MỤC LỤC
NỘI DUNG
STT
TRANG
Mục lục
1
MỞ ĐẦU
2
1.1.
Lý do chọn đề tài
2
1.2.
Mục đích nghiên cứu
3
1.3.
Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp 4: Thường xuyên tìm tòi và tổ chức các hình
thức tạo hình sáng tạo.
Biện pháp 5: Kết hợp với phụ huynh
Hiệu quả đạt được
4
4
5
5
6
1.
2.
2.1.
2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.2.3.
2.3.
2.3.1.
2.3.2.
2.3.3.
2.3.4.
2.3.5.
2.4
6
9
24
1
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết số 29 TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 đã nói: “Tiếp tục đổi
mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích
cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc
phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc”[1].
Cần phải đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học. Với giáo dục mầm
non phương pháp đổi mới hiện nay đó là phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm. Giáo viên cần chú ý đến hứng thú, nhu cầu, khả năng, thế mạnh của mỗi trẻ
để phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo ở trẻ đặc biệt là thông qua hoạt
động tạo hình. Bởi hoạt động tạo hình có một vị trí rất quan trọng trong việc
giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em.
Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự
tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ,
thể chất và hình thành các phẩm chất, kỹ năng ban đầu của con người như một
thành viên trong xã hội biết lao động tích cực, sáng tạo. [2]
Trong hoạt động tạo hình, trẻ em có nhiều cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các
đối tượng miêu tả để có được hiểu biết, sự hình dung về các đối tượng, từ đó xây
dựng các biểu tượng. Bởi vậy, có thể khẳng định rằng, hoạt động tạo hình là một
trong những phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ
như: óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng. Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn
hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được tăng lên cả về lượng và chất.
Khi tham gia vào hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái
đẹp, cái tốt trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học
hỏi về các kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa - xã hội qua các hình
Nhằm đúc rút ra các biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua
hoạt động tạo hình sáng tạo của trẻ lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường mầm non
Đông Anh, huyện Đông Sơn.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động tạo
hình sáng tạo của trẻ lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường mầm non Đông Anh, huyện
Đông Sơn.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
Trong bài viết của mình tôi đã sử dụng các nhóm phương pháp sau:
* Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp tổng hợp và phân tích;
- Phương pháp hệ thống hóa;
Tôi tiến hành nghiên cứu đọc sách và thông qua quá trình hoạt động tạo
hình của trẻ. Sưu tầm tư liệu, hình ảnh qua thông tin thực tế ở lớp.
* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Thông qua việc trẻ hoạt động tạo hình;
- Phương pháp đàm thoại: Trao đổi trực tiếp với trẻ trong quá trình trẻ
hoạt động;
- Phương pháp nghiên cứu.
* Nhóm phương pháp thống kê toán học
Xử lý số liệu, thông tin thu được thông qua việc sử dụng các phép tính
toán học.
* Nhóm phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tham khảo các bài viết, ý kiến của cán bộ quản lý, của đồng nghiệp về
vấn đề mình đang thực sự quan tâm để xây dựng bài viết.
2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận
Hoạt động tạo hình có một vị trí vô cùng quan trọng trong toàn bộ hệ
thống các hoạt động của trẻ ở lứa tuổi mầm non và được coi là một trong những
con đường cơ bản để tiến hành giáo dục thầm mĩ, giáo dục toàn diện cho thế hệ
trường mầm non Đông Anh và thực hiện Chương trình giáo dục mầm non do Bộ
GD&ĐT ban hành. Trong quá trình giảng dạy bản thân tôi có những thuận lợi và
khó khăn cụ thể như sau:
2.2.1. Thuận lợi
Trường mầm non Đông Anh nằm ở trung tâm địa bàn xã nên luôn được
lãnh đạo và nhân dân từ xã đến huyện ngày càng có sự quan tâm, tập trung đầu
tư cơ sở vật chất, thiết bị cho nhà trường. Chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng và
giáo dục của nhà trường ổn định và ngày càng phát triển vững chắc đã tạo được
lòng tin cho lãnh đạo và nhân dân địa phương.
Trường có các phòng chức năng cùng với hệ thống trang thiết bị đồng bộ,
đầy đủ đáp ứng cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ theo yêu cầu đổi mới hiện
nay. Nhà trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 năm 2010, năm 2013 - 2014
trường được nhận cờ thi đua của chính phủ, hiện nay đang phấn đấu đạt chuẩn
Quốc gia mức độ 2.
Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và chuyên môn, bồi
dưỡng phương pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non,
tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục.
Bản thân nắm vững kiến thức chuyên môn về chăm sóc giáo dục trẻ. Vì
vậy tôi luôn luôn học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp, tìm tòi và nghiên cứu sách
báo, tạp chí, Internet, làm đồ chơi và giáo cụ dạy học đủ số lượng và chất lượng
đảm bảo về mặt thẩm mĩ, an toàn cho trẻ, giúp cho việc dạy và học của trẻ.
Lớp tôi đã có sự phối hợp nhiệt tình của một số phụ huynh tạo điều kiện
cho việc chăm sóc giáo dục trẻ đạt kết quả cao trong năm học 2018 - 2019.
4
Được sự hưởng ứng nhiệt tình của phụ huynh trong việc hỗ trợ các
nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động.
Đa số trẻ đều qua Chương trình giáo dục mẫu giáo 3 - 4 tuổi nên phấn nào
trẻ đã có được những kĩ năng tạo hình cơ bản. Bên cạnh đó tất cả các trẻ đi học
Cảm nhận và thể hiện Mức 1 - Tốt
31
cảm xúc trước tác Mức 2 - Đã biết
8
25,8
phẩm nghệ thuật.
Mức 3 - Chưa biết
14
45,2
8
25,8
Nắm được các kỹ Mức 1 - Thành thạo
31
năng cơ bản trong Mức 2 - Đúng và phù hợp
8
25,8
hoạt động tạo hình.
Mức 3 - Chưa biết, lúng túng
15
48,4
8
25,8
Biết thể hiện sự sáng Mức 1 - Rất sáng tạo
31
tạo khi tham gia các Mức 2 - Có sự sáng tạo
13
41,9
hoạt động tạo hình.
Mức 3 - Không sáng tạo
10
được điều đó nên ngay từ đầu năm tôi đã tích cực trong công tác tạo môi trường
trong và ngoài lớp phù hợp với lứa tuổi tôi phụ trách. Đặc biệt tôi chú ý trang trí
tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật
tạo hình. Từ cách bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của trẻ phù hợp, thuận
lợi cho việc sử dụng, tránh rườm rà, thay đổi giữa các chủ đề nhánh để trẻ quan
sát và nhận xét được, phát hiện được những điều mới lạ của chủ đề này với chủ
đề khác để từ đó sẽ khơi gợi tính hứng thú và khả năng sáng tạo trong hoạt động
tạo hình của trẻ.
* Với môi trường trong lớp học
Môi trường đẹp là môi trường thu hút trẻ. Các góc lớp được sắp xếp hợp lí
giữa động và tĩnh, đồ dùng được trưng bày làm sao cho trẻ dễ quan sát, những
hình ảnh trong góc lớp phù hợp với chủ đề có liên quan đến đề tài tạo hình mà
tôi đã lên trong kế hoạch tuần nhằm hình thành những cảm xúc ban đầu về sự
vật hiện tượng, từ đó trẻ sẽ thể hiện trong các tác phẩm tạo hình của mình.
Tạo môi trường đẹp trong lớp là để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác
động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của trẻ. Trẻ quan
sát xung quanh xem lớp mình tuần này có gì thay đổi không? Có đẹp hơn tuần
trước không?... Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong trẻ.
Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ. Vì vậy tôi
đã tìm hiểu yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình và
đặc điểm tâm lí của trẻ ở độ tuổi mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ.
Ví dụ: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, các tiêu đề của các
góc. Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm các hình ảnh ngộ nghĩnh có
màu sắc bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ. Như mảng chủ đề tôi để vị
6
trí chính giữa lớp để trẻ dễ nhìn, dễ thấy. Nội dung của mảng chủ đề thường
tổng hợp các hình ảnh về chủ đề: Như chủ đề : Bản thân: Các góc hoạt động
như góc phân vai tôi sưu tầm hình ảnh bé mặc mặc tạp dề nấu cơm, có đồ dùng
trẻ như: bày đồ chơi đẹp, sắp xếp đồ dùng một cách hợp lý và đẹp mắt, bố trí
phòng học ngộ nghĩnh… Môi trường nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảm giác hứng
thú, sung sướng và mong muốn được hoạt động.
Và để phát huy tối đa tác dụng của môi trường hoạt động tôi giới thiệu
cho trẻ về các sản phẩm bằng các ngôn ngữ nghệ thuật để tích luỹ cho trẻ có vốn
hiểu biết về nghệ thuật và say mê nghệ thuật bằng cách trưng bày các bài tạo
hình của chủ đề trước hoặc sưu tầm các tranh vẽ, hình ảnh có liên quan đến chủ
đề và đề tài trong chủ đề ấy. Từ đó kích thích lòng ham muốn thích tham gia tạo
sản phẩm nghệ thuật để có sản phấm trang trí lớp học của mình. Ngoài ra còn
phát huy được tính sáng tạo của trẻ.
Ví dụ: Ở mảng hoạt động tạo hình, tôi giới thiệu đây là khu trưng bày
những bài “Bé khéo tay” của chúng mình, cô giới thiệu với lớp đây là những sản
phẩm tạo hình của những chủ đề trước. Chủ đề trước đã có rất nhiều các bạn làm
rất đẹp và được treo lên khu trưng bày sản phẩm của lớp chúng mình đấy. Bằng
hệ thống câu hỏi giúp trẻ hiểu nội dung của hoạt động. Cụ thể:
Cô hỏi trẻ: Các bạn có nhận ra bức tranh này là của ai không? (Trẻ trả lời:
bạn Khánh Vy ạ). Bạn đã tạo hình gì đây? Bằng các nguyên vật liệu gì? (Bạn đã
tạo hình đồ chơi bằng các nguyên vật liệu tự nhiên rất đẹp), còn đây là sản phẩm
của ai? (Trẻ nói bạn Minh Phương tạo hình bông hoa để tặng các bạn trong lớp,
bạn đã làm rất nhiều các nguyên vật liệu từ thiên nhiên như cành cây khô, vỏ
ngô,... ). Phần trưng bày sản phẩm tiếp theo là gì nhỉ các bạn? (Chủ đề đang học
ạ). Ở chủ đề này các bạn tạo hình những gì rồi? (Tạo hình khuôn mặt bạn gái
bằng gỗ, len,..). Thế còn phần trưng bày cuối cùng này các bạn đã có ý định tạo
hình gì cho chủ đề này nữa nào?....Từ lời gợi mở như vậy đã gợi cho trẻ nhớ lại
các kiến thức cũ cũng như kích thích trẻ hứng thú thích tạo ra sản phẩm mới.
Hình ảnh: chụp góc “Bé khéo tay”
8
như: Quả thông khô, bẹ ngô khô, lõi ngô, cát nhuộm màu, họa báo, các hộp sữa,
quả bằng lăng khô,...Tôi giúp trẻ tìm hiểu về đặc điểm cấu tạo, hình dáng, chất
liệu…của chúng.
Ví dụ:
Quả thông có thể cắt các cánh của quả thông để làm các cánh hoa, làm
thân cây, xếp các con vật,...
Hay quả bằng lăng khô có thể tạo hình các con vật như: Con bọ, con
kiến,...ngoài ra có thể làm các bông hoa rất đẹp...
Lõi ngô có thể tạo hình được rất nhiều các đồ vật như: tạo chiếc mũ, giỏ
hoa ....hoặc làm các bông hoa lõi ngô cũng rất hấp dẫn,....
Như vậy tùy vào từng đề tài tôi hướng trẻ lựa chọn những nguyên vật liệu
để sử dụng cho phù hợp.
Qua việc tiếp xúc với các nguyên vật liệu tôi đã giúp trẻ hiểu được công
dụng của nó trong hoạt động tạo hình. Trẻ biết được các nguyên vật liệu thật sự
hữu ích và qua sự giúp đỡ của cô cùng với trí tưởng tượng phong phú của trẻ đã
9
biến những phế liệu đó thành những đồ chơi đẹp mắt phục vụ cho hoạt động học
tập và vui chơi của trẻ. Bên cạnh đó giúp trẻ biết cách sử dụng các nguyên vật
liệu một cách hợp lý trong hoạt động tạo hình để tạo ra sản phẩm như mong
muốn đồng thời sẽ kích thích trẻ tiếp tục sưu tầm nguyên vật liệu ngày càng
nhiều hơn. Để thuận tiện cho trẻ, tôi đặt và sắp xếp các vật liệu tại góc chơi nghệ
thuật sao cho trẻ thấy rõ và có thể lấy được dễ dàng để thực hiện hoạt động tạo
hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích.
Hình ảnh: Trẻ đang hoạt động với học liệu ở góc “Bé khéo tay”
Tôi nhận thấy rằng sau khi trẻ được tiếp xúc với các nguyên vật liệu gần
gũi quen thuộc và được khám phá về chúng khiến trẻ càng hứng thú với hoạt
động tạo hình hơn. Đồng thời tôi cho trẻ quan sát, nhận xét các tác phẩm nghệ
nguyên vật liệu. Tôi cho trẻ thực hiện giấy A 0 được cài lên bảng từ. Qua hoạt
động này tôi thấy trẻ cũng rất hứng thú, tích cực khi tham gia. Sản phẩm của trẻ
cũng được tạo từ nhiều các nguyên vật liệu khác nhau: Vỏ ngao, lá cây khô,
cành cây khô,....
Hình ảnh: Trẻ đã tạo hình cây xanh bằng các nguyên vật liệu
11
Sử dụng các học liệu, phế liệu, các nguyên vật liệu thiên nhiên sẳn có ở
địa phương để làm đồ dùng cho trẻ hoạt động tôi thấy trẻ lớp tôi đã rất hứng thú
khi tham gia hoạt động tạo hình. Bên cạnh đó việc sắp xếp bố cục bức tranh,
cách sử dụng các nguyên vật liệu để tạo ra sản phẩm đã có sự tiến triển rất tốt.
Đặc biệt qua việc sử dụng nhiều nguyên vật liệu trẻ có sự sáng tạo trong từng
sản phẩm.
Qua việc áp dụng biện pháp này tôi thấy trẻ trong lớp đã tích cực, chủ
động và sáng tạo hơn trong hoạt động tạo hình. Đặc biệt trẻ đã tạo ra được rất
nhiều sản phẩm sáng tạo từ rất nhiều các nguyên vật liệu khác nhau với bố cục
và màu sắc sinh động. Trẻ thích được tham gia hoạt động trải nghiệm, giao tiếp,
suy ngẫm, trao đổi thành thạo, trẻ có khả năng thực hiện các hoạt động một cách
tự tin và khéo léo; biết phối hợp cùng bạn khác, hào hứng tham gia vào hoạt
động phát triển về mọi mặt; khả năng sử dụng một số đồ dùng trong vui chơi,
học tập, sinh hoạt.
2.3.3. Biện pháp: Tổ chức hoạt động giáo dục dựa vào cộng đồng nhằm
khơi gợi tính sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình.
Như chúng ta đã biết việc tổ chức giáo dục cho trẻ mầm non dựa vào cộng
đồng giúp trẻ tìm hiểu, khám phá, thực hành rèn luyện kiến thức, kĩ năng và
hình thành thái độ phù hợp với bối cảnh sống thực tiễn và gần gũi đối với trẻ.
Thấy được tầm quan trọng đó nên ngay từ đầu năm học tôi đã lập kế hoạch trình
Ban giám hiệu nhà trường duyệt kế hoạch kết hợp cùng cộng đồng cho trẻ tham
Ví dụ: Ở chủ đề “Ngành nghề”, tôi cho trẻ đi thăm quan buổi diễn tập dân
quân của xã Đông Anh nhằm giúp trẻ có tình cảm, gắn bó, yêu thương nhiều
hơn đối với người chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam, có nhận thức và hiểu
thêm về cuộc sống sinh hoạt của các chú bộ đội, các chú dân quân. Qua đó hình
thành cho trẻ những biểu tượng ban đầu về chú bộ đội, các chú quân nhân như:
Quần áo màu gì? Giầy dép như thế nào? Đội mũ gì?.....
Thông qua hoạt động giáo dục dựa vào cộng đồng để giúp trẻ hình thành
các biểu tượng ban đầu về cái đẹp của cuộc sống xung quanh trẻ. Còn đối với
hoạt động tạo hình tôi thấy trẻ trong lớp tôi đã nắm vững được kiến thức cơ bản
về tạo hình, được rèn luyện thêm nhiều kiến thức, kĩ năng trong hoạt động tạo
hình. Đặc biệt là trẻ sẽ có thể tự tin, chủ động và tích cực sáng tạo hơn khi tham
gia hoạt động tạo hình sáng tạo.
* Lồng ghép hoạt động tạo hình vào hoạt động tham quan dã ngoại
Ngoài việc giúp trẻ rèn luyện thêm về kiến thức, kĩ năng, cung cấp thêm
các biểu tượng ban đầu cho trẻ khi tham quan dã ngoại, thường xuyên tổ chức
các chuyến tham quan dã ngoại học tập, dã ngoại thực hành, dã ngoại vui chơi
với hoạt động đội - nhóm giúp trẻ em có cơ hội để tiếp xúc với thực tế, khám
phá về môi trường tự nhiên, rèn luyện các kĩ năng như: xử lý tình huống, kĩ năng
giao tiếp, làm việc tập thể, kĩ năng quản lý thời gian…, giúp trẻ rèn luyện thêm
về kiến thức, kĩ năng, cung cấp thêm các biểu tượng ban đầu cho trẻ khi tham
quan dã ngoại. Bên cạnh đó tôi còn kết hợp với hoạt động tạo hình sau khi tham
quan để nhằm cho trẻ có thể tưởng tượng, tái tạo lại những gì mà trẻ mới được
khám phá. Từ đó giúp trẻ hứng thú sáng tạo và khắc sâu hơn các kiến thức, kĩ
năng mà trẻ mới được khám phá.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật”, tôi cho trẻ đi tham quan trang trại
gia đình ông Tuất, sau khi trẻ được tham quan, khám phá, trò chuyện về các con
vật nuôi trong trang trại thì tôi cho trẻ ngồi xuống bên gốc cây đa gia đình ông
13
Ví dụ : Ở chủ đề “Gia đình”. Đề tài Tạo hình các đồ dùng trong gia đình,
tôi cho trẻ bồi giấy lê đĩa, bát,... từng lớp giấy dọc ngang vào cái đĩa, bát... sao
cho các mép giấy vừa khít nhau thành nhiều lớp. Đến lớp cuối cùng, bồi giấy
màu trắng để tô màu cho đẹp rồi đem phơi nắng cho khô. Khi các mặt giấy khô
thì lấy cái đĩa, bát,.. ra. Sau đó, tô màu và trang trí cái đĩa, bát,...theo ý thích.
Hay hướng dẫn trẻ cách vẽ thổi ở chủ đề “Thế giới thực vật” Đề tài Vẽ
hoa mùa xuân. Với đề tài này tôi không tiến hành như thường lệ là cho trẻ dùng
sáp màu vẽ và tô, mà tôi mạnh dạn tổ chức bằng cách vẽ thổi như sau:
Chuẩn bị: Màu nước, ống hút nước dùng để thổi, bút lông, giấy vẽ.
Cách làm: Đổ màu ra đĩa, dùng bút lông chấm màu và cho màu ra giấy.
Cho trẻ cầm ống hút thổi vào chỗ màu trên giấy sao cho màu bắn tung ra trên
mặt giấy thành các hình bông hoa, thân cây hoa,...
Qua việc thực hiện cách vẽ thổi thì lúc đầu trẻ tỏ ra không tự tin. Sau khi
cô hướng dẫn dần dần trẻ rất thích và tạo ra nhiều sản phẩm lạ, đẹp mắt như
14
một số bé đã tạo được vừa hoa với rất nhiều các cây hoa khác nhau: Hoa đồng
tiền, hoa đào, hoa mai,... có trẻ còn sáng tạo các chi tiết khác cho bức tranh
thêm sinh động hơn là vẽ thổi thêm ông mặt trời, đám mây, con chim,....
Vẽ bằng vân tay
Chuẩn bị: Màu nước, giấy, bút lông
Cách làm: Dùng đầu ngón tay cho vào màu nước sau đó in lên tờ giấy rồi
dùng bút trang trí hình theo ý thích.
Như ở chủ đề “Thế giới động vật”. Đề tài Vẽ con côn trùng. Tôi tổ chức
cho trẻ bằng cách cho trẻ chấm các đầu ngón tay vào màu, dùng đầu ngón tay trỏ
in màu lên tờ giấy. Nếu làm con bướm, con ong thì dùng 2 ngón cái in sát vào
nhau, sau đó dùng bút vẽ và trang trí thêm thân và các chi tiết khác cho sản
phẩm hoàn thiện.
Với cách vẽ này tôi thường kết hợp với vẽ bằng sáp màu hoặc bút vẽ để
Chuẩn bị: Mạt cưa hoặc cát đã được nhuộm màu để khô; giấy; hình mẫu;
hồ dán.
Cách làm: Vẽ hình mẫu trên giấy rồi cho trẻ dùng cọ thoa hồ theo nét
hình vẽ. Sau đó lấy mạt cưa rắc kín hình vẽ mẫu rồi lấy tay ấn mạnh lên mạt cưa
cho dính keo... Cuối cùng, cầm tờ giấy úp xuống cho mạt cưa thừa rơi đi hết.
Kết quả, ta được một tranh có hình theo mẫu.
Tạo hình bằng cách vo giấy
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới thực vật” Đề tài tạo hình vườn cây
Chuẩn bị: Giấy thủ công, keo hồ, giấy, vỏ cây, màu sáp.
Cách làm: Thân cây được tạo dáng từ vỏ cây. Tán lá, cho trẻ xé giấy
thành từng mảng (to nhỏ tuỳ ý), dùng tay bóp hoặc vò nhẹ cho giấy co lại, sau
đó chụm mép giấy lại sao cho có độ phổng bên trong rồi bôi hồ xung quanh mép
giấy và dán vào cành cây. Sau đó, trang trí thêm đất, cỏ, mặt trời... tuỳ theo ý
thích của trẻ.
Tạo hình với rau, củ, quả
Hình thức chơi với rau, củ, quả được tôi áp dụng trong chủ đề “Thế giới
động vật” và “Thế giới thực vật”.
Chuẩn bị: Hành lá, đậu bắp, củ dền, củ sắn loại nhỏ, chuối gỉà chín (lấy
vỏ), lá trên quả thanh long, que tăm, ống hút, chậu nước, màu nước,
Cách làm:
+ Làm hoa từ cọng hành lá : Cắt một đoạn hành từ 2 - 3 cm, cho trẻ lấy
que tăm chẻ một phần của cọng hành (dài ngắn tuỳ thích) thành nhiều sợi nhỏ
16
rồi bỏ vào nước cho những "cánh hoa hành" hơi cong, sau đổ vớt ra rồi luồn ống
hút vào đầu của đoạn hành còn lại để được một cây hoa hành.
+ Làm con cào cào từ quả đậu bắp. Lấy quả đậu bắp làm thân con cào cào
và chọn các cành đậu bắp có dạng gấp khúc làm chân con cào cào. Cho trẻ lấy
que tăm xiên một đầu gán vào cuống rồi xiên que tăm ấy vào quả đậu bắp, thế là
thế tiếp tục ghép các cánh hoa còn lại.
Qua việc tìm tòi và tổ chức các hoạt động tạo hình sáng tạo này tôi thấy
trẻ trong lớp rất tích cực, chủ động, hứng thú và sáng tạo trong mỗi hoạt động
tạo hình. Mỗi trẻ đã tự tạo ra cho mình một tác phẩm nghệ thuật thật độc đáo và
riêng biệt, đã không còn sự cứng nhắc và bắt chước các bạn khác nữa và trẻ thực
sự là trung tâm trong mỗi hoạt động tạo hình, nhất là tạo hình sáng tạo, mặt khác
kích thích những trẻ kỹ năng còn yếu hơn có động lực để phấn đấu. Điều đó đã
giúp trẻ thêm hứng thú và tích cực tham gia vào các hoạt động ở những lần tiếp
theo.
17
2.3.5. Biện pháp 5: Kết hợp với phụ huynh.
* Kết hợp với cha mẹ trong việc chăm sóc, giáo dục, khuyến khích cho trẻ
hoạt động tạo hình.
Cha mẹ là người có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển nhận thức của
trẻ và cũng là người chủ yếu trong việc chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ. Vì thế để
cho trẻ liên tục và có hiệu quả thì ngoài việc đưa trẻ tới lớp và chăm sóc, giáo
dục hằng ngày thì các bậc phụ huynh cũng phải có trách nhiệm mỗi khi trẻ về
nhà. Để làm được điều đó thì công tác phối hợp với phụ huynh có vai trò rất
quan trọng.
Nhận thức được tầm quan trọng đó tôi đã khuyến khích các bậc cha mẹ
tham gia vào quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ nhằm tạo được sự liên kết và
thống nhất giữa trường mầm non và gia đình về nội dung, hình thức, phương
pháp chăm sóc, giáo dục trẻ; tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của trẻ về
các mặt thẩm mĩ, góp phần thực hiện tốt mục tiêu chương trình chăm sóc, giáo
dục trẻ. Việc phối hợp tốt sẽ tạo nên nguồn lực vật chất và tinh thần, góp phần
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
Để làm tốt việc này ngay từ đầu năm học, tôi xin phép nhà trường tổ chức
cuộc họp phụ huynh tại lớp mình đang dạy để cùng thống nhất kế hoạch dạy trẻ.
tạo hình tốt hơn, giúp trẻ tích cực, chủ động và sáng tạo hơn trong các hoạt động
tạo hình nhất là hoạt động tạo hình sáng tạo.
* Vận động phụ huynh trong việc sưu tầm nguyên vật liệu và tạo môi
trường cho trẻ hoạt động.
Để việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động có hiệu quả, bên cạnh việc
chuẩn bị của nhà trường, của cô giáo cũng rất cần sự giúp đỡ tích cực của các
bậc phụ huynh. Chính vì vậy mà tôi đã xác định đây là một trong những yếu tố
quan trọng giúp tôi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của năm học. Và tôi đã lên kế
hoạch cho mình như sau:
Ngoài việc thu hút sự tham gia của các bậc phụ huynh vào các hoạt động
chăm sóc - giáo dục trẻ của lớp và của nhà trường, ngay từ đầu năm học tôi đã
tuyên truyền đến các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc tạo môi trường
hoạt động cho trẻ trong và ngoài lớp học qua buổi họp phụ huynh đầu năm. Tôi
đã nêu lên đặc điểm phát triển của trẻ ở lứa tuổi này. Cho phụ huynh quan sát
trên máy chiếu những mô hình trang trí các góc chơi trong lớp mà tôi đã sưu tầm
được. Những đồ dùng vô cùng hữu hiệu cho trẻ hoạt động mà nhà trường chưa
có kinh phí để mua sắm. Từ đó vận động phụ huynh phối kết hợp cùng trường
và giáo viên sưu tầm các nguyên vật liệu từ sẵn có ở địa phương cũng như mua
sắm các trang thiết bị cho trẻ hoạt động.
Ví dụ: Ở buổi họp phụ huynh đầu năm, sau khi lắng nghe và quan sát các
hình ảnh tôi đưa ra, phụ huynh đã hiểu rõ được ích lợi của các trang thiết bị
trong các góc để giúp trẻ hoạt động. Từ đó phụ huynh đã rất nhiệt tình trong việc
ủng hộ tiền cho lớp mua sắm một số trang thiết bị như: nguyên vật liệu trang trí
các góc lớp, băng đĩa...Nhờ vậy mà các góc lớp của lớp tôi trong năm học này
được trang trí rất đẹp, sinh động, hấp dẫn. Đồ chơi ở các góc cũng phong phú
hơn.
Ngoài ra tôi còn trao đổi với phụ huynh cần kết hợp cùng cô giáo tạo môi
trường để khơi gợi hứng thú cho trẻ hoạt động tạo hình . Biết được trẻ lớp mình
cần có kỹ năng chơi hơn nên tôi đã tuyên truyền với phụ huynh và nhờ phụ
huynh kết hợp cùng với tôi để giúp đỡ, phát huy tính tích cực cũng như khả năng
Cảm nhận và thể hiện
cảm xúc trước tác
phẩm nghệ thuật.
Nắm được các kỹ
năng cơ bản trong
hoạt động tạo hình.
Biết thể hiện sự sáng
tạo khi tham gia các
hoạt động tạo hình.
BẢNG KHẢO SÁT
Mức độ đạt được
Số trẻ được Số trẻ
khảo sát
đạt
Mức 1 - Tốt
15
31
Mức 2 - Đã biết
13
Mức 3 - Chưa biết
3
Mức 1 - Thành thạo
14
31
Mức 2 - Đúng và phù hợp
15
Mức 3 - Chưa biết, lúng túng
2
Mức 1 - Rất sáng tạo
Việc áp dụng và thực hiện một số biện pháp để giúp trẻ tích cực, chủ động
và sáng tạo trong hoạt động tạo hình mà tôi đã cố gắng tìm tòi, nghiên cứu thực
sự đem lại kết quả khá cao. Đó chính là sự cố gắng nỗ lực của bản thân cũng
như sự giúp đỡ tạo điều kiện của Ban giám hiệu. Tôi hi vọng với sáng kiến kinh
nghiệm này sẽ đưa ra để các đồng nghiệp cùng áp dụng thực hiện nhằm giúp cho
hoạt động tạo hình nói riêng và giáo dục mầm non chung ngày càng chất lượng
và toàn diện hơn.
Sáng kiến này được áp dụng tại lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi, trường mầm non
Đông Anh, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá trong năm học 2018 - 2019. Sau 1
năm miệt mài tìm tòi, tận tâm, tận lực nghiên cứu không quản vất vả để áp dụng
các biện pháp trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ. Đến nay phương pháp giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua hoạt động tạo hình sáng tạo tại lớp mẫu giáo
4 - 5 tuổi, trường mầm non Đông Anh đã đạt được kết quả cao, trẻ tạo hình một
cách tích cực hơn, chủ động hơn và sáng tạo để tạo ra cái riêng biệt của từng trẻ.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.
3.1. Kết luận
Như vậy, qua quá trình thực hiện một số biện pháp, tôi nhận thấy hoạt
động tạo hình có nhiều lợi thế để kích thích trí sáng tạo của trẻ. Trong hoạt
động, trẻ được tư duy và thực hành. Trẻ sáng tạo qua bố cục, màu sắc, ý tưởng
trong một bài tạo hình. Với các hoạt động mang tính mới lạ, càng kích thích trẻ
hứng thú và say mê trong quá trình sáng tạo của mình. Vì vậy, cần xây dựng,
sưu tầm các hoạt động tạo hình có tính sáng tạo và tổ chức cho trẻ nhằm phát
triển một cách toàn diện nhất, đặc biệt là khả năng sáng tạo cho trẻ.
3.2. Kiến nghị
Khả năng tạo hình thuộc về năng khiếu và thị hiếu thẩm mĩ ở từng cá
nhân trẻ. Vì vậy, giáo viên không nên gò ép trẻ theo một khuôn mẫu nhất định,
sẽ làm cho trẻ trở nên tự ti, không dám thể hiện khả năng của mình. Do đó, giáo
viên phải biết khơi gợi niém đam mê cùa trẻ bằng nhiều hình thức khác nhau để
trẻ được tư do sáng tạo cái đẹp theo khả năng của mình. Để làm được điều đó
giáo viên cần :
22
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Nghị quyết 29/TW, ngày 4 tháng 11 năm 2013
[2]. Sách Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non. Nhà xuất
bản Đại học sư phạm, năm 2004, trang 37.
[3]. Sách Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non. Nhà xuất
bản Đại học sư phạm, năm 2004, trang 47.
[4]. Sách Chương trình giáo dục mầm non, Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam,
năm 2016, trang 70,71,72.
[5].Công văn số 236/SGDĐT-GDMN ngày 15/02/2017 của Sở GD&ĐT về việc
hướng dẫn xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non
lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016 - 2020.
[6]. Công văn hướng dẫn số 55/PGD&ĐT-GDMN ngày 23 tháng 02 năm 2017
của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Đông Sơn về xây dựng kế hoạch thực
hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn
2016 - 2020.
23
DANH MỤC
CÁC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ
XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ CÁC CẤP CAO
HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả:
Chức vụ:
Đơn vị công tác:
Sơn phát triển vốn từ
thông qua hoạt động nhận
biết tập nói
Một số biện pháp giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm
thông qua hoạt động tạo
hình sáng tạo của trẻ lớp
mẫu giáo 4-5 tuổi trường
mầm non Đông Anh,
huyện Đông Sơn.
Hội đồng khoa học
sáng kiến huyện
Đông Sơn
Hội đồng khoa học
sáng kiến huyện
Đông Sơn
2
3
4
5
Kết quả
đánh giá xếp
loại (A,B,
hoặc C)
A
2018 - 2019
24