PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN CƯMGAR
TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ LỢI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG THỰC HÀNH
NGHI THỨC ĐỘI TRONG LIÊN ĐỘI LÊ LỢI”

Họ và tên tác giả: Trần Thị Thùy Vân
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Lê Lợi
Nhiệm vụ : Giáo viên – Tổng phụ trách Đội

Quảng Phú, tháng 02 năm 2017

1


I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức tập hợp giáo dục thiếu nhi
trở thành con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ, công dân có ích trong tương lai
và lấy 5 điều Bác Hồ dạy làm mục tiêu phấn đấu và rèn luyện. Đội Thiếu niên Tiền
phong Hồ Chí Minh được khẳng định là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường, nó thể hiện sự lớn mạnh của Đội trong quá trình hoạt động, tạo cho Đội
viên được giáo dục và tự giáo dục thông qua các hoạt động tập thể mà Đội tổ chức.
Nghi thức Đội là một phương tiện giáo dục của Đội Thiếu niên Tiền phong
Hồ Chí Minh. Với những quy định biểu hiện bằng ngôn ngữ, hình thức tượng
trưng, thủ tục, nghi lễ và đội ngũ, nghi thức Đội góp phần mạnh mẽ vào việc xây
dựng phương pháp giáo dục toàn diện, mang nét đặc trưng của Đội. Trong đó, nổi
bật là giáo dục ý thức kỉ luật, tư thế, tác phong và tinh thần tập thể cho Đội viên,
tạo ra vẻ đẹp tính nghiêm chỉnh và sự thống nhất của tổ chức Đội. Nghi thức Đội
được tiến hành thường xuyên trong mọi hoạt động rèn luyện của Đội để tạo thành

sẽ đưa ra các biện pháp, giải pháp để rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội
cho Đội viên, góp phần nâng cao hoạt động Đội trong nhà trường, đặc biệt là kĩ
năng thực hiện 7 yêu cầu Đội viên của các em đúng theo Nghi thức Đội.
1. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu:
Đưa ra một số biện pháp rèn kĩ năng thực hành Nghi thức Đội, nhằm đẩy
mạnh hoạt động Đội trong nhà trường và nâng cao kĩ năng thực hành Nghi thức
Đội cho từng Đội viên.
Nhiệm vụ của đề tài:
Khảo sát thực trạng hoạt động Đội tại Liên đội.
Nghiên cứu tầm quan trọng, sự cần thiết việc rèn luyện kĩ năng thực hành
Nghi thức Đội trong nhà trường.
Từ đó tìm ra các biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội trong
nhà trường.
2. Đối tượng nghiên cứu
3


Kĩ năng thực hành Nghi thức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh trong
trường tiểu học Lê Lợi.
3. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu “Nghi thức và hướng dẫn thực hiện Nghi thức Đội Thiếu niên
tiền phong Hồ Chí Minh” của Hội đồng Đội Trung ương.
Tiến hành nghiên cứu về thực trạng thực hành Nghi thức Đội trong nhà trường
năm học 2015 – 2016.
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý thuyết.
Phương pháp nghiên cứu khảo sát thực tiễn.
Phương pháp thực nghiệm.
Phương pháp phân tích, xử lý số liệu.

Hoạt động nghi thức Đội tốt sẽ tạo thành thói quen, nề nếp tốt trong sinh hoạt
hàng ngày cho tập thể và cá nhân đội viên như: trang phục đẹp, gọn gàng, sạch sẽ,
ra vào lớp đúng giờ, trật tự, vệ sinh ngăn nắp…
Để có được những Đội viên khoẻ mạnh, tháo vát nhanh nhẹn, gọn gàng, có ý
thức tổ chức kỉ luật, có tinh thần trách nhiệm và biết đoàn kết yêu thương giúp đỡ
lẫn nhau. Vấn đề đặt ra ở đây là phải rèn kĩ năng. Kĩ năng là yếu tố quyết định đến
sự thành công của việc thực hiện đúng, thành thạo Nghi thức Đội Thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh.
2. Thực trạng
Được sự quan tâm sâu sắc của Phòng Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng đội
huyện đã hướng dẫn, chỉ đạo, cũng như sự quan tâm của các bậc phụ huynh học
sinh, tạo điều kiện về vật chất, ủng hộ tinh thần giúp cho Liên đội hoạt động thông
suốt và tăng thêm tinh thần trong việc học tập và hoạt động phong trào.
Cơ sở vật chất phục vụ cho công tác Đội của nhà trường hiện nay tương đối
đầy đủ. Nhà trường đã có trống, loa máy, sân bãi… đặc biệt Ban giám hiệu, các
5


thầy giáo, cô giáo chủ nhiệm (anh chị phụ trách Chi đội, lớp Nhi đồng) của trường
đều nhiệt tình quan tâm đến các phong trào hoạt động Đội.
Bản thân tôi là giáo viên tổng phụ trách tôi nhận thức đầy đủ về vai trò của
mình và về chương trình rèn luyện Nghi thức Đội, thấy được việc dạy thực hành
Nghi thức Đội là một nhiệm vụ hết sức khó khăn, mà mỗi giáo viên tổng phụ trách
cần phải cố gắng nhiều mới làm được.
Đối với học sinh hầu hết các em đều ngoan, có ý thức chấp hành kỉ luật. Có
cố gắng trong luyện tập thực hành các động tác về Nghi thức Đội để đạt kết quả
cao.
Bản thân được Hội đồng đội huyện cử đi tham gia tập huấn về nghi thức –
Nghi lễ đội sửa đổi năm 2015 do Hội đồng Đội Trung Ương tổ chức, nên kịp thời
năm bắt và triển khai thực hiện kịp thời.

còn nhiều hạn chế dễ làm sai các động tác, ảnh hưởng tới toàn Liên đội khi thực
hành Nghi thức Đội sẽ không đồng đều.
Cụ thể dựa vào kết quả kiểm tra chuyên hiệu “Nghi thức Đội” của toàn Liên
đội như sau:

KẾT QUẢ
Tổng số
Đội viên
272

Đạt

Chưa đạt

SL

%

SL

%

95

34.9%

177

65,1%


huy những điểm mạnh, khắc phục và hạn chế những điểm yếu. Đồng thời đưa ra
được những biện pháp, giải pháp phù hợp để nâng cao kĩ năng thực hành Nghi thức
Đội cho đội viên.
Biện pháp tuyên truyền, giáo dục: vì phụ huynh cũng như các em chưa hiểu rõ
vai trò, ý nghĩa của việc thực hành nghi thức Đội trong trường học nên phụ huynh
không tạo điều kiện cho các em rèn luyện, còn các em không hiểu rèn luyện nghi
8


thức Đội để làm gì làm cho các em không tự rèn luyện. Biện pháp tuyên truyền,
giáo dục giúp phụ huynh cũng như các em hiểu rõ hơn vai trò, ý nghĩa của việc
thực hành nghi thức Đội trong trường học lúc này phụ huynh sẽ tạo điều kiện cho
các em, các em tự ý thức và tự mình rèn luyện nghi thức Đội.
Biện pháp tìm hiểu nội dung ”Nghi thức và huớng dẫn thực hiện nghi thức
Đội TNTP Hồ Chí Minh” giúp các em hiểu và nắm nội dung lý thuyết nghi thức
Đội.
Biện pháp áp dụng công nghệ thông tin: tạo hứng thú cho các em khi nghiên
cứu, các em ghi nhớ các động tác thực hành nghi thức Đội nhanh hơn, có thể tự rèn
luyện không cần sự hướng dẫn của giáo viên.
Biện pháp hướng dẫn thực hành nghi thức Đội của tổng phụ trách Đội: các em
Đội viên được trực tiếp quan sát các động tác dưới sự phân tích cụ thể từng động tác
một của giáo viên. Được giáo viên chỉnh sửa động tác sai, giúp các em thực hiện
động tác chính xác, theo đúng trình tự.
Biện pháp tập huấn: nâng cao kĩ năng thực hành nghi thức Đội cho Anh chị phụ
trách, chỉ huy Đội. Chỉ huy Đội nắm vững khẩu lệnh, tác phong nhanh nhẹn, nhạy
bén trong chỉ huy.
Biện pháp kiểm tra đánh giá: giúp tổng phụ trách, anh chị phụ trách nắm được
khả năng thực hành nghi thức Đội của các em. Các em được thực hành nghi thức Đội
theo một trình tự.
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

giúp các em nắm được nội dung của Nghi thức Đội, ghi nhớ các động tác nhanh
hơn, các em có thể tự rèn kĩ năng thực hành Nghi thức Đội mà không cần nhiều sự
hướng dẫn của giáo viên.
Tôi sử dụng máy chiếu để chiếu cho các em xem Video về các nội dung kĩ
năng thực hành Nghi thức đội như: cách tháo khăn, thắt khăn quàng đỏ, chào kiểu
Đội viên, hô, đáp khẩu hiệu đội, ba bài trống của Đội, các động tác trong đội hình,
đội ngũ... hay hướng dẫn các em biết tự mở máy tính, mở đĩa... để xem lại các nội
dung thực hành Nghi thức Đội vào thời gian rãnh.
10


* Biện pháp hướng dẫn thực hành nghi thức Đội của Tổng phụ trách Đội
Để có thể hướng dẫn cho đội viên thực hành tốt Nghi thức – Nghi lễ Đội, thì
người giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải có kiến thức, kỹ năng thực hành nghi
thức – Nghi lễ Đội. Thường xuyên tham gia các buổi tập huấn do các cấp triển
khai, rèn luyện trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, trình độ sư phạm, khả năng truyền
đạt để truyền tải lượng kiến thức đến các em đội viên chính xác nhất.
+ Khi tham gia tập luyện giáo viên – Tổng phụ trách và đội viên cần phải thực
hiện nghiêm túc về trang phục, phải đảm bảo đúng yêu cầu trang phục của đội nghi
thức.
+ Đội viên phải nhớ được 7 yêu cầu đối với đội viên và lần lượt thực hiện các
yêu cầu đó:
- Thuộc và hát đúng Quốc ca, Đội ca
- Thắt khăn, tháo khăn quàng đỏ.
- Chào kiểu đội viên.
- Các động tác cầm cờ, giương cờ, vác cờ, kéo cờ.
- Hô đáp khẩu hiệu Đội.
- Các động tác cá nhân tại chỗ và di động
- Biết 3 bài trống quy định.
+ Khi hướng dẫn cần hướng dẫn các động tác từ dễ đến khó, quan sát để kịp

+ Dùng hai tay dựng cổ áo.
+ Tay trái vuốt nhẹ chiều dài mép khăn, cầm một phần hai phần dải khăn còn
lại.
+ Gấp xếp đổi chiều cạnh đáy khăn, để phần chiều cao khăn còn khoảng
15cm.
+ Đặt khăn vào cổ áo, so hai đầu khăn bằng nhau.

12


+ Đặt dải khăn bên trái lên trên dải khăn bên phải, vòng đuôi khăn bên trái
vào trong, đưa lên kéo ra phía ngoài tạo thành nút thứ nhất với dải khăn bên phải
(vị trí nút khăn tương đương với khuy áo thứ hai từ trên xuống).
+ Lấy dải khăn bên trái vòng xuống phía dưới dải khăn bên phải theo chiều từ
trái sang phải và buộc tiếp thành nút thứ hai với dải khăn bên phải.
+ Chỉnh cho hai dải khăn xòe ra, sửa nút khăn vuông vắn, bẻ cổ áo xuống.
Giáo viên tổng phụ trách cho học sinh thực hiện động tác thắt khăn xong rồi
tiếp tục hướng dẫn động tác tháo khăn.
+ Tháo khăn quàng đỏ: tay trái cầm nút khăn, tay phải cầm dải khăn phải
phía trên nút, rút khăn ra.
Giáo viên tổng phụ trách chia nhóm để các em thực hiện theo nhóm.
Lưu ý: Khi thực hành Nghi thức Đội, nếu sau động tác tháo khăn quàng đỏ là
động tác thắt khăn quàng đỏ thì đội viên khi rút khăn ra, dùng tay phải giữ nguyên
dải khăn đưa về phía trước hơi chếch về bên phải so với thân người, cánh tay phải
song song với mặt đất.
Giáo viên tổng phụ trách cho học sinh thực hiện động tác tháo khăn, sau đó
yêu cầu học sinh thực hiện từng động tác một. Giáo viên theo dõi quan sát và sửa
sai cho các em. Khi các em thực hiện hai động tác tương đối tốt thì cho các em
thực hiện kết hợp hai động tác theo khẩu lệnh (Giáo viên trực tiếp hô khẩu lệnh).
* Biện pháp tập huấn

tròn.
* Biện pháp kiểm tra, đánh giá
Chỉ đạo anh chị phụ trách thường xuyên kiểm tra và nhận xét các em về việc
rèn luyện thực hành nghi thức Đội tại Chi đội.
Tôi tiến hành triển khai chuyên hiệu “Nghi thức Đội” thông qua “Ngày hội
công nhận rèn luyện chuyên hiệu”. Đây là một trong những kế hoạch hoạt động
thường niên do Hội đồng Đội phát động và triển khai. Ngoài ra thông qua các buổi
14


sinh hoạt Đội, được tổ chức định kỳ và các buổi thứ 4 hàng tuần, với những nội
dung sinh hoạt phong phú, đa dạng về công tác Đội, kỹ năng thực hành nghi thức,
nghi lễ, múa hát tập thể, sinh hoạt Sao nhi đồng….để các em rèn luyện rồi tiến
hành kiểm tra. Tổ chức hội thi “ Nghi thức Đội” thi theo Chi đội tạo sân chơi lành
mạnh, bổ ích, các em vừa được giao lưu, học tập và thực hành tập luyện nghi thức
nhiều hơn. Từ đó nắm được tầm quan trọng của việc thực hiện 7 yêu cầu đối với
đội viên
* Biện pháp khác
Tại Liên đội tôi đưa ra quy định: Vào lúc xếp hàng vào lớp, lớp trưởng, chi
đội trưởng (chỉ huy đội) cho các bạn thực hiện các động tác nghi thức Đội, mỗi
buổi chỉ cần thực hiện 1-2 động tác. Ví dụ: Sáng thứ 2 thực hiện động tác “Chào”,
Chiều cho thực hiện động tác “Quay phải, trái, quay đằng sau”. Sáng thứ 3 cho
thực hiện động tác “Sang phải, trái, tiến lùi”, Chiều cho thực hiện động tác “tháo
khăn, thắt khăn quàng đỏ”…dưới sự theo dõi, giám sát của Tổng phụ trách, Giáo
viên chủ nhiệm và ban chỉ huy Liên đội. Bằng cách làm này các em sẽ nhớ và thực
hiện tốt hơn kĩ năng Nghi thức Đội.
3.3. Điều kiện thực hiện các biệp pháp, giải pháp
Để thực hiện có hiệu quả các biện pháp, giải pháp trên trước hết cần có sự
quan tâm chi đạo của lãnh đạo nhà trường, quan tâm của phụ huynh học sinh tạo
điều kiện cả về tinh thần lẫn vật chất để Liên đội hoạt động.

phụ trách sẽ có cái nhìn tổng quát hơn về việc thực hành nghi thức của các em. Các
em sẽ hiểu hơn ý nghĩa, vai trò của Nghi thức Đội đối với công tác Đội đồng thời
các em được thực hiện cả 7 yêu cầu Đội viên theo một hệ thống.
3.5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
Qua khảo nghiệm cho thấy hoạt động Đội được cải thiện có kết quả tốt hơn.
Giáo viên tổng phụ trách nắm vững hơn chuyên môn nghiệp vụ. Anh chị phụ trách
có kĩ năng thực hành Nghi thưc Đội tốt. Đội viên biết tự ý thức, tự rèn kĩ năng thực
hành Nghi thức Đội.
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu.
16


Nhờ sự vận dụng những biện pháp rèn luyện kĩ năng thực hành nghi thức
Đội ở trên mà kết quả thực hiện các hoạt động Đội đạt được như sau:
Khi học tập cũng như khi thực hiện Đội viên có thái độ đúng đắn, nghiêm
túc hơn và biết kiên trì rèn luyện, trang phục cá nhân gọn gàng, tác phong có
nhiều thay đổi. Đặc biệt nâng cao được sự hiểu biết của các em về công tác đội, kĩ
năng thực hành nghi thức Đội tốt hơn.
Hoạt động tập thể dục, múa hát giữa giờ ra chơi: 100% đội viên, nhi đồng
biết tập hợp đội hình hàng dọc, hàng ngang, vòng tròn nhanh, khoảng cách đều và
đúng quy định. Giúp cho việc tập trung đội hình các buổi chào cờ đầu tuần, tập
thể dục, múa hát tập thể đảm bảo thời gian, đội hình đều và đẹp.
100% đội viên hát đúng Quốc ca, Đội ca và thực hiện tốt các động tác về
Nghi thức Đội trong nghi lễ chào cờ đầu tuần.
Đội trống, đội cờ và người chỉ huy thực hành thành thạo các động tác về
Nghi thức Đội.
Trong các buổi lễ lớn, ngày kỉ niệm được tổ chức đúng theo nghi thức, nghi lễ
Đội, kiểm tra chuyên hiệu ”Nghi thức Đội” kết quả thu được như mong muốn.
Trước khi áp dụng các biện pháp, giải pháp trên kết quả thực hành nghi thức



KẾT QUẢ
Tổng số
Đội viên
272

Đạt

Chưa đạt

SL

%

SL

%

252

92.6%

20

7,4%

Qua kết quả của đợt kiểm tra ở bảng trên, ta thấy việc Đội viên thực hành kĩ
năng Nghi thức Đội có kết quả tốt hơn. Cụ thể đạt 252 em chiếm 92.6% , Chưa đạt
20 em chiếm 7,4% .

2. Kiến nghị:
Qua thời gian làm giáo viên kiêm tổng phụ trách Đội tại trường Tiểu học Lê
Lợi, bản thân tôi đã hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của nghi thức Đội Thiếu
niên Tiền phong Hồ Chí Minh đồng thời biết rằng tổ chức Đội là tổ chức Giáo dục
không thể thiếu được trong các nhà trường. Vì vậy tôi xin được đưa ra một số kiến
nghị như sau:
Tạo điều kiện để giáo viên tổng phụ trách Đội có thêm quỹ thời gian để
nghiên cứu thêm tài liệu Đội, các trò chơi tập thể, thường xuyên tổ chức các buổi
tập huấn để giáo viên - tổng phụ trách có thể giao lưu học hỏi, nắm bắt kịp thời
nghi thức- nghi lễ, kỹ năng nghiệp vụ
Trong quá trình thực hiện sáng kiến này, mặc dù đã cố gắng song không tránh
khỏi thiếu sót. Mong quý cấp lãnh đạo, các giáo viên chủ nhiệm và các bạn đồng
nghiệp cùng góp ý để tôi hoàn thiện sáng kiến này. Tôi hy vọng rằng, sáng kiến
này sẽ góp phần không nhỏ vào việc tổ chức các hoạt động Đội nói chung và rèn
luyện kĩ năng thực hành Nghi thức Đội nói riêng. Đồng thời nó có thể là tài liệu
tham khảo bổ ích cho các giáo viên tổng phụ trách Đội trong quá trình tổ chức hoạt
động Đội.
19


Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân trong công tác Đội. Rất mong
nhận được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo để bản
sáng kiến kinh nghiệm được đầy đủ và hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
NGƯỜI VIẾT

Trần Thị Thùy Vân

20


2. Thực trạng.................................................................................................................... 4
3. Biện pháp - giải pháp...................................................................................................7

3.1. Mục tiêu của biện pháp, giải pháp......................................................................7
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp.......................................8
3.3. Điều kiện thực hiện các biệp pháp, giải pháp...................................................14
3.4. Mối quan hệ giữa các biệp pháp, giải pháp......................................................15
3.5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu........................15
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.......16

III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.................................................................17
1.Kết luận........................................................................................................................ 17
2.Kiến nghị...................................................................................................................... 18

23