SỞ GIÁO DỤC7ĐẠO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC&ĐÀO TẠO ĐÔNG SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG
VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO
DỤC BẬC TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐÔNG SƠN

Họ tên: Nguyễn Thị Ly
Chức vụ: Phó trưởng phòng
Đơn vị: Phòng giáo dục Đông Sơn
Lĩnh vực: Quản lý
Thanh Hóa, ngày 15 tháng 5 năm 2016

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
1

1


1. Lý do chọn đề tài.
Đông Sơn là vùng đất lịch sử, chiếc nôi của loài người. Thế giới biết
đến Đông Sơn không chỉ bằng tên đất tên người mà bằng cả một nền văn
minh Việt cổ – Văn hóa Đông Sơn. Dân ca Đông Anh, trống đồng Đông Sơn
đã trở thành di sản của Quốc gia và nhân loại. Không chỉ là vùng đất lịch sử
văn hóa lâu đời, Đông Sơn còn là vùng đất có truyền thống hiếu học, luôn
được coi là cái nôi nhân tài xứ Thanh. Trong những năm qua, giáo dục Đông
Sơn luôn là đơn vị dẫn đầu của tỉnh. Một trong những yếu tố quyết định góp
phần thành công ấy chính là việc xây dựng văn hóa nhà trường. Văn hoá nhà
trường ảnh hưởng rất lớn đến hình ảnh, đến chất lượng giáo dục và hiệu quả

chọn đề tài: Một số giải pháp Xây dựng văn hóa Nhà trường nhằm góp
2

2


phần nâng cao chất lượng giáo dục bậc Tiểu học trên địa bàn huyện
Đông Sơn tỉnh Thanh Hóa.
2. Mục đích và phạm vi nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu:
Với nội dung đề tài Một số giải pháp Xây dựng văn hóa Nhà trường góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục bậc Tiểu học trên địa bàn huyện Đông
Sơn tỉnh Thanh Hóa góp phần thúc đẩy việc nâng cao chất lượng giáo dục
tại huyện Đông Sơn, tôi hy vọng đưa ra được các biện pháp thích hợp hiệu
quả nhất trong việc chỉ đạo thực hiện xây dựng văn hóa nhà trường trong các
nhà trường phổ thông.
2.2. Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu trong phạm vi Một số giải pháp Xây
dựng văn hóa Nhà trường nhằm thúc đẩy việc nâng cao chất lượng giáo dục
bậc Tiểu học trên địa bàn huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá.
2.3. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích, tích hợp, khảo sát, điều tra, vấn đáp.

3

3


B. NỘI DUNG
I.

một cách hài hòa, các em có thể tự điều chỉnh mình phù hợp với hoàn cảnh,
ứng xử hợp lẽ, hợp với lòng người và cuộc sống xung quanh. Muốn vậy, xây
dựng văn hóa nhà trường phải xây dựng được mối quan hệ thân thiện: thân
thiện trong đồng nghiệp. Đó là sự sẻ chia công việc, sự giúp đỡ trong cuộc
sống, sự cảm thông và lòng vị tha nhân ái trong mỗi người thầy. Phải tạo ra
một sự đoàn kết trong nhà trường mà mỗi đồng nghiệp gắn bó với nhau bằng
sự tôn trọng. Họ luôn tìm thấy niềm vui và niềm tin trong ngôi nhà thứ hai
của mình.
Tuy nhiên, trong nền kinh tế toàn cầu như hiện nay và nhất là khi Việt
nam đã gia nhập WTO với nhiều thời cơ và thách thức, mặt trái của nền kinh
tế thị trường và hội nhập đã tác động lớn đến xã hội nói chung cũng như
giáo dục nói riêng, nó làm cho bộ mặt văn hóa của xã hội dần bị biến dạng,
4

4


và đã có nhiều biểu hiện xuống cấp, tha hóa: một bộ phận không nhỏ thanh
thiếu niên đua đòi ăn chơi, sa vào các tệ nạn xã hội, thực trạng bạo lực học
đường đến mức báo động; đạo đức nhà giáo thì xuống cấp nghiêm trọng,
tình trạng thiếu công bằng, gian lận trong thi cử, chuyện mua bán các kết
quả học tập không còn là xa lạ... bạo lực học đường với cảnh học sinh đánh
nhau thô bạo, thậm chí là dã man trong sự chứng kiến vô cảm của bạn bè
xung quanh... Tất cả điều đó đã gây ra những hệ lụy đáng tiếc cho xã hội và
ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giáo dục. Văn hóa nhà trường bị
biến dạng cũng là điều hiển nhiên.
Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đã phát động nhiều cuộc
vận động và phong trào thi đua mà nội dung đều hướng vào việc xây dựng
văn hóa nhà trường: Mỗi thầy cô giáo là tấ gương đạo đức tự học và sáng
tạo; Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực; Học tập và làm

5


trường văn hóa nhà trường thân thiện, các chuẩn mực văn hóa nhà trường
được phát huy, 100% các trường đạt cơ quan văn hóa. Môi trường xanhsạch-đẹp thân thiện. Trường ra trường, lớp ra lớp, thầy ra thầy, trò ra trò.
Thầy cô và hoc sinh yêu trường lớp và luôn trong tâm thế Mỗi ngày đến
trường là một ngày vui. Một trong những yếu tố góp phần thành công trên là
việc các cấp ủy đảng, chính quyên luôn chú trọng việc xây dựng văn hóa
trường học trên địa bàn huyện Đông Sơn.
2. Thực trạng về nhận thức

Văn hóa nhà trường có một vai trò quan trọng trong việc nâng cao
chất lượng giáo dục, đặc biệt trong quá trình hình thành nhân cách học sinh
Tiểu học. Thấy được vai trò của văn hóa nhà trường, Phòng giáo dục Đông
Sơn đã tích cực chỉ đạo, nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên học sinh
bằng các hình thức tuyên truyền, vận động, kiểm tra đánh giá, xây dựng quy
chế cơ quan văn hóa trong các nhà trường. 17/17 trường Tiểu học trên toàn
huyện đã nhận thức khá tốt nội dung này, tiêu biểu như đơn vị TH Thị trấn,
Đông Thịnh, Đông Văn, Đông Tiến B, Đông Ninh, Đông Hoàng. Từ nhận
thức đến hành vi, nhiều đơn vị đã xây dựng được nề nếp kỷ cương, tạo ra
một khí thế, một phong trào thi đua tích cực trong nhà trường như Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực; Mỗi thầy giáo cô giáo là tấm gương
đạo đức tự học và sáng tạo. Điển hình như: Tiểu học Đông Hoàng, Đông
Tiến B.
Tuy nhiên, thực trạng cho thấy, văn hóa Nhà trường các trường TH
trong huyện vẫn còn bộc lộ những hạn chế. Một số đơn vị nhận thức về văn
hóa nhà trường chưa sâu, việc xây dựng kế hoạch và chức thực hiện còn hời
hợt. Việc thực hiện một số nội dung của văn hóa Nhà trường còn lúng túng.
Các quy chế chưa được xây dựng phù hợp với thực tiễn. Nguyên nhân chính
là một bộ phận Hiệu trưởng chưa quan tâm đúng mức, nhận thức chưa sâu

chủ. Một số đơn vị còn đơn thư khiếu kiện. Vẫn còn hiện tượng giáo viên
học sinh vi phạm kỷ luật. Một bộ phận học sinh chưa yêu trường lớp, giáo
viên chưa yêu nghề. Một trong những nguyên nhân trên là nhà trường chưa
xây dựng được các quy chế văn hóa bị xem nhẹ, các mối quan hệ trong nhà
trường chưa được quan tâm đúng mức. Chưa tạo ra được sự đồng thuận
trong tập thể như TH Đông Yên, TH Đông Thanh. Không khí nhà trường đôi
lúc nặng nề, các thành viên thiếu hợp tác trong công việc, thiếu tôn trọng
nhau trong cuộc sống dẫn đến chất lượng giáo dục ngày càng giảm. Đây là
một thực trạng cần có giải pháp khắc phục.
3.2. Ngôn ngữ giao tiếp
Nhà trường là môi trường giáo dục đặc biệt. Tất cả các hành vi, ngôn
ngữ ứng xử hàng ngày đều ảnh hưởng trực tiếp đến nhân cách học sinh.
Nhìn chung, đội ngũ giáo viên chuẩn mực về đạo đức tác phong, hành vi,
ngôn ngữ đều mô phạm, học sinh tích cực trong hoạt động học, ý thức đạo
đức tốt. Nhiều tấm gương điển hình về đạo đức, chuẩn mực về ngôn ngữ tác
phong được đồng nghiệp quý mến, học sinh kính trọng, phụ huynh tin tưởng
điển hình như cô Đỗ Thị Minh - TH Đông Tiến B, Lê Thị Huệ - TH TT
Rừng Thông... Đa số học sinh thực hiện tốt các kỹ năng nhất là kỹ năng giao
tiếp, hình thành và phát triển tốt các năng lực và phẩm chất theo lứa tuổi.
Tuy nhiên, một thực trạng cho thấy ngôn ngữ giao tiếp, hành vi ứng xử trang
phục của một bộ phận cán bộ quản lý giáo viên còn lệch chuẩn, chưa đảm
bảo theo điều lệ nhà trường như: Cách xưng hô, cách nói năng ứng xử, cách
đặt vấn đề trong công việc... Hằng ngày đâu đó vẫn còn những ngôn ngữ
hành vi thiếu tôn trọng nhau trong đội ngũ nhà giáo, thậm chí còn xúc phạm
nhau dẫn đến mất đoàn kết nội bộ, làm cho không khí nhà trường u ám nặng
nề. Hiện tượng nói năng xô bồ bỗ bã của giáo viên thường xuyên diễn ra.
Việc gọi thầy xưng cô trong đồng nghiệp trong học sinh bằng mày tao, hắn,
nó...vẫn còn nhiều. Thậm chí ngôn ngữ giao tiếp của một bộ phận giáo viên
còn thô tục, ngôn ngữ học sinh còn vô lễ, chợ búa thiếu văn hóa...dẫn đến ẩu
đả, bạo lực, mất đoàn kết trong nhà trường: TH Đông Nam, TH Đông

cách ăn mặc của giáo viên học sinh ta có thể đánh giá được nề nếp văn hóa
của đơn vị. Việc ăn mặc giản dị, gọn gàng, sạch sẽ sẽ tạo ra ý thức chung
tác động mạnh mẽ đến nhân cách học sinh. Đa số các trường Tiểu học thực
hiện tốt về quy định trang phục: TH Đông Thịnh, TH Đông Thanh, TH Đông
Yên, TH Đông Quang…. Tuy nhiên, một sự thật không thể phủ nhận là
không ít nhà trường lơ là xem nhẹ vấn đề này. Cơ chế thị trường đang len lỏi
vào ngõ ngách trường học, tác động đa chiều đến văn hóa trường học. Văn
hóa một đơn vị được bộc lộ trực tiếp qua cách ăn mặc, trang phục đầu tóc.
Nhiều thầy cô quan niệm mặc đẹp là chạy theo mốt thời trang. Tôi không
phủ nhận việc mặc đẹp, tôi chỉ nhấn mạnh việc ăm mặc của thầy cô đẹp
nhưng phải phù hợp với môi trường giáo dục bởi hàng ngày cô đứng trước
trò, trong con mắt của phụ huynh nên từ cử chỉ trang phục của thầy cô phải
mô phạm, chuẩn mực để giáo dục học sinh. Đó chính là nét đẹp văn hóa học
đường. Song nhiều thầy cô chạy theo mốt quá đà, thầy thì húi đầu cua trọc
lóc, cô thì tóc vàng hoe, xoăn tít. Trang phục thì kệch cỡm: ngắn cộc hở
8

8


nách, váy bó sát, váy quá ngắn hoặc quá xòe. quần quá chật, trông rất phản
cảm… Ai cũng hiểu, hình ảnh của cô có tác động lớn đến nhân cách học
sinh, nhất là học sinh TH khi mà các em đang ở tuối bắt chước. Thầy cô là
thần tượng vì vậy thầy cô phải luôn ý thức phải chuẩn mực với học sinh. Với
học sinh có trường Bắt học sinh may đồng phục với những mẫu mã không
đẹp, nhiều nơi bắt học sinh mặc cả tuần trong khi các em không có nhiều bộ
để thay đổi. Từ đó dẫn đén tình trạng học sinh mặc bẩn, mất vệ sinh, hôi
quần áo. Có đơn vị lại cẩu thả để học sinh ăn mặc tuyềnh toàng, trang phục
phản cảm: quần đùi, áo cộc, quần bò rách gối… mặt mũi nhếch nhác, đầu
tóc rối bù hoặc cạo trọc, hoe vàng, đầu cua hớt mào gà theo thần tượng…Rõ

9

9


phương pháp bàn tay nặn bột vào giờ học. Phát huy tính sáng tạo, tìm tòi,
khám phá của học sinh. Chất lượng giáo dực nhiều đơn vị đã có nhiều
chuyển biến như: TH Thị trấn, TH Đông Hoàng, TH Đông Tiến B, TH Đông
Ninh. Tuy nhiên, vẫn còn một số nhà trường chất lượng đi xuống. Năng lực
phẩm chất trình độ của một bộ phận giáo viên ngày một giảm sút. Chưa cố
gắng rèn luyện học hỏi. Việc đổi mới còn chậm, chưa yêu nghề mến trẻ,
chưa phát huy được tính tích cực của học sinh. Một bộ phận học sinh chưa
chăm học, chưa tích cực tham gia các hoạt động dạy học vui chơi, kỹ năng
sống còn hạn chế, vẫn còn học sinh vi phạm giao thông, bỏ học, đánh nhau,
chửi tục, thiếu hợp tác chia sẻ, chưa tự tin trước mọi người, sống khép mình,
yếu đuối, chưa thực sự hoà nhập với bạn bè, chưa thân thiện với những
người xung quanh, có dấu hiệu tự kỷ... Một số đơn vị chất lượng giáo dục
thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục: TH Đông Quang, TH
Đông Nam, Đông Yên.
***
Nhìn chung việc xây dựng văn hóa nhà trường huyện Đông Sơn trong
những năm qua có nhiều cố gắng song vẫn bộc lộ nhiều hạn chế, kết quả
đánh giá xếp loại chất lượng nhà trường chưa cao. Một trong những nguyên
nhân là do việc chỉ đạo xây dựng văn hóa nhà trường của các đơn vị chưa
thực sự có chiều sâu, việc tham mưu còn hạn chế. Nhận thức của một bộ
phận lãnh đạo nhà trường còn yếu. Việc tuyên truyền còn bị xem nhẹ. Một
bộ phận giáo viên học sinh chưa hiểu về mục đích ý nghĩa, nội dung văn hóa
nhà trường. Việc phối hợp thực hiện còn rời rạc, thiếu nhịp nhàng. Chưa
thực sự tạo ra động lực để nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường.
Từ thực trạng trên, bản thân từ khi làm hiệu trưởng và hiện nay là phụ

truyền nâng cao nhận thức cho Hiệu trưởng và tất cả các thành viên trong
các nhà trường qua những việc làm cụ thể như: Thông qua các hội nghị, tập
huấn, giao ban, kiểm tra chuyên môn tôi thường xuyên nắm bắt tình hình và
quán triệt tuyên truyền một cách sâu sắc các nội dung vãn hóa nhà trýờng,
khích lệ và chấn chỉnh kịp thời những biểu hiện sai lệch của cán bộ quản lý,
giáo viên, nhất là hiệu trưởng. Tôi chỉ rõ, tập thể nhà trường chỉ lớn mạnh
khi các thành viên trong nhà trường được gắn kết với nhau dựa trên nền tảng
văn hóa nhà trường. Bởi văn hóa nhà trường được xây dựng trên các mối
quan hệ: quan hệ giữa con người với thiên nhiên, cảnh quan; quan hệ giữa
con người với con người mà cụ thể là các mối quan hệ hiệu trưởng - giáo
viên, thầy- thây, thầy – trò, thày – phụ huynh, trò- trò. 100% cán bộ giáo
viên và học sinh nhận thức rất rõ về vai trò chức năng mục đích ý nghĩa của
văn hóa nhà trường và thực hiện một cách tự giác. 17/17 đơn vị bậc TH đã
xây dựng được các thiết chế văn hóa. Đến nay, việc xây dựng văn hóa nhà
trường trong huyện Đông Sơn đã tạo ra một môi trường giáo dục lành mạnh.
Đó là môi trường làm việc với thái độ thân thiện cởi mở, dân chủ, hợp tác,
tin cậy và tôn trọng lẫn nhau; Mỗi cán bộ, giáo viên đều biết rõ công việc
mình phải làm, hiểu rõ trách nhiệm, luôn có ý thức chia sẻ trách nhiệm, tích
cực tham gia vào việc dạy và học; Coi trọng con người, cổ vũ sự nỗ lực hoàn
thành công việc và công nhận sự thành công của mỗi người; Nhà trường có
những chuẩn mực để luôn luôn cải tiến, vươn tới; sáng tạo và đổi mới;
Khuyến khích giáo viên cải tiến phương pháp nâng cao chất lượng dạy và
học, giáo viên được khuyến khích tham gia đóng góp ý kiến trong các hoạt
động của nhà trường; Khuyến khích hợp tác, làm việc nhóm; Chia sẻ kinh
nghiệm và trao đổi chuyên môn; Xây dựng mối quan hệ ứng xử, tôn trọng,
hiểu biết lẫn nhau, học hỏi lẫn nhau giữa thầy và trò.
Với học sinh, văn hóa nhà trường đã tác động rất lớn đến việc hình
thành năng lực phẩm chất học sinh, nhà trường xây dựng các quy chế văn
hóa với mục đích khuyến khích học sinh phát biểu, bày tỏ quan điểm cá
nhân, xây dựng mối quan hệ ứng xử tôn trọng, hiểu biết lẫn nhau, học hỏi

vực tôi tham mưu đều hướng tới việc nâng cao văn hóa nhà trường. Việc xây
dựng mô hình điểm về xây dựng cảnh quan đã tạo đà cho các nhà trường xây
dựng cảnh quan môi trường xanh sạch đẹp góp phần tạo nên hình ảnh văn
hóa nhà trường. Tôi nhận thức rất rõ: Văn hóa nhà trường là thước đo hình
ảnh, tạo nên thương hiệu nhà trường. Hình ảnh nhà trường được xây dựng
trên nền móng các mối quan hệ hành vi ứng xử, cảnh quan cơ sở vật chất và
chất lượng giáo dục nhà trường. Vì vậy, với tôi việc tập trung chỉ đạo xây
dựng hình ảnh nhà trường dựa trên các quy chế văn hóa là vấn đề cực kỳ
quan trọng. Phòng giáo dục đã chỉ đạo các trường xây dựng được Quy tắc
ứng xử văn hoá giữa các thành viên trong nhà trường và có biện pháp giám
sát, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện quy tắc đó. Bằng các kế hoạch, văn
bản chỉ đạo, hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp, tôi luôn truyền lửa tới các hiệu
trưởng. Chỉ đạo các nhà trường bằng cái tâm, cái tầm của người quản lý:
Sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Những nơi có vấn đề
nổi cộm, có dấu hiệu chia rẽ mất đoàn kết, tôi tích cực tham mưu luân
chuyển một cách hợp lý, tạo ra một êkip làm việc hiệu quả. Chỉ đạo hiệu
trưởng các trường xây dựng các quy chế văn hóa nhà trường phù hợp với
thực tiễn đơn vị và đáng lưu ý việc xây dựng quy chế không phải là công
việc của riêng hiệu trưởng. Xây dựng quy chế phải đi kèm nguyên tắc tập
trung dân chủ, tạo bầu không khí cởi mở, dân chủ, hợp tác, tin cậy và tôn
trọng lẫn nhau. Nguyên tắc này vừa đề cao trách nhiệm cá nhân, vừa đề cao
quyền làm chủ của giáo viên, đảm bảo sự thống nhất ý chí và hành động,
12

12


làm tăng sức mạnh của tập thể sư phạm. Để làm được việc này, hiệu trưởng
phải hết công tâm, khách quan, phân công công việc cụ thể, đúng phần hành
cho các thành viên, cổ vũ họ nổ lực hoàn thành công việc và công nhận sự

lâu, tại trường TH&THCS Đông Khê, một hiệu trưởng đã có những thái độ
hành vi rất thiếu văn hóa với cấp dưới là cán bộ giáo viên của mình. Do
không có thiện cảm với cô T vì tính cô rất thẳng. Mỗi lần góp ý cho hiệu
trưởng, thay cho lời cảm ơn, rút kinh nghiệm thì người hiệu trưởng lại thêm
một thái độ coi thường và trù dập. Đỉnh điểm của mẫu thuẫn ấy là hiệu
trưởng đề nghị chuyển cô đi một trường khác xa nhà hơn. Chồng đi vắng,
con còn nhỏ. Cô thiết tha đề nghị Hiệu trưởng được xin ở lại trường. Vốn
không ưa nhau nên hiệu trưởng nói năng một cách ngạo mạn: Cô có lạy tôi
13

13


ba lạy thì may ra tôi tha. Quá uất ức, cô quỳ xuống lạy hiệu trưởng 3 lạy
trước mặt nhiều đồng nghiệp. Lạy anh, xin anh tha cho em. Bức xúc trước
hành vi và thái độ thiếu văn hóa của hiệu trưởng, tập thể nhà trường làm đơn
tố cáo. Dù thanh minh xin lỗi nhưng anh ấy không còn cơ hội sửa chữa.
Quyết định kỷ luật miễn chức vụ hiệu trưởng, xuống làm giáo viên và
chuyển trường đã thực hiện ngay sau đó.
Để hạn chế, khắc phục tình trạng trên, tôi rất quan tâm tới việc nâng cao
chất lượng đội ngũ CBQL. Với tôi xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa cấp
trên và cấp dưới là cực kỳ quan trọng. Công việc không thể có hiệu quả khi
có sự ngăn cách rào cản giữa cấp trên và cấp dưới. Người quản lý cấp trên
phải tạo ra sự hoà đồng và thực sự chia sẻ với cấp dưới. Ân cần gần gũi,
không kiêu căng hách dịch, không ngạo mạn, đe nẹt. Cần biết lắng nghe
thông tin và điều chỉnh thông tin cho phù hợp tình hình thực tiễn, tạo ra sự
thân thiện trong việc tổ chức thực hiện công việc. Trong quá trình làm quản
lý, tôi coi đây là bài học và luôn làm theo bài học ấy.
Đông Sơn là đơn vị đi đầu trong 27 huyện thi về sáp nhập trường TH
và THCS. Có 3 đơn vị được sáp nhất là TH&THCS Đông khê, Đông Phú,

đối xử bất công, bị bỏ rơi ra ngoài trách nhiệm của nhà trường, dẫn đến tự
ty, chán học.
Điều tôi muốn nhấn mạnh ở đây là người quản lý giỏi phải biết hội tụ
được các mối quan hệ, tạo ra được sức mạnh tổng hợp để phát triển nhà
trường. Đó chính là văn hóa nhà trường. Người quản lý giỏi phải biết hội tụ
được các mối quan hệ, tạo ra được sức mạnh tổng hợp để phát triển nhà
trường. Nhận thức rõ điều này, trong thời gian làm hiệu trưởng và hiện tại là
Phó trưởng phòng tôi hết sức quan tâm đề cao vấn đề này trong việc chỉ đạo.
Cần biết lắng nghe thông tin và điều chỉnh thông tin cho phù hợp tình hình
thực tiễn, tạo ra sự thân thiện trong việc tổ chức thực hiện công việc . Qua
việc chi đạo chuyên môn, tôi uốn nắn điều chỉnh những tập thể ban giàm
hiệu có dấu hiệu mất đoàn kết. Đề xuất luân chuyển hợp lý, tạo ra một êkip
làm việc đều tay, xây dựng được các tập thể lãnh đạo các nhà trường thân
thiện tích cực. Cụ thể trường TH Đông Văn đã xây dựng được mối đoàn kết
trong nhà trường, thúc đẩy chất lượng giáo dục chuyển biến vượt bậc so với
những năm học trước. Trường TH Đông Hoàng, Đông Hòa tình hình nhà
trường dần dần ổn định. Trường TH Đông Thanh đã đạt thành tích cao. Một
trong những yếu tố thành công chính là thực hiện tốt việc xây dựng văn hóa
nhà trường thông qua quy chế. Nhà trường phải là ngôi nhà chung mà tất cả
các thành viên được tôn trọng, biết sẻ chia, hợp tác. Phải tạo ra sự thân thiện
trong trong các mối quan hệ. Đó chính là động lực thúc đẩy nhà trường phát
triển.
3.2. Văn hóa giao tiếp.
Nhà trường cần xây dựng được hình ảnh qua văn hóa giao tiếp. Tôi không
hài lòng thậm chí khó chịu với ngôn ngữ giao tiếp xô bồ của không ít cán bộ
quản lý và giáo viên. Với tôi, nhà trường là môi trường văn hóa nên ngôn
ngữ giao tiếp phải luôn chuẩn mực và mang tính giáo dục. Tôi thường xuyên
nhắc nhở và điều chỉnh những trường hợp nói năng tùy tiện, thô tục. Chỉ đạo
thực hiện một cách nghiêm túc Điều lệ trường học về ngôn ngữ giao tiếp.
Các thành viên trong nhà trường phải nói năng giao tiếp một cách lịch sự,

hướng thiện và sống có lý tưởng, khiêm tốn, lễ độ, thương yêu con người,
sống có trách nhiệm với bản thân và xã hội... Do vậy, khi gặp những tình
huống xã hội phát sinh, dù là những tình huống mà các em chưa từng trải
nhưng nhờ vận dụng năng lực văn hóa để điều tiết hành vi một cách hài hòa,
các em có thể tự điều chỉnh mình phù hợp với hoàn cảnh, ứng xử hợp lẽ, hợp
với lòng người và cuộc sống xung quanh. Để đạt được điều đó, mỗi nhà
trường phải xây dựng được văn hóa ứng xử hành vi. Tôi nhớ mãi một câu
châm ngôn: Mọi việc bắt đầu bằng tình cảm thì kết thúc bằng tình cảm, bắt
đầu bằng bạo lực thì kết thúc cũng sẽ là bạo lực. Nhà trường là môi trường
giáo dục, vì vậy, mọi hành vi ứng xử trong nhà trường đêu phải mang tính
giáo dục. Văn hóa hành vi ứng xử trong nhà trường, công sở phải xuất phát
từ sự chân thực, ân cần, tế nhị, giúp đỡ, hợp tác chia sẻ nhau trong đồng
nghiệp, nghĩa là phải bắt đầu bằng tình cảm. Với học sinh, thầy cô p hải công
tâm trong quan hệ ứng xử, công tâm trong việc đánh giá, nhận xét, cho
điểm, nghĩa là phải công bằng, khách quan với lương tâm và thiên chức nhà
giáo.
Phụ trách bậc học nên thỉnh thoảng tôi vẫn nhân được đơn thư tố cáo
hiệu trưởng. Khi thì thiếu dân chủ, khi thì cửa quyền, khi thì tham lam trong
chi tiêu tài chính. Không oan sai, mọi xác minh đều có sai phạm. Hiệu
trưởng trường THCS Đông Yên đã dùng cái quyền của mình không cho giáo
viên phát biểu, đáng xấu hổ hơn, anh ta còn đập bàn đe nẹt, dọa nạt giáo
viên. Không khí nhà trường ngột ngạt, cái thân thiện không còn, sự tôn trọng
bị mai một. Một cuộc cái vã diễn ra ngay trong hội nghị giữa hiệu trưởng và
giao viên. Một ví dụ khác về hành vi ứng xử: Học kỳ I vừa qua, tôi cùng
đoàn công tác xuống 1 trường xử lý đơn thư trong đó có nội dung xúc phạm
học sinh. Tìm hiểu câu chuyện mới thấy đau lòng. Một học sinh nam nghèo
16

16


chỉ dùng điện thoại…Đây là bài học cho đọi ngũ GV trong toàn huyện. Tôi
đã chấn chỉnh rất quyết liệt với hành vi này.
Để tránh tình trạng trên, bằng nhiều giải pháp, tôi đã chỉ đạo các nhà
trường nhà trường phải xây dựng văn hóa hành vi ứng xử trong đơn vị. Đặc
biệt coi trọng vai trò của hiệu trưởng trong việc thực hiện các văn hóa hành
vi. Người thủ trưởng phải gương mẫu, gương mẫu chuẩn mực trong công
việc, công bằng trong đối xử, khách quan trong đánh giá, tránh thiên vị, tình
cảm cá nhân chi phối. Kiên quyết xử lý những hành vi vi phạm: Xử lý đơn
thư tại trường THCS Đông Yên, TH Thị trấn, THCS Đông Hòa… Với cách
làm này, tôi đã thành công, giúp các đơn vị xây dựng nhà trường ngày càng
vững mạnh.
3.4. Văn hóa trang phục, lề lối, tác phong.
17

17


Ăn mặc, trang phục, lề lối tác phong thể hiện văn hóa nhà trường.
Thông qua những lần kiểm tra, tập huấn, tôi rất chú ý về lĩnh vực này. Chỉ
đạo các Nhà trường phải xây dựng được những quy định về ăn mặc, trang
phục, lề lối tác phong phù hợp với Điều lệ trường học. Trang phục phải
tránh việc chạy theo một thời trang. Thầy cô phải ăn mặc giản dị, lịch sự,
chuẩn mực. Trang phục của học sinh phải sạch đẹp, đồng phục phải phù hợp
với từng trường. Nhiều đơn vị may đồng phục không đảm bảo tính thẩm mỹ,
gây phản cảm. Khi may đồng phục cho học sinh các nhà trường phải lưu ý:
Chất liệu, màu sắc, mẫu mã, số đo, thời tiết. Đầu tóc phải chuẩn mực, không
thời trang quá đà, giáo viên không nên nhuộm đầu quá vàng hoe, thầy giáo
không nên cắt đầu cua. Thầy cô là tấm gương sáng cho học sinh noi theo nên
việc xây dựng quy chế văn hóa trang phục, lề lối tác phong làm việc các
thành viên trong nhà trường là vô cùng cần thiết. Với cách làm này, đến nay

18


đạo và làm thây đổi cách nhìn nhận của nhà trường, coi đây là một tiêu chí
quan trong trong việc xay dựng cảnh quan môi trường. Đến nay, nhiều
trường đã cải tạo, xây mới nhà vệ sinh. Nhiều đơn vị đã xây dựng được mô
hình nhà vệ sinh thân thiện, vừa sạch vừa đẹp như: TH Thị trấn, TH Đông
Quang, TH Đông Nam…
Sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm, bản thân tôi tích cực tham mưu với
lãnh đạo các cấp, tích cực chỉ đạo, kiên quyết trong quan điểm và tôi đã
thành công. Nói đi đôi với làm, phải sát cơ sở, cầm tay chỉ việc, sáng tạo
trong cách nghĩ, quyết liệt trong cách làm. Hiện tại, được phân công phụ
trách, tôi đẫ và đang tích cực chỉ đạo xây dựng cảnh quan môi trường trong
bậc học, tập trung chỉ đạo mô hình điểm về cảnh quan xanh, sạch , đẹp tại
TH Đông Ninh, Đông Văn. Để làm tốt việc này, tôi đã mời những người có
kinh nghiệm trong quy hoạch bài trí cảnh quan về tư vấn như: Mời nhà giáo
ưu tú Lê văn Hồng-HT trường PTTH Đông SơnI. Tôi đã cùng thầy đến từng
trường TH để tư vấn cho các hiệu trưởng và hiệu quả rất cao. Các trường TH
học trong huyện hiện nay có khuôn viên, quy hoạch khá đẹp: Đông Thịnh,
Đông Quang, Đông Hoàng, Đông Thanh, Đông Yên, Đông Ninh, Đông
Minh. Cảnh quan nhà trường đã tạo ra bộ mặt văn hóa nhà trường – một nhà
trường thân thiện.
5. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục.
Văn hoá nhà trường phải gắn liền với chất lượng giáo dục. Một trong
những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục là phát huy tính tích cực của
học sinh. Tạo môi trường phát triển toàn diện , học sinh học tập hứng thú,
chủ động tìm hiểu kiến thức dưới sự dìu dắt của thầy cô giáo, gắn chặt giữa
học và hành, biết thư giãn khoa học, rèn luyện kỹ năng và phương pháp học
tập, trong đó những yếu tố hết sức quan trọng là khả năng tự tìm hiểu, khám
phá, sáng tạo. Vì vậy cần: Đổi mới phương pháp giảng dạy sao cho có thể

ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành nhân cách của học sinh tiểu học, cho
nên xây dựng văn hoá nhà trường cần nhấn mạnh tiềm năng, phát huy vai trò
trách nhiệm của gia đình trong việc giáo dục con cái, chăm lo và bồi dưỡng
thế hệ trẻ, đóng góp xây dựng cơ sở vật chất. Nhà trường phải lấy việc giáo
dục học sinh làm cầu nối giữa gia đình và nhà trường qua đó thiết lập mối
quan hệ giữa giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh, giữa Ban Giám hiệu
nhà trường và Ban đại diện cha mẹ học sinh. Chiếc cầu ấy vững chắc sẽ thúc
đẩy mối quan hệ gia đình và nhà trường trở nên tốt đẹp, chiếc cầu ấy lung
lay thì việc xây dựng văn hoá nhà trường coi như gặp khó khăn từ ban đầu.
Bên cạnh đó, phải phát huy việc phối hợp với các tổ chức đoàn thể xã hội
trong nhà trường và địa phương như công đoàn, nữ công, đoàn đội hội để
thực hiện việc xây dựng văn hóa đặc biệt là sự vào cuộc của cấp ủy đảng,
chính quyên.. Một việc chỉ đi đến thành công khi phát huy được sức mạnh
của tập thể, vì vậy việc phối hợp gia đình nhà trường xã hội là vô cùng càn
thiết.
III. KẾT QUẢ.
Với sự quan tâm của huyện uỷ, hội đồng nhân dân, uỷ ban nhân dân,
trong những năm qua phòng giáo dục Đông Sơn đã chỉ đạo khá hiệu quả
việc xây dựng văn hóa nhà trường. Cùng với lãnh đạo phòng giáo dục, tôi đã
vận dụng các giải pháp trên vào việctổ chức thực hiện các nội dung văn hóa
nhà trường, tạo ra một phong trào thi đua và đã góp phần thành công vào
thành tích chung của ngành. Đến nay, giáo dục TH Đông Sơn đã phát triển
khá ổn định và vững chắc. Là một trong những đơn vị đứng trong tốp đầu
của tỉnh. Cơ sở vật chất tốt. 100% các trường có môi trường xanh sạch đẹp.
Kỹ năng sống của học sinh được nâng cao. Các tệ nạn xã hội bị đẩy lùi. Các
giá trị văn hoá, truyền thống được bảo tồn và phát huy. Học sinh yêu trường
lớp hơn. Thầy cô yêu trường lớp hơn. Ai cũng trong tâm thế Mỗi ngày đến
trường là một ngày vui.
20


Xác nhận của PGD

Đông Sơn, ngày 12 tháng 05 năm 2016
Tôi cam đoan không sao chép.
Người viết

Nguyễn Thị Ly

21

21


22

22