1
3.
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT NGA SƠN
------------***------------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
LỒNG GHÉP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH, SỨC KHỎE SINH SẢN
VỊ THÀNH NIÊN CHO HỌC SINH TRONG GIẢNG DẠY
PHẦN 1 BÀI 12: “CÔNG DÂN VỚI TÌNH YÊU, HÔN NHÂN
VÀ GIA ĐÌNH” GDCD 10 Ở TRƯỜNG THPT NGA SƠN.
Người thực hiện: Lê Thị Hồng
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Nga Sơn
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): GDCD
THANH HÓA NĂM 2019
1
1
2
Mục lục
TRAN
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
4
2.4.Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo 17
dục, với bản thân và nhà trường .
3. Kết luận và kiến nghị.
17
3.1. Kết luận
17
3.2. Kiến nghị
17
Tài liệu tham khảo
19
2
2
3
1.Mở đầu
1.1 Lí do chon đề tài
thông tin, số liêu, các tình huống thực tiễn có liên quan đến vấn đề vận dụng
trong giảng dạy bài 12. Từ nội dung bài học, học sinh tự rút ra bài học cho bản
thân về giới tính, sức khỏe sinh sản vị thành niên nhằm nâng cao hiệu quả trong
học tập và ứng dụng trong cuộc sống.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
Học sinh lớp 10 D,10H Trường THPT Nga Sơn
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
- Phương pháp điều tra xã hội học.
- Phương pháp phân tích và tổng hợp.
3
3
4
- Phương pháp thu thập và xử lí thông tin.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
2.1.1. Giới tính, giáo dục giới tính.
- Giới tính là sự khác biệt về phương diện sinh học con trai và con gái . Ví
dụ con gái thì mang thai và sinh đẻ còn con trai thì không.
- Giáo dục giới tính là việc cung cấp các thông tin về sự phát triển của cơ
thể, giới tính, tình dục và các mối quan hệ, cùng với xây dựng kỹ năng để giúp
các bạn trẻ giao tiếp và đưa ra quyết định liên quan đến sức khỏe tình dục.
Giáo dục giới tính dành cho học sinh ở mọi cấp học với các kiến thức thích hợp
với nền văn hóa và sự phát triển của học sinh. Giáo dục giới tính sẽ bao gồm
thông tin về tuổi dậy thì, biện pháp tránh thai, các mối quan hệ, phòng chống
bạo lực tình dục, hình ảnh cơ thể, giới tính và khuynh hướng tình dục.
Giáo dục giới tính cần với độ tuổi mới lớn bằng những bài học đầy đủ nhất
5
Kết quả nhận biết của các em học sinh về giới tính, sức khỏe sinh sản vị thành
niên khi tôi chưa áp dụng dạy theo hướng lồng ghép giáo dục giới tính, giáo dục
sức khỏe sinh sản vị thành niên ở các lớp 10D, 10 H với tổng số 85 học sinh
như sau:
TT
Câu hỏi
Trả lời
Biết
Không biết
1
Em có biết về kiến thức giới tính- sức 20/85
65/85
khỏe sinh sản vị thành niên không?
24%
76%
2
Các bệnh có khả năng lây truyền qua 18/85
67/85
đường tình dục là: HIV, lậu, giang mai, 21%
79%
viêm gan B
3
Nếu quan hệ tình dục sớm dẫn đến có thai 10/85
75/85
ngoài ý muốn thì có thể ảnh hưởng trầm 12%
88%
trọng đến thể chất và tinh thần của bạn
phỏng vấn học sinh. Em hiểu gì về giới tính? Học sinh lần lượt trả lời , giáo viên
nhận xét và chốt lại nội dung kết hợp trình chiếu các hình ảnh về giới tính.
Ở tuổi các em hooc môn sinh dục ở nam và nữ bắt đầu hoạt động mạnh hơn, độ
chín chắn về sinh dục cũng cao hơn. Ở giới nữ kinh nguyệt là dấu hiệu của tuổi
dậy thì báo hiệu mở đầu thời kỳ sinh sản. Các dấu hiêu trước khi có kinh nguyệt
5
5
6
như tăng nhanh về chiều cao, cân nặng và vú phát triển. Còn ở nam giới biểu
hiện dậy thì sau nữ giới từ 2 đến 3 năm, tinh hoàn bắt đầu hoạt động nội tiết và
ngoại tiết, hiện tương cương dương vật và xuất tinh cho thấy chức năng sinh sản
đã bắt đầu.
Cơ quan sinh dục nữ
Cơ quan sinh dục nam
Sau khi các em đã nắm rõ về giới tính của mình giáo viên tiếp tục phân
tích cùng với những biến đổi về cơ thể, sinh lý ở độ tuổi vị thành niên đời sống
tâm lý của các em cũng dần dần thay đổi sâu sắc, Các em dần dần tự chủ về tâm
lý, tình cảm, tìm hiểu và có cảm xúc về giới tính đồng thời suy nghĩ về vai trò
tuơng lai của các em trong xã hội. Quá trình này diễn ra dần dần, đem đến xúc
cảm cho các em và xúc cảm này đôi khi không ổn định. Chính vì vậy các em cần
có sự tư vấn định hướng từ gia đình, thầy cô, bạn bè trong tình yêu.
- Mục c. Một số điều nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh niên.
Phần này giáo viên lồng ghép giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên cho
học sinh.
Sau khi hướng dẫn các em tìm hiểu trong tình yêu của nam, nữ thanh niên
vào những người khác để sống và nuôi con. Người mẹ trẻ cảm thấy cô lập,
tương lai của mình bị bán rẽ, mất giá trị trong con mắt của mọi người, làm tăng
thêm cảm giác thất bại lạc lõng.
Một số em vì những mặc cảm đó mà dẫn đến những hành động đáng tiếc như
tự vẫn, bỏ nhà làm gái mại dâm.
Ở tuổi vị thành niên nếu có quan hệ tình dục sớm mà không có biện pháp để
phòng tránh thì ngoài nguy cơ có thể gây ra mang thai sớm còn có thể bị nhiễm
các bệnh lây truyền qua đường tình dục như : lậu, giang mai, sủi mào gà ... đặc
biệt là lây nhiễm HIV.
Viêm kết mạc do lậu
7
7
8
Người bị nhiễm HIV
- Giáo viên tiếp tục đặt câu hỏi. Vậy các em đã biết có những biện pháp tránh
thai nào?
- Học sinh trả lời.
Các biện pháp tránh thai nữ
1. Tính vòng kinh
Các biện pháp tránh thai nam
1. Bao cao su
2.
*Biện pháp tránh thai ở nữ
Tính vòng kinh
8
8
9
+ Cụ thể cách tính như sau: Nếu chu kỳ kinh của bạn là 28 ngày( Tính từ
ngày đầu tiên của kỳ kinh lần này cho đến ngày đầu của kỳ kinh tiếp theo)=>
Ngày trứng rụng vào ngày 14 ngày khả năng thụ tinh rất cao, tuy nhiên trứng sau
khi rụng có thể sống 12-24 giờ, tinh trùng có tuổi thọ khoảng 72 giờ( 3 ngày) vì
vậy thờ điểm không an toàn trước và sau ngày trứng rụng 3 ngày tức ngày thứ
11- ngày thứ 17 của kỳ kinh.
Tuy nhiên nếu hưng phấn tình dục mạnh thì trứng có thể rụng không theo
chu kỳ nên biện pháp này chỉ đạt hiệu quả 60% và không tránh được các bệnh
lây lan qua đường tình dục. Vì vậy biện pháp này chỉ nên áp dụng cho những
cặp vợ chồng.
* Biện pháp tránh thai ở nam giới.
- Bao cao su
Bước 1 : Đẩy bao về một phía, xé vỏ bao và lấy ra nhẹ nhàng, tránh làm rách
bao. Các bạn nhớ xé bao một cách cẩn thận, không nên dùng kéo hoặc dao để
cắt vỏ bao mà nên dùng tay. Trên mỗi bao cao su đều có đường xé giúp chúng ta
xé bao ra dễ dàng.
Bước 2: Kiểm tra mặt bao cuốn phải nằm ngoài dương vật. Chú ý bóp núm của
bao cao su cho không khí không còn bên trong khi mang vào.
Bước 3: Bạn nên vuốt bên ngoài bao để chắc chắn rằng không có không khí bên
trong bao để tạo độ dính trên thân dương vật.
- Buồn nôn vào buổi sáng và muốn ngủ nhiều hơn.
- Ra huyết nhẹ hoặc ra huyết thấm giọt ở vùng kín.
Và để khẳng định có thai hay không, các em cần phải tiến hành xét nghiệm nước
tiểu.
* Biện pháp để không bị sa ngã hoặc mắc sai lầm đáng tiếc.
-Tích cực học tập, tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội. Đó là điều
kiện tốt nhất để hoàn thiện bản thân mình
- Luôn tỉnh táo đừng để bản năng tự nhiên và ham muốn nhất thời chi phối hành
động.
- Đừng tỏ ra là người quá sành điệu.
- Đừng bao giờ cả nể, nhẹ dạ.
- Đừng bao giờ xem sách báo băng hình đồi truỵ
2.3.3. Giáo án minh họa
Bài 12: Công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình.
(2 tiết)
Tiết 1.
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Học xong bài này học sinh cần nắm được các yêu cầu sau:
1. Về kiến thức:
- Hiểu thế nào là tình yêu, tình yêu chân chính, những điều nên tránh trong
tình yêu của nam nữ thanh niên.
2. Về kĩ năng:
10
10
11
- Biết nhận xét, đánh giá một số quan niệm sai lầm về tình yêu.
- Làm tròn trách nhiệm của bản thân trong gia đình.
3. Về thái độ:
lớp nghe và hỏi bài hát này nói về chủ đề gì ?
DKTL : Tình yêu nam nữ.
- GV : đó cũng chính là nội dung mà các em xẽ
tìm hiểu trong tiết học hôm nay.
2. Hoạt động hình thành kiến thức.
1. Tình yêu:
Hoạt động 1:
a. Tình yêu là gì?
* Mục tiêu: Học sinh hiểu tình yêu là gì?
* Cách tiến hành:
- Giáo viên lồng ghép nội dung giáo dục giới
tính.
11
11
12
- GV: chia lớp thành 4 nhóm thảo luận để tìm
hiểu khái niệm tình yêu.
- Câu hỏi thảo luận:
+ Nhóm 1+3. Tình yêu được hiểu như thế nào
qua bài thơ "Nhớ" của Nguyễn Đình Thi trong
SGK.
Nhóm 2+4. Hãy nêu một vài quan niệm về tình
yêu mà em biết ?
- HS : Thảo luận và cử đại diện nhóm lên trình
bày kết quả thảo luận.
* Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận của
của học sinh, sau đó khái quát: Tình yêu là một
phù hợp về nhiều mặt ... làm
cho họ có nhu cầu gần gũi,
gắn bó với nhau, tự nguyện
sống và sẵn sàng hiến dâng
cho nhau cuộc sống của
mình.
12
13
Cơ quan sinh dục nữ
Cơ quan sinh dục nam
Sau khi mà cá em đã nắm rõ về giới của mình
giáo viên tiếp tục phân tích cùng với những
biến đổi về cơ thể, sinh lý ở độ tuổi vị thành
niên đời sống tâm lý của các em cũng dần dần
thay đổi sâu sắc, Các em dần dần tự chủ về
tâm lý, tình cảm, tìm hiểu và có cảm xúc về
giới tính đồng thời suy nghĩ về vai trò tuơng
lai của các em trong xã hội. Quá trình này diễn
ra dần dần, đem đến xúc cảm cho các em và
xúc cảm này đôi khi không ổn định. Chính vì
vậy các em cần có sự tư vấn định hướng từ gia b. Tình yêu chân chính.
đình,thầy cô và bạn bè trong tình yêu.
Hoạt động 2:
* Mục tiêu: H/s hiểu thế nào là tình yêu chân
* Kết luận: GV chốt lại nội dung kiến thức
Hoạt động 3:
* Mục tiêu: Hs hiểu những điều cần tránh
trong tình yêu của nam nữ thanh niên
* Cách tiến hành:
- Giáo viên lồng ghép nội dung giáo dục giới
tính, giáo dục sức khỏe sinh sản vị thành niên
ở phần này.
- Gv nêu câu hỏi.
Em hãy cho biết những điều cần tránh trong
tình yêu của nam nữ thanh niên. Vì sao phải
tránh ?
- Học sinh phát biểu.
- Gv liệt kê ý kiến lên bảng phụ.
- GV nhận xét.
- GV phỏng vấn một số học sinh. Em có đồng
tình với quan niệm có quan hệ tình dục trước
hôn nhân không ? vì sao?
- HS trả lời.
- GV nhận xét chốt lại nội dung thông qua
trình chiếu các slide kết hợp với thuyết trình.
Tình yêu là một tình cảm đẹp và thiêng liêng.
Tuy nhiên trong tình yêu nam nữ có một số
một số biểu hiện chưa đúng cần phải tránh: yêu
đương quá sớm ; yêu một lúc nhiều người hoặc
vụ lợi trong tình yêu ; quan hệ tình dục trước
hôn nhân. Yêu đương quá sớm thường sao
nhãng học tập,dễ có những quyết định mà bản
thân chưa có quyền hoặc chưa đủ khả năng
giải quyết.
như sức khỏe của họ. Người mẹ tuổi càng trẻ
nếu có thai hậu quả về thể chất càng nghiêm
trọng vì cơ thể lúc này chưa đến độ hoàn thiện
và ổn định, hơn nữa các em chưa có kiến thức
về sinh nở hoặc phá thai. Những tai biến khi
mang thai, nạo phá thai và sinh đẻ là những
nguyên nhân đầu tiên dẫn đến tử vong bà mẹ ở
tuổi vị thành niên.
Nhiều trường hợp mang thai ở tuổi vị thành
niên do áp lực của gia đình và dư luận xã hội
nên dẫn đến cưới xin bắt buộc hoặc phá thai
bất hợp pháp ở nơi không đảm bảo an toàn
hoặc phá thai muộn. Nếu có tiến hành hôn
nhân thíự kết hợp đó cũng nhanh chóng kết
thúc bằng sự tan vỡ.
Hầu hết những cô gái mang thai sớm đều
phải bỏ học, phải xa cách bạn bè, thầy cô giáo,
cơ may tìm kiếm việc làm của các em đó sẽ ít
hơn và phải phụ thuộc vào những người khác
để sống và nuôi con. Người mẹ trẻ cảm thấy cô
lập, tương lai của mình bị bán rẽ, mất giá trị
trong con mắt của mọi người, làm tăng thêm
cảm giác thất bại lạc lõng.
Một số em vì những mặc cảm đó mà dẫn đến
những hành động đáng tiếc như tự vẫn, bỏ nhà
làm gái mại dâm.
Ở tuổi vị thành niên nếu có quan hệ tình dục
sớm mà không có biện pháp để phòng tránh thì
ngoài nguy cơ có thể gây ra mang thai sớm còn
có thể bị nhiễm các bệnh lây truyền qua đường
Câu 1. Biểu hiện nào dưới đây không phải là
tình yêu chân chính?
A. Lợi dụng tình cảm để trục lợi.
B. Có sự chân thành, tin cậy từ hai phía.
C. Quan tâm sâu sắc không vụ lợi.
D. Có tình cảm chân thực, quyến luyến.
Câu 2. Tình yêu là tình cảm sâu sắc, đáng trân
trọng của mỗi cá nhân nhưng không hoàn toàn
là việc
A. riêng của cá nhân.
B. tự nguyện của cá nhân.
C. bắt buộc của cá nhân
D. phải làm của cá nhân
Câu 3. Điều nào dưới đây nên tránh trong tình
yêu nam nữ?
A. Có hiểu biết về giới tính.
B. Có tình cảm trong sáng lành mạnh.
C. Có quan hệ tình dục trước hôn nhân.
D. Có sự thông cảm sâu sắc cho nhau
*Tự luận
Tình huống
Hoa là một cô xinh đẹp. Đã có nhiều chàng
trai theo đuổi nhưng cô vẫn chưa nhận lời yêu
ai. Thấy vậy, Phong một bạn trai cùng trường
đánh cược với các bạn rằng xẽ chinh phục
16
16
* Mục tiêu:
- Tạo cơ hội cho HS vận dụng kiến thức và kĩ năng có được vào các tình
huống/bối cảnh mới - nhất là vận dụng vào thực tế cuộc sống.
- Rèn luyện năng lực tự học, năng lực công nghệ, năng quản lí và phát triển bản
thân, năng lực tư duy phê phán, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.
* Cách tiến hành:
1. GV nêu yêu cầu:
a. Tự liên hệ:
- Trong cuộc sống hàng ngày em đã hiểu gì về tình yêu- tình yêu chân chính,
hôn nhân – những điều nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh niên.
? Lấy một vài ví dụ ?
- Nêu những quan niệm đúng, những quan niệm chưa đúng ? Vì sao ?
- Hãy nêu cách khắc phục những quan niệm chưa đúng.
b. Nhận diện xung quanh:
17
17
18
Hãy nêu nhận xét của em, của các bạn trong lớp và một số người khác về tình
yêu- tình yêu chân chính- những điều nên tránh trong tình yêu của nam nữ thanh
niên.
? Lấy một vài ví dụ ?
c. GV định hướng HS:
- HS tôn trọng và thực hiện đúng.
- HS làm bài tập1 SGK trang 86
2. HS chủ động thực hiện các yêu cầu trên.
5. Hoạt động mở rộng
- GV cung cấp địa chỉ và hướng dẫn HS cách tìm tư liệu trên mạng Internet.
- HS sưu tầm 1 số ví dụ về tình yêu- tình yêu chân chính- một số điều nên tránh
chất và tinh thần của bạn gái.
4
Dùng bao cao su không những tránh thai mà còn 85/85
0/85
tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục
100%
0%
5
Có quan hệ tình dục trước hôn nhân là vi phạm 85/85
0/85
các chuẩn mực đạo đức.
100%
0%
Từ kết quả tổng hợp cho thấy: đa số các em đều đã hiểu biết về giới tính , tuổi
trưởng thành, về quan hệ tình dục, mang thai ở tuổi vị thành niên có ảnh hưởng
tới sức khỏe, cách tránh thai an toàn.
3. Kết luận, kiến nghị
3.1 Kết luận
Từ kết quả đạt được tôi đã rút ra một số bài học kinh nghiệm sau
- Trong một bài, một tiết học có nhiều nội dung lồng ghép giáo dục giới tính,
sưc khỏe sinh sản vị thành niên chúng ta cần xác định nội dung nào là nội dung
quan trọng và cần đi sâu hơn việc lồng ghép để tiết học đạt hiệu quả cao nhất.
18
18
19
- Sau khi xác định được nội dung quan trọng cần lồng ghép, tùy từng bài, từng
nội dung mà chúng ta có phương pháp khác nhau.
1. Sách giáo khoa, sách giáo viên GDCD 10, Nhà xuất bản giáo dục.
2. Sách hứong dẫn thực hiện chuẩnkiến thức, kỹ năng GDCD THPT,
Nhà xuất bản giáo dục.
3.
4.
Sách giáo khoa sinh học 11 cơ bản và nâng cao- NXB giáo dục.
Internet
20
20