MỤC LỤC
Nội dung

Trang

MỤC LỤC

1

1. MỞ ĐẦU

2

1.1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

2

1.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

3

1.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3

1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3

2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM



5

2.3.2. Các biện pháp tổ chức thức hiện

5

2.4. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

12

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.

12

3.1. KẾT LUẬN.

12

3.2. KIẾN NGHỊ.

12

3.2.1. Đối với Nhà trường

12

3.2.2. Đối với Giáo viên

13

với đặc điểm và trình độ học sinh, với điều kiện cụ thể của lớp, trường và địa
phương; động viên, khuyến khích, tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh tham gia
một cách tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình khám phá và lĩnh hội kiến
thức; thiết kế và hướng dẫn học sinh thực hiện các dạng câu hỏi, bài tập phát
huy tư duy và rèn luyện kĩ năng; hướng dẫn sử dụng các thiết bị, đồ dùng học
tập; sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lý,
hiệu quả, linh hoạt, phù hợp với đặc trưng của môn học, nội dung, tính chất của
bài học, đặc điểm và trình độ học sinh, thời lượng dạy học và các điều kiện dạy
học cụ thể của Nhà trường. Song trong thực tế giảng dạy không phải Giáo viên
nào cũng thực hiện tốt các yêu cầu như trên.
Năm học 2010 – 2011, Bộ GD & ĐT đã triển khai và ban hành hướng dẫn
thực hiện chuẩn kiến thức- kĩ năng trong chương trình giáo dục phổ thông các
môn học và đưa ra một số kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng trong dạy –
học Công nghệ ở Trường THCS. Tuy nhiên, việc vận dụng các kĩ thuật dạy học
tích cực trong dạy Công nghệ nói chung, dạy bài ôn tập nói riêng không phải là
vấn đề đơn giản, nó phụ thuộc khá nhiều vào các yếu tố khách quan như cơ sở
vật chất, thiết bị dạy học, trình độ học sinh...Vì vậy, với Giáo viên dạy môn
Công nghệ ở nhiều trường thì các kĩ thuật dạy học tích cực vẫn là vấn đề khá
mới mẻ, việc vận dụng vào thực tiễn chưa thật thường xuyên, nhiều nơi còn
mang tính hình thức.

2


Từ thực tế trên, tôi mạnh dạn thực hiện đề tài “ Sử dụng một số kĩ thuật
dạy học tích cực nhằm nâng cao chất lượng dạy tiết ôn tập phần mạng điện
trong nhà môn Công nghệ 8 ở Trường THCS Xuân Bình năm học 2016 2017" với hy vọng cùng chia sẻ kinh nghiệm, hiểu biết về kĩ thuật dạy học với
đồng nghiệp, đồng thời để cùng nhau vận dụng vào thực tiễn dạy học nhằm nâng
cao chất lượng môn Công nghệ.
1. 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.

về trình độ tư duy. Việc thiết kế hệ thống câu hỏi theo các cấp độ tư duy như vậy
rõ ràng mất nhiều thời gian hơn là thuyết trình giảng giải, nhưng nó có tác dụng
khắc sâu kiến thức và phát triển tư duy của học sinh. Có các dạng câu hỏi như:
Câu hỏi đóng, Câu hỏi mở, Câu hỏi theo cấp độ nhận thức.
2.1.2. Kĩ thuật "Sơ đồ tư duy"
3


Sơ đồ tư duy cũng là một trong những kĩ thuật dạy và học tích cực. Nó là
một công cụ tổ chức tư duy, là con đường dễ nhất để chuyền tải thông tin vào bộ
não rồi đưa thông tin ra ngoài bộ não. Đồng thời là một phương tiện ghi chép
đầy sáng tạo và rất hiệu quả theo đúng nghĩa của nó: “Sắp xếp” ý nghĩ.
Sơ đồ tư duy là một hình thức ghi chép có thể sử dụng màu sắc và hình
ảnh, để mở rộng và đào sâu các ý tưởng. Nhờ sự kết nối giữa các nhánh, các ý
tưởng được liên kết với nhau khiến sơ đồ tư duy có thể bao quát được các ý
tưởng trên một phạm vi sâu rộng. Tính hấp dẫn của hình ảnh, âm thanh… gây ra
những kích thích rất mạnh lên hệ thống rìa (hệ thống cổ áo) của não giúp cho
việc ghi nhớ được lâu bền và tạo ra những điều kiện thuận lợi để vỏ não phân
tích, xử lí, rút ra kết luận hoặc xây dựng mô hình về đối tượng cần nghiên cứu.
Sơ đồ tư duy được sử dụng trong dạy học và mang lại hiệu quả cao, phát
triển tư duy lôgic, khả năng phân tích tổng hợp, học sinh hiểu bài, nhớ lâu, thay
cho ghi nhớ dưới dạng thuộc lòng, học “vẹt”. Sử dụng sơ đồ tư duy phù hợp với
tâm sinh lí học sinh, đơn giản dễ hiểu thay cho việc ghi nhớ lí thuyết bằng ghi
nhớ sơ đồ hóa kiến thức.
Cách tiến hành:
- Ở vị trí trung tâm sơ đồ là một hình ảnh hay một từ khóa, thể hiện một ý
tưởng hay khái niệm/ chủ đề/ nội dung chính;
- Từ trung tâm sẽ được phát triển nối với các hình ảnh hay từ khóa/ tiểu
chủ đề cấp 1 liên quan bằng các nhánh chính (thường tô đậm nét);
- Từ các nhánh chính tiếp tục phát triển phân nhánh đến các hình ảnh hay

chương trình, nhưng lại có vai trò rất quan trọng, giúp học sinh hệ thống hóa,
củng cố và khắc sâu các kiến thức đã học của một chương, một phần.
Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy cùng với việc tìm hiểu thực trạng hiện
nay ở Trường trung học cơ sở Xuân Bình, tôi thấy nổi lên một số vấn đề khi dạy
kiểu tiết ôn tập như sau:
- Đa số Giáo viên đều có tâm lý ngại dạy tiết ôn tập đặc biệt là phần lý
thuyết;
- Nội dung kiến thức quá nhiều, trong khi thời gian ôn tập lại ngắn chỉ vẻn
vẹn có một tiết, nên Giáo viên rất khó xác định nội dung, phương pháp và kĩ
thuật dạy học phù hợp;
- Đa số Giáo viên chưa thực sự đổi mới phương pháp dạy tiết ôn tập, mà
vẫn sử dụng kiểu ôn tập truyền thống nên rất nhàm chán, hiệu quả chưa cao;
Từ thực trạng trên để dạy tiết ôn tập môn Công Nghệ 8 để củng cố cho
học sinh nắm vững về kiến thức để đạt hiệu quả cao. Tôi đã mạnh dạn đưa ra
kinh nghiệm sử dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực, nhằm nâng cao chất
lượng dạy tiết ôn tập môn Công Nghệ 8 ở trường THCS .
2.3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ CÁCH THỨC TỔ CHỨC THỰC
HIỆN DẠY BÀI ÔN TẬP PHẦN MẠNG ĐIỆN TRONG NHÀ MÔN
CÔNG NGHỆ 8 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ XUÂN BÌNH.
2.3.1. Các giải pháp thực hiện.
2.3.1.1. Đối với giáo viên.
- Căn cứ vào Chuẩn kiến thức và kĩ năng môn Công Nghệ kết hợp sách
giáo khoa để xác định nội dung kiến thức và kĩ năng cần ôn tập;
- Lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học phù hợp;
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học.
2.3.1.2. Đối với học sinh.
- Chuẩn bị đề cương ôn tập các bài: 50, 51, 53, 55 và bài 58 SGK
2.3.2. Các biện pháp tổ chức thực hiện.
Sử dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực vào dạy tiết ôn tập Công Nghệ
8 phần mạng điện trong nhà để nâng cao chất lượng dạy học như sau:

Giáo viên nêu câu hỏi khái quát "Hãy sử dụng sơ đồ tư duy để tìm hiểu
mối quan hệ của mạng điện trong nhà".
Giáo viên hỏi: Vậy từ khóa trung tâm của sơ đồ tư duy này là từ gì? Học
sinh suy nghĩ và trả lời. (Mạng điện trong nhà).
Giáo viên cho học sinh nhận xét và trình chiếu Sile 1.
Giáo viên hỏi: Từ khóa cấp 1 của mạng điện trong nhà là gì ? Học sinh trả
lời (Đặc điểm, Thiết bị của mạng điện, Sơ đồ điện, Quy trình thiết kế mạch
điện).
Giáo viên cho học sinh nhận xét và trình chiếu Sile 2 và nói đó chính là từ
khóa cấp 1.
Giáo viên nói, các từ khóa cấp 2 ứng với các từ của từ khóa cấp 1 chính là
định nghĩa và tính chất của chúng.
Giáo viên hỏi: Mạng điện trong nhà có những đặc điểm gì? Học sinh trả
lời (Điện áp định mức là 220V, Đa dạng về thể loại và công suất của đồ dùng
điện, phù hợp về cấp điện áp của các thiết bị, đồ dùng điện với điện áp định mức
mạng điện).
Giáo viên cho học sinh nhận xét và trình chiếu Sile 3.
Giáo viên hỏi: Hãy lấy ví dụ cho từng đặc điểm trên ?
- Điện áp của nguồn điện vào lớp học là bao nhiêu ?
- Kể tên các đồ dùng điện trong lớp học ?
- Các đồ dùng đó thường có công suất là bao nhiêu ?
- Nêu điện áp định mức của các đồ dùng đó ?

6


Giáo viên cho học sinh trả lời từng ý sau đó Giáo viên chốt kết quả. (Tùy
vào thiết bị, đồ dùng của từng lớp học để Giáo viên chốt kết quả ).
- Điện áp của nguồn điện vào lớp học là: 220 V
- Kể tên các đồ dùng điện trong lớp học: Bóng đèn huỳnh quang, quạt

từng bước như thế nào ?
Giáo viên cho học sinh nêu các bước, sau đó giáo viên nhận xét và chốt
phương án.
- Nhu cầu sử dụng: Bóng đèn sáng, quạt mát, ổ lấy điện.
- Đưa ra phương án: Vẽ sơ đồ nguyên lý.
- Xác đinh các phần tử: 4 bóng đèn huỳnh quang, 4 quạt trần, 2 ổ lấy điện.
- Lắp thử và kiểm tra mạch điện theo yêu cầu của thiết kế.

7


Sơ đồ tư duy sẽ được bổ sung và hoàn thiện như sau:

II. Câu hỏi và Bài tập:
Hoạt động 2: Nhận biết thiết bị và các kí hiệu của thiết bị
8


1.Bài tập 1. (Giáo viên chia lớp làm 4 nhóm và phát phiếu, thiết bị cho
từng nhóm).

(Thiết bị của các nhóm).
PHIẾU HỌC TẬP:
Nhóm: Lớp: 8 - Trường THCS Xuân Bình.
Hãy nêu tên các thiết bị trong khay và vẽ các kí hiệu tương ứng vào bảng
sau?
TT
Tên gọi
Kí hiệu
1


Công tắc hai cực.

6

Cầu dao hai cực.

7

Ổ điện và phích cắm điện.

8

Ổ điện.

hoặc

Hoạt động 3: Dựa vào nguyên lí để giải thích.
2. Bài tập 4, SGK( tr.203).
Giáo viên cho học sinh đọc đề bài, đồng thời Giáo viên trình chiếu hình
lên màn chiếu.
O
A
1
3
2

Hình 1. Mạch điện chiếu sáng
Giáo viên hỏi: Bài toán cho chúng ta biết gì? Bắt chúng ta phải làm gì ?
Giáo viên cho học sinh trong lớp nhận xét và chốt kết quả bảng số liệu định mức

Hình 2. Mạch điện chiếu sáng xâu chuỗi
Giáo viên hỏi: Bài toán cho chúng ta biết gì? Bắt chúng ta phải làm gì ?
Giáo viên cho học sinh trong lớp nhận xét và giáo viên chốt kết quả.
a) Đèn A sáng khi khóa K đóng:
b) Đèn B sáng khi khoá K đóng và vị trí 2 xuống vị trí 3.
c) Đèn C sáng khi khoá K đóng và vị trí 2 xuống vị trí 3, vị trí 5 xuống vị
trí 6.
Hoạt động 4: Dặn dò.
- Về nhà ôn tập lại lý thuyết (Vẽ sơ đồ tư duy với hình khác theo kiến thức
ở hình đã vẽ).
- Làm xem lại các bài tập đã chữa .
- Tiết sau kiểm tra.
Mô hình ghi bảng:
Tiết: 51. ÔN TẬP
I. Lý thuyết
3. Bài tập 5. SGK( tr.203)
(phần nháp)
Tóm tắt kiến thức
a) Đèn A sáng khi khóa K đóng:
II. Câu hỏi và Bài tập
b) Đèn B sáng khi khoá K đóng
1. Bài tập 1
và vị trí 2 xuống vị trí 3.
2. Bài tập 4. SGK (tr.203)
c) Đèn C sáng khi khoá K đóng
+ Đ1, Đ2 có HĐT là 110V.
và vị trí 2 xuống vị trí 3, vị trí 5
+ Đ3 có HĐT là 220V
xuống vị trí 6.
(Tùy theo kích cỡ của bảng mà Giáo viên chia bảng cho hợp lý).

54,1%

8,2%

3,3%

- Năm học 2016- 2017 tôi thực hiện bài giảng trên tại lớp 8A, 8B Trường
THCS Xuân Bình. Kết quả thu được ở bài kiểm tra như sau:
Lớp

Tổng số HS

Giỏi

Khá

TB

Yếu

Kém

8A, 8B

69

17,4%

23,3%


đình (đặc biệt là đồ dùng điện) có sự thay đổi từng năm. Vậy Nhà trường cần
phải thường xuyên bổ sung các thiết bị cho phù hợp với thực tế.

12


(Một số bóng đèn chiếu sáng và thiết bị hiên nay).
3.2.2. Đối với Giáo viên.
- Giáo viên phải xác định, nắm vững kiến thức trọng tâm của từng tiết,
từng mục của tiết dạy, để áp dụng phương pháp và kỹ thuật dạy học hợp lý;
- Giáo viên phải tự học tự bồi dưỡng về phương pháp dạy học. Thường
xuyên trao đổi với đồng nghiệp về giảng dạy;
- Giáo viên chuẩn bị tốt thao tác phương tiện dạy học để có kết quả chính
xác.
Trên đây là kinh nghiệm của bản thân rút ra từ thực tế giảng dạy môn
Công Nghệ ở Trường THCS Xuân Bình. Với năng lực và trình độ có hạn chắc
chắn không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được những ý kiến
đóng góp của các thành viên trong Hội đồng khoa học và các bạn đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Xuân Bình, ngày 09 tháng 04 năm 2017
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
ĐƠN VỊ
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Người viết

Nguyễn Thị Loan

Trần Mai Thạch
13