BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGÔ XUÂN ĐÔNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGÔ XUÂN ĐÔNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 9 14 01 14

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:


6. Phạm vi nghiên cứu của đề tài.................................................................................. 3
7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu......................................... 3
8. Những luận điểm bảo vệ............................................................................................... 6
9. Những đóng góp mới của luận án.......................................................................... 7
10. Cấu trúc của luận án..................................................................................................... 7
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN
NĂNG LỰC........................................................................................................................................ 8

1.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ.................................................................. 8
1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài............................................. 8
1.1.2. Các công trình nghiên cứu ở trong nước........................................... 15
1.1.3. Đánh giá chung..................................................................................................... 23
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI........................................................... 24
1.2.1. Hiệu trưởng và hiệu trưởng trường trung học cơ sở.................24
1.2.2. Năng lực và tiếp cận năng lực.................................................................... 24
1.2.3. Bồi dưỡng và hoạt động bồi dưỡng....................................................... 28
1.2.4. Quản lý và quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường trung học

cơ sở theo tiếp cận năng lực....................................................................... 29


iii

1.3. HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG............................................................................... 31
1.3.1. Bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông.................................................... 31
1.3.2. Vai trò của hiệu trưởng trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới

giáo dục phổ thông............................................................................................. 32

1.6.2. Yếu tố chủ quan quan....................................................................................... 61
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1....................................................................................................... 62


iv
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HIỆU
TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC................................................................................................. 63

2.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI,
GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.........63
2.2. TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG............................................................... 66
2.2.1. Mục tiêu khảo sát thực trạng....................................................................... 66
2.2.2. Đối tượng và thời gian khảo sát................................................................ 66
2.2.3. Nội dung khảo sát thực trạng...................................................................... 67
2.2.4. Phương pháp khảo sát.................................................................................... 67
2.3. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH..................................... 68
2.3.1. Thực trạng nhận thức của các đối tượng khảo sát về tầm quan trọng

của hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường trung học cơ sở 68
2.3.2. Thực trạng nội dung, chương trình, bồi dưỡng hiệu trưởng trường

trung học cơ sở.................................................................................................... 70
2.3.3. Thực trạng mức độ phù hợp của hình thức, phương pháp bồi dưỡng

hiệu trưởng trường trung học cơ sở...................................................... 75
2.3.4. Thực trạng mức độ phù hợp của địa điểm và thời gian bồi dưỡng



hiệu trưởng trường trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực . 93
2.5. THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ ĐẾN QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.................................................................... 99
2.5.1. Yếu tố khách quan.............................................................................................. 99
2.5.2. Yếu tố chủ quan................................................................................................. 102
2.6. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG........................................................... 103
2.6.1. Mặt mạnh................................................................................................................ 103
2.6.2. Mặt hạn chế........................................................................................................... 104
2.6.3. Nguyên nhân........................................................................................................ 104
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.................................................................................................... 105
Chương 3 GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HIỆU
TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC . 106

3.1. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP............................................................... 106
3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu................................................................................... 106
3.1.2. Đảm bảo tính hệ thống................................................................................... 106
3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn.................................................................................. 106
3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả................................................................................... 106
3.1.5. Đảm bảo tính khả thi....................................................................................... 106
3.2. CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HIỆU
TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
........................................................................................................................................................ 106

3.2.1. Đổi mới quy trình xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hiệu trưởng trường

trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực............................................. 106



3.4.1. Khái quát về thử nghiệm.............................................................................. 138
3.4.2. Phân tích kết quả thử nghiệm................................................................... 142
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3.................................................................................................... 150
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.................................................................................................. 152
1. Kết luận................................................................................................................................ 152
2. Kiến nghị............................................................................................................................. 153
CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ................................................. 155
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................. 156
PHỤ LỤC


vii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TT

Các chữ viết tắt

Các chữ viết đầy đủ

1

CBQL

Cán bộ quản lý

2

CBQLGD


Chủ nghĩa xã hội

8

CSVC

Cơ sở vật chất

9

CT GDPT

Chương trình giáo dục phổ thông

10

GD&ĐT

Giáo dục và đào tạo

11

GV

Giáo viên

12

HV


Phương pháp dạy học

18

QL

Quản lý

19

TN

Thử nghiệm

20

THCS

Trung học cơ sở

21

THPT

Trung học phổ thông

22

UBND

đạo đổi mới chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS

theo tiếp cận năng lực.................................................................................. 85
Bảng 2.12. Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện của việc quản

lý đội ngũ tham gia hoạt động bồi dưỡng....................................... 87
Bảng 2.13. Nhận thức về mức độ quan trọng và mức độ thực hiện của việc
quản lý giảng viên, học viên và hoạt động dạy, học theo tiếp cận

năng lực................................................................................................................. 89
Bảng 2.14. Nhận thức về mức độ quan trọng và mức độ thực hiện của việc

kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng.......................................... 91
Bảng 2.15. Nhận thức về mức độ quan trọng và mức độ thực hiện việc xây dựng

kinh phí để quản lý hoạt động bồi dưỡng........................................ 93


ix
Bảng 2.16. Nhận thức về mức độ quan trọng và mức độ thực hiện của việc

đầu tư trang thiết bị, CSVC phục vụ hoạt động bồi dưỡng. .95
Bảng 2.17. Nhận thức về mức độ quan trọng và mức độ thực hiện của việc

quản lý hoạt động đảm bảo an ninh, y tế, vệ sinh, môi trường
..................................................................................................................................... 97

Bảng 2.18. Những yếu tố khách quan ảnh hưởng đến việc quản lý hoạt động

bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực

Bảng 3.11. Kết quả về trình độ KN của các khách thể TN sau TN ..........147


x

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Trang
Sơ đồ:
Sơ đồ 1.1.

Các thành tố của quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng

trường THCS theo tiếp cận năng lực............................................... 30
Biểu đồ:
Biểu đồ 2.1. Nhận thức về vai trò của hoạt động BD hiệu trưởng trường THCS
theo tiếp cận năng lực............................................................................... 70
Biểu đồ 2.2. Đánh giá về mức độ phù hợp của hình thức bồi dưỡng hiệu trưởng
trường THCS................................................................................................... 76
Biểu đồ 2.3. Vai trò của công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng
trường THCS theo tiếp cận năng lực............................................... 82
Biểu đồ 2.4. Nhận thức về mức độ quan trọng và mức độ thực hiện của việc
xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo

tiếp cận năng lực.......................................................................................... 84
Biểu đồ 2.5. Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện của việc chỉ
đạo đổi mới chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS

theo tiếp cận năng lực............................................................................... 86
Biểu đồ 2.6. Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện của việc
quản lý đội ngũ tham gia hoạt động bồi dưỡng.......................88

TN và sau TN................................................................................................. 146
Biểu đồ 3.6. So sánh quả về trình độ KN của các khách thể TN trước TN và
sau TN

148


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục toàn cầu ở thế kỷ XXI đã và đang có những biến đổi sâu
sắc. Nền kinh tế thế giới chuyển từ thời kì công nghiệp sang kinh tế tri
thức, nền văn minh loài người chuyển từ văn minh công nghiệp sang nền
văn minh trí tuệ. Giáo dục có vai trò quan trọng hơn bao giờ hết trong tư
duy phát triển của các quốc gia: nó là sự đảm bảo cho tương lai cá nhân,
là động lực cho phát triển kinh tế, là thành phần của sự phát triển con
người và là chìa khóa để giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường [56].
Là một quốc gia đang phát triển, trước những thách thức của bối cảnh
toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, Việt Nam cần phải phát triển nguồn nhân lực
để tham gia vào thị trường lao động toàn cầu một cách có lợi nhất. Do đó, cần
phải đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT. Mục tiêu của đổi mới căn bản, toàn diện
GD&ĐT nước ta là: “Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt,
học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây
dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa,
hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống GD&ĐT; giữ
vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Phấn đấu đến năm 2030,
nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực” [23; tr.122]. Để thực
hiện được mục tiêu trên, cần áp dụng đồng bộ các giải pháp, trong đó, đổi mới
cơ chế QLGD, phát triển đội ngũ GV và CBQL giáo dục là khâu then chốt.

một yêu cầu có tính cấp thiết. Bởi vậy, vấn đề “Quản lý hoạt động bồi
dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực” đã được lựa
chọn để làm đề tài luận án tiến sĩ, chuyên ngành QLGD.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu
quả quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực.

3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực.


3

4. Giả thuyết khoa học
Có thể nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng
trường THCS theo tiếp cận năng lực, nếu đề xuất và thực hiện được các
giải pháp dựa trên đặc trưng lao động quản lý và khung năng lực của hiệu
trưởng trường THCS; đồng thời xem xét ảnh hưởng của các yếu tố khách
quan và chủ quan đến quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường
THCS trong bối cảnh đổi mới căn bản toàn, diện giáo dục phổ thông.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng
hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực.
5.2. Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng
trường THCS theo tiếp cận năng lực trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.

dưỡng theo tiếp cận năng lực. Từ đó có những giải pháp quản lý nhằm thay đổi
nhận thức và cách làm cụ thể trong xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, đánh
giá kết quả bồi dưỡng; tạo điều kiện hỗ trợ cho việc triển khai hoạt động bồi
dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực ở cấp hoạt động.

7.1.3. Tiếp cận phát triển năng lực
Tiếp cận năng lực là một xu thế mới của giáo dục hiện đại, tập trung
vào năng lực hành động, hướng đến những gì người học dự kiến phải làm
được hơn là những gì họ cần phải học được. Tiếp cận năng lực cũng được
hiểu là chiến lược bồi dưỡng, trong đó quá trình bồi dưỡng dựa trên năng
lực thực hiện. Quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo
cách tiếp cận này đòi hỏi hoạt động bồi dưỡng phải hướng đến đầu ra, đến
những năng lực chung và năng lực chuyên biệt mà hiệu trưởng trường THCS
có được sau khi hoàn thành một hoạt động, một chương trình bồi dưỡng.

7.1.4. Tiếp cận quản lý nguồn nhân lực
Bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS là phát triển nguồn nhân lực
quản lý cho các trường THCS. Vì thế, trong bồi dưỡng hiệu trưởng trường
THCS cần dựa trên lý luận phát triển nguồn nhân lực. Hoạt động bồi dưỡng
hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực phải nhằm nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực này, đem lại hiệu quả cao cho sự phát triển bền vững
của mỗi trường THCS nói riêng và cả hệ thống giáo dục nói chung.

7.2. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đã sử dụng phối hợp các
nhóm phương pháp nghiên cứu sau đây:


5


7.2.2.4. Phương pháp thực nghiệm
Phương pháp này được sử dụng để đánh giá tính hiệu quả của các giải pháp


6

quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS theo tiếp cận
năng lực đã đề xuất.
7.2.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng các công thức thống kê để xử lý số liệu thu được về mặt
định lượng, so sánh và đưa ra kết quả nghiên cứu của luận án.
8. Những luận điểm bảo vệ
8.1. Hiệu trưởng trường THCS không chỉ là nhà giáo dục, mà còn là
nhà lãnh đạo, nhà quản lý, nhà hoạt động cộng đồng, thực hiện quyền hạn,
trách nhiệm nhất định để thúc đẩy sự phát triển nhà trường. Bồi dưỡng hiệu
trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực là quá trình làm cho đội ngũ này
có những phẩm chất, năng lực của nhà quản lý, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn
bản toàn diện GD&ĐT và yêu cầu của xã hội đang đặt ra. Việc bồi dưỡng hiệu
trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực vừa có tính cấp thiết, vừa có tính
chiến lược lâu dài để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục.
8.2. Trong những năm qua hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS
đã đạt được kết quả nhất định, góp phần nâng cao chất lượng của đội ngũ này.
Tuy nhiên, từ hoạt động bồi dưỡng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu
trưởng trường THCS còn định hướng nhiều vào nội dung là chính; chưa định
hướng nhiều vào hình thành và phát triển ở hiệu trưởng trường THCS những
năng lực cần thiết về chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, về quản lý nhà trường.
8.3. Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng
trường THCS theo tiếp cận năng lực cần phải thực hiện đồng bộ các giải pháp
được xây dựng dựa trên sự đổi mới quy trình xây dựng kế hoạch bồi dưỡng
hiệu trưởng trường THCS; tổ chức hoạt động của tổ chuyên trách bồi dưỡng

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo và
phụ lục, luận án có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu
trưởng trường THCS theo tiếp cận năng lực.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường
THCS ở thành phố Hồ Chí Minh theo tiếp cận năng lực.

Chương 3: Giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng
trường THCS theo tiếp cận năng lực.


8

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
BỒI DƯỠNG HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
1.1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
Có thể khái quát các công trình nghiên cứu ở nước ngoài thành
một số khía cạnh sau đây:
1.1.1.1. Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng đội ngũ cán bộ
quản lý giáo dục
Thế kỷ XXI, “thế kỷ của đỉnh cao trí tuệ” kéo theo sự bùng nổ của tri thức
khoa học và công nghệ. Giáo dục đóng một vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến
lược phát triển của mỗi quốc gia. Việc “học tập suốt đời” (lifelong learning) ở nhiều
nước trong khu vực cũng như trên thế giới không còn tồn tại chỉ như một khái niệm
hay một nguyên tắc đơn thuần trong học tập mà nó đã trở thành một trong những
chìa khóa quan trọng nhất để thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.


người. Đội ngũ hiệu trưởng chính là lực lượng cốt cán biến các mục tiêu giáo dục
thành hiện thực, giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục. Xu thế đổi
mới giáo dục để chuẩn bị con người cho thế kỷ XXI đang đặt ra những yêu cầu mới
về phẩm chất, năng lực của đội ngũ hiệu trưởng. Chính vì vậy, những mối quan tâm
của các nhà lãnh đạo trong lĩnh vực giáo dục cùng những phương thức tiến hành tổ
chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ hiệu trưởng đang trở
thành những vấn đề lớn, được đặc biệt chú trọng trong các hệ thống giáo dục tại
nhiều quốc gia trên thế giới.
Ở một số nước, các viện đào tạo nhà quản lý giáo dục được thành lập nhằm
mục đích nghiên cứu phát triển chương trình cùng với chỉ dẫn trực tiếp các hoạt
động cung cấp đội ngũ lãnh đạo cho các nhà trường. Các phương pháp xây dựng
tiêu chuẩn, xác định những yêu cầu về trình độ và đánh giá những ảnh hưởng của
người quản lý trường học đang được xem xét, cân nhắc và rà soát. Dưới nhiều góc
độ khác nhau, nhiều nghiên cứu tập trung vào các vấn đề như: Đổi mới đào tạo, bồi
dưỡng hiệu trưởng mà chủ chốt là phát triển chương trình bồi dưỡng để đáp ứng


10
với sự phát triển của khoa học, công nghệ trong xu thế hội nhập quốc tế và toàn
cầu hóa [125]; Chỉ đạo xây dựng, phát triển chương trình bồi dưỡng, cung cấp
cho hiệu trưởng những kiến thức, kĩ năng cần thiết để lãnh đạo nhà trường
trong bối cảnh nhiều thay đổi gắn với điều kiện cụ thể của đất nước [124].
Trong một nghiên cứu đăng trên “School Learship Today” [131] của Anh đã chỉ rõ
những ưu tiên trong quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường học, đó là cần
tăng cường kỹ năng xây dựng tổ chức học tập, lãnh đạo việc dạy học và quản lý sự thay
đổi. Mỗi quốc gia đều có hình thức khác nhau trong quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu
trưởng nhưng hầu hết đều tập trung vào tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý. Ví dụ,
ở Thụy Sĩ chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng được xây dựng chú trọng vào các kỹ
năng: lãnh đạo, giáo dục, phát triển trường học, tổ chức quản lý...


Hiện nay, trong hệ thống đào tạo theo năng lực ở Australia, ba yếu tố được
xem là then chốt bao gồm: 1) Vai trò của các tiêu chuẩn năng lực trong GD&ĐT; 2) Tổ
chức đào tạo dựa trên các tiêu chuẩn năng lực dưới cả hai hình thức đào tạo tại chỗ
làm việc và đào tạo ngoài chỗ làm việc; 3) Đánh giá và cấp văn bằng, chứng chỉ.

Năm 1982, William E. Blank [140] đã cho xuất bản tài liệu “Sổ tay phát triển
chương trình đào tạo dựa trên năng lực”. Cuốn sách đã đề cập những vấn đề cơ
bản của GD&ĐT dựa trên năng lực, phân tích nghề và phân tích nhu cầu người
học, xây dựng hồ sơ năng lực người học, phát triển công cụ đánh giá sự hiểu
biết và sự thực hiện, phát triển các gói học tập, cải tiến và quản lý chương trình
đào tạo. Tài liệu nghiên cứu của ông được ứng dụng rộng rãi và mang lại kết quả
to lớn trong đào tạo nghề ở Mỹ vào những năm 1980.

Năm 1983, Viện hàn lâm khoa học Quốc gia Mỹ đã có một báo cáo
đề cập đến yêu cầu thay đổi của giáo dục đào tạo trong đó nhấn mạnh,
“chương trình đào tạo dựa trên năng lực hơn là dựa theo thời gian”.
Các tiếp cận năng lực đã phát triển mạnh mẽ trong những năm 1990 với hàng
loạt các tổ chức có tầm cỡ ở Mỹ, Anh, Úc,… Các tiêu chuẩn năng lực được xây dựng
nhằm đáp ứng các yêu cầu về chính trị, kinh tế và như là cách để chuẩn bị lực lượng
lao động cho nền kinh tế cạnh tranh toàn cầu. Rất nhiều học giả và các nhà thực
hành phát triển nguồn nhân lực xem tiếp cận này là cách hiệu quả nhất để giúp cho
GD&ĐT đáp ứng yêu cầu tại nơi làm việc và là cách thức để chuẩn bị lực lượng lao
động cho một nền kinh tế cạnh tranh toàn cầu. Những người chuyên làm


12
công tác đào tạo và phát triển đang sử dụng mô hình năng lực để xác định một cách
rõ ràng những năng lực cụ thể của từng tổ chức và cá nhân để nâng cao chất lượng
và hiệu quả của việc thực hiện nhiệm vụ và thống nhất các khả năng của cá nhân với
năng lực cốt lõi của tổ chức. Các nhà hoạch định chính sách đang sử dụng mô hình