MỤC LỤC
STT
1
2
3
4
5
6
6

NỘI DUNG

SỐ TRANG
1
1-2
2
2
2
2
3

7

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
1.2 Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
1.5 Những điểm mới của sáng kiến
2 . NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.

* Phụ lục

6

10
11

12

13

14

15
16

3-4

6-7
8-10

10-11

11-13

13-14

15-16
16-17
17

vui chơi là hoạt động chủ đạo, trẻ nhà trẻ hoạt động với đồ vật là hoạt động chủ
đạo và MTGD vừa là người bạn, vừa là “ngôi nhà thân thiện” để trẻ được thực
hành, trải nghiệm, khám phá và phát hiện những điều mới lạ hấp dẫn trong cuộc
sống nhằm bổ sung kiến thức, kỹ năng, thỏa mãn tính tò mò, ham hiểu biết của
mình. Qua đó trẻ được bộc lộ khả năng, ý tưởng sáng tạo, tính độc lập, kiên trì và
thỏa mãn được nhu cầu, mong muốn của mình.
Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tạo cơ hội cho trẻ hoạt
động, củng cố, lĩnh hội tri thức khoa học đơn giản, môi trường cho trẻ hoạt động là
nơi có các nguồn thông tin phong phú khuyến khích tính tích cực hoạt động độc
lập của trẻ. Trẻ được tự lựa chọn hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm.
Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm phải phù hợp đa dạng
sẽ gây hứng thú cho trẻ, góp phần hình thành và nâng cao các mối qua hệ thân
thiện gần gũi, ấm cúng giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường
xung quanh.
Xây dựng môi trường giáo dục ở trường mầm non có nghĩa là xây dựng một
môi trường phải đảm bảo an toàn, lành mạnh, trình bày đẹp mắt, nhằm thu hút,
giúp trẻ chủ động, tích cực tham gia vào các hoạt động và giao tiếp đó là môi
trường vật chất và môi trường xã hội.
Xây dựng môi trường vật chất là bố trí các khu vực chơi, học trong lớp và
ngoài trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể
1


chất, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ
hoạt động tích cực, sáng tạo. Môi trường xã hội là tạo cho trẻ các mối quan hệ
trong giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với
môi trường xung quanh… sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự,
nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn, trẻ
hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng
cao hơn, qua đó giáo dục cho trẻ tình yêu trẻ yêu quê hương đất nước, yêu trường,

- Hình thành, phát triển về nhân cách và các lĩnh vực giáo dục cho trẻ.
- Làm giàu và mở rộng vốn từ cho trẻ trong giao tiếp…
1.3. Đối tượng nghiên cứu

2


- Một số giải pháp chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung
nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ tại trường Mầm non Nga Trường - Nga Sơn
- Thanh Hóa.
- Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và các cháu trong nhà trường.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết.
Lựa chọn, sưu tầm các nguồn tài liệu có nội dung liên quan đến đề tài nghiên
cứu, để vận dụng và đưa ra các biện pháp tổ chức thực hiện cho phù hợp
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin.
Để tìm hiểu, nắm bắt đặc điểm, tình hình của trẻ, tô phân công giáo viên đi điều
tra từng hộ gia đình, gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh, ghi chép đầy đủ các thông tin
về trẻ.
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
Tổng hợp cụ thể từng tiêu chí, các biểu bảng và điều chỉnh, xử lý số liệu phù
hợp với nội dung đề tài.
- Phương pháp trực quan, minh hoạ
Dùng trực quan ( vật thật, đồ chơi, hành động mẫu…) cho trẻ quan sát, rèn
luyện sự nhạy cảm của các giác quan, thoả mãn nhu cầu tiếp nhận các thông tin .
- Phương pháp tác động bằng tình cảm
Dùng cử chỉ vỗ về, vuốt ve, gần gũi, cùng với những điệu bộ, nét mặt, lời nói âu
yếm để tạo cho trẻ những cảm xúc an toàn, tin cậy thoả mẫn nhu cầu giao tiếp.
- Phương pháp thực hành.
Tổ chức cho trẻ hành động, thao tác trực tiếp với đồ vật, đồ chơi, sử dụng các

trẻ. MTGD không chỉ chú trọng tới phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn,
phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. Một chương trình tốt là
chương trình không chỉ quan tâm tới trẻ “ học được cái gì” mà còn chú trọng “ học
như thế nào”, tức là cho những trải nghiệm học tập tích cực để phát triển đam mê
ham học hỏi của trẻ và khả năng tự học”[2]
Vì vậy căn cứ vào chương trình GDMN ban hành theo Thông tư số
28/2016/TT- BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và
đào tạo về tổ chức môi trường cho trẻ hoạt động.
Tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình GDMN theo các độ tuổi :
Tuổi nhà trẻ từ 3- 12 tháng tuổi ; 12 – 24 tháng tuổi ; 25 – 26 tháng tuổi. Tuổi mẫu
giáo từ 3 – 4 tuổi ; 4 – 5 tuổi ; 5 – 6 tuổi.
Tại liệu chuyên đề « Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm »
năm 2016.
Chúng ta có thể khẳng định rằng yếu tố môi trường có tính chất quyết định
đến sự phát triển cả về thể chất cũng như tinh thần của trẻ. Đối với nhà giáo dục
việc XDMTGD tốt sẽ là phương tiện, là điều kiện để họ phát triển phù hợp với
từng trẻ và từng lứa tuổi. Đối với phụ huynh và xã hội quá trình XDMTGD sẽ thu
hút được sự tham gia của các bậc phụ huynh và sự đóng góp của cộng đồng xã hội
để thỏa mãn mong đợi của họ đối với sự phát triển của trẻ trong từng giai đoạn,
thời kỳ.
Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non đáp
ứng yêu cầu chuyên đề xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm là thực sự
cần thiết và rất quan trọng trong công tác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa
mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó, nhân cách của trẻ được
hình thành và phát triển toàn diện. Một môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí
khu vực chơi và học trong lớp và ngoài trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn
không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận
thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo. Xây
dựng tốt môi trường giáo dục trong trường mầm non là phương tiện, điều kiện để
trẻ phát triển toàn diện về thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, khả năng thẩm mỹ, tình cảm


9
1
1
5
Vườn rau, vườn cổ tích, vườn thiên nhiên. Sân
chơi tập, sân chơi vận động, sân chơi giao
thông.

5

Sân vườn

6

6

Đồ chơi ngoài trời

7

b. Điều kiện về giáo viên:
Đội ngũ cán bộ quản lý - giáo viên nhiệt tình, ham học hỏi, tích cực tham gia
học tập qua các lớp đào tạo, tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên
môn, năng lực nghiệp vụ và hào hứng tham gia vào các phong trào, hoạt động do
ngành phát động, luôn đoàn kết, nhằm xây dựng, phát huy truyền thống tốt đẹp của
ngành học, nên đã thu hút được sự quan tâm, gây được lòng tin cho cấp uỷ đảng,
chính quyền, nhân dân địa phương đặc biệt là các bậc phụ huynh có con, em trong
độ tuổi tín nhiệm phấn khởi đưa con, em đến trường đi học.
Tổng số cán bộ giáo viên, nhân viên nhà trường:


Biên
Chế ĐH

1

2

Trình độ
%

TC

%

CĐT

2

5

1

%

- Trình độ lý luận chính trị: Trung cấp 3đ/c
- Đảng viên: 14 đ/c.
- 13/13 = 100 % giáo viên được xếp loại khá về chuẩn nghề nghiệp theo
TT02.
c. Điều kiện về học sinh

6

206

%
Tổng
%

9

362

Huy động

KBT

SDD

KBT

TC

Nhóm
Lớp

54
34.6
197
96
251

3
100
6
100
9
100

Trẻ

Đưa
đạt

54 44
100 81
197 182
100 92
251 215
100 85

Chưa
đạt

10
9
27
8
36
15

d. Điều kiện về phụ huynh:

Từ những phân tích về thực trạng trên; với mục tiêu chỉ đạo XDMTGD lấy
trẻ làm trung tâm trong năm học, tôi đã tiến hành khảo sát, tôi nhận định cần thiết
phải có giải pháp XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm để chất lượng nhà trường ngày
càng đạt hiệu quả cao hơn. Tôi đã xác định một số tiêu chí cơ bản để đánh giá hiệu
quả XDMTGD nhà trường khi áp dụng thực hiện các giải pháp trong đề tài.
* Kết quả nhà trường đánh giá chuyên đề năm học 2017 – 2018.
- Đối với nhà trường:
Nội dung
1
2
3
4
5

Môi trường giáo dục
Xây dựng kế hoạch GD
Tổ chức hoạt động giáo dục
Công tác đánh giá sự phát triển của
trẻ.
Sự phối hợp giữa nhà trường, cha mẹ
và cộng đồng giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm
Tổng

Tổng
điểm
27
20
25



15.5

15.5

100

95.8

97

96.4
(Tốt)

- Đối với nhóm, lớp:

Nhóm, lớp

5-6 tuổi A1
5-6 tuổi A2
4-5 tuổi B1
4-5 tuổi B2
3-4 tuổi C1
3-4 tuổi C2
Nhóm 25-36
Nhóm 19-24
Nhóm 12-18

ND1:
Môi

ND5:
Sự phối
hợp giữa
nhà
trường,
cha mẹ và
cộng đồng
giáo dục
lấy trẻ làm
trung tâm
16

25
24
24
23
24
22
23
22
24

18
17
18
17
18
17
17
18

10

Tổng
Xếp
điểm
loại
đạt

100

91
83
82
81
87
81
81
82
81

Tốt
Khá
Khá
Khá
Tốt
Khá
Khá
Khá
Khá
7

Trẻ hiểu nội dung,
có kiến thức, hình
thành và phát
triển kỹ năng hoạt
động

NT
45
83
9
17

MG
174
88
23
12

NT
44
81.4
10
18.6

MG
176
89.3
15
10.7


9.7

2.3. Các giải pháp sử dụng trong sáng kiến kinh nghiệm.
2.3.1. Xây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm.
Trong những năm học vừa qua trường mầm non Nga Trường đã và đang
thực hiện tốt phong trào XDMTGD. Hàng năm nhà trường đã xây dựng kế hoạch
chỉ đạo giáo viên thực hiện theo kế hoạch. Tổ chức trang trí, làm đồ chơi theo
nhiều ý tưởng: ý tưởng phục vụ các chủ đề, ý tưởng về môi trường dân gian, ý
tưởng về môi trường tự nhiên…. đã được giáo viên hưởng ứng tham gia nhiệt tình.
Trong năm học này, ngay từ đầu tháng 8 tôi đã xây dựng kế hoạch của nhà
trường sau đó thống nhất với Ban giám hiệu - BCH Công đoàn - TTCM của các
nhóm lớp về kế hoạch XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm. Chọn lớp điểm 5 - 6 tuổi
A1 để chỉ đạo thực hiện và triển khai kế hoạch đó trong hội nghị cán bộ giáo viên
từ tháng 8. Yêu cầu các đồng chí trong BGH, TTCM, các đồng chí giáo viên bám
sát vào kế hoạch chung của nhà trường để xây dụng kế hoạch của tổ, của cá nhân
sao cho sát thực với nhóm lớp của mình và có hiệu quả cao. Sau đó, tôi phối kết
hợp với các đồng chí trong BGH trực tiếp duyệt kế hoạch của các tổ, của cá nhân
giáo viên ngay từ đầu năm học.
Cụ thể:
Tháng
Nội dung thực hiện
Người thực hiện
Mở chuyên đề - chỉ đạo xây dựng kế hoạch tổ, cá BGH – TTCM - Giáo
8
nhân.
viên
9
Duyệt kế hoạch – chỉ đạo nhóm lớp
BGH
Phát động làm đồ dùng dạy học đồ chơi. Chào Giáo viên

những giáo viên chưa thực sự cố gắng trong việc XDMT.
Tiêu biểu trong mỗi đợt là các đồng chí giáo viên ở các nhóm lớp như cô Mai Thị
Ngoan (lớp 5-6 tuổi A1), cô Phạm Thị Quê (lớp 3 – 4 tuổi C1), cô Mai Thị Oanh
(lớp 4 – 5 tuổi B1).
* Kết quả: Trong năm học, nhà trường đã có kế hoạch tổng thể để chỉ đạo,
2/2 tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch thực hiện, 9/9 nhóm, lớp đã xây dựng kế
hoạch nội dung phù hợp với đặc điểm của nhóm lớp mình phụ trách đạt 100%. Các
kế hoạch của tổ, của giáo viên đều đặt ra các mục tiêu về XDMTGD phù hợp với
điều kiện của địa phương, trường, nhóm lớp, năng lực giáo viên và có tính hiệu quả
cao.
2.3.2. Đầu tư mua sắm trang thiết bị, học liệu, đồ dùng, đồ chơi và làm đồ
dùng, đồ chơi bằng các nguyên vật liệu từ thiên nhiên, phế thải sẵn có ở địa
phương.
Để xây dựng được môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đạt hiệu quả
cao thì trang thiết bị, học liệu, đồ dùng đồ chơi là không thể thiếu được vì có đồ
dùng thì giáo viên mới xây dựng được và trẻ mới có nguyên vật liệu để khám phá,
trải nghiệm.
Do đó cuối năm học vừ qua tôi đã làm tờ trình, trình lãnh đạo địa phương
xin chủ trương về đầu tư mua sắm, đồng thời tham mưu với Ủy ban nhân dân xã
thành lập đoàn kiểm kê trang thiết bị, đồ dùng dạy học, đồ chơi ở các nhóm lớp để
có kế hoạch cho năm học tiếp theo. Qua kiểm kê cho thấy trang thiết bị, học liệu,
đồ dùng, đồ chơi ở các nhóm lớp một số đã hư hỏng cần phải sửa chữa, đồ chơi
qua quá trình trẻ chơi cũng có những hư hỏng, thất thoát cần phải bổ sung, thay
thế. Và tôi đã xây dựng kế hoạch mua sắm cụ thể:
9


TT
1
2

4.500.000
5.000.000
3.000.000
54.750.000

Căn cứ theo kế hoạch, tôi đã phát động giáo viên làm đồ dùng dạy học, đồ chơi
bằng các nguyên vật liệu từ thiên nhiên như vỏ cây, lá cây… nguyên vật liệu phế
thải từ những vỏ chai, lọ, vải cũ, vải vụn…thành những sản phẩm sáng tạo có tính
thẩm mỹ, đồng thời mang giá trị sử dụng cao không độc hại, nguy hiểm đến trẻ.
Kết quả: Đối chiếu với kế hoạch
a. Đối với môi trường trong lớp:
Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêm
lôi cuốn trẻ các cô giáo cần tạo nên một môi trường trong lớp học với những màu
sắc sinh động và ngộ nghĩnh. Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp,
gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; Khi thiết kế các góc
hoạt động trong lớp tôi đã chỉ đạo giáo viên cần chú ý:
- Sắp xếp không gian hợp lí: Gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng
ngày của trẻ. Có sự phân chia giữa các góc rõ rệt, phù hợp. Thiết kế các góc chơi
phù hợp diện tích lớp, độ tuổi. Đảm bảo cho trẻ di chuyển dễ dàng giữa các góc mà
không va chạm vào nhau hoặc vấp ngã hay va chạm vào đồ vật.
- Trang trí: Vừa tầm mắt trẻ (không quá cao hoặc quá thấp). Hình ảnh rõ
ràng, cụ thể, không quá nhiều hình ảnh. Quan tâm đến môi trường chữ viết. Dùng
chữ in thường và chữ viết thường. Góc mở: Có sản phẩm của cô và của trẻ, phong
phú về thể loại như vẽ, nặn, xé dán, cắt dán, có sản phẩm của phụ huynh… Màu
sắc: Tranh ảnh, màu sắc hài hòa, sinh động, ngộ nghĩnh, không quá rực rỡ, lòe loẹt
- Các góc chơi: Trong lớp học không thể thiếu các góc chơi của trẻ nên cần
đảm bảo đủ số lượng góc cho trẻ chơi. Tùy theo không gian, diện tích của lớp có
thể bố trí góc chơi trong hoặc ngoài lớp. Các góc hoạt động chính được duy trì
thường xuyên. Bố trí các góc linh hoạt để có thể sắp xếp lại. Bố trí sắp xếp những
hoạt động tương đồng thì ở gần nhau (hoạt động tĩnh xa hoạt động động). Bố trí

đường đi lối lại trên sân; độ cao của hệ thống tường bao, độ rộng của cổng và biển
trường; khu đặt bảng tuyên truyền…đảm bảo hài hòa.
- Mỗi góc/khu vực hoạt động có nhiều loại học liệu, đồ chơi và phương tiện,
trong đó có loại đặc trưng cho từng góc/khu vực, tạo cơ hội cho trẻ tham gia hoạt
động.
Ví dụ: Tôi kêu gọi sự ủng hộ của phụ huynh góp các thùng xốp giấy để trẻ
được trải nghiệm thêm qua việc sắp xếp, bố trí, tự tạo khối…qua các hộp giấy. Trẻ
rất hứng thú và không nhàm chán.
- Qua hình ảnh tuyên truyền trẻ có thể nhìn vào hình ảnh để đọc thơ, hát ….
- Với các cây xanh trong sân trường, ngoài cây lâu năm, nhà trường đã huy
động phụ huynh cũng như giáo viên trồng bổ sung cây xanh hàng năm, các loại cây
hoa, cây cảnh…
- Bố trí, sắp xếp môi trường bên ngoài cần đảm bảo độ an toàn cho trẻ: Không
trồng loại cây có gai, độc… Bảng biểu ngoài sân, tủ đựng đồ dùng cá nhân của trẻ
cần được ghim, vít chặt chẽ. Đồ chơi, học liệu, trang thiết bị ở các góc/khu vực
hoạt động đảm bảo an toàn: không có đồ sắc nhọn, không độc hại, được vệ sinh
sạch sẽ, được bảo dưỡng định kì, sửa chữa kịp thời, tạo hình ảnh và ấn tượng riêng
của trường, lớp.
- Khi xây dựng môi trường giáo dục chúng ta cần:
+ Đảm bảo tính mục đích. Tính mục đích ở đây có 2 nghĩa: Một là môi
trường giáo dục phải hướng vào việc phát triển toàn diện của trẻ nhằm đạt được
11


mục tiêu giáo dục mầm non nói chung và mục tiêu cuối độ tuổi nói riêng; hai là
thiết kế môi trường phải phù hợp với mục đích tổ chức các hoạt động;
+ Trang trí môi trường lớp học phù hợp với tính chất của các hoạt động, phù
hợp với từng lứa tuổi. Trong lớp bố trí không gian phù hợp dành cho hoạt động
chung của lớp và hoạt động theo sở thích, khả năng của nhóm nhỏ hoặc cá nhân.
Có khu vực dành riêng để chăm sóc đối với trẻ có nhu cầu đặc biệt. Sự đa dạng của

dựng, bố trí các góc đúng theo quy định tĩnh, động ghi tên các góc. Cách sắp xếp
đồ dùng, đồ chơi, học liệu các góc theo đúng chủng loại và có ghi tên đồ dùng.
Nguyên vật liệu phế thải được xử lý hợp vệ sinh và tách rời để trẻ khám phá và sử
dụng theo ý thích, theo sự sáng tạo của mình.
VD: Với môi trường trong lớp, khi trẻ thực hiện trong góc xây dựng thì trẻ nói
được trẻ xây gì, trồng cây gì…
12


* XDMT ngoài lớp: Đối với môi trường ngoài lớp tôi chỉ đạo các nhóm, lớp xây
dựng góc tuyên truyền phụ huynh phía trước nhóm lớp, bằng những bài thơ câu
chuyện, các tranh, ảnh tuyên truyền có liên quan đến nội dung chăm sóc, nuôi
dưỡng, giáo dục trẻ. Những nội dung có liên quan đến chủ đề đang thực hiện, thời
gian, mùa… Chọn địa điểm phù hợp bố trí vườn thiên nhiên, quy hoạch vườn rau,
sân chơi, sắp xếp đồ chơi ngoài trời, tổ chức chợ quê… một cách hợp lý và có ghi
tên như: “Vườn thiên nhiên của bé” hay “ Cầu trượt” “ Cây nhãn”… Ghi tên biển
lớp, phòng chức năng biển trường. Trang trí các cột tường, bồn cây.. bằng những
màu sắc khác nhau để trẻ có thể phân biệt được màu sắc….
* Môi trường xã hội được hiểu là toàn bộ những điều kiện xã hội như chính trị,
văn hóa, các mối quan hệ giúp trẻ hình thành nhân cách của mình. Môi trường xã
hội đặc biệt được nhấn mạnh ở đây là môi trường giao tiếp trong trường mầm non,
bao gồm sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với những người
xung quanh. Đây là môi trường trong nhà trường, gia đình và xã hội. Nhà trường
luôn xác định và người giáo viên cần xây dựng cho mình tiêu chí để thực hiện:
- Cần quan tâm đến sự giao tiếp của cô với cô, cô với trẻ, trẻ với trẻ, cô với
phụ huynh.
- Cần xây dựng môi trường giao tiếp chân tình, cở mở.
- Giáo viên quan tâm đều đến các trẻ, yêu thương tôn trọng trẻ, đối xử công
bằng với mọi trẻ.
- Lắng nghe ý kiến của trẻ, tôn trọng trẻ.

* Môi trường trong lớp:
Tổ chức cho trẻ chơi với các đồ dùng, đồ chơi viên khuyến khích trẻ chơi
bằng cách nhập cuộc vào trò chơi. Cô bao quát hướng dẫn trẻ chơi và tạo được các
mối quan hệ giao tiếp khi chơi.
Ví dụ:
Ở chủ đề Gia đình, góc phân vai độ tuổi 3 - 4 tuổi giai đoạn I, giáo
viên đóng vai khách hàng và nói với trẻ đóng vai người bán hàng trong cửa hàng
ăn uống: “Hôm nay cửa hàng bác có những món ăn nào? Bác bán cho tôi một tô
phở mang về nhé!” Sau khi được phục vụ, giáo viên lại nói: “Bao nhiêu tiền vậy
bác? cảm ơn bác!”. Khi thấy cô làm như vậy trẻ sẽ bắt chước làm theo, biết cách
xưng hô và lễ phép trong giao tiếp.
Đối với trẻ ở các độ tuổi lớn hơn, giáo viên chỉ cần gợi mở để trẻ triển khai
các hoạt động chơi trong góc. Hoặc nhập cuộc vào trò chơi với tư cách là người
trung gian quan sát. Chẳng hạn: “Các chú công nhân định xây công trình gì? Trong
công trình có những khu vực nào?...”
Thường xuyên gợi mở, khuyến khích trẻ mở rộng mối quan hệ qua lại với
các góc chơi làm cho nội dung chơi thêm phong phú. Ví dụ các chú công nhân mua
vật liệu xây dựng, mua thức ăn, hoặc khám bệnh, các góc khác có thể tham quan
công trình xây dựng, hoặc tham quan triển lãm các tác phẩm tạo hình ở góc nghệ
thuật…
Trong quá trình hoạt động giáo viên phải bao quát, chú ý đến hứng thú và
tôn trọng ý thích cá nhân, không áp đặt trẻ.
Ví dụ: Cô hướng dẫn và cùng trẻ thực hiện môi trường giáo dục ở các chủ đề
trong các thời điểm, mọi lúc mọi nơi. Từ đó hình thành cho trẻ nhiều kiến thức và
các mối giao tiếp cho trẻ phát triển.
* Môi trường ngoài lớp: Nhà trường cũng như giáo viên luôn biết cách tổ
chức, gợi mở, hướng dẫn để trẻ tham gia một cách tốt nhất ở môi trường ngoài lớp
học, tạo sự trải nghiệm cùng trẻ.
- Ở các khu vực chơi trẻ tham gia vận động, chăm sóc vườn rau, học tập ở
các khu vườn cổ tích, khu vui chơi cát nước, chơi các đồ chơi ngoài trời.

Tháng

Nội dung kiểm tra
Kiểm tra việc xây dựng kế hoạch
8
Trang trí lớp
Thi đồ dùng đồ chơi tự làm
9
Xây dựng MTVC trong và ngoài
Tổ chức cho trẻ hoạt đông với
10 - 11
MT
12
Khảo sát chất lượng trẻ học kỳ I
...4
Khảo sát chất lượng trẻ học kỳ II

Người thực hiện

Đối tượng kiểm tra
Tổ, nhóm, lớp
Nhóm, lớp
Nhóm, lớp
Nhóm, lớp
Trẻ

TTCM - GV
Giáo viên
Giáo viên
Giáo viên

Nhóm, lớp
Trẻ

Số lượng
được kiểm
tra
9/13
6/9
7/13
5/9
87/248

Kết quả
T

KH

TB

4
3
3
3
42

5
3
3
2
41

thông, biển báo...
Hình ảnh minh họa cô đang thuyết trình sản phẩm của mình trong hội
thi đồ dùng đồ chơi. (phụ lục 3)
* Với hội thi XDMTLTLTT thì tôi tổ chức vào tháng 11. cũng theo cách làm
như trên. Về hình thức tổ chức theo từng nhóm lớp và tiến hành chấm tại nhóm
lớp.
Ví dụ: Cách sắp xếp môi trường trong lớp (bàn ghế, tủ, đồ dùng...) Cách tổ
chức cho trẻ hoạt động. Cách giao tiếp giữa cô- trẻ, trẻ- trẻ...
( Hình ảnh kèm trẻ hoạt động phụ lục 3)
Kết quả: Hội thi đồ dùng đồ chơi có1 bộ sản phẩm đạt xuất sắc ( Cô Ngoan)
2 bộ sản phẩm đạt nhất ( Cô Dung, Cô Quê); 3 bộ sản phẩm đạt giải nhì: ( Cô Sáu,
Cô Oanh, Cô Luyện).
Hội thi XD được đánh giá giải nhất là lớp 5-6 tuổi A1; nhì 2 lớp 3-4 tuổi
C1,C2.
2.3.7. Chỉ đạo tuyên truyền về hiệu quả XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm đến
phụ huynh và cộng đồng nhằm mục đích vận động phụ huynh và cộng đồng
tham gia và ủng hộ để XDMTGD.
Công tác tuyên truyền là nhiệm vụ thường xuyên của nhà trường và mỗi cán
bộ giáo viên mầm non. Tuyên truyền để phối hợp thực hiện nhiệm vụ chăm sóc
giáo dục trẻ và để thực hiện mục tiêu công tác xã hội hóa giáo dục.
16


Tôi xác định, kế hoạch XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm với các mục tiêu đã
đề ra, là chủ trương lớn của nhà trương, cần thiết phải có sự đồng thuận và ủng hộ
của các bậc huynh và nhân dân.
Vì vậy, tôi đã quan tâm chỉ đạo thực hiện công tác tuyên truyền về chủ
trương kế hoạch đến các bậc phụ huynh và nhân dân ngay từ trong hè.
Để thực hiện đạt hiệu quả công tác tuyên truyền; tôi xác định các vấn đề cần
quan tâm để thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền đó là:

26.5
26.25
2 Xây dựng kế hoạch GD
20
19
19.5
19.25
3 Tổ chức hoạt động giáo dục
25
24
24.5
24.25
Công tác đánh giá sự phát triển của
4
12
11.5
12
11.75
trẻ.
Sự phối hợp giữa nhà trường, cha mẹ
5 và cộng đồng giáo dục lấy trẻ làm
16
15.5
15.5
15.5
trung tâm
Tổng
100
96
98

trẻ.

27

20

25

12

ND5:
Sự phối
hợp giữa
nhà
trường,
cha mẹ và
cộng đồng
giáo dục
lấy trẻ làm
trung tâm
16

25
24
24
23
24
22
23
22

10

14
11.5
10
12
12
12
9
11
10

5-6 tuổi A1
5-6 tuổi A2
4-5 tuổi B1
4-5 tuổi B2
3-4 tuổi C1
3-4 tuổi C2
Nhóm 25-36
Nhóm 19-24
Nhóm 12-18

Tổng
Xếp
điểm
loại
đạt

100



Tiêu chí 1

Tiêu chí 2

Tiêu chí 3

Nề nếp chào hỏi, nói
năng, đi đứng thể
hiện thái độ, kỹ năng
giao tiếp tình cảm,
ứng xử.

Trẻ hứng thú, tích
cực, biểu hiện khả
năng tự lực, sáng tạo
trong khi tham gia
các hoạt động, trải
nghiệm

Trẻ hiểu nội dung,
có kiến thức, hình
thành và phát
triển kỹ năng hoạt
động

Tiêu chí 4
Trẻ thực hiện đúng nội
dung, quy tắc, cách
chơi, luật chơi của từng


179

47

178

86
7
14

89.7
20
11.3

85
8
15

91
18
9

86
7
14

91.3
17
8.7

tòi khám phá thế giới xung quanh, trẻ học được cách cư xử - giao tiếp, hợp tác
cùng bạn. Môi trường học tập phong phú, đa dạng giúp trẻ có cơ hội lựa chọn hoạt
động phù hợp khả năng và ý thích của mình, từ đó trẻ mạnh dạn, tự tin giải quyết
tốt các nhiệm vụ được giao. Giúp giáo viên có nhận thức đầy đủ hơn về vai trò và
sự cần thiết của việc xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động. Ngoài ra, trong quá
trình thực hiện giúp cho giáo viên thêm phần khéo léo, sáng tạo trong việc thiết kế
các góc hoạt động, làm đồ dùng đồ chơi, trang trí lớp theo chủ đề phù hợp với mục
tiêu chương trình giáo dục mầm non mới.
Môi trường giáo dục trong trường mầm non có vai trò tác động rất lớn đến
sự phát triển toàn diện của trẻ. Môi trường giáo dục là học liệu của trẻ mầm non.
Vì vậy, cần phải tổ chức thực hiện xây dựng môi trường trong và ngoài lớp đạt
được yêu cầu thu hút sự hứng thú, tích cực tham gia và hoạt động giáo dục.
Môi trường giáo dục cần được quy hoạch phù hợp với điều kiện thực tế nhà
trường, đồng thời đáp ứng yêu cầu giáo dục. Chỉ đạo thường xuyên giáo viên xây
dựng môi trường trong ngoài lớp học đáp ứng yêu cầu phục vụ hiệu quả việc tổ
chức các hoạt động học tập vui chơi của trẻ. Làm cho giáo viên có sự chuyển biến
về mặt nhận thức, coi việc tự bồi dưỡng và học tập là giải pháp có ý nghĩa quyết
định đến việc nâng cao trình độ chuyên môn. Phải xây dựng được một tập thể đội
ngũ giáo viên có tay nghề vững vàng, chuyên sâu để thực hiện nhiệm vụ được giao
đạt yêu cầu. Mặt khác có sự phối hợp với phụ huynh bổ sung nguyên liệu mở để
kích thích trẻ hoạt động. Nên sử dụng sản phẩm của trẻ vào việc thiết kế, tạo
lập môi trường hoạt động
Từ những việc làm nói trên theo tôi cần những kinh nghiệm sau:
- Hiệu trưởng cần có tầm nhìn chiến lược về yêu cầu của XDMTGD lấy trẻ
làm trung tâm. Nắm vững kiến thức, yêu cầu của việc xây dựng môi trường giáo
dục.
- làm tố công tác tham mưu với các cấp lãnh đạo, các ban nghành đoàn thể
có liên quan đến bậc học để cùng chăm lo cho sự phát triển toàn diện về chất lượng
của nhà trường.
- Lên kế hoạch mua sắm, bổ sung, đầy đủ trang thiết bị, phát động làm đồ


20


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.
Chuyên đề “ Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
2.
Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ 2 – Hướng dẫn tạo môi trường cho
trẻ hoạt động – NXB Hà Nội. Tác giả Hoàng Thị Thu Hương – Chuyên viên Vụ
GDMN.
3.
Cuốn hướng dẫn chương trình giáo dục Mầm non mới – Kèm theo Thông tư
số 17/2009/TTBGD và ĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ Trưởng Bộ GD và
ĐT và Thông tư số 28/2016/TTBGD và ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Bộ
Trưởng Bộ GD và ĐT đã sửa đổi bổ sung – NXB giáo dục Việt Nam.
4.
“Cách tiếp cận tốt nhất để giáo dục trẻ 0 – 11 tuổi là lấy trẻ làm trung tâm và
ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực để thúc đẩy tính chủ động, khả năng
tư duy phản biện và giải quyết vấn đề ở trẻ”[1]- Theo Tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền,
chuyên gia về giáo dục đầu đời tại Việt Nam.
5.
Chương trình giáo dục mầm non tốt là một chương trình giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm, được xây dựng dựa trên hứng thú và nhu cầu, kinh nghiệm khả năng của
trẻ. MTGD không chỉ chú trọng tới phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn,
phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. Một chương trình tốt là
chương trình không chỉ quan tâm tới trẻ “ học được cái gì” mà còn chú trọng “ học
như thế nào”, tức là cho những trải nghiệm học tập tích cực để phát triển đam mê
ham học hỏi của trẻ và khả năng tự học.[2] – Theo Tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền,
chuyên gia về giáo dục đầu đời tại Việt Nam.


5

Tên đề tài SKKN

Giải pháp nâng cao chất
lượng chuyên môn cho đội
ngũ giáo viên
Giải pháp nâng cao chất
lượng chuyên môn cho đội
ngũ giáo viên
Kinh nghiệm tổ chức hoạt
động thi đua trong trường
mầm non Nga Trường
Một số biện pháp đảm bảo
vệ sinh an toàn thực phẩm
cho bếp ăn bán trú ở trường
mầm non Nga Trường
Một số giải pháp chỉ đạo
thực hiện chuyên đề phát
triển vận động nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục thể
chất tại trường mầm non Nga
Trường

– Trường mầm non Nga Trường

Cấp đánh
giá xếp loại
(Ngành GD

2013-2014

Huyện

C

2014 -2015

Huyện

B

2015 -2016

22


PHỤ LỤC
CÁC BẢNG KHẢO SÁT VÀ HÌNH ẢNH MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG XDMTGD
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA TRƯỜNG
NĂM HỌC 2018 – 2019
1. Phụ lục 1: Các bảng khảo sát việc XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm năm
học trước
1.1. Bảng khảo sát đối với nhà trường:
ST
Kết quả đạt
T
Các nội dung đánh giá
Tốt Khá
TB


Ghi chú
23


1
2

3

Số CBGV có nhận thức tốt về
XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm
Số CBGV có tính sáng tạo và linh
hoạt trong việc XDMTGD giúp trẻ
chủ động, tích cực trải nghiệm
Số CBGV thực hành hiệu quả
MTGD, tạo điều kiện cho trẻ phát
triển toàn diện

7/13

53

5/13

38

6/13

46