Một số kinh nghiệm rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp cho học sinh lớp 1.

MỤC LỤC
Tên nội dung

Trang

Mục lục

1

Phần thứ nhất : MỞ ĐẦU

2

I. Đặt vấn đề

2

II. Mục đích nghiên cứu

3

Phần thứ hai : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

3

I. Cơ sở lí luận của vấn đề

3



11

Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

12

I. Kết luận

12

II. Kiến nghị

13

Tài liệu tham khảo

14

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I. Đặt vấn đề
Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

Đơn vị : Trường TH Trần Phú
1


Một số kinh nghiệm rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp cho học sinh lớp 1.

Chữ viết của học sinh Tiểu học là vấn đề được mọi người trong và ngoài

nghiệp.
Đối tượng nghiên cứu: Kỹ năng viết của học sinh lớp 1, trường TH Trần
Phú năm học 2016 - 2017, 2017 - 2018.
Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 1 từ năm học 2016- 2017 đến năm học
2017 -2018 trường TH Trần Phú, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk.
II. Mục đích nghiên cứu
Đề tài tìm hiểu thực trạng chữ viết của học sinh lớp 1 ở trường Tiểu học
Trần Phú. Khảo sát những khó khăn, sai lầm về tư thế ngồi, kỹ năng viết.Tìm ra
nguyên nhân, từ đó khắc phục trong quá trình giảng dạy để nâng cao chất lượng
viết. Đưa ra biện pháp khắc phục để học sinh có kỹ năng viết đúng, viết đẹp
nhằm nâng cao chất lượng rèn chữ viết cho học sinh lớp 1.
Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lí luận của vấn đề
Chữ viết là một trong những phát minh gây ấn tượng nhất, là thành tựu
đánh dấu sự phát triển của nhân loại. Việc hình thành và xây dựng những thói
quen tốt về chữ viết cho học sinh là một trong những nội dung giáo dục quan
trọng. Mặt khác, chữ viết còn thể hiện nền văn hoá, sự tinh hoa của một dân tộc.
Cố thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “Chữ viết cũng là biểu hiện của nết
người. Dạy cho học sinh viết đúng, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho em tính
cẩn thận, lòng tự trọng đối với mình cũng như thầy và bạn khi đọc bài vở của
mình”.
Trong thực tế, đôi khi chỉ qua chữ viết của một người ta có thể nhận ra
một vài nét về tính cách của họ. Nhưng quan trọng hơn là cùng với lời nói, chữ
viết là phương tiện giao tiếp của con người. Chữ viết đúng, sạch, đẹp, rõ ràng
không những giúp người đọc dễ hiểu mà còn tạo thiện cảm với người đọc.
Khi đủ tuổi vào lớp 1, các em đã phát âm được một số âm và các tiếng
của mẹ đẻ. Một số em đã học mẫu giáo thì nhận dạng được chữ cái, biết gọi tên
các chữ cái trong chữ nhưng chưa biết dùng ký hiệu để ghi lại từng âm vị. Môn
học Tiếng Việt giúp các em nắm được kiến thức về ngôn ngữ, học để giao tiếp
Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

định trong việc rèn viết chữ đẹp cho suốt quá trình học tập của học sinh .
Trường Tiểu học Trần Phú là đơn vị đóng ngay trên địa bàn trung tâm thị
trấn. Cơ sở vật chất, điều kiện dạy học, đồ dùng thiết bị dạy học được cấp trên
đầu tư tương đối đầy đủ nên việc dạy học của cô và trò diễn ra khá thuận lợi.
Phụ huynh cho con đến trường ở đầu năm cũng rất quan tâm đến việc học
tập của con em mình. Môi trường giao tiếp, bố mẹ, phương tiện thông tin đại
chúng, cô giáo... đều biết Tiếng Việt. Nhà trường đầu tư cơ sở vật chất: Bộ chữ
mẫu của Giáo viên, những bảng chữ mẫu (với nhiều kiểu chữ) cho học sinh quan
sát. Nhà trường, ngành giáo dục quan tâm đến chất lượng chữ viết của các em
ngay từ lớp 1.
Đa số học sinh đã được qua lớp mẫu giáo nên nề nếp được ổn định ngay
từ đầu năm học. Học sinh lớp 1 mới làm quen với kiến thức mới nên các em rất
thích học, ham đọc, ham viết.
Nhiều năm liền bản thân chủ nhiệm và giảng dạy lớp 1 nên tương đối
vững vàng về phương pháp và có kinh nghiệm trong việc rèn chữ viết cho học
sinh.
Bên cạnh những thuận lợi trên, tôi nhận thấy các em học sinh lớp 1 gặp
rất nhiều khó khăn:
Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

Đơn vị : Trường TH Trần Phú
4


Một số kinh nghiệm rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp cho học sinh lớp 1.

Sĩ số học sinh trong lớp tương đối đông, một số học sinh chưa qua lớp
mẫu giáo, chưa có kĩ năng cầm bút và chưa quen nề nếp học tập. Tỉ lệ học sinh
là con em dân tộc thiểu số nhiều. Đời sống kinh tế của phụ huynh gặp khó khăn,
nhiều hộ gia đình phải đi làm ăn xa, dài ngày nên sự quan tâm đến việc học tập

về khoảng cách

Viết sai lỗi và độ
cao, khoảng cách

SL

%

SL

%

SL

%

3

9,4

19

59,3

10

31,3

Qua nhiều năm giảng dạy ở lớp 1, tôi thấy việc rèn luyện kỹ năng viết

một mẫu để tránh tình trạng của em này thì có ô to, bảng của em kia thì có ô nhỏ
sẽ gây khó khăn khi dạy tập viết. Đặc biệt, năm học 2015 - 2016 các em học
chương trình Tiếng Việt Công nghệ giáo dục, tôi hướng dẫn phụ huynh mua loại
bảng con mới, cả hai mặt đều có dòng kẻ: mặt 1 (5 ô li, dùng để tập viết chữ),
mặt 2 (4 ô li, dùng để vẽ mô hình).
+ Về tư thế ngồi viết
Đối với lớp 1, trước khi bước vào học chương trình chính khóa thường có
hai tuần làm quen. Trong hai tuần này, tôi hướng dẫn học sinh rất kĩ về tư thế
ngồi viết một cách thoải mái nhất, không gò bó, hai tay phải đặt đúng điểm tựa
quy định mới điều khiển cây bút theo sự chỉ huy của não. Ngồi quá cao, đầu
phải cúi gằm xuống. Ngồi quá thấp, đầu phải nhìn lên (điều này phụ thuộc vào
bàn ghế phải thích hợp kích cỡ học sinh). Tuyệt đối không quỳ, nằm, ngồi viết
tùy tiện. Khoảng cách từ mắt đến tầm vở 25cm đến 30cm là vừa (hơn một gang
tay người lớn); không được nhìn quá gần vở vì thiếu ánh sáng sẽ dẫn đến cận
thị.
Cột sống lưng luôn ở tư thế thẳng đứng, vuông góc với mặt ghế ngồi.
Không ngồi vặn vẹo, lâu dần thành có tật, dẫn đến lệch cột sống, rất khó chữa
sau này.Hai chân thoải mái, không để chân co, chân duỗi khiến cột sống phải
lệch vẹo và chữ viết sẽ xiên lệch theo.
Tay trái để xuôi theo chiều ngồi, giữ lấy mép vở cho khỏi xô lệch , đồng
thời làm điểm tựa cho trọng lượng nửa người bên trái.
+ Hướng dẫn cách cầm bút đúng
Tay phải cầm chắc bút bằng 3 ngón tay: cái, trỏ, giữa. Đầu ngón trỏ cách
đầungòi bút chừng 2,5cm. Mép bàn tay là điểm tựa của cánh tay phải khi đặt bút
xuống bàn viết. Lúc viết, điều khiển cây bút bằng các cơ cổ tay và các ngón tay.
Không để ngửa bàn tay quá tạo nên trọng lượng tì xuống lưng của hai ngón tay
Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

Đơn vị : Trường TH Trần Phú
6

đúng, đẹp. Người giáo viên phải coi trọng việc trình bày trên bảng là trang viết
mẫu cho học sinh noi theo. Do vậy, việc khổ công rèn luyện viết đúng, viết đẹp,
viết rõ ràng và ngay ngắn là tiêu chí mọi giáo viên đều phải đặt ra và thực hiện
bằng được trong từng giờ học, trong từng cách trình bày bảng sao cho khoa học,
đẹp mắt. Cụ thể:
- Cách trình bày bảng ở từng tiết học: tôi trình bày ngay ngắn, khoa học,
bắt mắt.
- Trong chấm bài: ngoài việc chữa lỗi kĩ cho học sinh, tôi rất chú trọng
đến chữ viết của mình trong lời nhận xét ở vở học sinh, bởi các em không chỉ
đọc mà còn học tập, bắt chước viết chữ giống như cô.
Với những học sinh thường viết sai, tôi viết một số chữ mẫu và đưa ra lời
nhận xét yêu cầu các em về nhà luyện viết lại theo các chữ mẫu đó.
3. Hướng dẫn viết đúng các nét cơ bản theo đúng nhóm chữ

Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

Đơn vị : Trường TH Trần Phú
7


Một số kinh nghiệm rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp cho học sinh lớp 1.

Nếu cùng một lúc đòi hỏi học sinh viết đúng và đẹp ngay là điều rất khó
thực hiện, mặt khác căn cứ vào đặc điểm cấu tạo nét và mối quan hệ về cách viết
các chữ cái để học sinh viết đúng kĩ thuật ngay từ đầu tôi chia nhóm chữ và xác
định chữ trọng tâm đại diện cho mỗi nhóm chữ học sinh hay sai chỗ nào, học
sinh gặp khó khăn gì khi viết các chữ ở nhóm đó. Cụ thể tôi chia như sau:
+ Nhóm 1: Gồm các chữ m, n, i, u, ư, v, r, t
Với nhóm chữ này học sinh hay mắc lỗi viết chưa đúng nét nối giữa các
nét, nét móc thường bị đổ nghiêng, khi hất lên thường choãi chân ra nên không

+ Giai đoạn tô chữ hoa
Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

Đơn vị : Trường TH Trần Phú
8


Một số kinh nghiệm rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp cho học sinh lớp 1.

Sau những năm dạy chương trình cải cách tôi nhận thấy phần dạy học
sinh làm quen với việc tô chữ hoa còn có sự mâu thuẫn, trong sách hướng dẫn
qui trình là:
Giáo viên tô chữ hoa mẫu trên bảng lớp. Học sinh viết chữ hoa vào bảng
con trước rồi mới tập tô chữ hoa trong vở nên rất khó khăn cho học sinh, cứ đến
giờ viết chữ hoa nhiều em lo lắng vì viết quá khó. Sau khi tìm hiểu tâm lý và
thử nghiệm tôi mạnh dạn điều chỉnh quy trình khác với sách hướng dẫn đó là:
Giáo viên tô chữ hoa mẫu trên bảng lớp. Học sinh tô vào vở.
Phần củng cố học sinh mới luyện viết chữ hoa vào bảng con.
Bằng cách suy nghĩ thay đổi quy trình ở sách hướng dẫn học sinh bớt
căng thẳng và phấn khởi khi đã được tô chữ trước khi tập viết chữ hoa do vậy
chất lượng viết chữ hoa của học sinh lớp tôi có nhiều tiến bộ.
Sau khi chia các nhóm chữ, xác định trọng tâm cần dạy kĩ ở mỗi nhóm tôi
luôn đặt ra một kế hoạch rèn chữ hàng tuần, hàng tháng một cách cụ thể. Mỗi
tuần tôi rèn một nhóm chữ nhất định, rèn đúng loại chữ này thì mới chuyển sang
loại chữ khác, loại chữ này viết đúng kỹ thuật mới chuyển sang rèn loại chữ
khác rồi tiến tới rèn viết đẹp nên học sinh rất say mê, phấn khởi, không căng
thẳng lo lắng khi tập viết.
Sau mỗi bài viết của học sinh, giáo viên cần sửa sai và nhận xét: nét nào
đúng yêu cầu, nét nào còn sai. Tìm nguyên nhân vì sao học sinh viết còn sai: Tại
tư thế cầm bút, ngồi viết không đúng quy định, tay đặt bút không có điểm tựa, vì

nhiều cố gắng thì tôi sẽ cho điểm động viên, tuyên dương trước lớp để các em
khác nhìn vào noi theo.
4. Phối hợp với cha mẹ học sinh tổ chức phong trào thi đua “rèn chữ
viết” cho học sinh
Đặc điểm của học sinh lớp 1 là nhanh quên, vì vậy việc rèn luyện viết chữ
đúng, đẹp cần được làm thường xuyên và liên tục ở mọi nơi mọi lúc. Ngoài sự
dạy dỗ của thầy cô ở lớp, việc cha mẹ giúp đỡ con rèn chữ ở nhà là một việc
quan trọng . Để sự phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh đạt hiệu quả, ngay
buổi họp phụ huynh đầu năm học tôi đã trao đổi rất kĩ tầm quan trọng của việc
rèn chữ cho học sinh lớp 1 và phổ biến cách dạy các cháu ở nhà cho thống nhất
với giáo viên. Tôi mạnh dạn trình bày trên bảng các nhóm chữ và nêu trọng tâm
cần dạy ở mỗi nhóm chữ tới cha mẹ học sinh. Phát tới từng phu huynh tờ hướng
dẫn rèn chữ và yêu cầu chữ viết cần đạt để cha mẹ học sinh có cách dạy thống
nhất với giáo viên.
Mặt khác, tôi luôn chú ý bồi dưỡng lòng say mê và quyết tâm rèn chữ
viết cho học sinh thông qua các phong trào thi đua theo tuần, theo chủ điểm và
kết hợp với Ban đại diện cha mẹ học sinh khen thưởng kịp thời.
Ví dụ: Hàng tuần vào tiết sinh hoạt lớp, tôi thường dành khoảng 10 phút
để tổng kết đánh giá việc rèn chữ giữ vở của học sinh và phát thưởng. Một số
chủ điểm lớn (như: tháng 10, 11, 3), tôi thường tổ chức phong trào viết lời chúc
mừng hoặc câu thơ tặng mẹ, tặng cô giáo. Học sinh nào viết đẹp sẽ được tuyên
dương, trưng bày tại lớp.Với những bài viết chưa đẹp, viết ẩu thì ngoài việc kèm
thêm ở lớp, tôi còn trực tiếp gặp gỡ phụ huynh trao đổi và cùng phối hợp nhắc
nhở con em mình rèn luyện thêm ở nhà, giúp các em tiến bộ dần dần.
IV. Tính mớicủa giải pháp
Đề tài này khắc phục những lỗi sai chung mà học sinh thường mắc phải
khi viết. Có thể áp dụng và nhân rộng cho học sinh khối 1 tại trường Tiểu học.
Giáo viên linh hoạt và sáng tạo trong giảng dạy, áp dụng các biện pháp phù hợp
với thực tế. Học sinh trong lớp có những chuyển biến rõ rệt về chữ viết. Viết
đúng, viết đẹp, nắn nót, cẩn thận đã thành thói quen của học sinh.

Kết quả khảo sát

Thời gian
khảo sát

Năm học

Tổng
số
HS

Viết đúng lỗi
và độ cao; một
số chữ sai về
khoảng cách

Viết đúng,
viết đẹp

Viết sai lỗi
và độ cao,
khoảng
cách

SL

%

SL


32

19

59,3

10

31,3

3

9,4

* Giá trị khoa học mang lại khi thực hiện đề tài :
- Nhiều em viết chữ đúng chuẩn, đẹp, sạch.
- Một số em thời gian đầu còn viết chưa đúng, chưa đẹp đã tiến bộ rõ rệt,
chữ viết đúng và đẹp hơn.
- Chữ viết của các em tương đối đều, thẳng hàng, đúng mẫu chứ quy định
và đạt được tốc độ yêu cầu đối với học sinh lớp 1 theo từng giai đoạn.
- Vở viết của học sinh sạch và đẹp, không nhàu nát, bài viết cẩn thận.
- Là lớp đạt danh hiệu lớp vở sạch chữ đẹp với tỉ lệ cao.
- Trong các kỳ thi giữ vở sạch- viết chữ đẹp học sinh lớp tôi đều đạt giải
cao.
Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

Đơn vị : Trường TH Trần Phú
11



như: sưu tầm tranh ảnh, chữ mẫu đẹp để phục bài học.
- Tuyên dương khen thưởng kịp thời những em có nhiều cố gắng, có tiến
bộ trong việc “Rèn chữ - Giữ vở”.
II. Kiến nghị
*Đối với Bộ Giáo dục Đào tạo và Nhà Xuất bản:
- Nâng cao chất lượng vở tập viết (giấy quá mỏng, học sinh viết bị nhòe).
* Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo:
Tiếp tục duy trì tổ chức các hội thi “Viết chữ đẹp” cho giáo viên và học
sinh Tiểu học.
Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

Đơn vị : Trường TH Trần Phú
12


Một số kinh nghiệm rèn kỹ năng viết đúng, viết đẹp cho học sinh lớp 1.

Buôn Trấp, ngày 10 tháng 03 năm 2019
Người viết

Nguyễn Thị Tuyết Vân
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP TRƯỜNG
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP HUYỆN
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

pháp dạy học tập viết ở Tiểu học.
Tạp chí Thế giới trong ta.

Tiến sĩ Đỗ Xuân Thảo
Bộ Giáo dục và Đào tạo

Kỹ thuật viết đúng, viết đẹp cho học
sinh lớp 1

Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Vân

Giáo dục Thời đại

Đơn vị : Trường TH Trần Phú
14