TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
------------------
TRẦN GIA KIÊN
TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN
HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP CỦA CHÍNH QUYỀN
HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ & CHÍNH SÁCH
MÃ SỐ: 8340410
Người hướng dẫn khoa học:
PSG.TS. ĐỖ THỊ HẢI HÀ
HÀ NỘI, NĂM 2018
LỜI CAM ĐOAN
Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi
cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi
phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.
Tác giả
Trần Gia Kiên
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới tập thể thầy, cô giáo Trường
1.1.3. Tiêu chí đánh giá sự phát triển hợp tác xã nông nghiệp..........................10
1.2. Chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp..................................11
1.2.1. Khái niệm và mục tiêu chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp....11
1.2.2. Nguyên tắc chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp............12
1.2.3. Chủ thể và đối tượng chính sách.............................................................13
1.2.4. Nội dung chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp...............14
1.3. Tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của
chính quyền huyện.................................................................................................15
1.3.1. Khái niệm và mục tiêu tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp
của chính quyền huyện.....................................................................................15
1.3.2. Quá trình tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp
của chính quyền huyện.....................................................................................16
1.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng tới tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ hợp tác xã
nông nghiệp......................................................................................................23
1.4. Kinh nghiệm tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển
hợp tác xã nông nghiệp và bài học rút ra cho huyện Thuận Châu..........24
1.4.1. Kinh nghiệm một số địa phương trong nước..........................................24
1.4.2. Bài học cho huyện Thuận Châu..............................................................28
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI
CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN hợp tác xã NÔNG NGHIỆP CỦA
CHÍNH QUYỀN HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA..............................29
2.1. Đặc điểm của huyện Thuận Châu ảnh hưởng đến tổ chức
thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp............................29
2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên huyện Thuận Châu....................................29
2.1.2. Tình hình KT-XH huyện Thuận Châu.....................................................32
2.2. Thực trạng phát triển hợp tác xã và các chính sách hỗ trợ
phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện Thuận Châu.........37
2.2.1. Thực trạng phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện Thuận Châu. .37
3.3.1. Kiến nghị với cơ quan quản lý nhà nước................................................80
3.3.2. Kiến nghị với các hợp tác xã...................................................................81
KẾT LUẬN............................................................................................................82
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
CHỮ VIẾT TẮT
HĐND
HTX
NỘI DUNG VIẾT TẮT
Hội đồng nhân dân
Hợp tác xã
KT-XH
Kinh tế - xã hội
KT&HT
Kinh tế và Hạ tầng
LĐTB&XH
Lao động, Thương binh và Xã hội
NN&PTNT
HTX nông nghiệp..............................................................................53
Tổng hợp kết quả thực thi kế hoạch triển khai chính sách hỗ trợ phát
triển HTX nông nghiệp......................................................................55
Tổng hợp kết quả huy động các nguồn kinh phí hỗ trợ......................57
Tình hình hỗ trợ hợp đồng kỹ thuật...................................................58
Tình hình cho vay các HTX, thành viên HTX nông nghiệp..............60
HÌNH
Hình 1.1
Hình 2.1:
Hình 2.2:
Các giai đoạn của quá trình tổ chức thực thi chính sách....................17
Bản đồ hành chính huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La..........................29
Tổ chỉ đạo phát triển HTX trên địa bàn huyện Thuận Châu..............44
Bảng: 2.3:
Bảng: 2.4:
Bảng: 2.5:
Bảng: 2.6:
HỘP
Hộp 2.1:
Hộp 2.2:
Hộp 2.3:
Hộp 2.4:
Hộp 2.5:
Hộp 2.6:
Hộp 2.7:
Hộp 2.8:
LỜI MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp ở Việt Nam là một thành phần của kinh tế tập
thể, luôn được Đảng và Nhà nước coi trọng và xác định vai trò không thể thiếu
trong nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong đó, nhiều HTX
nông nghiệp có kết quả sản xuất kinh doanh tốt, đem lại thu nhập và giải quyết việc
làm cho người dân, góp phần đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, đóng góp quan trọng
vào tăng trưởng kinh tế xã hội. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cả
nước hiện có 33% HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả, tập trung chủ yếu ở lĩnh
vực trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.
Hiện nay, trên địa bàn huyện Thuận Châu có 36 HTX nông nghiệp, hoạt động
trong các lĩnh vực chủ yếu gồm: Sản xuất và chế biến sản phẩm chè, trồng cây ăn
quả, cây dược liệu, trồng rừng, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, sản xuất cây giống
và dịch vụ nông nghiệp. Các HTX nông nghiệp đã thực hiện chức năng cung ứng
dịch vụ nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, chất lượng nông sản; hỗ trợ nông
dân tiếp cận các cơ chế chính sách của nhà nước, các nguồn lực. Tuy nhiên các
HTX trên địa bàn phần lớn quy mô nhỏ, năng lực còn hạn chế, thiếu vốn đầu tư sản
xuất kinh doanh; một số HTX hoạt động sản xuất kinh doanh còn mang tính thời vụ,
doanh thu thấp, lợi nhuận không cao; giá trị, chất lượng sản phẩm hàng hoá, dịch vụ
chưa cao, chưa có sức cạnh tranh trên thị trường; các HTX chưa tham gia nhiều
trong việc liên kết hợp tác sản xuất với các thành phần kinh tế khác, chưa tham gia
vào chuỗi giá trị hàng hóa. Để các HTX tiếp tục củng cố và phát huy vai trò, hiệu
quả, việc triển khai các chính sách hỗ trợ là rất cần thiết và đúng đắn. Ngày
20/11/2012, Quốc hội đã ban hành Luật HTX số 23/2012/QH13 trong đó bổ sung
được những điểm tiến bộ, bứt phá so với Luật hợp tác xã 2003. Để thực hiện Luật
HTX năm 2012, Chính phủ đã ban hành 10 nghị định; Thủ tướng Chính phủ ban
hành 3 quyết định và Chỉ thị số 19/CT-TTg triển khai thi hành Luật HTX 2012 cùng
nhiều thông tư, văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành có liên quan. Tại địa phương
tỉnh Sơn La, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh cũng luôn quan tâm đến việc phát triển
tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp. Đồng thời cũng nêu
iii
một số kinh nghiệm của các địa phương từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho huyện
Thuận Châu.
Chương 2: Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển
HTX nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
Trong chương này tác giả khái quát chung về đặc điểm điều kiện tự nhiên,
kinh tế xã hội và thực trạng phát triển HTX nông nghiệp và các nhóm chính sách hỗ
trợ phát triển HTX nông nghiệp đang triển khai trên địa bàn huyện Thuận Châu. Tác
giả tiến hành thu thập số liệu và phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức thực thi
chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp theo ba giai đoạn: Chuẩn bị triển
khai chính sách, chỉ đạo triển khai chính sách và kiểm soát thực hiện chính sách.
Với mỗi giai đoạn, tác giả đánh giá theo từng nội dung cụ thể:
- Giai đoạn 1: Chuẩn bị triển khai chính sách
+ Xây dựng bộ máy tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông
nghiệp của chính quyền huyện.
+ Lập kế hoạch triển khai chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp
+ Ra các văn bản hướng dẫn triển khai chính sách
+ Tổ chức tập huấn triển khai chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp
- Giai đoạn 2: Chỉ đạo triển khai chính sách
+ Truyền thông tư vấn chính sách
+ Thực thi kế hoạch
+ Vận hành các nguồn vốn
+ Cơ chế phối hợp các hoạt động
- Giai đoạn 3: Kiểm soát sự thực hiện chính sách
+ Xây dựng hệ thống thông tin phản hồi
+ Tổ chức giám sát, đánh giá việc thực hiện
+ Đưa ra các sáng kiến hoàn thiện, đổi mới
đổi chính sách còn hạn chế.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách
hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
Trên cơ sở các kết quả đã đạt được, huyện Thuận Châu tiếp tục đẩy mạnh phát
triển HTX theo định hướng chung của tỉnh và huyện là phát triển HTX theo hướng
nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Chính quyền huyện Thuận Châu
đặt ra một số nội dung cần thực hiện đến năm 2025, cụ thể:
v
- Tập trung khuyến khích, hỗ trợ các HTX hoạt động có hiệu quả, có đủ năng
lực và có nhu cầu mở rộng sản xuất kinh doanh; quan tâm phát triển các HTX về
chất thay vì chạy theo số lượng; nhấn mạnh vai trò tự vận động của HTX.
- Việc thực chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp cần được triển khai
đồng bộ, chặt chẽ với việc thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH địa phương cũng
như các chương trình triển khai trên địa bàn.
- Phát triển HTX phải đảm bảo tỷ lệ cung cấp dịch vụ cho thành viên HTX và
cân bằng giữa lợi ích của HTX và lợi ích thành viên.
- Tiếp tục đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành; kiện toàn lại bộ máy tổ chức
thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp. Tăng cường công tác thanh
tra, kiểm tra, giám sát và đánh giá.
- Nâng cao năng lực, ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ tổ chức thực thi
chính sách thông qua các khóa bồi dưỡng, đào tạo và tham quan, học tập kinh
nghiệm trong và ngoài tỉnh.
Để thực hiện các nội dung trên, tác giả đề xuất một số giải pháp như sau:
- Nhóm giải pháp trong chuẩn bị triển khai chính sách: Tập trung vào việc rà
soát, kiện toàn bộ máy tổ chức thực thi; rà soát, thống nhất nội dung triển khai xây
dựng kế hoạch; tăng cường công tác tập huấn, hướng dẫn triển khai chính sách.
- Nhóm giải pháp trong chỉ đạo thực hiện chính sách: Tập trung vào việc tăng
cường sự lãnh đạo chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền, sự tham gia với người dân trong
quyền huyện Thuận Châu, xác định điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân trong tổ
chức thực thi chính sách, tác giả đề xuất một số nhóm giải pháp gồm:
- Nhóm giải pháp trong chuẩn bị triển khai chính sách.
- Nhóm giải pháp trong chỉ đạo thực hiện chính sách
- Nhóm giải pháp trong kiểm soát sự thực hiện chính sách
- Nhóm giải pháp khác.
Do kinh nghiệm bản thân trong công tác HTX còn hạn chế, việc thực hiện
chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều
yếu tố ảnh hưởng nên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong
nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các thầy, các cô để em hoàn thiện bản luận văn
cũng như nâng cao chất lượng tham mưu trong công tác phát triển HTX nói chung
và công tác thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp trên địa bàn
huyện Thuận Châu nói riêng.
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
------------------
TRẦN GIA KIÊN
TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN
HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP CỦA CHÍNH QUYỀN
HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ & CHÍNH SÁCH
MÃ SỐ: 8340410
Người hướng dẫn khoa học:
PSG.TS. ĐỖ THỊ HẢI HÀ
trong đó bổ sung được những điểm tiến bộ, bứt phá so với Luật hợp tác xã 2003.
Để thực hiện Luật HTX năm 2012, Chính phủ đã ban hành 10 nghị định; Thủ
tướng Chính phủ ban hành 3 quyết định và Chỉ thị số 19/CT-TTg triển khai thi
hành Luật HTX 2012 cùng nhiều thông tư, văn bản hướng dẫn của các bộ, ngành
có liên quan. Tại địa phương tỉnh Sơn La, Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh cũng
2
luôn quan tâm đến việc phát triển HTX trong đó coi trọng việc phát triển HTX
nông nghiệp gắn với các chương trình, dự án thông qua các chính sách hỗ trợ.
Tuy nhiên do tính đặc thù nên các HTX nông nghiệp trên địa bàn huyện
Thuận Châu vẫn vướng mắc, khó tiếp cận với cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển
HTX nông nghiệp. Do đó vấn đề cấp thiết hiện nay đó là phải đánh giá đúng thực
trạng thực thi chính sách phát triển HTX nông nghiệp hiện nay, chỉ ra những chính
sách phát triển HTX đã được thực hiện và chính sách chưa được thực hiện, những
tồn tại hạn chế vướng mắc các HTX nông nghiệp đang gặp phải từ đó, đề xuất
phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực thi chính sách
phát triển HTX trên địa bàn huyện.
Từ những vấn đề trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu: “Tổ chức thực thi
chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp của chính quyền huyện
Thuận Châu, tỉnh Sơn La”
2. Tình hình nghiên cứu
Trong những năm qua, vấn đề phát triển HTX nói chung và hỗ trợ phát triển
HTX nông nghiệp nói riêng đã nhận được sự quan tâm rất lớn của Đảng và Nhà
nước thể hiện qua các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, qua hệ thống pháp luật, chính
sách của Nhà nước. Các nhà nghiên cứu cũng đã có rất nhiều công trình khoa học,
nhiều đề tài tập trung nghiên cứu việc xây dựng và thực hiện các chính sách hỗ trợ
phát triển HTX nông nghiệp. Đó là:
Vũ Thị Thu Thủy, (2015). Luận văn thạc sỹ tại trường Học viện Nông
Nghiệp Việt Nam về đề tài Đánh giá thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp
- Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông
nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La; từ đó chỉ ra điểm mạnh,
điểm yếu và nguyên nhân của những điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách hỗ
trợ phát triển HTX nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La.
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ
phát triển HTX nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La đến
năm 2025.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX
nông nghiệp của chính quyền huyện
4
Phạm vi nghiên cứu:
- Về nội dung: Các nội dung tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX
nông nghiệp huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
- Về không gian: Trong phạm vi của huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La.
- Về thời gian: Số liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2015-2017, số liệu sơ
cấp thu thập từ tháng 3 đến tháng 5/2018, giải pháp đề xuất đến 2025.
5. Câu hỏi nghiên cứu
- Việc tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp của
chính quyền huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La hiện nay như thế nào?
- Các vấn đề còn tồn tại trong tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển
HTX nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La?
- Những giải pháp để thực hiện tốt việc tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát
triển HTX nông nghiệp của chính quyền huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La?
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Khung nghiên cứu
Các nhân tố ảnh
hưởng tới tổ chức thực
lượng HTX, số lượng
thành viên HTX
- Gia tăng về hiệu quả
hoạt động của HTX
- Chuyển đổi cơ cấu
HTX theo định hướng
chung của tỉnh, huyện
5
6.2. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu
Dữ liệu thứ cấp: Luận văn chủ yếu sử dụng số liệu thứ cấp, được thu thập từ
các tài liệu, các báo cáo kết quả hoạt động do các cơ quan ban ngành của huyện
công bố chính thức. Sau đó được xử lý bằng các phương pháp như phân tích, tổng
hợp, so sánh, mô hình hóa.
Dữ liệu sơ cấp: Ngoài số liệu thứ cấp, tác giả còn thực hiện phỏng vấn, điều
tra một số cán bộ của huyện và đại diện các HTX để có được thông tin về công tác
tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển HTX nông nghiệp. Số người phỏng vấn
là 5 người, bao gồm:
1- Đ/c Quàng Văn Dũng - Phó Chủ tịch UBND huyện
2- Đ/c Đỗ Thị Ngần - Phó Trưởng phòng TCKH huyện
3- Đ/c Trần Hữu Hùng - Phó Trưởng phòng NN&PTNT huyện
4- Đ/c Hà Văn Miến - Giám đốc HTX bản Lọng Bon
5- Đ/c Nguyễn Thị Bình - Giám đốc HTX chanh leo Thuận Châu
7. Những đóng góp của luận văn
- Góp phần xây dựng lý luận về tổ chức thực thi chính sách hỗ trợ phát triển
HTX nông nghiệp.
- Trình bày, phân tích những kết quả đạt được, những tồn tại, nguyên
nhân, từ đó xây dựng những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện việc tổ chức
CHXHXN Việt Nam, 2012].
Như vậy, HTX là một tổ chức kinh doanh thuộc quyền sở hữu và quản lý, điều
hành của một nhóm cá nhân có chung lợi ích; các thành viên HTX vừa là chủ sở
hữu, vừa là người tham gia các hoạt động sản xuất kinh doanh và mục đích cao nhất
của HTX không phải là lợi nhuận mà là đáp ứng tốt nhất nhu cầu và lợi ích chung
của các thành viên HTX.
HTX nông nghiệp là một trong những loại hình cụ thể của HTX, là tổ chức
kinh tế hợp tác, đồng sở hữu của những người sản xuất nông nghiệp; có tư cách
pháp nhân và hoạt động theo quy định của pháp luật trên cơ sở tự nguyện, bình
đẳng, dân chủ, hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo
Điều 1, Thông tư số 09/2017/TT-BNN-PTNT ngày 17/4/2017, Bộ NN&PTNT có
thể phân loại HTX nông nghiệp bao gồm: HTX trồng trọt, HTX chăn nuôi, HTX
7
lâm nghiệp, HTX thủy sản, HTX diêm nghiệp, HTX nước sạch nông thôn và HTX
nông nghiệp tổng hợp.
* Đặc điểm của HTX nông nghiệp
- HTX nông nghiệp là tổ chức kinh tế tập thể của người sản xuất nông nghiệp;
các thành viên là chủ của HTX, có toàn quyền quyết định những vấn đề tổ chức,
hoạt động và phân phối lợi ích trong HTX.
- HTX nông nghiệp hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện và hợp tác tương trợ
lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
- HTX nông nghiệp có tư cách pháp nhân, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các
nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.
* Nguyên tắc tổ chức, hoạt động của HTX nông nghiệp
Theo quy định tại Điều 7, Luật HTX năm 2012, HTX hoạt động dựa trên một
số nguyên tắc sau:
- Thành viên HTX tự nguyện thành lập, gia nhập, ra khỏi HTX.
- HTX kết nạp rộng rãi thành viên.
sở vật chất, công nghệ lạc hậu; nội dung hoạt động còn nghèo nàn; sản phẩm hàng
hóa chưa nhiều, chất lượng dịch vụ chưa cao; thiếu vốn để mở rộng hoạt động dịch
vụ nên hiệu quả hoạt động thường không cao.
1.1.2. Sự cần thiết phải phát triển HTX nông nghiệp
* Khái niệm phát triển HTX nông nghiệp
Trong lĩnh vực kinh tế, phát triển kinh tế được hiểu là quá trình lớn lên, tăng
tiến mọi mặt của nền kinh tế. Nó bao gồm sự tăng trưởng kinh tế và đồng thời có sự
hoàn chỉnh về mặt cơ cấu, thể chế kinh tế, chất lượng cuộc sống.
Từ khái niệm phát triển kinh tế, phát triển HTX nông nghiệp có thể hiểu là sự
gia tăng về số lượng HTX, số lượng thành viên HTX, gia tăng về hiệu quả hoạt
động của HTX và sự chuyển đổi cơ cấu HTX theo định hướng phát triển của tỉnh,
của huyện.
* Sự cần thiết phát triển HTX nông nghiệp
- Vai trò của nông nghiệp và HTX nông nghiệp đối với kinh tế địa phương
Việt Nam là nước nông nghiệp với trên 70% dân số sống bằng nghề nông
(67,46 triệu người), sử dụng gần 80% diện tích tự nhiên cả nước; tuy đóng góp của
ngành nông nghiệp trong nền kinh tế không cao nhưng là thành phần không thể
thiếu. Trong những năm qua, ngành nông nghiệp đã chuyển mạnh theo hướng chất
9
lượng và giá trị gia tăng; phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp ứng dụng công
nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ gắn với việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc
gia xây dựng nông thôn mới; qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, giải quyết việc
làm, giảm nghèo và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Tuy nhiên, lĩnh vực nông nghiệp ở Việt Nam hiện nay chủ yếu vẫn là quy mô
manh mún, nhỏ lẻ, tự phát; việc sản xuất, tiêu thụ chưa tìm được tiếng nói chung;
tình trạng được mùa mất giá thường xuyên xảy ra. Đa phần các hộ nông nghiệp đều
có quy mô rất nhỏ, trình độ, tập quán canh tác còn thấp. Trong bối cảnh đó, với đặc
điểm hoạt động trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, HTX dễ dàng liên kết, thu hút sự
1.1.3. Tiêu chí đánh giá sự phát triển HTX nông nghiệp
* Xét trên từng HTX nông nghiệp:
Ngày 17/4/2017, Bộ NN&PTNT đã ban hành Thông tư số 09/2017/TT-BNNPTNT hướng dẫn phân loại và đánh giá HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.
Theo đó, mỗi HTX nông nghiệp được đánh giá trên thang tiêu chí như sau:
- Tiêu chí 1: Doanh thu và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong năm
của HTX; điểm tối đa 38 điểm.
- Tiêu chí 2: Lợi ích của các thành viên HTX; điểm tối đa 16 điểm.
- Tiêu chí 3: Vốn hoạt động của HTX; điểm tối đa 17 điểm.
- Tiêu chí 4: Quy mô thành viên ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng; điểm tối
đa 8 điểm.
- Tiêu chí 5: HTX được khen thưởng trong năm; điểm tối đa 6 điểm.
- Tiêu chí 6: Mức độ hài lòng của thành viên đối với HTX; điểm tối đa 16 điểm.
Việc Bộ NN&PTNT lần đầu tiên ban hành hướng dẫn về phân loại, đánh
giá HTX nông nghiệp cho thấy sự quan tâm rất lớn của Nhà nước ta trong việc
phát triển HTX nông nghiệp. Từ các thang điểm trên có thể nhận thấy bên cạnh
các tiêu chí chính về hiệu quả hoạt động của HTX như doanh thu, kết quả hoạt
động, vốn thì các HTX nông nghiệp trong quá trình tổ chức hoạt động cũng cần
quan tâm đến lợi ích thành viên HTX, mức độ hài lòng của thành viên cũng như
việc tham gia đóng góp, ảnh hưởng đến cộng đồng và tham gia các hoạt động của
địa phương.
* Xét trên khía cạnh phát triển HTX chung:
Hiện nay chưa có hệ thống quy định chính thức để đánh giá sự phát triển HTX
trên địa phương cụ thể. Theo Đề tài nghiên cứu đề xuất chính sách và giải pháp phát