1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, xu thế toàn cầu hóa và
hội nhập Quốc tế đã và đang tạo ra những cơ hội mới cho đất nước chúng ta trên
con đường thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa.Bên cạnh sự phát triển đó,
vấn đề đạo đức xã hội lại nằm trong tình trạng báo động bởi 1 số giá trị truyền
thống đang dần bị mất đi, thay vào đó là các tệ nạn xã hội, những biểu hiện suy
thoái về đạo đức lối sống, tiêu cực trong suy nghĩ, trong cách hành xử giữa con
người với con người.
Thực tế cho ta thấy, trong đời sống xã hội hiện nay đã có những biểu hiện
xem nhẹ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, chạy theo thị hiếu
không lành mạnh. Những cái tiêu cực cũng đang xâm nhập vào đạo đức, lối
sống của nhiều tầng lớp nhân dân. Trong đó, đạo đức học đường đang có nguy
cơ xuống cấp, mơ hồ về truyền thống dân tộc, một bộ phận học sinh rơi vào
những tệ nạn xã hội, bạo lực học đường; không kính trọng thầy cô, xem thường
bạn bè, mọi người xung quanh; không hiếu thảo với ông bà cha mẹ; thiếu tính
nhân đạo; các em mê games bỏ học hoặc tự tử vì games… đặc biệt là đối với lứa
tuổi học sinh tiểu học các em còn rất non nớt về nhận thức, thêm vào đó là bản
tính hiếu động và tò mò dễ làm cho các em bị cái xấu lôi cuốn. Vấn đề nhức
nhối này đang là một cản trở lớn gây ảnh hưởng không tốt đến chất lượng giáo
dục trong nhà trường mà hiện tại chưa có các giải pháp hữu hiệu, triệt để để giải
quyết.
Trước thực tiễn đó, Bộ Chính trị đã Ban hành Chỉ thị số 05-CT/TW về
đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí
Minh”. Chỉ thị số 05-CT/TW đã được ngành giáo dục triển khai đồng bộ, rộng
khắp, có sự lan tỏa lớn trong xã hội, đặc biệt là vấn đề đạo đức nhà giáo và giáo
dục đạo đức, lối sống cho học sinh.
Sau 6 năm thực hiện NQ số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo cũng như thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị,
toàn ngành giáo dục nói chung, bản thân tôi nói riêng đã tập trung giáo dục nhân
cách, đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật và ý thức công dân cho học sinh.

hay bắt trước người khác, tư duy cụ thể còn chiếm vai trò quan trọng, kinh
nghiệm sống của các em ở trình độ thấp và có muôn vàn những tâm sinh lý lứa
tuổi khác nhau. Song song với nó còn có hàng loạt các phản xạ từ các em như:
(ở nhà, ở trường, ở ngoài xã hội ...) mà các em gặp để rồi từ đó mỗi em có một
suy nghĩ một hành động riêng.
Để nắm bắt được thực trạng, phẩm chất đạo đức và lối sống của học sinh
lớp 5B1 tôi đã tiến hành tìm hiểu như sau:
Một là: Tham khảo giáo viên chủ nhiệm lớp năm trước, kết hợp xem hồ
sơ, lí lịch và những nhận xét của giáo viên chủ nhiệm trong năm học của từng
học sinh.
Kết quả chất lượng giáo dục về năng lực và Phẩm chất cụ thể đầu năm học
như sau:
Các năng lực
Năng lực
Tự phục vụ, tự quản
Giao tiếp, hợp tác
Tự học và giải quyết vấn đề

Mức đạt được đầu năm học
T
Đ
C
SL
TL
SL
TL
SL
TL
4
20% 13

60% 4
20%
nhiệm.
Trung thực, kỉ luật, đoàn kết.
7
35% 9
45% 4
20%
Yêu gia đình, bạn bè và những 7
35% 9
45% 4
20%
người khác.
4


Hai là: Theo dõi trong quá trình dạy học, các hoạt động như trò chơi, lao
động tập thể ...của lớp tôi đã quan sát, theo dõi và nhận thấy mức độ bộc lộ một
số kĩ năng của học sinh như sau:
Một số em thường có những hành vi không tốt như: trong giờ học chưa
tập trung tham gia các hoạt động học, hay trêu chọc bạn bè, có nhiều em chưa
mạnh dạn tự tin trong giao tiếp, lầm lì ít nói nhưng khi nói thì nói tục, chửi thề
với bạn bè. Trong lớp, có nhiều em khi trả lời bài thường nói câu cụt và còn một
số học sinh chưa biết biểu lộ thái độ lễ phép với các thầy cô giáo khác, không
phải là giáo viên chủ nhiệm lớp mình. Một vài trường hợp hay xem phim bạo
lực, chơi game online dẫn đến đi học muộn, trốn học, ngại đến trường.
2.2.4. Đánh giá chung về thực trạng:
Công tác giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh ở trường tiểu học Điền
lư nói chung, lớp 5B1 nói riêng có rất nhiều thuận lợi. Những thế mạnh cần phát
huy đó là truyền thống, nền tảng giáo dục của địa phương, nhà trường; sự quan

5


sinh còn hay mắc lỗi để có kế hoạch giúp đỡ cụ thể.( Về kết quả điều tra đã được
trình bày chi tiết trong phần thực trạng đặc điểm tình hình của lớp mục 2.2.1).
- Tác động giáo dục: Sau khi nắm được kết quả cụ thể về mặt năng lực
và phẩm chất của từng học sinh, tôi chú ý nhiều hơn đến những trường hợp thực
hiện chưa Tốt. Từ đó, đầu tư thời gian để gần gũi, động viên và giúp đỡ các em
đồng thời giao nhiệm vụ cho các bạn học sinh trong lớp quan tâm, giúp đỡ các
em về mọi mặt khi các em gặp khó khăn.
Qua việc điều tra và đưa ra tác động sư phạm phù hợp, học sinh có sự
thay đổi, tiến bộ rõ rệt. Hiện tượng đi học muộn, nghỉ học vô lí do, thiếu đồ
dùng học tập, tham gia chơi với nhóm lớn hơn để học đua đòi như ăn nói bừa
bãi, ngại học hay chơi điện thoại, chơi gem tiêu tiền ăn quà vặt thường xuyên
giảm đáng kể. Các em ngoan ngoãn, chăm chỉ, tích cực, tự giác hơn trong mọi
hoạt động được phụ huynh, thầy cô ghi nhận, khen ngợi.

Ảnh: Đến thăm gia đình em Tuấn Tài
Giải pháp 2: Giáo dục đạo đức cho học sinh bằng việc liên kết giữa 3
môi trường : gia đình, trường học và xã hội :
Gia đình, nhà trường, xã hội là 3 môi trường giáo dục có quan hệ mật
thiết, tương hỗ lẫn nhau.
6


+ Về nhà trường: Thầy cô giáo phải tạo sự hứng thú, hấp dẫn, cuốn hút học
trò để có sự tập trung thực sự, có cách ứng xử khéo léo, tạo sự gần gũi đối với
các em. Biết hướng học sinh đi từ bài học đến thực tế khách quan. Quá trình
giảng dạy cần tìm hiểu tâm lý, cách ứng xử của mỗi học sinh với bạn bè, thầy cô
để biết được những bài học đạo đức có thực sự đi vào lòng các em hay chưa.

Tôi chia lớp làm 2 tổ, mỗi tổ sắm vai, đóng giải quyết một tình huống, sau
đó thể hiện trước lớp. Cả lớp theo dõi và nhận xét các hành vi ứng xử biểu hiện
sự kính trọng, lễ phép, giúp đỡ người già và em nhỏ.
Với cách làm trên, từ việc nhận thức hành vi cụ thể học sinh sẽ tích lũy
thành kinh nghiệm và hình thành kỹ năng, hành vi đúng.
7


Giải pháp 4: Kết hợp với tổ chức Đội, tổ chức hoạt động ngoài giờ
lên lớp.
Lập ra kế hoạch hoạt động giáo dục đạo đức và lối sống ngoài giờ lên lớp
cho học sinh lớp 5B1, một cách cụ thể , có lịch hoạt động từ đầu năm đến cuối
năm.
Chủ điểm 1: " Biết ơn thầy cô giáo" (Tháng 9 - 10 - 11)
+ Mục đích: Giáo dục tư tưởng đạo đức cho các em, biết ơn và kính trọng
thầy cô giáo bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, bổ ích. Duy trì tốt công tác
Đội cũng như mọi nề nếp học tập.
+ Giải pháp thực hiện: Tổ chức thi kể chuyện, văn nghệ và TDTT trong
ngày nhà giáo Việt Nam.
Tổ chức thăm hỏi, chúc mừng thầy cô nhân ngày nhà giáo Việt Nam 20/11
để các em có ấn tượng tốt về truyền thống của ngành giáo dục - Đào tạo , từ đó
các em có ấn tượng sâu đậm về tình thầy trò.

Ảnh: Học sinh tặng hoa cô giáo nhân ngày 20/11
Chủ điểm 2: " Noi gương anh bộ đội Cụ Hồ"
(Tháng 12)
+ Mục đích: Giáo dục lòng biết ơn đối với các anh bộ đội đã hy sinh cho
sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ độc lập tự do dân tộc để các em được vui
chơi, học hành dưới mái trường khang trang sạch đẹp như ngày hôm nay. Các
em hiểu ý nghĩa ngày Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ đó thấy trách nhiệm của

? Lá thư Bác Hồ gửi bác sĩ Vũ Đình Tụng cho em suy nghĩ gì về tình cảm
của Bác đối với những người đã hi sinh về Tổ quốc?
- Tổ chức thực hành- ứng dụng:
? Kể tên những việc em nên làm để thể hiện lòng biết ơn đối với những
người đã mang lại hòa bình, tự do cho đất nước chúng ta?
? Kể tên những anh hùng, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng ở địa
phương mà em biết?
- Tổ chức cho học sinh đến thăm hỏi, động viên gia đình Bà mẹ Việt Nam
anh hùng tại địa phương.

Ảnh: Thăm gia đình Bà mẹ Việt nam anh hùng Tào Thị Từ
Giải pháp 6: Thực hiện dạy lồng ghép Quốc phòng- An ninh trong
Trường Tiểu học:
Bồi dưỡng phát triển kĩ năng sống, nhân cách con người Việt Nam, yêu
nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và tự tôn đối với truyền thống đấu tranh
chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, có ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thần đoàn
kết , yêu tổ quốc, yêu đồng bào. Một số kỹ năng sống phù hợp với sự phát triển
của xã hội; giáo dục tình yêu quê hương, yêu hòa bình và yêu Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa.
10


Thực hiện lồng ghép thông qua nội dung các bài trong các môn học Tiếng
việt, Đạo đức, Lịch sử và Địa lí lớp 5. Cụ thể:
STT

01

Môn
học

Tuần13. Kể
chuyện
chứng kiến hoặc tham
Nêu những tấm gương học sinh tích cực
gia, Kể về một hành
tham gia phong trào xanh, sạch, đẹp ở địa
động dũng cảm bảo vệ
phương, nhà trường
môi trường
Trang 127
Tiếng Tuần 19. Chính tả: Nhà
Việt yêu nước Nguyễn Trung Nêu những tấm gương anh dũng hy sinh
T2
Trực
trong kháng chiến chống giặc ngoại xâm
Trang 6
Tuần 20. Tập đọc: Nhà Công lao to lớn của những người yêu
tài trợ đặc biệt của cách nước trong việc đóng góp công sức, tiền
mạng
bạc cho cách mạng Việt Nam
Trang 20
Tuần 22. Tập đọc: Lập Giáo viên cung cấp thông tin về một số
làng giữ biển
chính sách của Đảng, Nhà nước hỗ trợ để
Trang 36
ngư dân vươn khơi bám biển
Tuần 23. Tập đọc: Chú Giới thiệu những hoạt động hỗ trợ người
đi tuần
dân vượt qua thiên tai bão lũ của bộ đội,
Trang 51

và Trường Sa là của Việt Nam
sử và Trang 66
Địa
Làm rõ tầm quan trọng của vùng biển
Bài 5: Vùng biển nước ta
lý
nước ta trong phát triển kinh tế và quốc
Trang 77
phòng, an ninh
Dũng cảm nhận trách nhiệm khi làm sai
Bài 2: Có trách nhiệm
một việc gì đó, quyết tâm sửa chữa trở
về việc làm của mình
thành người tốt
Trang 6

03

Đạo
đức

Bài 11: Yêu Tổ quốc Việt
Kể chuyện những tấm gương bảo vệ chủ
Nam
quyền biển, đảo
Trang 34
Học sinh kể những hoạt động, việc làm
Bài 12: Em yêu hòa bình
thể hiện tinh thần yêu chuộng hòa bình
Trang 37

Các năng lực
Mức đạt được đầu năm học
T

Năng lực
Tự phục vụ, tự
quản
Giao tiếp, hợp
tác
Tự học và giải
quyết vấn đề

SL

4
4
4

Đ
TL

20
%
20
%
20
%

SL


%

SL

17
17
17

Đ
TL

85
%
85
%
85
%

SL

3
3
3

C
TL

15
%
15

Yêu gia đình, bạn
bè và những
người khác.

Mức đạt được đầu năm học
T
Đ
C
SL TL SL TL SL TL

Mức đạt được cuối năm học
T
Đ
C
SL TL SL TL SL TL

4

20
%

12

60
%

4

20
%


17

85
%

3

15
%

0

0
%

7

35
%

9

45
%

4

20
%


17

85
%

3

15
%

0

0
%

Qua kết quả đạt được cho thấy: Tỉ lệ học sinh hoàn thành tốt về phẩm
chất, năng lực tăng từ 60% trở lên; không có học sinh chưa hoàn thành. Giáo
viên giảng dạy môn đạo đức và sử dụng bộ tài liệu " Bác Hồ và những bài học
về đạo đức, lối sống dành cho học sinh lớp 5" đạt hiệu quả cao hơn. Sự kết
hợp tay ba giữa giáo dục nhà trường-gia đình-xã hội có sự chặt chẽ hơn.
13


3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
Từ kết quả trên, tôi nhận thấy để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục đạo
đức và lối sống cho học sinh Tiểu học, người giáo viên cần:
- Hiểu về đặc điểm phát triển của trẻ, lựa chọn giải pháp giáo dục với cả
lớp và với từng học sinh.

- Đối với nhà trường: Cần tổ chức cho học sinh tham gia vào các hoạt
động tập thể, giúp các em mạnh dạn, có cơ hội bộc lộ những phẩm chất đạo đức,
từ đó giúp giáo viên có biện pháp giáo dục cho các em hợp lý.
Cần coi trọng công tác giáo dục đạo đức và lối sống cho học sinh, coi đây
là động lực chính để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
- Đối với phòng giáo dục, sở giáo dục:
Tiếp tục hội thảo, chuyên đề nói chuyện với các chuyên gia, giáo viên có
nhiều kinh nghiệm và viết sáng kiến kinh nghiệm về giáo dục đạo đức và lối
14


sống cho học sinh tiểu học. Tổ chức để giáo viên được tham dự, học hỏi một
cách cụ thể, sát thực.
Cần trang bị thêm tư liệu, đồ dùng học tập đặc biệt là các tranh khổ to,
băng đĩa quay, máy chiếu để phục vụ cho các hoạt động dạy học.
- Đối với chính quyền địa phương:
Tăng cường đầu tư ngân sách tạo điều kiện cho nhà trường tổ chức các
buổi tham quan cho giáo viên, học sinh để giáo viên và học sinh có thêm hiểu
biết về lịch sử văn hoá của quê hương, đất nước.
Trên đây là sáng kiến nhỏ của bản thân tôi về vấn đề giáo dục đạo đức lối
sống cho học sinh lớp 5B1 ở trường TH Điền Lư. Tôi rất mong nhận được sự
đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, bạn bè đồng nghiệp, hội đồng khoa học
để tôi làm tốt nhiệm vụ của mình trong sự nghiệp trồng người.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG
HIỆU TRƯỞNG

Lê Quang Tám

Điền Lư, ngày 20 tháng 3 năm 2019