ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ DUY PHONG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở CÁC TRƯỜNG THPT
HUYỆN GIA LỘC, TỈNH HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN, NĂM 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ DUY PHONG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở CÁC TRƯỜNG THPT
HUYỆN GIA LỘC, TỈNH HẢI DƯƠNG
Ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH NGUYỄN VĂN HỘ

sinh tại các trường THPT huyện Gia Lộc, Hải Dương đã giúp đỡ, hợp tác
trong quá trình tôi thực hiện nghiên cứu.
Cảm ơn gia đình, bạn bè và người thân đã động viên giúp đỡ để tôi đạt
được kết quả hôm nay!
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2019
Tác giả luận văn

Lê Duy Phong

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................. iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ..................................................................................... vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ................................................................. 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
5. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 4
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 5
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH

kỳ ở trường THPT ............................................................................................. 20
1.4.4. Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động đánh giá kết quả học
tập định kỳ ở trường THPT ............................................................................... 22
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập
định kỳ ở trường THPT ..................................................................................... 22
1.5.1. Yếu tố chủ quan ....................................................................................... 22
1.5.2. Yếu tố khách quan ................................................................................... 24
Kết luận chương 1.............................................................................................. 26
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN
GIA LỘC TỈNH HẢI DƯƠNG ...................................................................... 27
2.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội của địa bàn nghiên cứu...................... 27
2.1.1. Khái quát đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Gia lộc, tỉnh Hải Dương ...... 27
2.1.2. Khái quát về các trường THPT huyện Gia lộc, tỉnh Hải Dương ............. 27
2.1.3. Tình hình giáo dục ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương...... 28
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng ....................................................................... 29
2.2.1. Mục đích khảo sát .................................................................................... 29
2.2.2. Nội dung khảo sát .................................................................................... 29
2.2.3. Phương pháp khảo sát và xử lý các kết quả ............................................ 30
2.2.4. Tiến trình khảo sát ................................................................................... 31
2.3. Thực trạng hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ............................ 31
2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vị trí, vai
trò đánh giá kết quả học tập định kỳ.................................................................. 31
2.3.2. Thực trạng nội dung hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ .......... 32
2.3.3. Thực trạng phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động đánh giá kết

giá kết quả học tập định kỳ đối với cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh................. 57
3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch và quy trình đánh giá kết quả học
tập định kỳ ......................................................................................................... 60
3.2.3. Biện pháp 3. Đổi mới hình thức tổ chức đánh giá kết quả học tập
định kỳ ............................................................................................................... 62
3.2.4. Biện pháp 4. Bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên về đánh
giá kết quả học tập định kỳ ................................................................................ 64
3.2.5. Biện pháp 5. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động
đánh giá kết quả học tập định kỳ ....................................................................... 68
3.2.6. Biện pháp 6: Tăng cường cơ sở vật chất trang thiết bị và các điều
kiện phục vụ hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ........... 70
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................. 76
3.3.1. Vị trí, vai trò, tầm quan trọng của các biện pháp .................................... 76
3.3.2. Tính cấp thiết của các biện pháp ............................................................. 78
3.4. Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt
động đánh giá kết quả học tập định kỳ .............................................................. 79
3.4.1. Mục đích khảo nghiệm ............................................................................ 79
3.4.2. Nội dung khảo nghiệm ............................................................................ 79
3.4.3. Đối tượng khảo nghiệm ........................................................................... 79
3.4.4. Phương pháp khảo nghiệm ...................................................................... 79
3.4.5. Kết quả khảo nghiệm ............................................................................... 80
3.3.6. Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi........................................ 85
Kết luận chương 3.............................................................................................. 86
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................................................................. 87
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................... 90
PHỤ LỤC
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn



Học sinh

KT-ĐG

:

Kiểm tra - Đánh giá

SL

:

Số lượng

THPT

:

Trung học phổ thông

UBND

:

Ủy ban nhân dân

VD

:

Bảng 2.5:

Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá kết quả học
tập định kỳ của học sinh ................................................................ 45

Bảng 2.6:

Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch đánh giá kết quả học
tập định kỳ của học sinh ................................................................ 47

Bảng 2.7:

Thực trạng kiểm tra thực hiện kế hoạch đánh giá kết quả học
tập định kỳ của học sinh ................................................................ 49

Bảng 2.8:

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đánh giá kết quả học tập
định kỳ của học sinh...................................................................... 51

Bảng 3.1:

Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý .... 80

Bảng 3.2:

Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp ................... 83

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN


nhiều bất cập. Để đất nước tiến nhanh và vững chắc cần phải coi “giáo dục là
quốc sách hàng đầu”, đây cũng là xu hướng của các nước trên thế giới. Chính
vì vậy cần phải xác định phát triển giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng, là
khâu đột phá trong công cuộc phát triển đất nước.
Để đổi mới trong giáo dục, trước tiên cần đổi mới trong kiểm tra đánh
giá trong đó đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh được coi là then
chốt, xuyên suốt trong năm học, làm tốt công tác này sẽ nâng cao chất lượng
dạy học, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đổi mới trong trường THPT. Nghị quyết
Hội nghị Trung ương 8 khoá XI nêu rõ “Đổi mới căn bản hình thức và
phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm
trung thực, khách quan. Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào
tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo
dục thế giới tin cậy và công nhận. Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong
quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với
tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia
đình và của xã hội”. [26]
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh là những cách thức, biện
pháp để thu thập thông tin, dữ liệu của người học sau một thời gian, giai đoạn
học tập so với mục tiêu, trên cơ sở đó có những quyết định đổi mới, cải tiến,
hạn chế những sai sót trong đánh giá, đẩy mạnh chất lượng dạy học.
Đối với hoạt động quản lý, việc đánh giá kết quả học tập định kỳ của học
sinh giúp cho cán bộ quản lý xem lại quy trình dạy học của thầy và trò, đánh giá
một cách chính xác công tác giảng dạy và học tập. Là căn cứ để có những chủ
trương, chỉ đạo, khuyến khích và hổ trợ những sáng kiến nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục. Kết quả đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh cũng là cơ sở để

định kỳ của học sinh ở các trường THPT.
- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định
kỳ của học sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ
của học sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
5. Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở các
trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương góp phần quan trọng vào việc thực
hiện mục tiêu dạy học, kết quả đánh giá phụ thuộc vào hoạt động quản lý của
Hiệu trưởng. Tuy nhiên công tác quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định
kỳ của học sinh tại các trường THPT trong huyện Gia Lộc còn nhiều bất cập.
Nếu xác định, đánh giá đúng thực trạng và đề xuất được các biện pháp quản lý
đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường THPT một cách khoa học sẽ
góp phần nâng cao được hiệu quả của quản lý nâng cao chất lượng dạy - học ở
các trường THPT trên địa bàn huyện Gia Lộc nói riêng và chất lượng giáo dục
tỉnh Hải Dương nói chung.
6. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả
học tập định kỳ của học sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương
bao gồm các bài kiểm tra: 1 tiết trở lên, bài hành từ 1 tiết trở lên, bài học kỳ.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các công trình về kiểm tra đánh giá, các nghiên cứu quản lý
hoạt động đánh giá kết quả học tập, làm căn cứ để tổng hợp, phân tích những
vấn đề có liên quan đến cơ sở lý luận của đề tài.

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập
định kỳ ở trường THPT.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định
kỳ ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ
ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ
HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Nghiên cứu ở nước ngoài
Mô hình CIPP của L.D.Stufflebean năm 1966 hình thành dựa trên sự kết
hợp của đánh giá bối cảnh, đánh giá đầu vào, đánh giá quá trình, đánh giá kết
quả học tập. [27]
Mô hình đánh giá không theo mục tiêu của M.Scriven đưa ra năm 1967
[3]; tiếp theo mô hình của M.Scriven đưa ra ứng đáp câu hỏi do R.E.Stake khởi
xướng,… Về sau này, để đánh giá chất lượng giáo dục, người ta tập trung đánh
giá kết quả học tập của người học.
Năm 1970 lý thuyết trắc nghiệm ra đời và phổ biến rộng rãi ở nhiều nước
trên thế giới.
Năm 1971, sách Evaluation to improve Learning ra đời đánh giá thúc
đẩy học tập [18]. Đây là tài liệu viết về đánh giá kết quả học tập của học sinh,
là cơ sở để giáo viên áp dụng trong đánh giá đồng thời giúp học sinh nâng cao
khả năng học tập. Mong muốn của tác giả chính là việc đẩy mạnh và nâng cao

cận năng lực, chỉ ra tầm quan trọng của đánh giá theo tiếp cận năng lực, quy
trình đánh giá và các hình thức đánh giá”. [18]
Trong Hội thảo các trường sư phạm đề xuất “tiếp cận năng lực trong
đánh giá kết quả học tập sinh viên”. [33]
Các nghiên cứu đã đề cập đến nhiều góc độ khác nhau song tất cả đều có
chung một mục đích là đánh giá sự tiến bộ của người học qua từng giai đoạn,
đánh giá mức độ đạt chuẩn của người học và cuối cùng là đánh giá chất lượng
cả quá trình giáo dục. Tuy nhiên các cuốn tài liệu này dừng ở mức độ cung cấp
khái niệm mà chưa đề cập đến kiỹ thuật đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá
kết quả học tập định kỳ của học sinh THPT.
Hầu hết các công trình nghiên cứu đều khẳng định kiểm tra, đánh giá có
một ý nghĩa và vai trò rất quan trọng đối với người giáo viên, học sinh và nhà
quản lý, là nhân tố trọng yếu nâng cao chất lượng dạy và học, là yếu tố cơ bản
để người học phát hiện và điều chỉnh thực trạng hoạt động học tập góp phần
phát triển trí tuệ.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Vấn đề quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh
ở trường THPT đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có đề tài nào xem xét một cách
chuyên sâu dưới góc độ quản lý. Việc chọn vấn đề nghiên cứu nhằm hoàn thiện
và nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của
học sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương.
1.2. Các khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu
1.2.1. Kiểm tra
Có rất nhiều các khái niệm khác nhau liên quan kiểm tra:
“Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét” [35, tr.89]
Thuật ngữ “Kiểm tra” được định nghĩa:

“Đánh giá là một quá trình có hệ thống bao gồm việc thu thập, phân
tích, giải tích thông tin nhằm xác định mức độ người học đạt được các mục tiêu
dạy học” [8, tr.39]
“Đánh giá là quá trình thu thập thông tin và dữ liệu một cách có hệ
thống nhằm mục đích giúp người học hoạch định chính sách lựa chọn một
phương pháp khả thi để tiến hành công việc giáo dục của mình” [23, tr.69]
Từ những nhận định, có thể khái quát: Đánh giá là những nhận định,
những nhận xét về giá trị của người học dựa trên cơ sở những thông tin, những
số liệu được thu thập đối chiếu với mục tiêu đề ra từ đó làm căn cứ đưa ra
những quyết định về người học và việc tổ chức quá trình dạy học.
1.2.3. Đánh giá kết quả học tập của học sinh
1.2.3.1. Kết quả học tập
Theo lý luận dạy học:
“Kết quả học tập là hoạt động của học sinh dưới sự hướng dẫn, tổ chức
của giáo viên để người học tiếp thu tri thức, văn hoá của nhân loại chuyển
chúng thành kiến thức thức, năng lực tinh thần của mỗi cá nhân”.
“Đối tượng của hoạt động học là hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo...
được thể hiện ở trong nội dung môn học, trong từng bài học được biên soạn
theo một hệ thống khoa học”.
“Kết quả học tập là sản phẩm của quá trình dạy học, sản phẩm này có
được khi có những thay đổi theo chiều hướng tích cực trong nhận thức, hành vi
của người học nó bao gồm: mức độ mà người học đạt được so với các mục tiêu đã
xác định và “mức độ mà người học đạt được so với những người cùng học khác”
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


“Bản chất của học học tập là hoạt động nhận thức của học sinh được
thực hiện dưới sự tổ chức điều khiển giáo viên”. Đối tượng của hoạt động học

được của người học, sự tiến bộ của người học so mục tiêu ở tại thời điểm kết
thúc chương học, giữa học kỳ, kết thúc học kỳ, cuối năm học.
Mục tiêu, nhiệm vụ, tiêu chí, yêu cầu, thời gian của đánh giá kết quả học
tập định kỳ thể hiện trong kế hoạch và được công khai.
Các mục tiêu, nhiệm vụ, tiêu chí của đánh giá kết quả học tập định kỳ
của học sinh thường được triển khai dựa trên hướng dẫn và căn cứ vào thực tế
của nhà trường trong năm học.
1.2.5. Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh
Quản lý chính là vận hành đồng bộ chức năng quản lý nhằm đi đến đích
đã xác định.
Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh đòi
hỏi cán bộ quản lý phải nắm vững chuẩn kiến thức, kỹ năng cần đạt được
của học sinh, đồng thời kiểm tra đánh giá sát với thực tế mức độ tiếp thu
kiến thức học tập của người học, làm căn cứ để có các tác động quản lý
quá trình dạy học hiệu quả.
Đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh có ý nghĩa rất lớn
nhắm thúc đẩy chất lượng dạy học đồng thời là cơ sở cho hoạt động quản
lý tiếp theo.
Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở
trường THPT là những tác động có mục đích, có kế hoạch của hiệu trưởng nhà
trường tới quá trình đánh giá kết quả học tập của học sinh và các lực lượng liên
quan nhằm điều khiển quá trình đánh giá đạt được mục tiêu dạy học, trên cơ sở
đó đưa ra các quyết định đối với hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng,
tạo ra sự tiến bộ trong học tập của học sinh.
Dưới góc nhìn quản lý, hoạt động quản lý hoạt động đánh giá kết quả học
tập định kỳ của học sinh là chuỗi tác động liên quan đến nhau: Lập kế hoạch, tổ
chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện hoạt động, kiểm tra giám sát.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn

cần tránh cái nhìn chủ quan, phiến diện và áp đặt đối với người học.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


1.3.2.2. Đảm bảo công bằng
Trước tiên, nguyên tác này cần được các lực lượng tham gia đánh giá cần
thông hiểu tiêu chí, tiêu chuẩn, hành vi, quy chế trong kiểm tra đánh giá. Người
học được kiểm tra đánh giá khách quan, trong cùng một thời điểm, thời gian,
nội dung, kết quả được công khai, kịp thời cho người học.
1.3.2.3. Đảm bảo tính toàn diện
Nguyên tắc này cần bao quát được đầy đủ, chính xác, khách quan các
mặt, các khía cạnh, kết quả đánh giá phải phản ánh sự phát triển của các thành
tố và chỉ số hành vi của các năng lực được đo lường. Theo đó cần có sự thống
nhất thực hiện nhiều các hình thức đánh giá tương ứng với mục tiêu, đặc điểm,
các điều kiện cụ thể môn học và để học sinh có cơ hội phát huy thành tố năng
lực của bản thân.
1.3.2.4. Đảm bảo thường xuyên, có hệ thống
Để thực hiện nguyên tắc, khi tiến hành đánh giá kết quả học tập định kỳ
cần tuân thủ kế hoạch đề ra, kết quả phải được cập nhật một cách đầy đủ, kịp
thời, rõ ràng giúp cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh biết được mình đạt ở mức
độ nào so với mục tiêu hướng đến để kịp thời điều chỉnh nếu cần thiết.
1.3.2.5. Đảm bảo tính hiệu quả, tính phân hóa
Thực hiện nguyên tắc này khi đánh giá kết quả học tập định kỳ có tác
dụng tạo động lực cho việc cải thiện, nâng mức giá trị và sự tin cậy đồng thời
đánh giá cần đảm bảo phân loại giữa đối tượng được đánh giá. Đây cũng là
thực tiễn đặt ra cho đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh.
1.3.2.6. Đảm bảo tính phát triển.
Đảm bảo tính phát triển trong đánh giá kết quả học tập định kỳ là cần

(3) Dựa vào mục tiêu dạy học có 2 loại: Đánh giá để cải tiến việc học
tập, đánh giá kết quả học tập.
- Đánh giá để cải tiến việc học tập: Là kiểm tra đánh giá theo kế hoạch
năm học, kết quả đánh giá không nhằm mục đích công nhận học lực, danh hiệu
học sinh mà dùng để phản ánh chất lượng dạy và học.
- Đánh giá kết quả học tập: Đánh giá vào thời điểm đã được xác định để
công nhận học lực, danh hiệu học sinh.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn