MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài………………………………..................................................1
1.2. Mục đích nghiên cứu……………………………………………………….......1
1.3. Đối tượng nghiên cứu…………………………………………………………..1
1.4. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………………….1
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm…………………………………...1
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận……………………………………………………………….…...2
2.1.1. Phương pháp trò chơi học tập………………………………………………..2
2.1.2 Tác dụng của phương pháp trò chơi học tập trong dạy và học toán……...…..2
2.1.3. Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp trò chơi học tập…………...…...2
2.1.4. Nguyên tắc tổ chức trò chơi………………………………………………...3
2.1.5. Một số trò chơi học tập…………………………………………………......3
2.2. Thực trạng vấn đề…………………………………………………………...….4
2.3. Áp dụng phương pháp trò chơi vào một số nội dung dạy học cụ thể………..…5
2.4. Kết quả của việc áp dụng phương pháp trò chơi vào dạy học…………..........18
3. Kết luận và kiến nghị…………………………………………………………..19
3.1.Kiến nghị và đề xuất…………………………………………………………...19
3.2. Kết luận……………………………………………………………………….19
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


ĐỀ TÀI: ÁP DỤNG PHƢƠNG PHÁP TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC
MỘT SỐ NỘI DUNG TOÁN THPT
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
Toán học là môn học khó, mang nặng kiến thức hàn lâm, hệ thống kiến thức
logic, tư duy cao nên học sinh khó tiếp thu dẫn đến học sinh không thích học toán,
sợ học toán.
Phương pháp trò chơi là phương pháp dạy học sáng tạo, linh hoạt, tổ chức hợp

vào lớp học.
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
 Sáng kiến tổng hợp các lí thuyết về trò chơi dạy học, siêu tầm các trò chơi
dạy học phù hợp cho học sinh trung học phổ thông.
1


 Xây dựng một số ví dụ cụ thể áp dụng trò chơi dạy học vào dạy và học toán
trong chương trình toán 11.
 Áp dụng thực tế các ví dụ đã xây dựng kiểm nghiệm tính khả thi của sáng
kiến.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận.
Xuất phát từ đặc điểm học sinh ham chơi thích cái mới lạ. Đối với học sinh trò
chơi là một phát hiện mới, kích thích tò mò, muốn tìm hiểu, khám phá. Do vậy
quan điểm “Thông qua trò chơi để tiến hành hoạt động học tập” là phù hợp.
2.1.1. Phƣơng pháp trò chơi học tập
Trò chơi học tập là trò chơi có nội dung và luật chơi có sẵn do giáo viên sáng
tạo ra hoặc cải biên trên trò chơi có sẵn. Trong đó mọi hoạt động của học sinh được
điều khiển bởi nhiệm vụ và luật chơi.
2.1.2 Tác dụng của phƣơng pháp trò chơi học tập trong dạy và học toán.
Trò chơi toán học nhằm mục đích là thông qua trò chơi để củng cố kiến thức
của bài học, luyện tập lại kiến thức của bài cũ, phát hiện ra kiến thức mới của bài
học. Thông qua trò chơi học sinh nắm được kiến thức của bài học một cách nhẹ
nhàng.
Trong quá trình học toán, sử dụng trò chơi toán học có nhiều tác dụng như:
Giúp học sinh thay đối loại hình hoạt động trong giờ học, làm cho giờ học
bớt căng thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu. Học sinh tiếp thu kiến thức nhẹ
nhàng, gây hứng thú học tập. Kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thể
hiện mình.

hành, luyện tập...)
+ Các trò chơi phải giúp học sinh rèn luyện kỹ năng toán học, phát huy trí tuệ,
óc phân tích, tư duy sáng tạo.
+ Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian (Sử dụng trong giờ học từ 5 đến 15
phút), thích hợp với môi trường học tập.
+ Trò chơi có sức hấp dẫn, thu hút được sự chú ý, tham gia của học sinh, tạo
không khí vui vẻ, thoải mái.
+ Trò chơi cần phải gần gũi, sát thực, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh. Tổ
chức trò chơi không quá cầu kỳ, phức tạp.
 Nguyên tắc khai thác và thực hành:
+ Sử dụng triệt để yêu cầu, nội dung kiến thức cơ bản, cũng như đồ dùng,
phương tiện có sẵn của môn học (ở thư viện, đồ dùng của giáo viên, học
sinh...).
+ Các đồ dùng tự làm của giáo viên khai thác từ những vật liệu gần gũi xung
quanh (Từ các phế liệu như: Vỏ hộp bánh kẹo, đầu gỗ, đầu nứa, nắp chai, giấy
bìa...) sao cho đồ dùng vừa đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục, tính thẩm mỹ
nhưng ít tốn kém.
 Quy trình tổ chức trò chơi:
Trò chơi toán học thông qua 5 bước:
 Giới thiệu tên trò chơi;
 Phổ biến luật chơi;
 Tiến hành chơi;
 Thảo luận rút ra kiến thức;
 Đánh giá kết luận
2.1.5. Một số trò chơi học tập
- Trò chơi ô chữ: Giáo viên chuẩn bị ô chữ theo hàng ngang và một từ khóa chính
theo cột dọc, các từ khóa liên quan đến một nội dung học và là những khái niệm
quan trọng cần khắc sâu ở nội dung ấy. Học sinh chọn ô, giáo viên đưa gợi ý cho
học sinh trả lời
- Trò chơi rung chuông vàng: Trò chơi phù hợp với các bài ôn tập chương. Giáo

lại đúng và được nhiều hơn là nhóm giành chiến thắng.
-Trò chơi “Nhà sáng tạo trẻ”: Học sinh chuẩn bị bảng nhóm, bút dạ.
Cách chơi: Để củng cố kiến thức bài dạy, giáo viên cho học sinh giải một số bài tập
đơn giản liên quan. Sau đó yêu cầu các đội đặt một bài toán có nội dung tương tự
bài tập đã giải, trong đó đã có sáng tạo cho khác đi.
Giáo viên cùng nhóm học sinh khác xem xét, kiểm định, đánh giá đề toán của các
đội, rồi đưa ra kết luận đội nào đạt danh hiệu “Nhà sáng tạo trẻ”.
- Trò chơi ai nhanh hơn:
…và còn nhiều trò chơi khác nữa mà tùy điều kiện, hoàn cảnh, đối tượng học sinh
mà tổ chức cho phù hợp.
2.2. Thực trạng vấn đề.
Mấy năm gần đây cả ngành giáo dục đều coi trọng đổi mới phương pháp dạy
và học, phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm. Tổ chức các hoạt động
trải nghiệm đề học sinh tự rút ra kiến thức. Đó là một trong những lí do khiến tôi
chọn đề tài này để thực hiện.
Tuy nhiên, khẩu hiệu thì là thế nhưng để thực hiện không dễ, khi thực hiện
còn nhiều khó khăn như:

4


Thứ nhất là, để thay đổi một phương pháp dạy đã lâu năm, đã trở thành thói
quen không dễ và cần có thời gian.
Thứ hai là, để chuẩn bị bài theo phương pháp mới nói chung, hay riêng việc
tổ chức một trò chơi hiệu quả trong dạy học cần tốn nhiều thời gian, tâm huyết, đòi
hỏi giáo viên phải đầu tư nhiều.
Thứ ba là, nếu giáo viên tổ chức dạy có lồng ghép trò chơi cần tính toán cẩn
thận nội dung và phân phối thời gian hợp lí không dễ dẫn đến sa đà vào trò chơi,
học sinh không chú ý vào trọng tâm của bài mà chú ý hơn đến trò chơi, hoặc tốn
quá nhiều thời gian vào trò chơi không truyền đạt hết trọng tâm bài học.

quả kiểm tra sau khi các em đã tham gia trò chơi như sau:

5


Trước khi
chơi trò chơi
Sau khi chơi
trò chơi

HS nhớ
100% công
thức
10%
30%

HS nhớ 70% HS nhớ 50% HS
nhớ HS
không
công thức
công thức
30% công nhớ
công
thức
thức
10%
30%
30%
10%
20%

Số đường thẳng đi qua O và
vuông góc với (P) là:

C©u7 - 50000
C©u6 - 20000
C©u1

C©u5 - 10000
C©u4 - 8000
C©u3 - 5000

A- 0

B- 1

C- 3

D- vô số

C©u2 - 2000

C©u1 - 1000

6


§¸p ¸n ®óng

S



C- SA vu«ng gãc víi AC

D. SA vu«ng gãc víi BC

§¸p ¸n ®óng

C©u9 - 100000

C©u8 - 80000

Cho điểm O và mặt phẳng (P). Số
đường thẳng đi qua O và vuông góc với
(P) là
C©u 3

C©u7 - 50000
C©u6 - 20000
C©u5 - 10000
C©u4 - 8000
C©u3 - 5000

A- 0
C- 1

B-2
D - vô số

C©u2 - 2000
C©u1 - 1000

thì b vuông góc với a

D. a // (P), a//b thì b//(P)

S

§¸p ¸n ®óng

A

C

C©u9- 100000

M
B

J

C©u8 - 80000

Cho hình chóp S.ABC có đáy ABC là tam
giác cân tại A, cạnh bên SA vuông góc
với đáy, M là trung điểm BC, J là trung
điểm BM. Khẳng định nào sau đây đúng ?

C©u7 - 50000
C©u6 - 20000
C©u 5



C

C©u8 - 80000
C©u7 - 50000

Cho hình chóp SABCD có ABCD là hình thoi
tâm O và SA = SC, SB = SD. Trong các
mệnh đề sau, mệnh đề nào sai ?

C©u6 - 20000

C©u 6

C©u5 - 10000
C©u4 - 8000
C©u3 - 5000

A- ACSA

B- SDAC

C- SABD

D. ACBD

C©u2 - 2000
C©u1 - 1000

S

C  SID

B  SIC

D  SIA

C©u2 - 2000
C©u1 - 1000

9


S

§¸p ¸n ®óng

A
M

C

J

C©u9 - 100000

B

C©u8 - 80000

. Cho

§¸p ¸n ®óng
TriÖu phó
11A3

B
H

C©u9 - 100000

G
E

C©u8 - 80000

F

Cho hình lập phương ABCDEFGH,
góc giữa hai đường thẳng AC và
BG là:

C©u7 - 50000
C©u6 - 20000
C©u 9

C©u5 - 10000
C©u4 - 8000
C©u3 - 5000
C©u2 - 2000

1

5

6

7

8

9

10

11


C©u hái 1

Tập xác định của hàm số y = tan x là?



D  R \   k , k  Z 
2

HÕt
giê

9
8
7


§¸p ¸n

Home

12


C©u hái 3

Tập giá trị của hàm số y = cot x

R
HÕt
giê

9
8
7
6
5
4
3
2
1

§¸p ¸n

Home



C©u
4
C©uháihái

5

Công thức nghiệm của phương trình cosx = a
(

a  1)

là
 x    k 2
 x    k 2  cos  a 


HÕt
giê

9
8
7
6
5
4
3
2
1



C©u hái 8


4

Nghiệm của phương trình cot (x+ )=

x


12

3

 k , k  Z

§¸p ¸n

Home

C©u hái 9

Cho hàm số y = co3x. Chọn khẳng định đúng
a. Hàm Chẵn
b. Hàm lẻ

C.Hàm không chẵn, không lẻ
HÕt
giê



17


 Trò chơi thử tài ghi nhớ: Giáo viên cũng có thể đưa một bảng phụ hoặc 1
sile gồm một số từ khóa hoặc công thức quan trọng mà giáo viên muốn nhấn mạnh
với học sinh, và muốn học sinh khắc sâu: Trình chiếu lên cho học sinh xem trong
khoảng 1 phút rồi cất đi(ẩn đi) và yêu cầu học sinh ghi lại những gì mình nhìn
được, nhớ được. Ai ghi lại được nhiều nhất sẽ là người chiến thắng.
 Ví dụ trong bài ôn tập chương tổ hợp xác suất giáo viên chuẩn bị sile
gồm các từ khóa và công thức sau:
1. Quy tắc cộng
7. Biến cố
2. Quy tắc nhân
8. Phép thử
3. Hoán vị
9. Quy tắc nhân xác suất
4. Chỉnh hợp
10. Biến cố đối
5. Tổ hợp
11. Biến cố xung khắc
6. Xác suất
12. Nhị Thức niutơn
13. Cnk 

n!
 n  k  !k !

15. Pn  n !

bài nếu có điều thắc mắc.
Thứ tƣ, là được kiểm chứng bằng hai bài kiểm tra:

18


Kết quả của bài kiểm tra cuối học kì 1 năm học 2018 - 2019 của lớp 11A3 khi
phương pháp trò chơi ít được áp dụng.
Loại
Số lượng
42 học sinh

Điểm Giỏi

Điểm khá

Điểm trung bình

Điểm yếu

0(0%)

8(19%)

19(45,2%)

15(35,8%)

Kết quả của bài kiểm tra chất lượng dạy học bồi dưỡng năm học 2018 - 2019 của
lớp 11A3 khi phương pháp trò chơi được áp dụng nhiều.

- Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học phổ thông, từ đó lựa
chọn thiết kế trò chơi cho phù hợp.
- Tổ chức trò chơi sao cho mọi học sinh được chơi nhất là những em còn hay rụt
rè thiếu tự tin.
- Giáo viên cần khắc phục những khó khăn về cơ sở vật chất, sưu tầm các vật liệu
đơn giản để làm đồ dùng trong trò chơi.
3.2. Kết luận
Sáng kiến kinh nghiệm là sự đúc rút trong quá trình giảng dạy nói chung và
trong quá trình giảng dạy lớp 11 và lớp 11A3 nói riêng.
Trong quá trình kiểm nghiệm thực tế của sáng kiến tôi thấy sáng kiến đã thu
được hiệu quả nhất định, học sinh đã yêu thích môn học toán hơn, có sự cố gắng
hơn, chịu khó tìm tòi hơn với môn toán. Và đặc biệt là kết quả học tập của môn
toán đã có sự nâng lên.
Tuy đã cố gắng rất nhiều nhưng đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, rất
mong sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp, người đọc để tôi có thể hoàn thiện hơn
sáng kiến của mình.

19


Cuối cùng tôi xin cảm ơn các đồng nghiệp đã góp ý, giúp đỡ tôi hoàn thành
sáng kiến kinh nghiệm này.
Xin chân thành cảm ơn!
Hậu Lộc, ngày 10 tháng 5 năm 2019
Ngƣời thực hiện

Trần Thị Giang

20



Là BPT có dạng

ax  b  0; ax  b  0;
ax  b  0;ax  b  0 (a  0)

Khi chuyển một
hạng tử của BPT
từ vế này sang vế
kia ta phải đổi dấu
hạng tử đó
Là BPT có dạng
ax 2  bx  c  0  a  0 

Khi nhân hai vế của
BPT với cùng một
số, ta phải:
- Giữ nguyên chiều
BPT nếu số đó
dương.
- Đổi chiều BPT
nếu số đó âm.

ax 2  bx  c  0
ax 2  bx  c  0
ax 2  bx  c  0

Định lý về dấu của
nhị thức bậc nhất