ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG THỊ THANH

SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
TRƯỜNG HỢP ĐIỂN HÌNH TRONG DẠY HỌC
MÔN GDCD LỚP 12 Ở CÁC TRƯỜNG THPT
HUYỆN BẮC QUANG, TỈNH HÀ GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG THỊ THANH

SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
TRƯỜNG HỢP ĐIỂN HÌNH TRONG DẠY HỌC
MÔN GDCD LỚP 12 Ở CÁC TRƯỜNG THPT
HUYỆN BẮC QUANG, TỈNH HÀ GIANG
Ngành: LL&PPDH Bộ môn Lý luận chính trị
Mã số: 8140111

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

hướng dẫn, góp ý, chia sẻ… giúp em có định hướng đúng trong suốt thời gian thực
hiện luận văn.
- Các nhà khoa học trong Hội đồng đánh giá luận văn đã có nhiều góp ý về
mặt khoa học để em hoàn thiện luận văn được tốt hơn.
- Các thầy, cô giáo giảng dạy lớp cao học Lý luận và phương pháp dạy học bộ
môn Lý luận chính trị - đã giúp em có nền tảng kiến thức để thực hiện luận văn.
- Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT huyện Bắc Quang tỉnh Hà
Giang đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình khảo sát và
thực nghiệm làm luận văn.
Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến những người thân, gia đình, đồng nghiệp,
bạn bè đã luôn động viên, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi, giúp tôi hoàn
thành luận văn.
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2019
Tác giả

Hoàng Thị Thanh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ .................................................. vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1

Chương 2. THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT QUY TRÌNH SỬ DỤNG
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP ĐIỂN HÌNH
TRONG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 12 Ở CÁC
TRƯỜNG THPT HUYỆN BẮC QUANG, TỈNH HÀ GIANG.................. 30
2.1. Khái quát chung về các trường THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang ....... 30
2.1.1. Đặc điểm chung về các trường THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang .... 30
2.1.2. Đặc điểm học sinh các trường THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang...... 35
2.1.3. Đặc điểm giáo viên dạy học môn Giáo dục công dân ở các trường
THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang ........................................................... 37
2.2. Thực trạng dạy học và sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp
điển hình vào dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 ở các trường THPT
huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang ...................................................................... 39
2.1.1. Thực trạng dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 ở các trường
THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang ........................................................... 39
2.1.2. Thực trạng sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình
vào dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 ở các trường THPT huyện
Bắc Quang, tỉnh Hà Giang................................................................................. 42
2.3. Đề xuất quy trình sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển
hình trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 ở các trường THPT
huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang ...................................................................... 46
2.3.1. Các nguyên tắc xây dựng quy trình ......................................................... 46
2.3.2. Các quy trình sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển
hình trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 ở các trường THPT
huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang ...................................................................... 48
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .................................................................................. 60
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn



http://lrc.tnu.edu.vn


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ĐC

:

Đối chứng

GDCD

:

Giáo dục công dân

GV

:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

NCTHĐH


Cơ sở vật chất của một số trường THPT huyện Bắc Quang
tỉnh Hà Giang năm học 2018-2019 ............................................... 35

Bảng 2.2.

Số lượng HS và GV ở một số trường THPT huyện Bắc
Quang, tỉnh Hà Giang năm học 2018 -2019 ................................. 33

Bảng.2.3.

Trình độ chuyên môn của GV ở một số trường THPT huyện
Bắc Quang, tỉnh Hà Giang năm học 2018 -2019 ........................ 34

Bảng 2.4.

Số lượng GV dạy môn GDCD ở các trường THPT huyện Bắc
Quang - Hà Giang năm học 2018-2019 ........................................ 37

Bảng 2.5.

Kết quả học tập môn GDCD của học sinh THPT huyện Bắc
Quang - Tỉnh Hà Giang ................................................................. 41

Bảng 2.6.

Kết quả điều tra mức độ sử dụng các PPDH và phương
pháp NCTHĐH trong dạy học môn GDCD lớp 12 ở huyện
Bắc Quang .................................................................................... 43

Bảng 2.7.



DANH MỤC CÁC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1.

Kết quả kiểm tra 1 tiết của lớp TN và lớp ĐC trường Nội
trú THCS& THPT ..................................................................... 70

Biểu đồ 3.2.

Kết quả kiểm tra 1 tiết của lớp TN và lớp ĐC trường
THPT Kim Ngọc ....................................................................... 71

Biểu đồ 3.3.

Kết quả kiểm tra 1 tiết của lớp TN và lớp ĐC trường
THPT Việt Vinh ........................................................................ 72

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ngày 4 tháng 11 năm 2013, Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành Nghị
quyết số 29-NQ/TW “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, trong đó nhấn mạnh tới quá
trình đổi mới giáo dục như là nấc thang đột phá để nước ta phát triển đi lên.

sinh kỹ năng sống, rèn luyện ý thức và hành vi đạo đức, ý thức sống và làm
việc theo pháp luật; qua đó hình thành và phát triển ở học sinh những phẩm
chất và năng lực cần thiết của công dân sống trong một xã hội dân chủ, công
bằng, văn minh. Với tầm quan trọng đó, việc dạy và học tốt môn GDCD là việc
làm vừa mang tính cấp bách, vừa có tính lâu dài và cũng không hề đơn giản
trước những làn sóng văn hóa của thời kỳ hội nhập và phát triển kinh tế thị
trường. Tuy nhiên, để phát huy được vai trò, nhiệm vụ của môn GDCD trong
điều kiện mới và đặc biệt là để thực hiện thành công chương trình môn học
môn GDCD mới, cần thiết phải thay đổi phương pháp dạy học theo đúng
khuyến nghị được thể hiện trong chương trình môn học mới: kết hợp sử dụng
các phương pháp dạy học truyền thống và dạy học hiện đại theo hướng tích
cực hóa hoạt động của người học, tăng cường phương pháp dạy học đặc thù
như dạy học giải quyết vấn đề, phân tích trường hợp điển hình kết hợp nêu
những tấm gương công dân; xử lý tình huống có tính thời sự về đạo đức, pháp
luật và kinh tế trong cuộc sống hàng ngày; thảo luận nhóm, đóng vai, dự án…
Huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang là một huyện miền núi phía Bắc của
Tổ quốc. Nhiều năm qua, ngành giáo dục Hà Giang chỉ đạo giáo viên GDCD
cấp trung học phổ thông trong toàn tỉnh cũng như ở huyện Bắc Quang nỗ lực
tổ chức thực hiện chương trình, đổi mới phương pháp dạy học môn GDCD.
Một số thành tích của giáo viên và học sinh THPT huyện Bắc Quang trong
dạy học môn GDCD đã có sự thay đổi theo hướng phát triển. Trong những
năm gần đây, số học sinh chọn môn GDCD để thi tốt nghiệp THPT có xu
hướng nhiều hơn các môn khác. Chất lượng dạy và học môn học được tăng
cường. Công tác giáo dục đạo đức, pháp luật, kỹ năng sống cho học sinh,
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


nhờ đó, được nâng lên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn có những khó



và một số biện pháp nhằm sử dụng có hiệu quả phương pháp nghiên cứu trường
hợp điển hình trong dạy học môn Giáo dục công dân ở các trường THPT
huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang hiện nay
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài hướng vào giải quyết các nhiệm vụ chủ yếu sau:
Một là: Phân tích làm rõ cơ sở lý luận của việc sử dụng phương pháp
nghiên cứu trường hợp điển hình trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12.
Hai là: Phân tích thực trạng sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp
điển hình trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 ở các trường THPT
trong huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang
Ba là: Đề xuất quy trình, thực nghiệm sư phạm và một số biện pháp nhằm
nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình trong
dạy học môn GDCD ở các trường THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu việc sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp điển
hình trong dạy học môn GDCD lớp 12 ở huyện huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là sử dụng phương pháp nghiên cứu
trường hợp điển hình trong dạy học phần “Công dân với pháp luật” chương
trình GDCD lớp 12 ở các trường THPT trên địa bàn huyện Bắc Quang, tỉnh
Hà Giang hiện nay.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của đề tài
4.1. Cơ sở lý luận của đề tài
Đề tài dựa trên:
- Cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử.
- Lý luận về phương pháp dạy học hiện đại trên thế giới và trong nước.

đúng nguyên tắc, quy trình, biện pháp đề xuất trong luận văn sẽ đem lại hiệu
quả cao: phát huy được tính tích cực, tự giác, năng động của học sinh trong học
tập; góp phần hình thành ở học sinh năng lực độc lập, tư duy sáng tạo; góp
phần nâng cao chất lượng dạy học môn GDCD nói chung.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


6. Ý nghĩa thực tiễn và đóng góp của đề tài
- Đề tài hoàn thành góp phần làm sáng tỏ hơn về thực trạng sử dụng
phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình trong dạy học môn Giáo dục
công dân ở các trường THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang
- Cung cấp những luận cứ làm cơ sở lý luận cho việc sử dụng phương
pháp nghiên cứu trường hợp điển hình vào quá trình dạy học môn Giáo dục
công dân nói chung và môn Giáo dục công dân lớp 12 nói riêng ở các trường
THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang.
- Góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của việc dạy và học cũng như
của quá trình đổi mới PPDH môn Giáo dục công dân.
- Đề tài hoàn thiện còn là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên,
học viên cao học chuyên ngành Giáo dục chính trị và những người quan tâm
đến môn Giáo dục công dân và phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình
trong dạy học môn Giáo dục công dân.
7. Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn
gồm 3 chương, 7 tiết.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Các công trình trên ở những khía cạnh nhất định đã đề cập đến phương
pháp NCTHĐH. Các vấn đề lý luận chung như bản chất, đặc điểm, tính hiệu quả
của việc vận dụng phương pháp này trong các lĩnh vực giáo dục học, chính trị
học... đã được các tác giả đưa ra mổ xẻ, phân tích một cách kỹ lưỡng. Dưới góc độ
giáo dục các tác giả Bock Edwin A và Alan K. Campbell đã khẳng định việc áp
dụng phương pháp NCTHĐH sẽ đem đến những ích lợi to lớn cho cả người dạy
và người học. Phương pháp này không chỉ kích thích tính năng động, sáng tạo, tư
duy phân tích, phản biện cho người học mà còn làm tăng hàm lượng kiến thức
thực tiễn, kỹ năng giải quyết vấn đề cho người dạy. Những vấn đề này là những
luận cứ quan trọng giúp tác giả luận văn hiểu rõ hơn về phương pháp NCTHĐH
và vận dụng nó vào việc nghiên cứu luận văn của mình.
Ở Việt Nam:
Phương pháp NCTHĐH được các nhà giáo dục áp dụng phổ biến trong dạy
học ở nhiều môn học khác nhau. Nghiên cứu về phương pháp này ở nước ta có
một số công trình tiêu biểu sau:
Bài viết “Một số phương pháp dạy học tích cực nhằm nâng cao hiệu quả
giáo dục đạo đức kinh doanh cho học sinh trung học phổ thông”, tác giả
Nguyễn Thị Linh Huyền đã trình bày một số phương pháp dạy học tích cực,
trong đó có bàn luận đến phương pháp nghiên cứu trường hợp. Theo tác giả
Nguyễn Thị Linh Huyền, phương pháp này có các đặc điểm là: Trường hợp
được rút ra từ thực tiễn dạy học hoặc phản ánh một tình huống thực tiễn dạy
học. Do đó trường hợp thường mang tính phức hợp; Mục đích hàng đầu của
phương pháp trường hợp không phải là việc truyền thụ tri thức lí thuyết mà là
việc vận dụng tri thức vào việc giải quyết vấn đề trong những tình huống cụ
thể; HS đặt trước những tình huống cần quyết định, họ cần xây dựng các

hợp, đưa ra các ví dụ minh họa đặc sắc. Có thể nói, cuốn sách là nguồn tài liệu
quý giá cho việc nghiên cứu phương pháp CNTHĐH trong dạy học.
Có thể thấy, việc áp dụng phương pháp NCTHĐH vào dạy học ở nước ta
là khá phổ biến. Nhưng để có những nghiên cứu chuyên sâu về phương pháp
này thì lại rất ít. Nhìn chung các công trình nghiên cứu đã có mới chỉ đề cập
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


đến phương pháp NCTHĐH ở một phương diện nhất định nào đó. Do vậy, rất
cần có cái nhìn chuyên sâu, toàn diện và bao quát hơn về phương pháp
NCTHĐH và vận dụng nó vào dạy học ở nước ta hiện nay.
1.1.2. Các công trình liên quan đến phương pháp nghiên cứu trường hợp
điển hình trong dạy học môn Giáo dục công dân
Có thể khẳng định rằng cho đến nay, việc nghiên cứu về phương pháp
NCTHĐH trong dạy học môn GDCD là không nhiều, mới chỉ xuất hiện một
vài công trình tiêu biểu như:
“Phương pháp dạy học môn GDCD ở trường THPT” của tác giả Vũ Đình
Bảy là một cuốn sách chú trọng tới các phương pháp dạy học khác nhau trong
dạy học môn GDCD. Tuy nhiên, khi đưa ra những phương pháp và hình thức tổ
chức dạy học tích cực áp dụng trong dạy học môn GDCD ở trường phổ thông,
tác giả đã đề cập đến phương pháp NCTHĐH. Với quan niệm đó là một
phương pháp dạy học tích cực, tác giả đã chỉ dẫn những ưu điểm, nhược điểm
và khẳng định việc vận dụng phương pháp NCTHĐH vào dạy học môn GDCD
sẽ đem lại hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn
GDCD ở nước ta [1].
Sáng kiến kinh nghiệm “Vận dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp
điển hình trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12” của tác giả Phạm Thị
Dinh trường Trung học phổ thông Sông Ray, tỉnh Đồng Nai. Trong sáng kiến

NCTHĐH trong dạy học môn GDCD ở các trường THPT huyện Lương Tài,
tỉnh Bắc Ninh ở các phương diện kế hoạch, nội dung, kết quả thực nghiệm.
Cũng trong nội dung này tác giả Nguyễn Thị Mai còn phân tích và chỉ ra được
những vấn đề đặt ra trong vận dụng phương pháp NCTHĐH trong dạy học môn
GDCD ở các trường THPT huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh
Thứ ba, tác giả phân tích nguyên tắc và đề xuất năm biện pháp chủ yếu
nhằm nâng cao hiệu quả vận dụng phương pháp NCTHĐH trong dạy học môn
GDCD ở các trường THPT huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Qua đó đi đến
khẳng định việc vận dụng phương pháp NCTHĐH là một trong những hướng
đi đổi mới góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn GDCD ở các trường
THPT huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh hiện nay.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Như vậy, có thể thấy, tuy không có nhiều công trình nghiên cứu về vận dụng
phương pháp CNTHĐH trong dạy học môn GDCD nhưng những công trình đã có
đều có những đóng góp quan trọng trong việc lý giải tính tích cực của việc áp dụng
phương pháp NCTHĐH để nâng cao chất lượng dạy học môn GDCD ở nước ta.
Trong quá trình nghiên cứu tài liệu để viết luận văn, tác giả nhận thấy
cho đến nay chưa có một công trình nào nghiên cứu về phương pháp nghiên
cứu trường hợp điển hình trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 ở
trường THPT huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang. Do vậy, việc tác giả lựa chọn
và nghiên cứu tài liệu này là không có sự trùng lặp về nội dung, hình thức, đối
tượng cũng như địa điểm nghiên cứu.
Dựa trên cơ sở kết quả nghiên cứu đã có liên quan đến đề tài, đề tài tiếp
tục nghiên cứu để làm rõ những nội dung sau:
- Đưa ra khái niệm mới về phương pháp nghiên cứu trường hợp điển
hình trong dạy học môn GDCD lớp 12 ở trường phổ thông

cao trong công việc của mình.
Trong thực tiễn, ở bất cứ một ngành nghề hay lĩnh vực nào đó, để đạt
được mục đích đặt ra, người ta đều phải xây dựng cho mình một hệ thống các
phương pháp. Trong dạy học, mục tiêu dạy học luôn được xác định rõ ràng và
để đạt được mục tiêu đó, người giáo viên luôn xác định được cho mình phương
pháp dạy phù hợp với từng bài, từng đơn vị kiến thức. Phương pháp dạy học là
một trong những yếu tố quan trọng của quá trình dạy học. Sự hứng thú/không
hứng thú của học sinh trong giờ học phụ thuộc rất nhiều vào phương pháp dạy
học mà người giáo viên thực hiện trên lớp.
* Khái niệm về phương pháp dạy học
Cho đến nay, vẫn còn có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm
phương pháp dạy học tùy theo các cấp độ nghiên cứu rộng, hẹp khác nhau.
Dưới đây là một số quan niệm đó:
“Phương pháp dạy học là cách thức tương tác giữa thầy và trò nhằm giải
quyết các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình dạy học”
[18, tr.46].
“Phương pháp dạy học là cách thức làm việc giữa giáo viên và học sinh
để cho học sinh lĩnh hội tri thức, kỹ năng và kỹ xảo” [24, tr.22].
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


“Phương pháp dạy học là cách thức làm việc của thầy và trò trong sự
phối hợp thống nhất dưới sự chỉ đạo của thầy nhằm làm cho trò tự giác, tích
cực tự lực đạt tới mục đích dạy học” [21, tr.45].
Phương pháp dạy học “là cách thức hoạt động phối hợp thống nhất của
giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học được tiến hành dưới vai trò chủ
đạo của giáo viên nhằm thực hiện tối ưu mục tiêu và các nhiệm vụ dạy học”
[32, tr.204].

đều có chung một quan niệm như nhau về phương pháp NCTHĐH. Theo đó,
phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình là một phương pháp dạy học,
trong đó học sinh tự lực nghiên cứu một tình huống thực tiễn và giải quyết
các vấn đề của tình huống đặt ra, hình thức làm việc chủ yếu là làm việc
nhóm. Đây là phương pháp điển hình của dạy học theo tình huống và dạy
học giải quyết vấn đề [17].
Từ luận điểm trên có thể thấy, phương pháp NCTHĐH là một phương là
một phương pháp nghiên cứu có tính khoa học, giáo dục có chức năng phân tích,
giải thích, đánh giá bản chất các sự vật, hiện tượng trong một trường hợp nhất
định. Đặc trưng của phương pháp này đòi hỏi sự nghiên cứu chuyên sâu, mang
tính bản chất những hiện tượng trong tình huống thực tế. Cũng vì lẽ này mà
phương pháp NCTHĐH thường được gọi là phương pháp nghiên cứu thực tế. Với
nghĩa này, phương pháp NCTHĐH không chỉ được sử dụng trong dạy học, mà nó
còn được sử dụng nhiều trong các ngành nghề đòi hỏi sự chuẩn xác cao như y học,
luật học, xã hội học, sinh học...
Dựa trên sự kế thừa các công trình đã có, trong mối liên quan và tách biệt
của quá trình dạy học, đồng thời nhìn nhận dưới góc độ giáo dục, chúng tôi cho
rằng phương pháp NCTHĐH được áp dụng trong quá trình dạy học bộ môn là
phương pháp mà ở đó người giáo viên sử dụng những tình huống có tính tiêu
biểu về bản chất của một sự vật, hiện tượng hoặc một nhóm sự vật, hiện tượng
có thực trong thực tiễn để đưa vào bài học, qua đó hướng học sinh vào quá trình
tự học, phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh. Những tình huống thực tế
không bắt buộc được đặt ra từ phía giáo viên mà trong một số trường hợp, có thể
do người học tự phát hiện ra và trình bày trước lớp dưới sự dẫn dắt hoặc yêu cầu
từ phía giáo viên.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn