ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

TRẦN THỊ HẠNH

QUẢN LÝ CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN
TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
Ở HUYỆN TIÊN DU - TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2018


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

TRẦN THỊ HẠNH

QUẢN LÝ CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN
TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
Ở HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH

Ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐỖ QUANG QUÝ


Tác giả

Trần Thị Hạnh


3

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...............................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ....................................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .............................................................................viii
DANH MỤC CÁC BẢNG .............................................................................................. ix
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ .............................................................................................
xi

MỞ

ĐẦU.............................................................................................................................. 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................................. 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ....................................................................................................... 2
2.1. Mục tiêu chung.....................................................................................................2
2.2.
Mục
tiêu
cụ
.....................................................................................................2

thể




5

1.1.3. Quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước .........................11
1.1.3.1. Khái niệm quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN .............................................. 11
1.1.3.2. Nguyên tắc quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN............................................. 11
1.1.3.3. Bộ máy quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN ở địa phương ........................... 14
1.1.3.4. Nội dung quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN ................................................ 17
1.1.3.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN ................. 22
1.2. Kinh nghiệm quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản về giáo dục từ ngân sách Nhà
nước ở một số địa phương của Việt Nam ....................................................................... 26
1.2.1. Kinh nghiệm quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN tại huyện Bố Trạch, tỉnh
Quảng Bình ...............................................................................................................26
1.2.2. Kinh nghiệm quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện Ba Vì, thành phố
Hà
Nội .............................................................................................................................29
1.2.3. Bài học kinh nghiệm .......................................................................................30
Chương 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ........................................................... 31
2.1. Câu hỏi nghiên cứu .................................................................................................... 31
2.2. Chọn điểm nghiên cứu .............................................................................................. 31
2.3. Phương pháp thu thập thông tin ............................................................................... 31
2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp .........................................................31
2.3.2. Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp ...........................................................32
2.3.2.1. Phương pháp chuyên gia .................................................................................... 32
2.3.2.2. Phương pháp điều tra khảo sát ........................................................................... 32
2.4. Phương pháp phân tích dữ liệu................................................................................. 33
2.4.1. Phương pháp thống kê mô tả...........................................................................33
2.4.2. Phương pháp thống kê so sánh........................................................................34
2.4.3. Thang đo Likert ...............................................................................................34


3.2.3.3. Tình hình thực hiện kế hoạch chi vốn đầu tư XDCB từ NSNN của huyện
theo ngành kinh tế
...................................................................................................................... 61

3.2.3.4. Đánh giá của đối tượng điều tra về công tác thực hiện dự toán chi đầu tư
XDCB từ NSNN ở huyện Tiên Du ................................................................................. 63
3.2.4. Quyết toán chi đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện Tiên Du..............................64
3.2.4.1. Kết quả thực hiện quyết toán chi vốn đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện ...... 66
3.2.4.2. Đánh giá công tác quyết toán chi ...................................................................... 67
3.2.5. Kiểm tra, giám sát công tác chi đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện Tiên Du ...68
3.2.5.1. Kết quả kiểm tra, đánh giá về số lượng ............................................................ 71
3.2.5.2. Kết quả kiểm tra, đánh giá về giá trị ................................................................. 73
3.2.5.3. Kết quả kiểm tra, đánh giá khâu quyết toán và tất toán tài khoản vốn đầu tư
XDCB ................................................................................................................................. 75


7

3.2.5.4. Đánh giá về về công tác kiểm tra, giám sát chi vốn đầu tư XDCB từ NSNN
ở huyện ............................................................................................................................... 77
3.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện
Tiên
Du, tỉnh Bắc Ninh .............................................................................................................. 78
3.3.1. Nhân tố khách quan.........................................................................................78
3.3.2. Nhân tố chủ quan ............................................................................................79
3.4. Đánh giá công tác quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện Tiên Du, tỉnh
Bắc
Ninh trong thời gian vừa qua ...........................................................................................
81

Tiên

Du,

tỉnh

Bắc

Ninh

............................................................................ 94

4.2.1. Hoàn thiện quy trình quản lý chi vốn đầu tư XDCB từ NSNN ......................94
4.2.2. Kiện toàn đội ngũ cán bộ, công chức quản lý chi vốn đầu tư XDCB từ
NSNN........................................................................................................................96


8

4.2.3. Nâng cao năng lực, chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức
......................97
4.2.4. Phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương nhằm nâng cao chất lượng công
tác quản lý chi vốn đầu tư XDCB từ NSNN .............................................................98


vii
4.2.5. Thường xuyên bồi dưỡng cập nhật kiến thức và tổ chức đánh giá rút kinh
nghiệm trong công tác quản lý chi vốn đầu tư XDCB từ NSNN..............................99
4.2.6. Áp dụng công nghệ tin học trong công tác quản lý chi vốn đầu tư XDCB từ
NSNN ......................................................................................................................100

Nghị quyết – Chính phủ

NSNN

:

Ngân sách Nhà nước

UBND

:

Ủy ban nhân dân

TSCĐ

:

Tài sản cố định

XDCB

:

Xây dựng cơ bản


9

DANH MỤC CÁC BẢNG


10

Bảng 3. 16:Kết quả thực hiện quyết toán chi vốn đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện
Tiên Du qua 3 năm 2015 - 2017................................................................................66
Bảng 3. 17:Kết quả khảo sát đánh giá công tác quyết toán chi vốn đầu tư XDCB từ
NSNN ở huyện Tiên Du năm 2018 ..........................................................................66
Bảng 3. 18: Kết quả kiểm tra, đánh giá chi đầu tư XDCB từ NSNN tại KBNN
huyện Tiên Du qua 3 năm 2015 - 2017.....................................................................68
Bảng 3. 19: Tổng hợp tỷ lệ giải ngân thực tế và kiểm tra, đánh giá chi đầu tư XDCB
từ NSNN theo quý tại KBNN huyện Tiên Du qua 3 năm 2015 - 2017 ....................69
Bảng 3. 20: Kết quả thực hiện kiểm tra, đánh giá chi đầu tư XDCB từ NSNN qua 3
năm 2015 – 2017 .......................................................................................................70
Bảng 3. 21: Kết quả từ chối thanh toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại KBNN
huyện Tiên Du qua 3 năm 2015 - 2017.....................................................................74
Bảng 3. 22: Kết quả giảm trừ trong quyết toán vốn đầu tư XDCB từ NSNN ..........74
Bảng 3. 23: Kết quả khảo sát về công tác kiểm tra, giám sát chi vốn đầu tư XDCB
từ NSNN ở huyện Tiên Du năm 2018 ......................................................................76


11

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 3. 1. Quy trình quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN ở cấp huyện ....................
46


1



vì lợi ích toàn dân. Tuy nhiên, công tác đầu tư còn dàn trải, lãng phí, không hiệu quả
vẫn là vấn đề quen thuộc gắn liền với nguồn đầu tư XDCB từ NSNN. Mặc dù cải
cách công tác quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN đã diễn ra trong thời gian vừa
qua, trên mọi góc độ từ


phân cấp quản lý, đến phân bổ, quản lý giá và vấn đề cấp phát, kiểm soát chi đầu
tư... Nhưng hiệu quả quản lý chi vốn Nhà nước cho các lĩnh vực, đặc biệt là chi đầu
tư XDCB vẫn là câu hỏi tiếp tục cần phải có lời giải đáp chính xác.
Công tác quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN trên địa bàn huyện Tiên Du,
tỉnh Bắc Ninh trong những năm gần đây đã được các cấp, các ngành hết sức quan
tâm. Với nhiều nỗ lực, cố gắng trong việc quản lý chi đầu tư XDCB, Phòng Tài
chính – Kế hoạch huyện đã kịp thời phát hiện và từ chối thanh toán những khoản
chi không đúng mục đích, sai nội dung, nguyên tắc, vi phạm quy trình, không đúng
định mức chi tiêu… trên địa bàn huyện, góp phần ngăn chặn và giảm bớt thất thoát,
lãng phí. Bên cạnh đó, công tác quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN trên địa bàn
huyện vẫn tồn tại một số bất cập như công trình trên địa bàn huyện quyết toán sai,
xuất hiện nhiều thiếu sót trong việc lập dự toán thiết kế, thi công, giám sát, nghiệm
thu… dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB từ NSNN vẫn còn tồn tại nhiều
hạn chế (Nguyễn Bá Thắng, 2018). Là một huyện đang trong quá trình phát triển với
quy mô kinh tế liên tục tăng trưởng nhanh, GRDP bình quân 11,9%/năm, trong đó
công nghiệp – xây dựng cơ bản tăng 13,7% (Nguyệt Minh, 2018), do đó đầu tư
XDCB từ NSNN cho lĩnh vực kinh tế - xã hội hàng năm liên tục tăng, quy mô đầu
tư lên đến hàng trăm tỷ đồng. Vậy vấn đề cấp thiết đặt ra hiện nay là làm thế nào để
hoàn thiện công tác quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN tại huyện Tiên Du, hạn chế
tối đa thất thoát, lãng phí?
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, tác giả lựa chọn đề tài: "Quản lý chi đầu tư
xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh" làm
luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý kinh tế.
2. Mục tiêu nghiên cứu

NSNN
ở huyện Tiên Du, Bắc Ninh.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về quản lý chi đầu tư xây dựng cơ
bản từ ngân sách Nhà nước ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh bao gồm các nội dung
về lập dự toán chi đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN; phân bổ và giao dự toán chi
cho các công trình cho các đơn vị; thực hiện dự toán chi đầu tư XDCB từ NSNN;
kiểm tra, đánh giá các khoản chi đầu tư XDCB từ NSNN.
- Về không gian: Luận văn nghiên cứu trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc
Ninh.
- Về thời gian:
+ Số liệu thứ cấp được thu thập qua 3 năm 2015 – 2017;
+ Số liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra thực tế năm 2018.
4. Ý nghĩa khoa học của nghiên cứu
- Về mặt lý luận: Nghiên cứu đã tổng hợp lại những vấn đề lý luận về quản lý
chi đầu tư XDCB từ NSNN ở địa phương.
- Về mặt thực tiễn: Qua phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý chi
đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian vừa qua. Từ
đó, đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi đầu tư
XDCB từ NSNN ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới.
- Những đóng góp của luận văn: Đây là nghiên cứu đầu tiên về quản lý chi
đầu tư XDCB từ NSNN ở huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Do đó, kết quả nghiên cứu
sẽ là tài liệu tham khảo có giá trị với lãnh đạo Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện
Tiên Du và những người quan tâm đến quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN.


5. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi đầu tư XDCB từ NSNN ở
địa phương Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở trung ương.
- Ngân sách địa phương: Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn
vị
hành chính các cấp có Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân.
1.1.1.3. Đặc điểm của Ngân sách Nhà nước
Ngân sách Nhà nước (NSNN) vừa là nguồn lực để nuôi dưỡng bộ máy Nhà
nước, vừa là công cụ hữu hiệu để Nhà nước quản lý, điều tiết nền kinh tế và giải
quyết các vấn đề xã hội nên có những đặc điểm chính sau:


Thứ nhất, việc tạo lập và sử dụng quỹ NSNN luôn gắn liền với quyền lực
kinh tế - chính trị của Nhà nước, được Nhà nước tiến hành trên cơ sở những luật lệ
nhất định. NSNN là một bộ luật tài chính đặc biệt, bởi lẽ trong NSNN, các chủ thể
của nó được thiết lập dựa vào hệ thống các pháp luật có liên quan như hiến pháp,
các luật thuế,… nhưng mặt khác, bản thân NSNN cũng là một bộ luật do Quốc hội
quyết định và thông qua hằng năm, mang tính chất áp đặt và bắt buộc các chủ thể
kinh tế - xã hội có liên quan phải tuân thủ.
Thứ hai, NSNN luôn gắn chặt với sở hữu Nhà nước và luôn chứa đựng lợi ích
chung, lợi ích công cộng. Nhà nước là chủ thể duy nhất có quyền quyết định đến các
khoản thu - chi của NSNN và hoạt động thu - chi này nhằm mục tiêu giúp Nhà nước
giải quyết các quan hệ lợi ích trong xã hội khi Nhà nước tham gia phân phối các
nguồn tài chính quốc gia giữa Nhà nước với các tổ chức kinh tế - xã hội, các tầng
lớp dân cư...
Thứ ba, NSNN là một bản dự toán thu chi. Các cơ quan, đơn vị có trách
nhiệm lập NSNN và đề ra các thông số quan trọng có liên quan đến chính sách mà
Chính phủ phải thực hiện trong năm tài khóa tiếp theo. Thu, chi NSNN là cơ sở để
thực hiện các chính sách của Chính phủ. Chính sách nào mà không được dự kiến
trong NSNN thì sẽ không được thực hiện. Chính vì như vậy mà, việc thông qua
NSNN là một sự kiện chính trị quan trọng, nó biểu hiện sự nhất trí trong Quốc hội
về chính sách của Nhà nước. Quốc hội mà không thông qua NSNN thì điều đó thể

- xã hội”.
Chi đầu tư XDCB từ NSNN trên địa bàn địa phương là quá trình phân phối và
sử dụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ NSNN để đầu tư tái sản xuất TSCĐ nhằm từng
bước tăng cường, hoàn thiện và hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản
xuất phục vụ trên địa bàn địa phương.
Nguồn vốn chi NSNN cho đầu tư XDCB trên địa bàn địa phương bao gồm:
Vốn hỗ trợ của TW, vốn địa phương, nguồn từ các chương trình dự án trên địa bàn
địa phương…
1.1.2.2. Đặc điểm của chi đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN
Thứ nhất là, chi đầu tư XDCB từ NSNN là khoản chi lớn của NSNN nhưng
không có tính ổn định.
Chi đầu tư XDCB là khoản chi tất yếu nhằm đảm bảo sự phát triển kinh tế xã hội cho mỗi quốc gia nói chung và cho từng địa phương nói riêng. Trước hết chi
NSNN cho đầu tư xây dựng cơ bản nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật, năng lực sản


xuất dịch vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi địa phương. Đồng thời, chi
đầu tư NSNN cho đầu tư xây dựng cơ bản còn ý nghĩa là vốn tạo mồi để tạo môi
trường đầu tư thuận lợi, định hướng đầu tư phát triển cho nền kinh tế - xã hội của
địa phương, của quốc gia theo từng thời kỳ. Quy mô chi NSNN cho đầu tư xây
dựng cơ bản phụ thuộc vào chủ trương, đường lối phát triển kinh tế - xã hội của đất
nước, của địa phương theo từng thời kỳ.
Hiện nay, mặc dù thu ngân sách địa phương còn hạn chế nhưng các địa
phương luôn chú trọng chi NSNN cho đầu tư XDCB và mức chi ngày càng cao,
với cơ cấu trung bình hơn 25% trong tổng chi ngân sách địa phương. Tuy vậy, chi
đầu tư XDCB từ NSNN không có tính ổn định giữa các thời kỳ phát triển kinh tế xã hội. Thứ tự và tỷ trọng ưu tiên chi đầu tư XDCB từ NSNN trong từng lĩnh vực,
từng nội dung chi là thay đổi giữa các thời kỳ. Chẳng hạn, sau một thời kỳ tập trung
ưu tiên cho đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, thì thời kỳ sau không cần ưu
tiên nữa vì hạ tầng giao thông đã tương đối hoàn chỉnh.
Thứ hai là, chi đầu tư XDCB gắn liền với đặc điểm của đầu tư XDCB.
Đầu tư XDCB bằng vốn NSNN là một khoản chi lớn và chiếm tỷ trọng chủ