện pháp

quản lý sư phạm, kế hoạch này hướng tới giải quyết nhiệm vụ
gì, vấn đề gì trong hoạt động của tổ chuyên môn”. Xác định
các chuẩn đo kết quả dạy học môn Toán theo mục tiêu phân
hóa, thực chất là các chỉ tiêu chính của việc hoàn thành kế
hoạch. Hiệu trưởng và các lực lượng quản lý phải xác định
được các nguồn lực cần thiết cho việc thực hiện kế hoạch:
Bao gồm cả nguồn lực về con người, tài chính, cơ sở vật
chất, thông tin, tài liệu và đồ dùng dạy học… Việc xây dựng


khung kế hoạch quản lý HĐDH môn Toán của các CBQL
cũng như hoạt động của tổ Toán cần chủ động và phù hợp với
tính chất, nhiệm vụ hoạt ddọng của tổ chuyên môn.
Hiệu trưởng và các lực lượng quản lý ở các trường
THCS cần có một quy trình quản lý HĐDH của tổ chuyên
môn Toán một cách khoa học và phải nắm chắc các bước của
quy trình. Hiệu trưởng chỉ đạo Hiệu phó chuyên môn, Tổ
trưởng bộ môn Toán, các GV dạy học môn Toán phải thường
xuyên tìm kiếm thông tin liên quan đến công việc quản lý;
phải tự bồi dưỡng thường xuyên để nắm chắc mục tiêu dạy
học,... có như vậy mới có đủ khả năng tổ chức, quản lý
HĐDH môn Toán với nhiều tình huống mới xuất hiện trong
thực tiễn HĐDH hiện nay. Với vai trò người đứng đầu của tập
thể sư phạm nhà trường, hiệu trưởng phải thường xuyên bồi
dưỡng nâng cao năng lực nghiệp vụ quản lý cho GV, tích cực
tham gia vào các hoạt động thực tiễn và không ngừng học tập
theo phương châm: xã hội học tập, học tập suốt đời, gắn liền
với thực tiễn quản lý HĐDH đáp ứng đổi mới sự nghiệp giáo
dục.
Tổ trưởng chuyên môn chức thực hiện kế hoạch hoạt

gian thực hiện, phân công người thực hiện,… Tổ trưởng thông
qua kế hoạch trước bộ môn, các thành viên đóng góp ý kiến,
bổ sung, chỉnh sửa cho phù hợp và khả thi, coi đó là kế hoạch
chương trình hành động chung của bộ môn trong cả năm học,
học kỳ. Sau khi thống nhất ở tổ, kế hoạch bộ môn sẽ được
trình các cấp quản lý duyệt, GV lấy kế hoạch bộ môn làm cơ
sở để xây dựng kế hoạch của mỗi GV. Tiến hành phân công
chuyên môn cho hợp lý, khoa học. Chú ý đặc thù các khối lớp
để phân công GV, không nên để GV chỉ dạy nguyên một khối
lớp mà nên để GV nắm được toàn bộ lượng kiến thức trong 3
năm của một HS, đồng thời thầy và trò đã hiểu nhau và thầy
có thể biết rõ điểm mạnh và yếu của từng HS trong lớp mình
phụ trách.
- Điều kiện thực hiện biện pháp
Để thực hiện tốt biện pháp này cần bảo đảm một số điều
kiện chủ yếu sau:


Cần quán triệt từ cấp trường đến tổ chuyên môn, GV
bộ môn có kế hoạch cụ thể, chi tiết trong việc xây dựng và
thực hiện kế hoạch dạy học môn Toán.
Hiệu trưởng căn cứ vào các văn bản chỉ đạo của bộ, của
sở giáo dục sẽ lập kế hoạch chung cho toàn trường, có mục
tiêu và nhiệm vụ cụ thể, các tổ chuyên môn căn cứ vào đó sẽ
xây dựng một kế hoạch cụ thể cho tổ của mình, từ đó các GV
bộ môn sẽ lập kế hoạch giảng dạy theo phân phối chương
trình và phương hướng nhiệm vụ chung của nhà trường, của
tổ, để việc lập kế hoạch được thực hiện một cách đồng bộ từ
trên xuống dưới, người quản lý cao nhất là hiệu trưởng phải
giám sát, đôn đốc trong xây dựng và thực hiện kế hoạch, cần



năng ra đề kiểm tra theo kiểu trắc nghiệm,.. Bồi dưỡng và rèn
luyện các kỹ năng chung mang tính công cụ, như kỹ năng sử
dụng các phương tiện kỹ thuật hiện đại vào dạy học, kỹ năng
sử dụng các phần mền dạy Toán trên máy tính, kỹ năng khai
thác thông tin trên mạng, kỹ năng đọc sách, nghiên cứu các tài
liệu tham khảo, các kỹ năng thao tác tư duy học Toán,...
- Cách thức và điều kiện thực hiện biện pháp
Nhà trường, tổ trưởng chuyên môn bồi dưỡng cho GV
cách soạn giáo án theo yêu cầu đổi mới PPDH môn Toán.
Các chủ thể quản lý cần bồi dưỡng cho GV thay đổi cách soạn
giáo án, chuyển trọng tâm từ thiết kế các hoạt động của GV,
sang thiết kế các hoạt động của HS, tăng cường tổ chức các
hoạt động độc lập hoặc theo nhóm bằng các phiếu học tập,
tăng cường giao tiếp thầy trò, mở rộng giao tiếp giữa trò với
trò. Để có một tiết học mà hoạt động học tập của HS chiếm tỷ
trọng cao hơn so với hoạt động của GV, thì trước đó, trong
khâu chuẩn bị, soạn bài GV phải đầu tư nhiều công sức và
thời gian. Trên cơ sở hình dung các hoạt động học tập của HS
trong giờ học, GV có thể chuẩn bị các phiếu học tập, hay
phiếu làm việc để HS thực hiện. Trên phiếu học tập có in sẵn
những nhiệm vụ cụ thể và yêu cầu HS thực hiện trong một


thời gian ngắn, nhằm hình thành một kiến thức, tập dượt một
kỹ năng, rèn luyện một thao tác tư duy, hoặc thăm dò thái độ
trước một vấn đề,:.. Đây là những vấn đề các chủ thể quản lý
cần phải bồi dưỡng cho GV.
Tổ trưởng chuyên môn tổ chức bồi dưỡng GV làm quen

trong dạy học môn Toán. Tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng
về quản lý lớp học, quản lý nội dung, chương trình dạy học
môn Toán. Đồng thời, bồi dưỡng, trang bị kiến thức về tổ chức,
duy trì các HĐDH; kỹ năng dạy học; phổ biến sáng kiến, kinh
nghiệm hay trong tổ chức hoạt động giảng dạy môn Toán và
trong xử lý các tình huống dạy học cho GV. Tổ chức các buổi
sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm, giao lưu với các GV môn Toán có
kinh nghiệm với các chủ đề, nội dung phù hợp để các GV môn
Toán có điều kiện trao đổi, học tập kinh nghiệm lẫn nhau trong


giảng dạy và quản lý chuyên môn. Tổ chức các buổi thăm quan,
dự giờ của cho GV môn Toán trong phạm vi nhà trường hoặc
với các trường bạn để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm dạy học.
Duy trì có hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, các đổi
mới, sáng kiến kinh nghiệm của GV môn Toán một cách thiết
thực. Khuyến khích GV môn Toán tự học, tự rèn để đạt chuẩn
hoặc trên chuẩn.
Tổ chuyên môn tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa
học ứng dụng liên quan đến nội dung và PPDH môn Toán ở
trường THCS. Thông qua tổ chuyên môn giao nhiệm vụ đến
từng GV những đề tài cụ thể, đó có thể là những đề tài cấp
trường hay cấp thành phố, GV có thể làm độc lập hay theo
nhóm. Thông qua đó, GV thể hiện được khả năng tự học, tự
nghiên cứu của mình, đồng thời được trang bị phương pháp tự
học, tự khai thác kiến thức từ nhiều kênh thông tin khác nhau.
Để biện pháp quản lý bồi dưỡng và tự bồi dưỡng GV có hiệu
quả, tổ trưởng chuyên môn cần giám sát chặt chẽ, đôn đốc,
nhắc nhở và làm cùng với mọi thành viên. hiệu trưởng nên có
những biện pháp kiểm tra riêng, có hình thức khen thưởng, kỷ

nghiên cứu, tự bồi dưỡng, tạo điều kiện về thời gian, tài liệu
và định hướng vấn đề nghiên cứu một cách thiết thực.
CBQL cần có sự đầu tư, quản lý trang thiết bị phục vụ
dạy học môn Toán một cách hiệu quả.
Tăng cường kiểm tra đổi mới PPDH, coi việc đổi mới
phương pháp là công việc thường xuyên, trọng tậm suốt cả
năm học.
- Chỉ đạo hoạt động học tập môn Toán của học sinh
phân hoá đối tượng
- Mục tiêu của biện pháp
Thông qua tổ chức hoạt động học tập môn Toán của HS
các trường THCS, quán triệt, giáo dục nâng cao nhận thức,
xây dựng động cơ thái độ học tập đúng đắn cho HS, giúp cho
HS nhận thức rõ vai trò trách nhiệm, yêu cầu nhiệm vụ và


phấn đấu thực hiện tốt, tạo cho HS các trường THCS có khát
vọng, ý chí quyết tâm cao trong quá trình học tập, tu dưỡng
tại nhà trường, yêu thích môn Toán.
- Nội dung biện pháp
Hoạt động học tập nói chung, hoạt động học tập môn
Toán nói riêng là hoạt động chủ đạo trong nhà trường, là
nhiệm vụ chính trị trung tâm của các trường THCS. Trong
điều kiện đổi mới giáo dục hiện nay thì quản lý hoạt động học
tập môn Toán của HS các trường THCS cần đổi mới theo
hướng phát huy cao tính tự giác tích cực, tự học, tự tìm kiếm
kiến thức thông qua hành động học của chính mình. CBQL,
GV dạy môn Toán cần tham gia giúp đỡ, động viên HS trong
qua trình học tập môn học này.
Đổi mới PPDH: Chuyển từ truyền thụ kiến thức cho HS