TT
1
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
2
2.1
2.2
2.3
2.3.1

MỤC LỤC
Nội dung

Phần mở đầu
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Những điểm mới của SKKN
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Thực trạng vấn đề
Các giải pháp giải quyết vấn đề
Xây dựng mối trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Tổ chức thực hiện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong các
2.3.2
hoạt động hàng ngày ở trường mầm non
2.3.3 Thiết kế, sưu tầm một số thí nghiệm cho trẻ trải nghiệm


I. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,
thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em trong độ tuổi mầm
non. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất,
trí tuệ, tình cảm, ngôn ngữ, thẩm mỹ và hình thành những yếu tố nhân cách đầu
tiên của trẻ.
Trong những năm qua cùng với sự phát triển của các bậc học khác, bậc
học mầm non là một bậc học đã có nhiều đóng góp to lớn, thực sự có trách
nhiệm gieo những hạt giống tốt, chồi non tốt tạo tiền đề vững chắc cho nhiệmvụ
giáo dục đào tạo cho thế hệ trẻ mai sau.
Chất lượng giáo dục quyết định sự hình thành và phát triển nhân cách con
người. Có thể nói nhân cách con người trong tương lai như thế nào phụ thuộc
lớn vào sự giáo dục của trẻ trong trường mầm non như lời chủ tịch Hồ Chí Minh
đã từng nói: “Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho một nền giáo dục tốt”
Ngày nay việc nâng cao chất lượng giáo dục là một trong những vấn
đềđược quan tâm hàng đầu trong xã hội. Đứng ở góc nhìn tổng thể có thể thấy
việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong một nhà trường phụ thuộc
vào nhiều yếu tố: trường lớp, trang thiết bị, trình độ giáo viên, trình độ quản lý
của cán bộ, công tác xã hội hoá, nhận thức của người dân… nhưng tính đến kết
quả giáo dục toàn diện trênmỗi đứa trẻ mầm non thì yếu tố phương pháp dạy học
cho trẻ mầm non là yếu tố quan trọng nhất.
Thật đúng với câu nói “Giáo dục Mầm non vừa là khoa học và là nghệ
thuật”. Khoa học là dạy trẻ không ngừng phát triển, còn nghệ thuật chính là
phương pháp dạy để trẻ phát triển, mà phương pháp dạy học phụ thuộc vào cách
thức hoạt động của giáo viên trong việc tổ chức hoạt động học tập, nhằm giúp
học sinh chủ động đạt các mục tiêu dạy học.
Trong bối cảnh toàn ngành Giáo dục và đào tạo, đang nỗ lực đổi mới
phương pháp dạy học, theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh


năng, lợi ích của người học. Mục đích là phát triển ở học sinh kĩ năng và năng
lực độc lập học tập và giải quyết vấn đề…”
Gần đây, các nhà giáo dục mầm non đã có rất nhiều công trình nghiên cứu
về đổi mới nội dung chương trình và phương pháp tổ chức giáo dục trẻ trong
nhà trường mầm non. Trong đó, đổi mới hình thức tổ chức và phương pháp theo
quan điểm giáo dục hiện đại lấy trẻ em làm trung tâm là nhiệm vụ quan trọng và
cấp thiết.
Thực tế cho thấy chương trình giáo dục mầm non là lấy trẻ làm trung tâm,
tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển
của bản thân trẻ, đáp ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ trong quá trình giáo
dục. Việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra một
không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và phương pháp giải
quyết vấn đề. Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải nghiệm khám phá,
thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, giúp trẻ có nhiều cơ hội
phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ, thể chất, phát triển
nhận thức. Những lợi ích đó có liên hệ trực tiếp với phương pháp dạy của các
giáo viên, đó chính là cách tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm
trung tâm.
2.2. Thực trạng vấn đề
* Thuận lợi
- Bản thân là giáo viên có trình độ chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêu
nghề mến trẻ. Luôn tìm tòi, sáng tạo trong dạy học và mong muốn chất lượng
giáo dục của nhà trường ngày càng được nâng cao.
- Đa số trẻ trong lớp khỏe mạnh, thông minh, có khả năng học tập, trải
nghiệm, khám phá.
- Các bậc phụ huynh quan tâm đến các hoạt động và học tập của trẻ ở
trường mầm non.
- Ban giám hiệu nhà trường đầu tư cơ sở vật chất tương đối đầy đủ để
chúng tôi có thể tổ chức hoạt động giáo dục có hiệu quả.

2
28
70
12
30
hợp tác trong các hoạt động
Trẻ có kỹ năng sử dụng ngôn
3
29
72.5
11
27.5
ngữ mạch lạc
Trẻ nắm vững kiến thức, kỹ
4 năng vận dụng linh hoạt, sáng
28
70
12
30
tạo vào thực tế.
Nhìn vào kết quả khảo sát thực trạng ta dễ thấy trẻ chưa thực sự hứng thú
với các hoạt động của giáo viên, hoặc có thể trẻ hứng thú nhưng còn nhút nhát,
chưa thể hiện được khả năng của bản thân. Trẻ chưa chủ động, sáng tạo trong
quá trình học tập, vui chơi mà phần lớn còn dựa nhiều vào hướng dẫn và làm
mẫu của giáo viên. Và việc trẻ vận dụng những kiến thức mình học được vào
thực tế một cách linh hoạt, sáng tạo còn hạn chế. Như vậy, đồng nghĩa với việc
hiệu quả giáo dục chưa cao, giáo dục chưa thực sự lấy trẻ làm trung tâm.
Đứng trước khó khăn trên bằng vốn hiểu biết của mình tôi đã suy nghĩ,
tìm tòi và mạnh dạn đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm cho trẻ ở lớp nói riêng và trẻ em trong toàn trường nói chung.


Trang trí góc toán Trang trí góc phân vai

Góc âm nhạc
* Môi trường bên ngoài:
Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Tôi luôn mong muốn “mỗi
ngày đến trường của trẻ là một ngày vui” vì vậy tôi cũng quan tâm đến việc
trang trí môi trường bên ngoài đẹp mắt để trẻ cảm thấy vui, yêu thích đến
trường. Đó cũng chính là thành công bước đầu của người giáo viên mầm non.
Khu vui chơi ngoài trơi của trẻ cũng có rất nhiều đồ chơi, có đồ chơi sẵn
có, cũng có cả đồ chơi do chính tay các cô tự làm dành cho các cháu chơi. Đồ
chơi luôn được kiểm tra thường xuyên, đảm bảo thẩm mĩ, vệ sinh và an toàn
với trẻ.
5


Trẻ chơi với đồ chơi bên ngoài
Như vậy, ngay từ việc xây dựng môi trường tôi cũng đã thu hút được sự
hứng thú của trẻ khi đến trường và tham gia vào các hoạt động hàng ngày ở
trường mầm non, là tiền đề cho việc trẻ sẽ chủ động, sáng tạo hơn nữa trong các
hoạt động giáo dục. Mặt khác, một môi trường tốt, đầy đủ sẽ giúp trẻ học tập tốt,
góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục.
2.3.2. Tổ chức thực hiện giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong các hoạt động
hàng ngày ở trường mầm non
* Trong giờ học:
Ở độ tuổi 5-6 tuổi, hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học bằng
chơi” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội tri thức trong
cuộc sống xung quanh trẻ, chương trình giáo dục mầm non lấy trẻ làm trung
tâm, tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát

bạn về những đồ vật bạn đem theo ở phía nào của bạn ấy: Cái ô ở phái nào của
tôi? Phía sau lưng tôi mang cái gì?... Tôi thấy trẻ rất tự tin khi tham gia trả lời
câu hỏi và lĩnh hội bài học nhẹ nhàng hơn so với việc trả lời câu hỏi rập khuôn
của cô giáo, mặt khác qua đó trẻ còn được rèn luyện ngôn ngữ mạch lạc cho
chính mình.
Trong bất kì hoạt động nào thì cũng đều cần trò chơi để củng cố lại kiến
thức mà trẻ vừa học. Chính vì thế tôi luôn cố gắng tổ chức cho trẻ được tham gia
nhiều trò chơi để vừa có thể giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi lại vừa ôn lại
kiến thức.
Trong tiết toán này tôi tổ chức cho trẻ chơi trò hoàn thiện ngôi nhà giúp
bạn thỏ. Cô chuẩn bị mô hình ngôi nhà chưa hoàn thiện, trẻ sẽ chia thành 4
nhóm: nhóm 1 sẽ hoàn thiện phía trên ngôi nhà (lợp ngói), nhóm 2 sẽ hoàn thiện
phía dưới ngôi nhà (lát gạch), nhóm 3 sẽ hoàn thiện phía trước ngôi nhà (trồng
hoa), nhóm 4 hoàn thiện phía sau ngôi nhà (trồng cây). Trẻ sẽ tự thỏa thuận,
phân nhiệm vụ và chuyển nguyên vật liệu cho nhau để hoàn thiện.

Trẻ đóng vai thỏ
Trẻ chơi trò chơi
- Ví dụ 2: Với tiết Khám phá khoa học: Đề tài “Bé cần gì để lớn lên và
khỏe mạnh”
Để tránh tình trạng tiết học trầm, buồn, cô nói nhiều hơn trẻ, tôi đã thiết
kế tiết học thành buổi diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc trẻ và người dẫn
chương trình chính là các bạn nhỏ ở ngay lớp học của tôi.
7


Các bạn trong lớp sẽ tự đứng dậy giới thiệu về bản thân và chia sẻ về nề
nếp sinh hoạt của mình, có kèm theo ảnh thật của trẻ ở nhà mà tôi đã nhờ bố mẹ
chụp lại: trẻ giới thiệu được về bữa ăn của mình đầy đủ các nhóm thực phẩm, về
vệ sinh cá nhân, tập thể dục thể thao mỗi buổi chiều và đi ngủ đúng giờ, khoa

Điều đặc biệt là trong suốt tiết học bản thân tôi không phải là người ra sức
giải thích cho trẻ hiểu trẻ cần những điều gì giúp cơ thể lớn lên và khỏe mạnh,
mà những điều đó lại chính do bản thân trẻ đã chia sẻ cho nhau. Tôi chỉ là người
đồng tình, mở rộng thêm kiến thức cho trẻ, qua đó trẻ cũng học tập ở các bạn
được rất nhiều điều và biết cách thể hiện tình cảm với những người luôn gần gũi,
quan tâm và bên cạnh chăm sóc cho trẻ.
Như vậy, với hai ví dụ tiêt học ở lớp tôi, bản thân tôi khẳng định lồng ghép
quan điểm và phương pháp gáp dục lấy trẻ làm trung tâm vào tiết dạy giúp trẻ
lĩnh hội các tri thức mới, củng cố, hệ thống hóa các tri thức đã có, đồng thời giúp
trẻ hình thành và rèn luyện các kỹ năng nhận thức cũng như kỹ năng xã hội.
* Trong hoạt động góc:
Hoạt động góc là cách tổ chức lớp học không mới. Tuy nhiên, làm thế nào
để trẻ được học thông qua hoạt động vui chơi mà không bị gò bó lại là một thách
thức. Ở đó, tôi chỉ có vai trò là người hướng dẫn, gợi ý cách chơi theo trình tự hợp
lý còn trẻ sẽ là người thực hiện phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm ở đó
mọi đứa trẻ được chủ động,sáng tạo, tích cực hoạt động để tự chiếm lĩnh tri thức.
9


Ví dụ: Trước khi tổ chức cho trẻ vào góc chơi thì tôi cùng trẻ hát múa
một bài để trẻ thư giãn khi chuyển hoạt động và tạo hứng thú cho trẻ.
Sau khi trò chuyện về chủ đề và các góc thì tôi sẽ tug bóng đến cho một
bạn bất kì, bạn ấy sẽ đứng lên nói cho các bạn biết bạn ấy muốn chơi ở góc nào,
ở góc ấy bạn định chơi trò chơi gì và trẻ sẽ hỏi những ai mốn chơi cùng góc chơi
với bạn ấy thì dơ tay lên. Bạn ấy sẽ tiếp tục lăn bóng cho các bạn khác lựa chọn
tương tự đến hết các góc.
- Góc toán: Ở hình ngôi nhà bé chơi trò “bé chọn hình gì”. Tôi chuẩn bị
một ngôi nhà có khuyết các hình(hình tròn, vuông, tam giác, chữ nhật), yêu cầu
bé phải chọn các hình có sẵn để gắn vào đúng các vị trí.
Hay ở phần sắp xếp theo quy tắc, tôi chuẩn bị sẵn những dải hàng ngang có

Hay một trò mà tôi thường xuyên khuyến khích trẻ chơi đấy là trò chơi
làm người dẫn chương trình giỏi, các bạn sẽ tự đứng lên giới thiệu về bản thân
mình: về tên, tuổi, sở thích, ước mơ… Hoặc có thể cho một bạn lên làm chủ trò
tự tổ chức cho các bạn chơi, rèn cho trẻ tính độc lập, mạnh dạn tự tin. Khi đó trẻ
sẽ được thể hiện khả năng của mình, thấy được điểm mạnh, điểm yếu và cần học
tập thêm ở các bạn những điều gì đồng thời giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch
lạc và tự tin trong giao tiếp.

Trẻ tự tổ chức cho các bạn chơi trò chơi “Làm theo tôi nói”
2.3.3: Thiết kế, sưu tầm một số thí nghiệm cho trẻ trải nghiệm
“Xung quanh chúng ta có bao điều kì lạ, mà ta mới biết chẳng được bao
nhiêu”. Con người luôn có khát vọng muốn được khám phá, tìm hiểu thế giới xung
quanh ta, trẻ em cũng vậy, tuy nhiên chúng ta không thể đi đến tất cả mọi nơi,
không thể tận mắt nhìn thấy hết thảy các sự vật, hiện tượng diễn ra như thế nào.
Chính vì vậy tôi đã suy nghĩ, tìm tòi và đưa ra quyết định sẽ giúp trẻ thỏa
mã nhu cầu khám phá tìm hiểu thế giới xung quanh bằng việc thiết kế, sưu tầm
những thí nghiệm đơn giản cho trẻ trải nghiệm tạo cho trẻ hứng thú, kích thích trẻ
tích cực hoạt động, phát triển ở trẻ tính tò mò, ham hiểu biết, phát triển các năng
lực trí tuệ và nâng cao hiệu quả của quá trình giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
* Thí nghiệm 1: Thí nghiệm với nước
- Thí nghiệm sự hòa tan của nước
+ Chuẩn bị: Mỗi trẻ 3 cốc nước sạch, 1 đĩa muối, 1 đĩa đường, 1 đĩa cát, thìa
+ Tiến hành: Cho trẻ dự đoán xem điều già sẽ xảy ra. Trẻ bỏ lần lượt các
đĩa vào ba cốc nước, dùng thìa nguấy đều.
+ Kết quả: Đường và muối tan trong nước, còn cát không tan.
- Thí nghiệm vật chìm - vật nổi
+ Chuẩn bị: Mỗi nhóm một chậu nước
Các vật như đá sỏi, đồ chơi bằng nhựa, gỗ, sắt…
11


+ Kết quả: Nước sẽ theo khăn giấy truyền sang cốc không có nước.

- Thí nghiệm hoa giấy nở:
+ Chuẩn bị: Mỗi trẻ vài bông hoa giấy, chậu nước
+ Tiến hành: Lần lượt gấp cánh lại, thả hoa giấy vào chậu nước và quan sát
+ Kết quả: Cánh hoa giấy sẽ từ từ nở ra như quá trình hoa nở tự nhiên do
nước ngấm làm giấy nở ra.
* Thí nghiệm 4: Thí nghiệm với cây xanh
- Thí nghiệm: Rễ và mầm mọc hướng nào.
+ Chuẩn bị: Hai cái cốc đựng khăn ướt bên trong. Hạt đỗ xanh
+ Tiến hành: Cho hạt vào kẽ của khăn và cố để bên ngoài có thể nhìn thấy
hạt, một cốc để thẳng đứng, một cốc để nằm ngang và tưới nước hàng ngày chờ
hạt nảy mầm.
+ Kết quả: Dù là cốc thẳng đứng hay cốc để nằm ngang thì rễ cây vẫn
mọc xuống phía dưới và mầm mọc thẳng lên trên phía bầu trời.
- Thí nghiệm: Rau đổi màu
+ Chuẩn bị: Ba cốc nước, màu, ba lá rau cải thảo
+ Tiến hành: Cho màu thực phẩm vào cốc nước để có ba cốc nước màu
xanh, đỏ, vàng. Cắm ba lá rau cải thảo vào và chờ đợi.
+ Kết quả: Sau một thời gian, rau sẽ có màu giống màu nước trong cốc,
do rau hút nước lên làm biến đổi màu của lá rau.

13


2.3.4. Phối hợp với gia đình về phương pháp giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm
Việc giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện các phẩm chất và năng lực nhằm giúp
trẻ phát triển nhân cách một cách toàn diện là một quá trình lâu dài liên tục, diễn
ra ở nhiều môi trường khác nhau. Tuy nhiên trong thực tế, trong môi trường xã

2.4. Hiệu quả của sáng kiến
Sau thời gian thực hiện các biện pháp trên đến nay tôi nhận thấy kết quả
đạt được như sau:
- Kết quả học tập của trẻ được theo dõi và đánh giá như sau:
Bảng khảo sát kết quả cuối năm học.
Đạt
Chưa đạt
STT
Tiêu chí
Số trẻ Tỷ lệ % Số trẻ Tỷ lệ %
Trẻ hứng thú tham gia vào
1
36
90
4
10
các hoạt động
Trẻ có khả năng chủ động và
2
35
87.5
5
12.5
hợp tác trong các hoạt động
Trẻ có kỹ năng sử dụng ngôn
3
36
90
4
10

- Có niềm tin vào giáo viên và nhà trường trong quá trình chăm sóc giáo
dục con em mình.
- Luôn quan tâm và hỗ trợ mọi hoạt động của nhà trường, của lớp.
PHẦN 3 : KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm - là đặt trẻ vào vị trí trung
tâm của hoạt động dạy và học với những phẩm chất và năng lực riêng của mỗi
người: vừa là chủ thể vừa là mục đích của quá trình đó, phấn đấu tiến tới cá thể
hóa quá trình học tập và sự trợ giúp của phương tiện thiết bị hiện đại, để cho
tiềm năng của mỗi học sinh được phát triển tối ưu, góp phần có hiệu quả vào
việc xây dựng cuộc sống cho cá nhân, gia đình và xã hội.
Khi tổ chức các hoạt động theo phương pháp lấy trẻ làm trung tâm giúp
trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo, thích thú tìm tòi, khám
phá trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục ở trường, ở lớp.
Có thể nói, giáo dục mầm non lấy trẻ làm trung tâm là quan điểm giáo dục
tiến bộ, nhằm mang lại cho trẻ nhiều cơ hội học tập và phát triển, hướng trẻ trở
thành những con người tài giỏi, năng động, sáng tạo đáp ứng nhu cầu ngày càng
cao của xã hội hiện đại.
2. Kiến nghị: Không
Khi hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm này, mặc dù được sự quan tâm
giúp đỡ của chị em đồng nghiệp nhưng không tránh khỏi những thiếu sót. Rất
mong được sự góp ý của ban giám hiệu và đồng nghiệp để sáng kiến kinh
nghiệm đạt hiệu quả ngày càng tốt hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Bỉm Sơn, ngày 09 tháng 04 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung

lễ giáo cho trẻ 4-5 tuổi
Một số biện pháp giúp trẻ
2 2014 - 2015 mẫu giáo 4-5 tuổi học tốt
môn tạo hình
Một số biện pháp giúp trẻ
3 2015 - 2016 4-5 tuổi học tốt môn âm
nhạc
Một số biện pháp nhằm
4 2016 - 2017 nâng cao năng lực cảm thụ
văn học cho trẻ 5-6 tuổi
1 2012 - 2013

Xếp loại Cấp Thị Cấp Tỉnh
C
B

*
*

C
C

*
*

19