BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
---------------------

VŨ QUỐC SỸ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG
NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG HUYỆN LẬP THẠCH, TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2018


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

VŨ QUỐC SỸ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG
NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG HUYỆN LẬP THẠCH, TỈNH VĨNH PHÚC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC



ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn
này là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác. Tôi cũng xin cam
đoan rằng tất cả mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm
ơn và mọi thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 01 tháng 11 năm 2018
Học viên

Vũ Quốc Sỹ


iii

MỤC LỤC
Trang
LỜI CẢM ƠN .......................................................................................................... i
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................... ii
MỤC LỤC ............................................................................................................. iii
BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT ............................................................. viii
DANH MỤC BẢNG .............................................................................................. ix
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ................................................................. 2
4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 2
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu........................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 3

Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CNTT
TRONG DẠY HỌC THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KNNN GIÁO VIÊN Ở
CÁC TRƯỜNG THPT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LẬP THẠCH, TỈNH VĨNH
PHÚC .................................................................................................................... 25
2.1. Vài nét về điều kiện kinh tế, xã hội và giáo dục ở các trường THPT trên
địa bàn huyện Lập Thạch .................................................................................. 25
2.1.1. Khái quát chung về điều kiện kinh tế, xã hội ở huyện Lập Thạch, tỉnh
Vĩnh Phúc.............................................................................................................. 25
2.1.2. Khái quát về giáo dục ở các trường THPT trên địa bàn huyện Lập
Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc .......................................................................................... 25
2.2. Thực trạng hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học theo hướng phát
triển KNNN giáo viên ở các trường THPT trên địa bàn huyện Lập Thạch,
tỉnh Vĩnh Phúc .................................................................................................. 27
2.2.1. Thực trạng về đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên ứng dụng
CNTT trong dạy học ở các trường THPT ở huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc .. 27
2.2.2. Thực trạng cơ sở vật chất cho ứng dụng CNTT ở các trường THPT ở
huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc ......................................................................... 30
2.2.3. Thực trạng nhận thức về CNTT và ứng dụng CNTT đáp ứng yêu cầu


v
phát triển KNNN giáo viên ở các trường THPT trên địa bàn huyện Lập
Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc .......................................................................................... 32
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học theo
hướng phát triển KNNN giáo viên ở các trường THPT trên địa bàn huyện
Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc ................................................................................ 37
2.3.1. Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch ..................................................... 37
2.3.2. Thực trạng công tác tổ chức các hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy
học theo hướng phát triển KNNN giáo viên ......................................................... 38
2.3.3. Thực trạng công tác chỉ đạo các hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy

3.2. Một số biện pháp đề xuất ............................................................................ 53
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc ứng dụng
CNTT trong dạy học theo hướng phát triển KNNN giáo viên ............................ 53
3.2.2. Biện pháp 2: Lập kế hoạch cho việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong
dạy học theo hướng phát triển KNNN giáo viên .................................................. 57
3.2.3. Biện pháp 3: Bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng CNTT trong quá trình dạy
học cho giáo viên .................................................................................................. 59
3.2.4. Biện pháp 4: Tổ chức hội thảo, tập huấn và hội giảng phổ biến, chia sẻ
các nguồn tài nguyên mạng về quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy
học ......................................................................................................................... 63
3.2.5. Biện pháp 5: Huy động các nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật
tin học, hiện đại hoá trang thiết bị ......................................................................... 68


vii
3.2.6. Biện pháp 6: Thanh tra, kiểm tra và đánh giá việc bảo quản, hiệu quả
sử dụng CNTT ..................................................................................................... 72
3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất..................................................... 75
3.2.8. Khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của những biện pháp
đề xuất ................................................................................................................... 76
Kết luận chương 3 ................................................................................................. 50
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ........................................................................ 83
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................... 87
PHỤ LỤC


viii
BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Từ tiết tắt


Cơ sở dữ liệu

6. CSVC

:

Cơ sở vật chất

7. GD&ĐT

:

Giáo dục và Đào tạo

8. HSG

:

Học sinh giỏi

9. KNNN

:

Kỹ năng nghề nghiệp

10. NXB

:


Trung cấp chuyên nghiệp

16. THPT

:

Trung học phổ thông

17. TP

:

Thành phố

18. SGK

:

Sách giáo khoa


ix
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Trình độ đội ngũ CBQL, giáo viên, nhân viên của các trường THPT
trên địa bàn huyện Lập Thạch ................................................................. 27
Bảng 2.2. Tình hình CSVC phục vụ cho ứng dụng CNTT ở các trường THPT
trên địa bàn huyện Lập Thạch ................................................................. 30
Bảng 2.3. Kết quả khảo sát nhận thức CNTT của CBQL - TTCM, TPCM, Giáo
viên của các trường THPT trên địa bàn huyện Lập Thạch ....................... 33
Bảng 2.4. Thực trạng việc ứng dụng CNTT trong dạy học theo hướng phát triển

nên, trong giai đoạn hiện nay nâng cao chất lượng Giáo dục & Đào tạo là yêu
cầu cấp thiết và là nhiệm vụ phải tiến hành thường xuyên.
Để nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả Giáo dục & Đào tạo, ngoài
yếu tố con người mang tính quyết định, còn có các yếu tố như: tổ chức quản lý,
sử dụng hiệu quả các điều kiện vật chất hiện có; ứng dụng khoa học, công nghệ
nói chung và ứng dụng CNTT nói riêng vào quá trình dạy học;v.v.. Trong đó,
quản lý tốt hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học, sẽ giúp giáo viên tìm
kiếm, khai thác thông tin khoa học hiệu quả hơn; giúp hoạt động giảng dạy
thuận lợi hơn; lưu trữ, bổ sung tài liệu cho những năm học kế tiếp dễ dàng hơn;
đồng thời, với những hình ảnh trực quan, sẽ giúp học sinh nhận thức nội dung


2
bài học dễ dàng hơn và từ đó định hướng được nghề nghiệp và phương pháp
nghiên cứu khoa học hợp lý hơn.
Trong thời gian qua, các trường THPT trên địa bàn huyện Lập Thạch, tỉnh
Vĩnh Phúc đã có nhiều đổi mới trong việc ứng dụng CNTT vào công tác quản
lý nói chung, ứng dụng CNTT trong dạy học theo hướng phát triển KNNN
giáo viên nói riêng, mặc dù đã đạt được những thành tích nhất định, song kết
quả đạt được chưa như mong muốn. Xuất phát từ những lý do kể trên, tác giả
chọn đề tài: “Quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học theo hướng
phát triển KNNN giáo viên ở các trường THPT huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh
Phúc” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng của công
tác quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học theo hướng phát triển
KNNN giáo viên ở các trường THPT trên địa bàn huyện Lập Thạch, tỉnh
Vĩnh Phúc. Từ đó đề xuất các biện pháp quản lý, nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục, tăng tính hiệu quả và đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy học theo
hướng phát triển KNNN giáo viên tại các nhà trường.

CNTT trong dạy học theo hướng phát triển KNNN giáo viên ở các trường
THPT trên địa bàn huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc
6.2. Khách thể nghiên cứu: cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh
6.2. Địa bàn nghiên cứu: Các trường THPT trên địa bàn huyện Lập
Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc
6.3. Thời gian nghiên cứu:
- Đánh giá thực trạng việc quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy
học theo hướng phát triển KNNN giáo viên giai đoạn 2016 - 2018.
- Biện pháp quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học theo
hướng phát triển KNNN giáo viên ở các trường THPT trên địa bàn huyện Lập
Thạch giai đoạn 2019 - 2023.
7. Phương pháp nghiên cứu


4
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Đọc và phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các vấn đề lý luận có liên quan
đến hoạt động ứng dụng CNTT của giáo viên THPT và các vấn đề lý luận,
văn bản về quản lý hoạt động động ứng dụng CNTT trong dạy học theo
hướng phát triển KNNN cho giáo viên ở các trường THPT.
Phân tích, tổng hợp tài liệu (nghiên cứu các Văn kiện, Nghị quyết của
Đảng các cấp; các văn bản về Luật, Nghị định, Thông tư, Chỉ thị …; nghiên
cứu các tài liệu sư phạm, các công trình nghiên cứu khoa học về quản lý giáo
dục, CNTT và ứng dụng CNTT trong dạy học, quản lý chuyên môn).
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp chuyên gia:
Tiếp thu những ý kiến đóng góp của chuyên gia để phân tích sâu hơn về
cơ sở lý luận cũng như những kiến giải về thực trạng quản lý hoạt động ứng
dụng CNTT trong dạy học theo hướng phát triển KNNN giáo viên ở các
trường THPT, qua đó xây dựng các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt

cao hiệu quả KNNN của giáo viên trong ứng dụng CNTT , đồng thời góp
phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học
theo hướng phát triển KNNN cho giáo viên ở trường THPT trên địa bàn
huyện Lập Thạch.
7.3. Phương pháp xử lý kết quả nghiên cứu
- Thu thập các kết quả đã khảo sát về ứng dụng CNTT vào dạy học và
công tác quản lý việc ứng dụng CNTT trong dạy học theo hướng phát triển
KNNN giáo viên tại các trường THPT trên địa bàn huyện Lập Thạch, sử dụng
phần mềm SPSS, Microsoft Excel để tiến hành tổng hợp, thống kế số liệu.
- Phân tích thống kê các kết quả nghiên cứu: Từ kết quả số liệu đã thống
kê được tác giả tiến hành phân tích số liệu từ đó đưa ra những điểm mạnh và
hạn chế trong việc quản lý việc ứng dụng CNTT trong dạy học theo hướng


6
phát triển KNNN giáo viên tại các trường THPT trên địa bàn huyện Lập
Thạch. Đề xuất các biện pháp phù hợp với đơn vị.
8. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
8.1. Ý nghĩa lý luận
Hệ thống hoá các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động ứng dụng CNTT
trong dạy học theo hướng phát triển KNNN giáo viên ở trường THPT.
8.2. Ý nghĩa thực tiễn
- Đề xuất một số biện pháp quản lý có tính khoa học, thiết thực, khả thi
nhằm nâng cao chất lượng quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học
theo hướng phát triển KNNN giáo viên ở các trường THPT thuộc địa bàn
huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc.
- Các biện pháp đề xuất có giá trị thực tiễn và có thể làm tài liệu tham
khảo cho các cơ sở giáo dục có điều kiện tương tự.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần Mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ

Trên thế giới, các nước có nền giáo dục phát triển đều chú trọng đến việc
ứng dụng CNTT như: Nước Mỹ, Australia, Canađa, Nhật Bản, Hàn Quốc,
Singapore, ... Để ứng dụng CNTT được như ngày nay các nước này đã trải
qua rất nhiều các chương trình quốc gia về tin học hoá cũng như ứng dụng
CNTT vào các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và trong mọi lĩnh vực của đời sống
xã hội, đặc biệt là ứng dụng vào khoa học công nghệ và giáo dục. Họ coi đây
là vấn đề then chốt của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, là chìa khoá để
xây dựng và phát triển CNH-HĐH đất nước, tăng trưởng nền kinh tế để xây
dựng và phát triển nền kinh tế tri thức, hội nhập với các nước trong khu vực
và trên toàn thế giới. Vì vậy, họ đã thu được những thành tựu rất đáng kể trên
các lĩnh vực như: Điện tử, sinh học, y tế, giáo dục,...
Ở Việt Nam, việc ứng dụng CNTT trong GD&ĐT bước đầu cũng có thể


8
xem là việc đưa kiến thức tin học vào dạy trong nhà trường. Vào đầu những
năm 80, ngành giáo dục nhận thức được sự cần thiết phải trang bị cho thế hệ
trẻ các kiến thức phổ thông về tin học. Đến năm 1985, những kiến thức nhập
môn tin học đã được triển khai dạy thí điểm ở một số địa phương. Từ năm học
1990 - 1991, một số kiến thức tin học đã chính thức được đưa vào dạy trong
chương trình của lớp 10 THPT. Từ năm học 1993 - 1994, tin học đã trở thành
một môn học có giáo trình riêng. Bên cạnh đó, CNTT được đưa vào nhà
trường với tư cách là công cụ hỗ trợ công các quản lý như quản lý học sinh,
quản lý nhân sự, quản lý thư viện, quản lý kết quả học tập, xếp thời khoá biểu,
trao đổi dữ liệu tuyển sinh giữa các trường Cao đẳng, Đại học. Hướng thứ ba
của việc ứng dụng CNTT vào nhà trường là máy vi tính cùng với các phần
mềm và Internet được sử dụng với tư cách là phương tiện dạy học mới. Là
ngành khoa học ra đời muộn, nhưng rõ ràng CNTT đã và đang phát triển với
tốc độ rất nhanh.
Trong dạy học, CNTT được sử dụng như là một công cụ lao động trí tuệ,

Vĩnh Phúc nhằm hy vọng đề xuất được một số biện pháp quản lý góp phần
nâng cao hiệu quả phát triển KNNN giáo viên trong các trường phổ thông.
1.2. Các khái niệm cơ bản
1.2.1. Khái niệm công nghệ thông tin
CNTT : là thuật ngữ dùng để chỉ các ngành khoa học và công nghệ liên
quan đến thông tin và quá trình xử lý thông tin. Như vậy, CNTT là một hệ
thống các phương pháp khoa học, công nghệ, phương tiện, công cụ, bao gồm
chủ yếu là các máy tính, mạng truyền thông và hệ thống các kho dữ liệu nhằm
tổ chức, lưu trữ, truyền dẫn và khai thác, sử dụng có hiệu quả các thông tin
trong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, xã hội, văn hóa,… của con người.
CNTT được phát triển trên nền tảng của các công nghệ Tin học - Điện
tử - Viễn thông và Tự động hóa. CNTT nghiên cứu về các khả năng và các
giải pháp, tức là nghiêng về công nghệ theo nghĩa truyền thống. Khi nói


10
“CNTT ” là hàm ý muốn nói tới nghĩa kỹ thuật công nghệ. Còn Tin học thì
nghiên cứu về cấu trúc và tính chất, vì thế tin học gần gũi với cách hiểu là
môn khoa học, hay môn học. CNTT là lĩnh vực khoa học rộng lớn nhưng có
nhiều chuyên ngành hẹp. Như trong toán học có các phân môn số học, đại số,
hình học phẳng, hình học không gian,.... Trong vật lý có các phân môn nhiệt
học, cơ học, điện học, quang học và lượng tử, ... thì tin học cũng có các phân
môn là khoa học máy tính, kỹ thuật máy tính, công nghệ phần mềm, mạng
máy tính, v.v…
Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: CNTT

(tiếng Anh là:

Information technology gọi tắt là IT) là ngành ứng dụng công nghệ quản lý và
xử lý thông tin, là ngành sử dụng máy tính và phần mềm máy tính để chuyển

đạo, điều khiển của giáo viên, học sinh tự giác, tích cực tổ chức, tự điều khiển
hoạt động học tập của mình nhằm thực hiện nhiệm vụ học. Trong hoạt động
dạy học, hoạt động của giáo viên giữ vai trò chủ đạo, hoạt động học của người
học có vai trò chủ động, tích cực. Hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động
học của học sinh có liên hệ và tác động lẫn nhau. Nếu thiếu một trong hai hoạt
động thì việc dạy học không diễn ra.
Theo tác giả Trần Thị Tuyết Oanh: “Hoạt động dạy học là hoạt động
chuyên biệt của người giáo viên nhằm tổ chức, điều khiển, triển khai, điều
chỉnh quá trình lĩnh hội tri thức, rèn luyện kỹ năng và kỹ xảo trong hoạt động
học tập của học sinh từ đó giúp các em không chỉ lĩnh hội mà còn biết cách
lĩnh hội tri thức (dạy cái và dạy cách) tạo ra sự phát triển tâm lý, hình thành
nhân cách”. [22]
Như vậy, ta thấy: Dạy và học có những mục đích khác nhau, nếu dạy có
mục đích điều khiển sự học tập thì học nhằm vào việc chiếm lĩnh khái niệm
khoa học.
Quá trình dạy học là quá trình hoạt động của hai chủ thể, trong đó dưới


12
sự tổ chức hướng dẫn và điều khiển của giáo viên, học sinh tái tạo lại nền văn
minh nhân loại và rèn luyện, hình thành kỹ năng hoạt động, tạo lập thái độ
sống tốt đẹp. Quá trình dạy học là quá trình hoạt động phối hợp của giáo viên
và học sinh. Hoạt động tích cực của thầy và trò sẽ quyết định đến toàn bộ chất
lượng giáo dục của trường học. Hoạt động dạy chỉ đạo hoạt động học và hoạt
động học là cơ sở, là trung tâm cho mọi cải tiến của hoạt động dạy, hai hoạt
động này tác động biện chứng với nhau, thúc đẩy lẫn nhau để cùng phát triển
tạo nên sự phát triển không ngừng của quá trình dạy học. Nâng cao chất lượng
hoạt động dạy và hoạt động học là con đường cơ bản để nâng cao chất lượng
GD&ĐT, góp phần vào sự nghiệp cải cách, đổi mới giáo dục trong giai đoạn
CNH - HĐH đất nước ta.

Khái niệm khoa học

Dạy

Học

Truyền đạt

Lĩnh hội

Điều khiển

Tự điều khiển

“Nguồn: Nguyễn Quang Ngọc”

Xét ở góc độ lý thuyết thông tin có thể xem dạy và học thực chất là quá
trình thực hiện phát và thu thông tin. Trong đó, học là một quá trình tiếp thu
thông tin có định hướng và có sự tái tạo, phát triển thông tin. Vì vậy, người
dạy đều muốn nhắm đến mục đích phát ra được nhiều thông tin với lượng tin
lớn liên quan đến môn học, đến mục đích dạy học. Muốn truyền lượng tin
lớn ta phải biết tận dụng mọi phương tiện truyền thông để có thể đưa thông
tin đến cho người học.
Hơn nữa, xuất phát từ học sinh để người dạy thiết kế công nghệ dạy học
hợp lý, từ đó đưa ra những phương pháp dạy học phù hợp, tổ chức tối ưu hoạt
động dạy học để mục đích cuối cùng là làm cho học sinh tự giác, tích cực
chiếm lĩnh được khái niệm khoa học, phát triển năng lực, hình thành nhân
cách sống.
1.2.4. Khái niệm Kỹ năng
Tùy vào cách tiếp cận hiện nay có khá nhiều cách định nghĩa khác nhau

của hàng loạt các yếu tố hợp thành như tri thức, kỹ năng, kỹ xảo đã có; khả
năng chú ý, tư duy….;
- Kỹ năng có tính linh hoạt và có thể di chuyển từ hoàn cảnh này sang