BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

NGUYỄN MINH TUẤN

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ
CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TẠI BAN QUẢN LÝ
DỰ ÁN NGÀNH NÔNG NGHIỆP TỈNH NINH THUẬN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

NINH THUẬN, NĂM 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

NGUYỄN MINH TUẤN

ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ
CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ
ÁN NGÀNH NÔNG NGHIỆP TỈNH NINH THUẬN

Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
Mã số:

1481580203090

bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã
tạo điều kiện, hết lòng giúp đỡ cho tác giả trong suốt quá trình học tập và thực hiện
luận văn.
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến thầy PGS.TS. Dương Đức
Tiến và cô PGS.TS. Đồng Kim Hạnh đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong
quá trình thực hiện luận văn.
Do thời gian nghiên cứu và trình độ, kinh nghiệm còn hạn chế, tác giả không thể
tránh khỏi những thiếu sót và rất mong nhận được hướng dẫn và đóng góp ý kiến
quý báu của các thầy cô giáo, của đồng nghiệp để Luận văn được hoàn thiện hơn.

ii


MỤC LỤC
1.

Tính cấp thiết của đề tài ......................................................................................1

2.

Mục tiêu của đề tài ..............................................................................................1

3.

Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu .........................................................2

4.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.......................................................................2


1.5.1, Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc lập và quản lý
chi phí xây dựng................................................................................................11
1.5.2, Trách nhiệm của người quyết định đầu tư trong việc lập và quản lý chi
phí xây dựng công trình ....................................................................................12
1.5.3, Trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc lập và quản lý chi phí ...............12
1.5.4, Quyền và trách nhiệm của nhà thầu thi công xây dựng ..........................14
Kết luận chương 1 .....................................................................................................14
CHƯƠNG 2, CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ CƠ SỞ PHÁP L VỀ QUẢN LÝ CHI PHÍ
ĐTXDCT THỦY LỢI...............................................................................................15
2.1, Hệ thống văn bản pháp luật hiện hành quy định về quản lý chi phí ĐTXDCT.15
2.1.1, Các văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội ban hành........................15
2.1.2, Các văn bản quy phạm pháp luật do Chính phủ ban hành......................15
2.1.3, Các văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, UBND tỉnh ban hành .......16
2.2, Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý chi phí ĐTXDCT .......................17
2.2.1, Đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình nói chung .......................17
2.2.2, Đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình thủy lợi nói riêng ...........19
2.3, Nội dung quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình .......................................25
2.3.1, Quản lý tổng mức đầu tư.........................................................................25
2.3.2, Quản lý dự toán công trình......................................................................31
2.3.3, Quản lý định mức xây dựng và giá xây dựng công trình........................35
2.3.4, Quản lý dự toán gói thầu xây dựng .........................................................43
2.3.5, Quản lý chất lượng công trình ................................................................47
2.3.6, Thanh toán, quyết toán vốn ĐTXD công trình .......................................47
2.3.7, Quản lý thời gian thực hiện dự án...........................................................49

4


CHƯƠNG 3, MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN L

3.4.4, Công tác lựa chọn nhà thầu .....................................................................72
5


3.4.5, Quản lý chi phí thanh quyết toán công trình ...........................................73
Ghi chú: Phần chênh lệch được kiến nghị xử lý giảm trừ thanh toán.......................75
3.5, Đánh giá về công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình thủy lợi của
Ban quản lý dự án ngành Nông nghiệp trong thời gian qua .....................................75
3.5.1, Những kết quả đạt được ..........................................................................75
3.5.2, Những tồn tại và nguyên nhân ................................................................75
3.6, Đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác quản lý chi phí các dự án đầu tư
xây dựng công trình thủy lợi thuộc Ban quản lý dự án ngành Nông nghiệp tỉnh Ninh
Thuận

79

3.6.1, Đề xuất cải tiến mô hình tổ chức của Ban quản lý .................................79
3.6.2, Bồi dưỡng nghiệp vụ, chuyên môn cho các cán bộ QLDA ....................87
3.6.3, Hoàn thiện công tác quản lý chi phí........................................................88
3.6.4, Tăng cường công tác đấu thầu và lựa chọn nhà thầu ..............................90
3.6.5, Nâng cao chất lượng công tác thanh toán, quyết toán vốn đầu tư ..........92
3.6.6, Giải pháp quản lý thời gian .....................................................................93
Kết luận chương 3 .....................................................................................................97
1.

Kết luận ...........................................................................................................100

2.
Kiến
.........................................................................................................100

Bảng 3.3 Bảng tổng hợp dự toán các hạng mục bổ sung phát sinh của Tiểu dự án
hợp phần đền bù, di dân, tái định cư Hệ thống thủy lợi Tân Mỹ ..............................69
Bảng 3.4 Bảng tổng hợp dự toán các hạng mục bổ sung phát sinh của công trình hồ
chứa nước Tà Ranh ...................................................................................................70
Bảng 3.5 Bảng thống kê gói thầu giảm trừ thanh toán theo kết luận Kiểm toán Nhà
nước của Tiểu dự án hợp phần đền bù, di dân tái định cư hệ thống thủy lợi Tân Mỹ
...................................................................................................................................74

8


DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
QLDA:

Quản lý Dự án

TMĐT:

Tổng mức đầu tư

QLCPDA:

Quản lý chi phí Dự án

ĐTXD:

Đầu tư xây dựng

ĐTXDCT:


hậu diễn ra hết sức gay gắt và khốc liệt. Trong những năm qua được sự hỗ trợ của các
cấp, ngành từ Trung ương đến địa phương, các công trình thủy lợi đã được đầu tư trên
địa bàn tỉnh Ninh Thuận, qua đó đã góp phần ổn định đời sống và phát triển kinh tế xã hội của địa phương.
Việc quản lý các dự án thủy lợi trên được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
giao Ban quản lý dự án ngành Nông nghiệp tỉnh Ninh Thuận là đơn vị thuộc Sở quản
lý thực hiện. Các dự án do Ban quản lý dự án ngành Nông nghiệp tỉnh Ninh Thuận
thực hiện đã từng bước phát huy hiệu quả, và đang trong quá trình sử dụng tốt. Tuy
nhiên, bên cạnh những mặt tích cực đã đạt được, vẫn còn có một số tồn tại vướng mắc
bất cập trong công tác quản lý chi phí gây tổn thất về mặt thời gian, tài chính cho Nhà
nước. Đây là vấn đề thường hay mắc phải của các Ban quản lý dự án trên cả nước, do
tính chuyên môn hóa không cao và quan trọng hơn là tư duy quản lý chi phí công trình
còn yếu. Chính vì những lý do đó mà học viên mạnh dạn quyết định chọn đề tài của
mình là: “Đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác quản lý chi phí đầu tư xây
dựng công trình tại Ban quản lý dự án ngành Nông nghiệp tỉnh Ninh Thuận” với mong
muốn áp dụng những kiến thức đã được học tập, nghiên cứu nhằm góp phần tìm kiếm
giải pháp đóng góp cho việc tăng cường công tác quản lý chi phí các công trình có quy
mô tương tự.
2. Mục tiêu của đề tài
Trên cơ sở lý luận về quản lý chi phí dự án nói chung; quản lý chi phí đầu tư xây dựng
công trình nói riêng và phân tích thực trạng công tác quản lý chi phí các dự án đầu tư
xây dựng công trình thuộc Ban quản lý dự án ngành Nông nghiệp tỉnh Ninh Thuận đề
xuất một số giải pháp tăng cường công tác quản lý chi phí các dự án đầu tư xây dựng
công trình thuộc Ban quản lý dự án ngành Nông nghiệp.

1


3. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên c u
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, tác giả luận văn dựa trên cách tiếp cận cơ sở lý luận
về khoa học quản lý dự án và những quy định hiện hành của hệ thống văn bản pháp

ngành Nông nghiệp tỉnh Ninh Thuận thực hiện nói riêng và các Ban quản lý đầu tư xây
dựng công trình trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận nói chung.
6. Kết quả d

iến đạt được

Tổng quan các cơ sở lý luận về quản lý chi phí các dự án đầu tư xây dựng công trình.
Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi phí của dự án đầu tư xây dựng công
trình.
Phân tích thực trạng về quản lý chi phí các dự án đầu tư xây dựng công trình Ban quản
lý dự án ngành Nông nghiệp tỉnh Ninh Thuận. Đánh giá những kết quả đã đạt được
cần phát huy và những vấn đề còn tồn tại cần khắc phục.
Luận văn đưa ra một số giải pháp kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí
các dự án đầu tư xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án ngành Nông nghiệp tỉnh
Ninh Thuận.

3


CHƯƠNG 1, TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ ĐẦU TƯ
XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
1.1, Khái niệm d án đầu tư xây d ng công trình
1.1.1, Khái niệm về dự án
Theo “Cẩm nang các kiến thức cơ bản về quản lý dự án” của Viện Nghiên cứu Quản lý
dự án Quốc tế (PMI – Project Management Institute) thì: “Dự án là sự nỗ lực tạm thời
được thực hiện để tạo ra một sản phẩm hoặc dịch vụ duy nhất”;
Theo tài liệu MBA trong tầm tay chủ đề Quản lý dự án của tác giả Eric Verzuh (Mỹ)
thì: Một dự án được định nghĩa là “công việc mang tính chất tạm thời và tạo ra một sản
phẩm hay dịch vụ độc nhất”. Công việc tạm thời s có điểm bắt đầu và kết thúc. Mỗi
khi công việc được hoàn thành thì nhóm dự án s giải tán hoặc di chuyển sang những

- Xét trên góc độ kế hoạch hóa: Dự án đầu tư là kế hoạch chi tiết để thực hiện chương
trình đầu tư xây dựng nhằm phát triển kinh tế, xã hội làm căn cứ cho việc ra quyết
định đầu tư và sử dụng vốn đầu tư.
- Xét trên góc độ phân công lao động xã hội: Dự án đầu tư thể hiện sự phân công, bố
trí lực lượng lao động xã hội, nhằm giải quyết mối quan hệ giữa các chủ thể kinh tế
khác nhau với xã hội trên cơ sở khai thác các yếu tố tự nhiên.
- Xét về mặt nội dung: Dự án đầu tư là tập hợp các hoạt động cụ thể, có mối liên hệ
biện chứng, nhân quả với nhau để đạt được mục đích nhất định trong tương lai.
Dự án đầu tư là công cụ để tiến hành các hoạt động đầu tư, do đó bên trong nó chứa
các yếu tố cơ bản của hoạt động đầu tư:
- Thứ nhất, dự án đầu tư phải thể hiện rõ mục tiêu đầu tư là gì, có thể là mục tiêu dài
hạn, trung hạn hay ngắn hạn hoặc là mục tiêu chiến lược hay mục tiêu trước mắt. Mục
tiêu trước mắt, được biểu hiện thông qua các chỉ tiêu kinh tế cụ thể như: Năng lực sản
xuất, quy mô sản xuất hay hiệu quả kinh tế. Mục tiêu dài hạn có thể là các lợi ích kinh
tế cho xã hội mà dự án đầu tư phải mang lại.
- Hai là, nguồn lực và cách thức để đạt được mục tiêu, bao gồm các điều kiện và biện
pháp vật chất để thực hiện như vốn, nhân lực, công nghệ.
- Ba là, với khoảng thời gian bao lâu thì các mục tiêu có thể đạt được và cuối cùng là
ai có thể thực hiện hoạt động đầu tư này và kết quả của dự án.

5


1.1.3, Dự án ĐTXD công trình
Theo Luật Xây dựng Việt Nam ngày 16/6/2014: “Dự án đầu tư xây dựng công trình là
tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải
tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng
công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định. Dự án đầu tư xây
dựng công trình bao gồm phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở”.
Như vậy, có thể hiểu dự án xây dựng bao gồm hai nội dung là hoạt động đầu tư và

6


1.2, Quản lý chi phí đầu tư xây d ng công trình
1.2.1, Khái niệm về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình
Chi phí là tài nguyên được hy sinh hay tính trước để đạt được một mục tiêu rõ ràng
hay để trao đổi cái gì đó. Chi phí thường được đo bằng đơn vị tiền tệ.
Chi phí đầu tư xây dựng công trình là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng mới hoặc
sửa chữa, cải tạo, mở rộng công trình xây dựng. Chi phí đầu tư xây dựng công trình
được lập theo từng công trình cụ thể, phù hợp với giai đoạn đầu tư xây dựng công
trình, các bước thiết kế và các quy định của Nhà nước.
Chi phí đầu tư xây dựng công trình được biểu thị qua chỉ tiêu tổng mức đầu tư của dự
án ở giai đoạn lập dự án đầu tư xây dựng, dự toán xây dựng công trình ở giai đoạn
thực hiện dự án đầu tư xây dựng, giá trị thanh toán, quyết toán vốn đầu tư khi kết thúc
xây dựng đưa công trình vào khai thác sử dụng.
1.2.2, Vai trò của công tác quản lý chi phí
Tùy thuộc vào quy mô dự án, tính chất dự án và phụ thuộc vào đặc điểm kinh tế - xã
hội của từng quốc gia mà mỗi nước có những mục tiêu quản lý dự án khác nhau. Ở
mức cơ bản được nhiều nước trên thế giới áp dụng là tam giác mục tiêu: Chất lượng,
giá thành và thời gian.
Ở Việt Nam các mục tiêu của quản lý dự án đã được nâng lên thành năm mục tiêu bắt
buộc phải quản lý đó là: Chất lượng, thời gian, giá thành, an toàn lao động, bảo vệ môi
trường.

Hình 1.2 Các mục tiêu của QLDA ở Việt Nam


1.2.3, Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình
Quản lý chi phí là là một trong những nội dung chủ yếu của quản lý dự án, là một quá
trình hành động của Nhà nước và của cả Chủ đầu tư trong thực hiện lập kế hoạch chi

83/2015/QH11 ngày 25/6/2005: Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của
Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan
nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ
của Nhà nước.
Theo Điều 8 Luật Ngân sách nhà nước CHXHCN Việt Nam số 83/2015/QH11 ngày
25/6/2005: Ngân sách nhà nước được quản lý thống nhất, tập trung dân chủ, hiệu quả,
tiết kiệm, công khai, minh bạch, công bằng; có phân công, phân cấp quản lý; gắn
quyền hạn với trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước các cấp.
1.3.2, Khái niệm vốn Nhà nước ngoài ngân sách
Theo quy định tại Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/5/2015 của Chính phủ về
quản lý dự án đầu tư xây dựng thì vốn nhà nước ngoài ngân sách là vốn nhà nước
theo quy định của pháp luật nhưng không bao gồm vốn ngân sách nhà nước.
1.3.3, Dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn ngân sách Nhà nước
Dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước là dự án có thành phần vốn nhà nước
tham gia chiếm từ 30% tổng mức đầu tư của dự án trở lên và được xác định tại quyết
định phê duyệt dự án. Vốn Nhà nước bao gồm vốn ngân sách Nhà nước, vốn tín dụng
do Nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn đầu tư phát
triển của doanh nghiệp Nhà nước và các vốn khác do Nhà nước quản lý.
1.4, Nguyên tắc lập và quản lý chi phí đầu tư xây d ng công trình
1.4.1, Nguyên tắc lập chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình
Chi phí dự án ĐTXDCT là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng mới hoặc sửa chữa,
cải tạo, mở rộng hay trang bị lại kỹ thuật công trình. Do đặc điểm của quá trình sản
xuất và đặc điểm của sản phẩm xây dựng nên mỗi dự án ĐTXDCT có chi phí riêng
được xác định theo đặc điểm, tính chất kỹ thuật và yêu cầu công nghệ của quá trình
xây dựng. Chi phí dự án ĐTXDCT được biểu thị qua chỉ tiêu tổng mức đầu tư, tổng dự


toán, dự toán công trình, giá thanh toán và quyết toán vốn đầu tư khi kết thúc xây dựng
đưa công trình vào khai thác sử dụng.
Việc lập chi phí dự án ĐTXDCT phải đảm bảo mục tiêu và hiệu quả của dự án ĐTXD,

phí xây dựng
Bộ Xây dựng: Là cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về
chi phí đầu tư xây dựng và có trách nhiệm:
- Hướng dẫn chi tiết về nội dung, phương pháp xác định và quản lý chi phí đầu tư xây
dựng gồm sơ bộ tổng mức đầu tư xây dựng, tổng mức đầu tư xây dựng, dự toán xây
dựng, định mức xây dựng, giá xây dựng công trình, chi phí quản lý dự án và tư vấn
đầu tư xây dựng, chỉ số giá xây dựng, đo bóc khối lượng xây dựng công trình, giá ca
máy và thiết bị thi công, điều chỉnh tổng mức đầu tư, điều chỉnh dự toán xây dựng, xác
định đơn giá nhân công xây dựng, quy đổi vốn đầu tư xây dựng và kiểm soát chi phí
trong đầu tư xây dựng.
- Công bố định mức xây dựng, định mức các hao phí tính giá ca máy và thiết bị thi
công xây dựng, định mức chi phí QLDA và tư vấn đầu tư xây dựng, giá xây dựng,
suất vốn đầu tư XDCT, chỉ số giá xây dựng quốc gia và các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật
khác.
Bộ Tài chính:
- Hướng dẫn việc thanh toán, quyết toán vốn đầu tư XDCT.
- Quy định về quản lý, sử dụng các khoản thu từ hoạt động quản lý dự án của các chủ
đầu tư, ban quản lý dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước
- Quy định mức thu phí và hướng dẫn việc quản lý sử dụng phí thẩm định dự án đầu
tư, thiết kế, dự toán xây dựng và các chi phí khác.
- Thanh tra, kiểm tra việc thanh toán, quyết toán vốn đầu tư xây dựng các dự án sử
dụng vốn ngân sách nhà nước và vốn nhà nước ngoài ngân sách.
Các Bộ và UBND cấp tỉnh:
- Các Bộ, UBND cấp tỉnh căn cứ phương pháp lập định mức dự toán xây dựng do Bộ
Xây dựng hướng dẫn, tổ chức xây dựng và công bố các định mức xây dựng cho các


công việc chuyên ngành, đặc thù của Bộ, địa phương sau khi thống nhất với Bộ Xây
dựng.
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hướng dẫn lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng, công bố

kiểm soát, quản lý chi phí đầu tư xây dựng;
Được quyền đòi bồi thường hoặc khởi kiện ra tòa án theo quy định của pháp luật đòi
bồi thường các thiệt hại do việc chậm trễ của cơ quan thanh toán vốn đầu tư;
Chấp thuận các thay đổi biện pháp thi công, yêu cầu kỹ thuật do nhà thầu đề xuất
nhưng phải đảm bảo chất lượng, tiến độ, an toàn, bảo vệ môi trường và không làm
thay đổi giá trị hợp đồng đã ký kết. Kiểm soát các thay đổi trong quá trình thi công xây
dựng công trình có liên quan đến thay đổi chi phí đầu tư xây dựng công trình hoặc đẩy
nhanh tiến độ xây dựng công trình;
Chấp thuận các đề xuất về thay đổi vật tư, vật liệu xây dựng theo đề xuất của tư vấn
thiết kế hoặc nhà thầu thi công xây dựng nhưng phải đảm bảo về mặt kỹ thuật, mỹ
thuật, chất lượng, tiến độ xây dựng trên cơ sở giá trị trong hợp đồng đã ký kết;
Tổ chức lập dự án đầu tư xây dựng công trình; dự toán xây dựng công trình, trình cấp
có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt.
Tổ chức xác định các định mức dự toán xây dựng mới hoặc điều chỉnh của công trình
làm cơ sở quản lý chi phí đầu tư xây dựng; xác định giá xây dựng công trình; chỉ số
giá xây dựng cho công trình; gói thầu xây dựng.
Tạm ứng, thanh toán và quyết toán hợp đồng theo các quy định trong hợp đồng đã ký
kết với nhà thầu.
Tổ chức kiểm soát chi phí đầu tư xây dựng công trình theo quy định.
Quyết định và chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp lý của giá trị đề nghị cơ quan
thanh toán vốn đầu tư thanh toán vốn cho nhà thầu.
Tổ chức lập Báo cáo quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình hoàn thành.
Mua bảo hiểm công trình đối với các công trình có quy định phải mua bảo hiểm.
Các quyền và trách nhiệm khác liên quan đến quản lý chi phí theo quy định hiện hành
của pháp luật.


1.5.4, Quyền và trách nhiệm của nhà thầu thi công xây dựng
Quyết định định mức xây dựng, giá xây dựng và các chi phí khác có liên quan khi xác
định giá dự thầu để tham gia đấu thầu.