Tuần 20 - Tiết 73 Ngày soạn: 29/12/2008
Văn bản:
tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
a. Mục tiêu:
- Những kinh nghiệm đợc nhân dân đúc kết và vận dụng vào đời sống từ các hiện t-
ợng tự nhiên và lao động sản xuất.
- Giáo dục ý thức lao động, học tập.
- Rèn luyện cách diễn đạt: ngắn gọn, dễ hiểu.
b. Chuẩn bị:
- GV: Tham khảo tài về tục ngữ , soạn bài.
- HS: Soạn bài.
c. Hoạt động dạy và học:
* Tổ chức lớp
* Kiểm tra bài cũ
* Bài mới
HS đọc chú thích * SGK trang 3.
? Em hiểu thế nào là tục ngữ?
Tìm hiểu chú thích: 2, 3, 6.
? Văn bản này gồm 8 câu tục ngữ, có thể chia
làm mấy chủ đề, nội dung của từng chủ đề?
? Tại sao có thể gộp các câu tục ngữ trên vào
cùng một văn bản?
Câu 1: HS đọc.
? Nội dung câu tục ngữ nói gì?
? Cách diễn đạt của câu tục ngữ này có gì đặc
biệt. Tác dụng?
? Có thể vận dụng kinh nghiệm của câu tục ngữ
này trong trờng hợp nào?
Câu 2
? Giải thích nghĩa của hai vế trong câu?
quên.
- Cách sử dụng thời gian, sắp xếp công việc,
giữ, gìn sức khoẻ.
2.- Đêm nhiều sao: hôm sau trời nắng
Đêm ít sao: hôm sau trời ma.
- Trông sao: đoán thời tiết ma nắng.
- Nhìn sao dự đoán thời tiết, sắp xếp công
việc.
Câu 3
? Kinh nghiệm của câu tục ngữ là gì?
? Tác dụng của câu tục ngữ?
? Em có biết câu tục ngữ nào khác có cùng kinh
nghiệm này?
Tháng bảy heo may, chuồn chuồn bay thì bão.
Câu 4
? Nghĩa của câu tục ngữ là gì?
? Kinh nghiệm đó dựa trên cơ sở nào?
? Kinh nghiệm dân gian đợc bắt nguồn từ đâu?
Câu 5
? Giải thích nghĩa câu này?
GV giải thích đơn vị đo lờng trong dân gian: 1
tấc Bắc Bộ = 2,4m, 1 tấc Trung Bộ =3,3m.
? Tác dụng nhấn mạnh điều gì?
? Tại sao dân gian lại nói nh vậy?
? Em đã đợc học văn bản nào nói về giá trị của
đất?
Truyện ngụ ngôn: Lão nông và các con.
? Câu này thờng sử dụng trong trờng hợp nào?
Câu 6
? Chuyển câu tục ngữ này sang tiếng Việt?
ời ở, nhờ lao động, đổ xơng máu mới có đất
và bảo vệ đợc.
Đất là loại vàng sinh sôi.
- Phê phán hiện tợng lãng phí đất, đề cao gí
trị của đất.
6. Thứ nhất nuôi cá
Thứ nhì làm vờn
Thứ ba làm ruộng.
- Các cộng việc đem lại lợi ích theo thứ tự.
- Biết khai thác tốt điều kiện, hoàn cảnh tự
nhiên để tạo ra của cải vật chất.
7.
- Khẳng định thứ tự quan trọng của các yếu
tố đối với nghề trồng lúa nớc.
- Thấy đợc tầm quan trọng và mối quan hệ
của các yếu tố.
8.
thì: thời vụ
thục: đất đã đợc khai phá, chăm bón.
- Trong trồng trọt cần đảm bảo hai yếu tố:
thời vụ và đất đai.
3. Tổng kết:
- Ngắn gọn (nhng nội dung không đơn
giản).
- Vần lng. Các vế đối xứng nhau.
- Hình ảnh sinh động, cụ thể.
- Nêu những kinh nghiệm về thiên nhiên và
lao động sản xuất.
? Su tầm thêm một số câu tục ngữ nội dung
phản ánh về ma, gió, bão lụt?
- HS: Su tầm các câu ca dao, tục ngữ trong dân gian của địa phơng.
c. Hoạt động dạy và học:
* Tổ chức lớp:
* Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là tục ngữ. Hãy phân tích một câu tục ngữ mà em đã đợc học?
? Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của những bài tục ngữ về: Thiên nhiên và lao
động sản xuất.
* Bài mới:
GV nêu ý nghĩa của việc su tầm.
GV nói rõ yêu cầu.
? Em hẽy phân biệt ca dao, dân ca,
tục ngữ?
GV lu ý: Thế nào là câu ca dao ?
? Thế nào là ca dao, tục ngữ lu hành
ở địa phơng, về địa phơng?
? Có thể su tầm ở đâu?
GV hớng dẫn.
I- Nội dung thực hiện
1. Nội dung:
- Yêu cầu su tầm ca dao, dân ca, tục ngữ
2. ý nghĩa:
- Rèn tính kiên trì.
- Chịu khó học hỏi, thu lợm.
- Có tri thức về địa phơng.
- Rèn luyện ý thức khoa học và biết lựa chọn sắp xếp
khoa học.
3. Yêu cầu
- Su tầm các câu có nội dung về địa phơng: đất, ngời,
phong tục, tập quán, di tích
- Phạm vi: khu vực Bắc Bộ.
- Chuẩn bị trớc: Tục ngữ về con ngời xã hội
- Soạn bài: Tìm hiểu chung về văn nghị luận.
Tuần 20 - Tiết 75 Ngày soạn: 31/12/2008
Tập làm văn
tìm hiểu chung về văn nghị luận
a. Mục tiêu:
Giúp HS:
- Hiểu đợc nhu cầu nghị luận trong đời sống và đặc điểm chung của văn bản nghị
luận.
- Bớc đầu có kĩ năng làm văn nghị luận.
- Có ý thức trình bày một vấn đề có lí lẽ.
b. Chuẩn bị:
- GV: Su tầm một văn bản nghị luận: phần củng cố.
- HS: Xem trớc bài học.
c. Hoạt động dạy và học:
* Tổ chức lớp:
* Kiểm tra bài cũ:
? Em đã học đợc các thể văn nào ?
* Bài mới:
? Trong đời sống, em có thể thờng
gặp những vấn đề và những câu hỏi
sau không?
? Hãy nêu thêm những câu hỏi nh
trên?
? Với những câu hỏi nh vậy, em có
thể trả bằng những kiểu văn bản đã
học đợc không ?
? Qua đó em có nhận xét gì về nhu
cầu nghị luận?
HS đọc văn bản Chống nạn thất học