VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ NGA

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH SẮP XẾP TỔ CHỨC BỘ MÁY CỦA CÁC CƠ
QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, 2019


VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ NGA

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH SẮP XẾP TỔ CHỨC BỘ MÁY CỦA CÁC CƠ
QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN

Ngành

: Chính sách công

Mã số

: 62 34 04 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS NGUYỄN THANH HIỀN

NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN ............................................................................................ 24
2. 1. Đặc điểm tình hình kinh tế xã hội tỉnh Lạng Sơn ............................................ 24
2.2. Khái quát về UBND tỉnh Lạng Sơn và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND
tỉnh Lạng Sơn ........................................................................................................... 28
2.3. Thực trạng thực hiện chính sách tinh giản biên chế các cơ quan chuyên môn
thuộc ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ...................................................................... 30
Chương 3. ĐÁNH GIÁ, NHẬN XÉT VÀ ĐỀ XUẤTGIẢI PHÁP THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH SẮP XẾP TỔ CHỨC BỘ MÁY CỦA CÁC CƠ QUAN CHUYÊN
MÔN THUỘC UBND TỈNH LẠNG SƠN TRONG THỜI GIAN TỚI ......................... 58
3.1. Đánh giá, nhận xét về thực trạng thực hiện chính sách sắp xếp tổ chức bộ máy
các cơ chuyên môn tại tỉnh Lạng Sơn ...................................................................... 58
3.2. Bài học kinh nghiệm.......................................................................................... 69
3.3. Đề xuất giải pháp ............................................................................................... 69
KẾT LUẬN ...................................................................................................................................... 76
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 80


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
UBND
HĐND

Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn
Hội đồng nhân dân

.


DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức các cơ quan chuyên môn hành chính cấp tỉnh...... 22
Sơ đồ 1.2. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Sở ................................................................... 23

Một trong những vấn đề quan trọng hiện nay là đổi mới tổ chức và hoạt
động của bộ máy nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động trước
yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do dân,
vì dân ở nước ta hiện nay. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã có
nhiều đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật trong lĩnh vực cải cách bộ
máy nhà nước, cải cách hành chính, cải cách tư pháp, lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức
thực hiện nhiều chủ trương, Nghị quyết, Kết luận về xây dựng tổ chức bộ máy
của hệ thống chính trị, đạt được nhiều kết quả quan trọng. Hệ thống tổ chức
Đảng, Nhà nước, Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể chính trị- xã hội được đổi mới;
chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của từng tổ chức được phân định,
điều chỉnh hợp lý hơn, từng bước đáp ứng yêu cầu xây dựng, hoàn thiện nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa. Từ Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII Đảng đã chỉ
1


rõ: “Việc đổi mới hệ thống chính trị nhất thiết phải trên cơ sở nghiên cứu và
chuẩn bị rất nghiêm túc, không cho phép gây mất ổn định chính trị dẫn đến sự
rối loạn. Nhưng không vì vậy mà tiến hành chậm trễ đổi mới hệ thống chính trị,
nhất là về tổ chức bộ máy và các bộ; mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và các
đoàn thể nhân dân, bởi đó là điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội và thực
hiện dân chủ”; Văn kiện Hội nghị Trung ương 8 khoá VII xác định cải cách nền
hành chính là nhiệm vụ trọng tâm của việc xây dựng và hoàn thiện nhà nước;
Hội nghị Trung ương 3 và 7 khoá VIII, các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ VIII, IX và X, XI và gần đây nhất ngày 17/4/2015, Bộ Chính trị khóa XI
đã ban hành Nghị quyết số 39-NQ/TƯ về “Tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ
cán bộ, công chức, viên chức”; Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII
tiếp tục khẳng định quyết tâm của Đảng trong việc “tinh giản biên chế trong toàn
bộ hệ thống chính trị”.
Tuy nhiên, thực tiễn tổ chức và hoạt động của các cơ quan trong bộ máy

thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn” nhằm đánh giá thực trạng và cơ cấu tổ
chức bộ máy hiện nay của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn,
qua đó làm rõ những điểm bất cập, điểm hạn chế còn tồn tại và đề ra phương
hướng giải quyết góp phần nâng cao hiệu quả của quản lý nhà nước trong của
các cơ quan chuyên môn hiện nay của tỉnh.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong những năm qua, công tác sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan hành
chính Nhà nước luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm và cũng là
vấn đề được nhiều nhà khoa học nghiên cứu, tìm hiểu. Sắp xếp tổ chức bộ máy
các cơ quan hành chính Nhà nước đã được một số bài viết, công trình nghiên
cứu nhìn nhận ở nhiều góc độ khác nhau. Nhìn chung, các bài viết, công trình đó
đã nêu được một số vấn đề lý luận và thực tiễn về sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ

3


quan hành chính Nhà nước. Ngoài ra, có thể thấy nhiều luận văn, luận án cũng
đã quan tâm đến vấn đề sắp xếp các cơ quan hành chính Nhà nước như:
- Đề tài nghiên cứu “Xây dựng đội ngũ công chức, viên chức đáp ứng đòi
hỏi của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân” của
TS. Thang Văn Phúc và TS. Nguyễn Minh Phương thực hiện, năm 2004.
- Luận văn thạc sĩ “Thực hiện chính sách tinh giản biên chế từ thực tiễn
Bộ Văn hóa thể thao & Du lịch” của học viên Vũ Thị Thanh Nhàn, (năm 2017),
Học viện Khoa học xã hội.
- Bài viết tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị
tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ mới
của tác giả Thanh Hà, Tạp chí Cộng sản.
- Đổi mới tổ chức bộ máy hành chính đô thị trong cải cách nền hành chính
quốc gia ở nước ta hiện nay của tác giả TS. Đỗ Xuân Đông.
- Nâng cao ý thức pháp luật của đội ngũ cán bộ quản lý hành chính nhà

nhà nước, và phân tích đánh giá thực hiện chính sách sắp xếp tổ chức bộ máy
của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa và phân tích một số vấn đề lý luận liên quan đến chính
sách sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan hành chính Nhà nước.
- Phân tích chính sách, đánh giá việc thực hiện chính sách sắp xếp tổ chức
bộ máy của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thực hiện chính sách
sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Thực trạng thực hiện chính sách sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn.
5


Đồng thời nghiên cứu hệ thống của các cơ quan chuyên môn thuộc
UBND Lạng Sơn hiện nay: cơ chế, chính sách, đội ngũ công chức, viên chức,
người lao động đang làm việc trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh
Lạng Sơn.
4.3. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: UBND tỉnh Lạng Sơn.
- Về thời gian: Từ năm 2017 đến nay.
- Về nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu và đánh giá việc thực hiện chính sách
sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận nghiên cứu
Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa duy vật
biện chứng và duy vật lịch sử Mác - Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối,
chủ trương của Đảng; Chính sách, pháp luật của Nhà nước về chính sách sắp xếp

nhất là các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn. Luận văn còn góp
phần làm sáng tỏ các nội dung hơn, đánh giá việc thực hiện chính sách công.
Từ những nghiên cứu, tư liệu thực tế về chính sách sắp xếp tổ chức bộ
máy của các cơ chuyên môn tại tỉnh Lạng Sơn luận văn sẽ góp phần làm phong
phú thêm hệ thống lý luận của khoa học chính sách công ở khía cạnh sắp xếp tổ
chức bộ máy hành chính nhà nước.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn giúp cho UBND tỉnh Lạng Sơn, các cơ
quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn và các đơn vị liên quan có cách
nhìn nhận và đánh giá một cách khoa học công tác thực hiện chính sách sắp xếp
tổ chức bộ máy của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn. Các
phân tích, các giải pháp và kiến nghị của luận văn đưa ra có ý nghĩa thực tiễn lớn,

7


giúp cho công tác thực hiện chính sách này tại tỉnh Lạng Sơn hiệu quả hơn, thiết
thực hơn, không bị chồng chéo.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục và các từ viết tắt, tài liệu tham
khảo, nội dung luận văn được thể hiện trong 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về chính sách sắp xếp tổ chức bộ máy
của các cơ quan hành chính nhà nước.
Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách sắp xếp tổ chức bộ máy của
các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng Sơn.
Chương 3: Đánh giá, nhận xét và đề xuất giải pháp thực hiện chính sách
sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Lạng
Sơn trong thời gian tới.

8


Theo những nhận định trên, thì định nghĩa chính sách công có thể đưa
ra ở góc độ như sau:
- Định nghĩa chính sách công theo nghĩa hẹp: Chính sách công là tập
hợp các quyết định chính trị có mối liên hệ với nhau của Nhà nước, với mục
tiêu và giải pháp công cụ thực hiện cụ thể, nhằm giải quyết các vấn đề xã hội
theo chủ trương, đường lối của Đảng cầm quyền.
- Định nghĩa chính sách công theo nghĩa rộng: Chính sách công là
chính sách của Nhà nước, là kết quả của việc cụ thể hóa các đường lối, chủ
trương của Đảng cầm quyền thành các quyết định với mục tiêu và giải pháp,
công cụ thực hiện cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề thuộc chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn của Nhà nước và duy trì sự tồn tại và phát triển của Nhà nước,
phát triển kinh tế xã hội và mục đích phục vụ người dân.
1.1.2. Tổ chức
Từ "Tổ chức" là thuật ngữ được sử dụng rất phổ biến trong đời sống
hằng ngày, nhưng để định nghĩa chưa có định nghĩa chung về thuật ngữ này.
Tài liệu Quản lý và phát triển tổ chức hành chính nhà nước [10.Tr8] đã định
nghĩa về "Tổ chức" và xem "Tổ chức" là một hệ thống của hai hay nhiều
người phối hợp với nhau tạo nên một tổ chức với những mục tiêu chung thông
qua ở những mức độ khác nhau của sự phân công lao động giữa những con
người đó.
Nhưng theo từ điển Tiếng Việt của Trung tâm Từ điển học Vietlex,
Nhà xuất bản Đà Nẵng - 2007, thì "Tổ chức" là sắp xếp, bố trí cho thành một
chỉnh thể, có một cấu tạo, một cấu trúc và những chức năng chung nhất định.
Vậy xét trên tổng thể, tổ chức đòi hỏi có ít nhất hai người trở lên, có sự
liên kết với nhau nhằm hướng đến mục tiêu chung và xét về bản chất thì tổ
chức do con người tạo nên.
Theo quan niệm trên, tổ chức có mặt ở mọi lúc, mọi nơi, khi con người
10



từ điển giải thích thuật ngữ Luật học thì cơ quan chuyên môn thuộc UBND
được hiểu là cơ quan có nhiệm vụ giúp UBND cùng cấp thực hiện chức năng
quản lý Nhà nước ở địa phương và đảm bảo sự thống nhất quản lý của Ngành
hoặc lĩnh vực công tác từ Trung ương đến cơ sở.
Cơ quan chuyên môn thuộc UBND chịu sự chỉ đạo và quản lý về tổ
chức và biên chế, công tác của UBND cấp mình đồng thời chịu sự chỉ đạo về
chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn cấp trên theo ngành, lĩnh vực.
Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc UBND chịu trách nhiệm và báo cáo
công tác trước UBND và cơ quan chuyên môn cấp trên, và khi cần thiết báo
cáo công tác trước HĐND...
Ngoài ra có ý kiến cho rằng, cơ quan chuyên môn thuộc UBND là cơ
quan trực thuộc UBND, có cơ cấu và hoạt động ổn định trên cơ sở các quy
định của pháp luật nhằm giúp UBND cùng cấp thực hiện chức năng quản lý
Nhà nước đối với một số ngành, lĩnh vực nhất định ở địa phương hoặc quan
niệm cơ quan chuyên môn là một bộ phận cấu thành của UBND, cụ thể là các
Sở, Ban, Ngành của UBND là các cơ quan thực hiện chức năng quản lý
chuyên môn trong phạm vi địa phương mình. Các cơ quan chuyên môn được
tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc hai chiều và phụ thuộc vào UBND cùng
cấp và cơ quyên môn cấp trên.
Theo Điều 9, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, ngày 19 tháng 6
năm 2015 thì Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân được tổ chức ở
cấp tỉnh, cấp huyện, là cơ quan tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân thực hiện
chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện các
nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp
trên. Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân chịu sự chỉ đạo, quản lý về
tổ chức, biên chế và công tác của Ủy ban nhân dân, đồng thời chịu sự chỉ đạo,
kiểm tra về nghiệp vụ của cơ quan quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực cấp
12



phổ biến, giáo dục pháp luật; pháp chế; công chứng, chứng thực; nuôi con
nuôi; trọng tài thương mại; hộ tịch; quốc tịch; lý lịch tư pháp; bồi thường nhà
nước; luật sư, tư vấn pháp luật; trợ giúp pháp lý; giám định tư pháp; hòa giải
cơ sở; bán đấu giá tài sản; quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi
phạm hành chính và công tác tư pháp khác theo quy định của pháp luật.
- Sở Kế hoạch và Đầu tư: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
quản lý nhà nước về: Tổng hợp quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội;
tổ chức thực hiện và đề xuất về cơ chế, chính sách quản lý kinh tế - xã hội
trên địa bàn tỉnh; đầu tư trong nước, đầu tư nước ngoài ở địa phương; quản lý
nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), nguồn viện trợ phi chính phủ; đấu
thầu; đăng ký kinh doanh; tổng hợp về doanh nghiệp, kinh tế tập thể, hợp tác
xã, kinh tế tư nhân.
- Sở Tài chính: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý nhà
nước về: Tài chính; ngân sách nhà nước; thuế, phí, lệ phí và thu khác của
ngân sách nhà nước; tài sản nhà nước; các quỹ tài chính nhà nước; đầu tư tài
chính; tài chính doanh nghiệp; kế toán; kiểm toán độc lập; giá và các hoạt
động dịch vụ tài chính tại địa phương theo quy định của pháp luật.
- Sở Công Thương: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý
nhà nước về: Cơ khí; luyện kim; điện; năng lượng mới; năng lượng tái tạo;
dầu khí; hóa chất; vật liệu nổ công nghiệp; công nghiệp khai thác mỏ và chế
biến khoáng sản; công nghiệp tiêu dùng; công nghiệp thực phẩm; công nghiệp
chế biến khác; lưu thông hàng hóa trên địa bàn; xuất khẩu, nhập khẩu; quản lý
thị trường; xúc tiến thương mại; thương mại điện tử; dịch vụ thương mại;
quản lý cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hội nhập kinh tế;
thương mại quốc tế; quản lý cụm công nghiệp trên địa bàn; quản lý an toàn
thực phẩm theo quy định của pháp luật.
- Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Tham mưu, giúp Ủy ban
14



tỉnh quản lý nhà nước về: Báo chí; xuất bản; bưu chính; viễn thông; tần số vô
tuyến điện; công nghệ thông tin; điện tử; phát thanh và truyền hình; thông tin
đối ngoại; bản tin thông tấn; thông tin cơ sở; hạ tầng thông tin truyền thông;
quảng cáo trên báo chí, trên môi trường mạng, trên xuất bản phẩm và quảng
cáo tích hợp trên các sản phẩm, dịch vụ bưu chính, viễn thông, công nghệ
thông tin.
- Sở Lao động - Thương binh và Xã hội: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân
dân cấp tỉnh quản lý nhà nước về: Lao động; việc làm; dạy nghề; tiền lương;
tiền công; bảo hiểm xã hội (bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự
nguyện, bảo hiểm thất nghiệp); an toàn lao động; người có công; bảo trợ xã
hội; bảo vệ và chăm sóc trẻ em; bình đẳng giới; phòng, chống tệ nạn xã hội.
- Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân
cấp tỉnh quản lý nhà nước về: Văn hóa; gia đình; thể dục, thể thao, du lịch và
quảng cáo (không bao gồm nội dung quảng cáo quy định tại Khoản 10 Điều
này); việc sử dụng Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca và chân dung Chủ tịch Hồ
Chí Minh theo quy định của pháp luật.
- Sở Khoa học và Công nghệ: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp
tỉnh quản lý nhà nước về: Hoạt động khoa học và công nghệ; phát triển tiềm
lực khoa học và công nghệ; tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng; sở hữu trí tuệ;
ứng dụng bức xạ và đồng vị phóng xạ; an toàn bức xạ và hạt nhân.
- Sở Giáo dục và Đào tạo: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
quản lý nhà nước về: Chương trình, nội dung giáo dục và đào tạo; nhà giáo và
công chức, viên chức quản lý giáo dục; cơ sở vật chất, thiết bị trường học và
đồ chơi trẻ em; quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ.
- Sở Y tế: Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý nhà nước
về: Y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh; phục hồi chức năng; giám định y
khoa, pháp y, pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; sức khỏe sinh sản; trang thiết
16