MỤC LỤC
Trang
1: MỞ ĐẦU.

2

1.1. Lý do chọn đề tài.
1.2. Mục đích nghiên cứu.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
1.5 Thời gian và địa điểm.

2
3
3
3
5

2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
2.1:Cơ sở lý luận.
2.1.1. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh nữ lớp 11
2.1.2. Những đặc điểm về huấn luyện VĐV nhảy xa
2.1.3. Tầm quan trọng của tố chất SMTĐ với phát triển
thành tích nhảy xa
2.2. Đánh giá thực trạng năng lực sức mạnh tốc độ nhảy
xa của học sinh nữ lớp 11 trường THPT Hoàng Lệ Kha
2.3: Các giải pháp đưa ra nhằm giải quyết vấn đề.
2.4. Hiệu quả ứng dụng bài tập phát triển sức mạnh tốc độ
nhằm nâng cao thành tích nhảy xa cho học sinh nữ lớp 11
trường THPT Hoàng Lệ Kha - Hà Trung


Ngày nay cùng với sự lớn mạnh của khoa học kỹ thuật trong cả nước đặc
biệt là sự phát triển như vũ bão của nền kỹ thuật nghành thể dục thể thao. Nước
ta đã và đang có nhiều tiền đề để phát triển. Đối với hoạt động TDTT Điền Kinh
(ĐK) đã có những chuyển mình tích cực điều này được thể hiện băng những tấm
huy chương mà các vận động viên ( VĐV ) đã đạt được ở các giải thi đấu trong
và ngoài nước. Chính vì vậy mà thể thao (TT) Việt Nam đã vươn ra đấu trường
quốc tế và lá cờ Việt Nam đã nhiều lần được kéo lên tung bay trên trường quốc
tế.
Sức khoẻ là vốn quí của con người, tập TDTT là chìa khoá để giữ gìn và
phát triển vốn quí đó. Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết lời kêu gọi
toàn dân tập thể dục: "Giữ gìn dân chủ xây dựng đất nước, gây dựng đời sống
mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới thành công. Mỗi một người dân yếu ớt
làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi người dân khoẻ mạnh, tức là làm cho cả
nước khoẻ mạnh….Dân cường thì nước thịnh, tôi mong đồng bào ai cũng tập thể
dục, tự tôi ngày nào cũng tập." (trích tuyển tập Hồ Chí Minh tập 4 trang 122 NXB Sự Thật - 1984).
Điền kinh là môn thể thao cơ bản nhất và phổ biến. Nó chiếm một vị trí
quan trọng trong hệ thống giáo dục, trong nhà trường các cấp, tập luyện Điền
kinh có tác dụng nâng cao sức khoẻ, giáo dục tinh thần dũng cảm, tính kiên trì,
bền bỉ và phát triển toàn diện các tố chất thể lực như sức nhanh, sức mạnh, sức
bền, mềm dẻo…
Trong môn nhảy xa việc chuẩn bị các tố chất thể lực mà đặc biệt là sức
mạnh tốc độ có ý nghĩa quan trọng quyết định thành tích nhảy xa. Đặc biệt là ở
lứa tuổi học sinh lớp 11việc áp dụng các bài tập nhằm phát triển sức mạnh tốc
độ cho các em có ý nghĩa rất lớn trong môn nhảy xa và các môn thể thao khác.
Một điều đáng chú ý là trong những năm trở lại đây, tại các hội khoẻ Phù
Đổng các cấp thì thành tích và kỹ thuật của các em khi thi đấu các môn điền
kinh đã được nâng cao, đặc biệt là môn nhảy xa.
Vì vậy việc lựa chọn xây dựng các bài tập phát triển sức mạnh tốc độ phù
hợp với lứa tuổi các em để đạt được thành tích cao trong thể thao có ý nghĩa
thiết thực. Song một vấn đề cấp bách ở đây là làm thế nào phát triển toàn diện

nhau. Nhóm đối chứng theo giáo án bình thường còn nhóm thực nghiệm được
thực hiện theo giáo án của tôi.
1.4.6. Phương pháp toán học thống kê
Phương pháp sử dụng toán học thống kê để phân tích và xử lý số liệu thu
thập được trong quá trình nghiên cứu đề tài. Trong quá trình thực hiện, đề tài có
sử dụng các tham số đặc trưng:
n

1. Giá trị trung bình cộng
n

 (x

2. Phương sai:  2  i 1

i

X 

 x)

x

i

i 1

n

(với n < 30)


 x)( y i  y )

i 1

 (x

i

 x) 2  ( yi  y) 2
V V

2
1
6. Nhịp độ tăng trưởng (W%): W  0,5.(V  V ) .100%
2
1

4


1.5. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
1.5.1 Thời gian nghiên cứu.
Đề tài được tiến hành từ tháng 03/2017 đến tháng 05/2018 và chia làm 3
giai đoạn
* Giai đoạn 1: từ tháng 03/2017 đến tháng 05/2017 xác định phương hướng
nghiên cứu, chọn tên đề tài.
* Giai đoạn 2: Từ tháng 05/2017đến tháng 04/2018 tham khảo tài liệu, thu
thập số liệu và giải quyết các nhiệm vụ của đề tài.
* Giai đoạn 3: tháng 05/2018 hoàn thiện và báo cáo kết quả nghiên cứu

Hệ tuần hoàn phát triển dần đi đến hoàn thiện, buồng tim phát triển tương
đối hoàn chỉnh, hệ thống điều hoà vận mạch tương đối hoàn chỉnh. Phản ứng
5


của hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ ràng, sau vận động mạch đập và
huyết áp hồi phục nhanh chóng.
+ Hệ hô hấp
Đã tương đối hoàn thiện, diện tiếp xúc của phổi khoảng 100 - 120 cm 2 gần
bằng tuổi trưởng thành, dung lượng phổi tăng nhanh, tần số hô hấp gần giống
người lớn 10 - 26 lần/phút. Tuy nhiên các cơ hô hấp còn yếu do đó độ giãn của
lồng ngực còn nhỏ.
2.1.2. Quan điểm về huấn luyện nhảy xa.
Khi nói bài tập giáo dục thể chất chúng ta đều hiểu đó là những hoạt động
vận động riêng biệt do con người sáng tạo ra một cách có ý thức có chủ đích phù
hợp với quy luật của giáo dục thể chất. Ngày nay đã có rất nhiều nhà khoa học
đi sâu nghiên cứu và đưa ra nhiều quan điểm góc nhìn sâu sắc về hệ thống bài
tập với mục tiêu tìm ra các bài tập mang lại hiệu quả cao nhất trong công tác
huấn luyện.
* Tóm lại
Các quan điểm của các tác giả đều nên lên thành tích nhảy xa phát triển tốt
thì phải vận dụng tốt các bài tập phát triển thể lực chuyên môn, cơ sở cơ bản của
nó là việc nâng cao dần lượng vận động theo từng chu kì huấn luyện một cách
khoa học phù hợp với quy luật phát triển thể chất của vận động viên.
2.1.3. Tầm quan trọng của tố chất sức mạnh tốc độ với phát triển thành
tích nhảy xa
Sức mạnh tốc độ là khả năng sinh lực trong các động tác nhanh
Sức mạnh bột phát là một dạng sức mạnh tốc độ. Đó là khả năng con người
phát huy một lực lớn trong khoảng tham gia ngắn nhất. Để đánh giá sức mạnh
bột phát người ta thường dùng chỉ số sức mạnh tốc độ.

- 3 giáo viên, huấn luyện viên có trình độ đại học và trên đại học, có thâm
niên công tác trên 20 năm chiếm 20%.
Nội dung các test chúng tôi phỏng vấn gồm:
1. Chạy 40m xuất phát cao (s)
2. Bật xa tại chỗ (cm)
3. Bật xa 3 bước (cm) [bật tam cấp]
4. Nhảy xa toàn đà (cm)
Kết quả phỏng vấn được trình bày ở bảng sau:
Bảng 2.1. Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test (n = 15)
Test

Số phiếu đồng ý
14
13
10
15

40m XPC (s)
BXTC (cm)
Bật tam cấp (cm)
Nhảy xa toàn đà (cm)

Tỷ lệ %
93,3
86,6
66,6
100

Căn cứ vào kết quả phỏng vấn được trình bày ở bảng 2.1. chúng tôi xác
định dùng các test có tỷ lệ trên 85% để đánh giá. Để đảm bảo khách quan chúng

tập mà giáo viên thường sử dụng để phát triển sức mạnh tốc độ cho nữ học sinh
lớp 11tại trường. Nội dung bài tập cụ thể như sau:
1. Chạy nâng cao đùi
2. Bật nhảy thu gối tại chỗ
3. Bật xa tại chỗ
4. Chạy 30m xuất phát thấp
5. Chạy 40m xuất phát cao
6. Chạy 100m xuất phát cao
7. Gánh tạ đứng lên ngồi xuống
8. Nhảy xa với toàn đà
Mật độ buổi tập được giáo viên sử dụng là 2 buổi/tuần, số lượng bài tập sử
dụng trong buổi tập là 3 bài, thời gian là 15 phút/buổi.
Thực tế cũng cho thấy công tác huấn luyện sức mạnh tốc độ để tăng thành
tích nhảy xa cho học sinh nữ lớp 11 trường THPT Hoàng Lệ Kha - Hà Trung
cũng không thu được nhiều kết quả khả quan. Cụ thể khảo sát kết quả giảng
dạy trong năm 2017, chúng tôi có bảng so sánh sau:
Bảng 2.3. So sánh thành tích các test năm 2017 (n = 5)
Test
Chỉ số

Nhóm
x


ttính
tbảng
P

Bật xa tại chỗ Chạy 40m XPC
Nhảy xa toàn

xác suất
P
triển thể chất của người tập.
- Các bài tập phải làm phong phú kỹ năng kĩ xảo của người tập
- Các bài tập phải khắc phục các yếu tố làm ảnh hưởng tới việc nắm bắt kỹ
thuật và nâng cao thành tích.
- Cần đa dạng hoá các phương tiện tập luyện giúp quá trình chuyển đổi và
liên kết kỹ năng tốt hơn.
- Các bài tập phải hợp lý, vừa sức và nâng dần độ khó, khối lượng tập luyện
đặc biệt chú ý an toàn trong tập luyện.
Từ các tài liệu tham khảo các giáo án giảng dạy, quan sát các buổi học của
học sinh nữ trường THPT Hoàng Lệ Kha, cùng với ý kiến của đồng nghiệp và
các căn cứ và các yêu cầu của việc lựa chọn các bài tập có hiệu quả trong giảng
dạy và huấn luyện chúng tôi đã lựa chọn được các bài tập phát triển sức mạnh
tốc độ trong môn nhảy xa cho nữ lớp 11. Nội dung các bài tập được trình bày ở
bảng sau:
Bảng 2.4. Kết quả phỏng vấn về các bài tập SMTĐ (n= 15)
TT
1
2
3
4
5
6
7

Nội dung bài tập

Số phiếu
tán thành

Tỷ lệ

60

13

86

15

100

Bài tập khắc phục trọng lượng cơ thể
Bật cao liên tục trên hố cát 30 lần x 3 tổ, quãng nghỉ
3 phút
Bật xa tại chỗ 5 lần x 3 tổ, quãng nghỉ 1 phút/lần, 3
phút/tổ
Tại chỗ bật xa 3 bước 5 lần x 2 tổ, nghỉ giữa quãng
1 phút/lần, 3 phút/tổ
Bật cóc 40m x 5 lần, quãng nghỉ 2 phút
Bật nhảy qua 7 rào 5 lần, quãng nghỉ 2 phút
Nhảy lò cò 30m x 5 lần, quãng nghỉ 3 phút
Đạp sau 50m x 3 lần, quãng nghỉ 3 phút
Bài tập khắc phục trọng lượng bên ngoài

8
9
10
11

Gánh tạ bật nhảy 30 lần x 3 tổ, trọng lượng tạ 15kg,
quãng nghỉ 5 phút

thẳng người 7 lần x 4 tổ trọng lượng tạ 25kg, quãng
nghỉ 4 phút
Cõng bạn tập trên vai đứng lên ngồi xuống 20 lần x
3 tổ, quãng nghỉ 4 phút
Bài tập hoàn thiện kỹ thuật
Chạy đà 3 - 5 bước giậm nhảy bước bộ trên không 5
lần x 4 tổ, quãng nghỉ 2 - 3 phút
Chạy đà ngắn giậm nhảy bước bộ trên không 5 lần x
3 tổ, quãng nghỉ 2 - 3 phút
Chạy đà trung bình giậm nhảy bước bộ trên không 5
lần x 3 tổ, quãng nghỉ 2 - 3 phút
Nhảy xa với đà ngắn 5 lần x 2 tổ, quãng nghỉ 4 phút
Nhảy xa với đà trung bình 5 lần x 3 tổ, quãng nghỉ 4
phút
Nhảy xa với toàn đà 6 lần x 2 tổ, quãng nghỉ 5 phút

12

80

7

46

15

100

6


xa. Các bài tập được lựa chọn được trình bày ở bảng sau:
Bảng 2.5. Nội dung bài tập phát triển sức mạnh tốc độ
TT
1
2
3

Tổng
Mục đích, yêu cầu
số lần
Bài tập khắc phục trọng lượng cơ thể
Bật cao liên tục trên hố cát 30
Phát triển sức mạnh cổ chân,
90
lần x 3 tổ, quãng nghỉ 3 phút
bàn chân
Bật xa tại chỗ 5 lần x 3 tổ, quãng
Tăng sức mạnh cổ chân, tăng
15
nghỉ 1 phút/lần, 3 phút/tổ
khả năng phối hợp vận động
Tại chỗ bật xa 3 bước 5 lần x2tổ,
Yêu cầu nỗ lực cao trong từng
nghỉ giữa quãng 1 phút/lần, 3
10
lần bật, nghỉ ngơi tích cực sau
phút/tổ
mỗi lần thực hiện
Nội dung bài tập


chân, đùi
90
Yêu cầu chân chạm đất nhanh,
dùng lực ở mũi chân nhiều
Gánh tạ đạp sau 30m x 5 lần,
Tăng nỗ lực cơ bắp và ý chí
trọng lượng tạ 10kg, quãng nghỉ
5
Yêu cầu giữ tư thế thân trên
5 phút
khi thực hiện
Gánh tạ bật nhẩy đổi chân lên
Phát triển sức mạnh, quen với
bục 20cm, 30 lần x 3 tổ, trọng
việc giậm nhảy
90
lượng tạ 15kg, quãng nghỉ 5 phút
Yêu cầu thân người thẳng, đùi
vuông góc.
Nằm ngửa trên ghế kéo tạ từ sau
Phát triển sức mạnh chi trên,
đầu lên trên về trước bụng 10 lần
cơ lưng, cơ bụng
40
x 4 tổ, trọng lượng tạ 10kg,
Yêu cầu tăng dần biên độ động
quãng nghỉ 4 phút
tác
Gánh tạ gập gối vuông góc rồi
Bổ trợ, tăng phối hợp trọng

Hoàng Lệ Kha
2.4.1. Tổ chức thực nghiệm
- Được sự cho phép của lãnh đạo nhà trường và sự giúp đỡ của các giáo
viên giảng dạy môn thể dục trường THPT Hoàng Lệ Kha -Hà Trung, . Chúng tôi
12


tiến hành tổ chức thực nghiệm với 10 nữ Lớp 11 được chia thành 2 nhóm, mỗi
nhóm có 5 học sinh được gọi là nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng. Nhóm
thực nghiệm là nhóm sẽ được tập theo chương trình với các bài tập do chúng tôi
chọn như đã nêu ở phần trước còn nhóm đối chứng sẽ tập luyện theo chương
trình giảng dạy đang dùng của nhà trường.
- Thời gian thực nghiệm: Thời gian đề tài thực nghiệm là 10 tuần, mỗi tuần 3
buổi, mỗi buổi tập 90 phút, trong đó bài tập phát triển sức mạnh tốc độ là 30 phút.
- Kiểm tra đánh giá: Để thực hiện đề tài chúng tôi tiến hành 2 đợt kiểm tra:
Kiểm tra trước thực nghiệm và kiểm tra sau thực nghiệm. Sau đó chúng tôi sẽ
tiến hành so sánh kết quả của 2 lần kiểm tra để thấy rõ hiệu quả của bài tập và
phương pháp giảng dạy mà chúng tôi chọn so với các bài tập và phương pháp
giảng dạy cũ của trường;
Đợt 1 trước thực nghiệm, chúng tôi tiến hành kiểm tra ban đầu, chọn ra 10
nữ học sinh có các chỉ số, hình thái cơ thể và thành tích tương đối ngang bằng
nhau để đảm bảo tính công bằng và chính xác cho đề tài.
2.4..2. Đánh giá hiệu quả bài tập phát triển sức mạnh tốc độ môn nhảy xa
cho cho học sinh nữ lớp 11 trường THPT Hoàng Lệ Kha - Hà Trung
* Trước thực nghiệm
- Trước khi tiến hành thực nghiệm chúng tôi đã tiến hành cuộc kiểm tra và
chọn ra được 10 nữ học sinh thông qua các chỉ số hình thái cơ thể và các test:
Bật xa tại chỗ (cm), chạy 40m xuất phát cao (s), nhảy xa toàn đà (cm). Qua kiểm
tra chúng tôi đã thu được và xử lý các số liệu bằng phương pháp toán học thống
kê. Các số liệu thu được trình bày như bảng sau:

4,34
4,23
0,23
0,25
4,03
4,10
1,060
1,085
1,128
2,179

265
4,78
4,57
478
499
4,22
4,34
0,13
0,15
4,65
4,55
3,107
2,465
3,453
2,179

tích nhảy xa cho học sinh nữ lớp 11 trường THPT Hoàng Lệ Kha - Hà Trung. ,
Đó là các bài tập:
- Bật cao liên tục trên hố cát
- Bật xa tại chỗ
- Tại chỗ bật xa 3 bước
- Bật nhảy qua 7 rào
- Bật cóc 40cm
- Gánh tạ bật nhảy
- Gánh tạ đạp sau
- Gánh tạ bật nhảy đổi chân lên bục
- Gánh tạ gập gối vuông góc bật kiễng cao gót thẳng người
- Nằm ngửa trên ghế kéo tạ từ sau đầu lên trước về trước bụng
- Chạy đà 3 - 5 bước giậm nhảy bước bộ trên không
- Nhảy xa với đà trung bình
- Nhảy xa với toàn đà
15


3.2. Kiến nghị
Từ kết quả của đề tài, chúng tôi xin đưa ra một số kiến nghị:
1. Các bài tập chúng tôi nghiên cứu lựa chọn có tác động lớn đến thành tích
nhảy xa của học sinh nữ lớp 11 trường THPT Hoàng Lệ Kha - Hà Trung.. Vì vậy
có thể vận dụng để giảng dạy và huấn luyện nhảy xa cho học sinh nữ lớp 11
trường THPT Hoàng Lệ Kha - Hà Trung.. và nữ học sinh một số trường THPT
khác có đặc điểm tương đồng với trường THPT Hoàng Lệ Kha - Hà Trung..
2. Sáng kiến kinh nghiệm mới chỉ nghiên cứu và ứng dụng ở phạm vi nhỏ,
cần mở rộng đối tượng và phạm vi nghiên cứu để hoàn chỉnh hệ thống bài tập
phát triển toàn diện các tố chất cho học sinh theo cấp học và lứa tuổi.
3. Sáng kiến kinh nghiệm thực hiện trong thời gian có hạn, trang thiết bị
còn thiếu và sơ sài nên còn nhiều thiết sót, kính mong các đồng nghiệp góp ý và

: Vận động viên
8. XPC
: Xuất phát cao
9. SMTĐ
: Sức mạnh tốc độ
10. BXTC
: Bật xa tại chỗ
11. Kg
: Kilôgam
12. TT
: Thứ tự
13. GV
: Giáo viên
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 05 tháng 05năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác

Lê Thị Nhung

17


PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG
Thể loại


CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Ngày ….. tháng ….. năm 2018

PHIẾU PHỎNG VẤN
Họ và tên:……………………………………………………
- Trình độ chuyên môn……………………………………..
- Nghề nghiệp:………………………………………………
- Đơn vị công tác……………………………………………
- Thâm niên công tác………………………………………
Giúp chúng tôi lựa chọn bài tập phát triển SMTĐ phù hợp với đối tượng là
nữ học sinh lớp 11 trường THPT Hoàng Lệ Kha, nhằm nâng cao thành tích nhảy
xa. Xin đồng chí cho biết ý kiến. Nếu đồng ý với bài tập chúng tôi đưa ra kính
mong đồng chí vui lòng đánh dấu (X) vào ô dưới đây:
A. Các test đánh giá năng lực SMTĐ:
 Chạy 40m xuất phát cao (s)
 Bật xa tại chỗ (cm)
 Bật xa 3 bước (cm) [bật tam cấp]
 Nhảy xa toàn đà (cm)
B. Các bài tập phát triển SMTĐ
 Bật cao liên tục trên hố cát 30 lần x 3 tổ, quãng nghỉ 3 phút
 Bật xa tại chỗ 5 lần x 3 tổ, quãng nghỉ 1 phút/lần, 3 phút/tổ
 Tại chỗ bật xa 3 bước 5 lần x 2 tổ, nghỉ giữa quãng 1 phút/lần, 3 phút/tổ
 Bật cóc 40m x 5 lần, quãng nghỉ 2 phút
 Bật nhảy qua 7 rào x 5 lần, quãng nghỉ 2 phút
 Nhảy lò cò 30mx 5 lần, quãng nghỉ 3 phút
 Đạp sau 50m x 3 lần, quãng nghỉ 3 phút
 Gánh tạ bật nhảy 30 lần x 3 tổ, trọng lượng tạ 15kg, quãng nghỉ 5 phút
19



LỊCH TRÌNH GIẢNG DẠY THỰC NGHIỆM
Tuần
Giáo án
Nội dung
Chạy đà 3 - 5
bước giậm nhảy
bước
bộ
trên
không
Nhảy xa với đà
trung bình
Nhảy xa toàn đà
Phát triển sức
nhanh
Phát triển mềm
dẻo, khéo léo
Phát triển sức bền
Phát triển sức
mạnh
Gánh tạ gập gối
vuông góc rồi bật
kiễng gót cao
thẳng người
Nằm ngửa trên
ghế kéo tạ từ sau
đầu lên trên về
trước bụng


4

+

2
+

+

+

+

+

+
+

+
+

+
+

+

+

+

+

+
+
+

6

+

7

8

4
9

+

1
0

+
+

+

+

+


+

+

+

+

+

+

+

15

+

+

+

11

+
+

+


người
Nằm ngửa trên ghế
kéo tạ từ sau đầu
lên trên về trước
bụng
Gánh tạ bật nhảy
đổi chân lên bục
20cm
Gánh tạ đạp sau
Gánh tạ bật nhảy
Bật cóc 40m
Bật nhảy qua 7 rào
Bật xa 3 bước
Bật xa tại chỗ
Bật cao liên tục trên
hố cát

7

8

9

10

16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
+

+



+
+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+

+
+
+

+
+


+

+

+

+

+

+

+

+

22