SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG LỚP HỌC THÂN THIỆN
THEO CHƯƠNG TRÌNH ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
TRƯỜNG HỌC (SEQAP) Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN LẸ,
HUYỆN THƯỜNG XUÂN
Người thực hiện: Hoàng Thị Thoa
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Xuân Lẹ
SKKN thuộc lĩnh vực: Chủ nhiệm
THANH HÓA, NĂM 2017
MỤC LỤC
STT
1
1. Phần mở đầu
Mục
Trang
2
1.1. Lí do chọn đề tài
2
8
2.2. Thực trạng vấn đề khi áp dụng Sáng kiến kinh nghiệm
2
9
2.3. Các biện pháp, giải pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề 3 đến 13
10
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
13
11
3. Kết luận, kiến nghị
14
13
Hình ảnh minh họa
15 đến 18
Làm thế nào để các em luôn cảm thấy tự hào thực sự "Mỗi ngày đến trường là
một ngày vui"? Chính vì vậy, đúc rút từ thực tế đơn vị, bản thân mạnh dạn chia
sẽ kinh nghiệm: “Một số biện pháp xây dựng lớp học thân thiện theo Chương
trình đảm bảo chất lượng giáo dục trường học (Seqap) ở Trường Tiểu học
Xuân Lẹ” nhằm cùng với quí đồng nghiệp gần xa góp phần xây dựng vườn hoa
giáo dục nhà trường ngày càng đua hương khoe sắc xứng đáng là nơi gieo hạt
giống cho thế hệ tương lai ngày càng hiệu quả.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Nhằm giúp học sinh có được môi trường học tập tốt, thân thiện, tạo mối
quan hệ gắn bó khăng khít giữa học sinh - Học sinh, giáo viên - Học sinh. Để từ
đó các em thấy vui mỗi khi đến lớp, luôn hào hứng, sôi nổi trong học tập cũng
như các hoạt động, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng để thực hiện đề tài nghiên cứu đề tài này là học sinh lớp 1A của
Trường Tiểu học Xuân Lẹ.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình thực hiện tôi đã sử dụng một số phương pháp như:
- Phương pháp phân tích tổng hợp;
- Phương pháp điều tra, phỏng vấn;
- Phương pháp thực hành;
- Phương pháp thống kê toán học...
1
2. Nội dung sáng kiến
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Năm học 2008-2009 là năm học đầu tiên thực hiện kế hoạch số: 307/KHBGD&ĐT ngày 22/7/2008 và Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008
của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Đó là một chủ trương đúng đắn của
Đảng và Nhà nước trong công tác giáo dục. Đến nay, phong trào này vẫn được
dục mới nên một số phụ huynh chưa tin tưởng cho con theo học chương trình
này. Tuy nhiên, với điều kiện thuận lợi về truyền thống hiếu học của nhân dân
địa phương cùng với sự quan tâm chỉ đạo sát xao của các cấp ban lãnh đạo nhà
trường, thông qua các đợt tập huấn, các buổi sinh hoạt chuyên môn cấp trường,
cấp Cụm,… Nên giáo viên và học sinh đã dần tự tin và làm việc có hiệu quả với
việc dạy và học theo chương trình này.
2
Với mục đích xây dựng một lớp học thân thiện, để ở đó các em thấy vui
vẻ, tự tin, được bộc lộ hết khả năng của mình, tham gia mọi hoạt động một cách
tích cực, sáng tạo, để lớp học thành ngôi nhà chung của các em. Do đó, ngay từ
vào đầu năm học, được phân công giảng dạy lớp 1A tôi đã tiến hành khảo sát đối
tượng học sinh trong lớp để nắm bắt tình hình và thu được kết quả như sau:
- Tổng số HS được khảo sát: 27 em (15 nam, 12 nữ)
Số
STT
Nội dung khảo sát
Tỉ lệ %
lượng
HS biết tự học, tự tin trong giao tiếp, mạnh dạn,
1
9
33%
sôi nổi, trong học tập và hoạt động tập thể.
2
HS biết tự học nhưng chưa sôi nổi, tích cực tham
gia hoạt động nhóm và các hoạt động tập thể.
giảng dạy của giáo viên cũng thay đổi nhằm phát huy tính tự học, tự nghiên cứu,
tự tìm hiểu của học sinh.
Từ những yêu cầu đó, ngay từ khi nhận lớp, tôi lên kế hoạch để thực hiện
quá trình xây dựng lớp học như sau:
Tuần
1
Nội dung
Người thực hiện
- Xây dựng hội đồng tự quản học sinh.
- Giáo viên - Học sinh
- Tổ chức sắp xếp lớp học.
- Phụ huynh
- Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện giữa
Học sinh - Học sinh, Giáo viên - Học sinh, Giáo
viên - Phụ huynh.
3
2
3
4
Các
tuần
tiếp
- Giáo viên - Học sinh
- Giáo viên - Học sinh
- Giáo viên - Học sinh
- Giáo viên
- Giáo viên - Học sinh
2.3.2. Xây dựng lớp học thân thiện theo Chương trình đảm bảo chất
lượng giáo dục trường học (Seqap):
2.3.2.1. Tổ chức sắp xếp lớp học dựa theo mô hình trường học mới:
Đối với học sinh Tiểu học, việc thay đổi về hình thức, những sự mới lạ
luôn thu hút các em. Do đó, việc đầu tiên khi áp dụng cho các em thực hiện theo
chương trình trường Tiểu học mới là thay đổi mô hình lớp học. Không gian học
tập của các em có thể là dẫy bàn phải là dãy bàn kê từ trên xuống dưới mà cũng
có thể lớp học được chia thành các nhóm học tập theo từng tiết học, có thể mỗi
nhóm là 4 đến 6 học sinh. Đây là mô hình học tập hoàn toàn mới với học sinh.
Từ trước đến nay so với Mầm non, chỉ khi nào giáo viên yêu cầu thảo luận thì
các em mới quay lại thành nhóm, nhưng mô hình lớp học mới này các em được
ngồi theo nhóm, theo cặp, các em ngồi quay mặt vào nhau để cùng tự học, cùng
thảo luận mọi vấn đề liên quan đến các thao tác bài học. Cách tổ chức lớp học
như vậy không những phát huy được hoạt động cặp, dãy bàn, nhóm của các em
mà qua hoạt động nhóm này còn giúp các em mạnh dạn, tự tin hơn trong học tập
tự tin để trình bày ý kiến của mình trong nhóm, dần dần sẽ hình thành thói quen
4
và sự tự tin cho các em để trình bày trước lớp, trước nhiều người.
Nắm bắt được những yêu cầu đó, ngay từ đầu năm học, tôi cùng phụ
chưa vào tiết học. Để khuyến khích, động viên hội đồng tự quản hoạt động tốt,
tôi luôn đánh giá tuyên dương kịp thời khi các em hoàn thành tốt nhiệm vụ, và
đưa ra quy định cứ mỗi tháng sẽ đánh giá quá trình hoạt động và thăm dò sự tín
nhiệm của lớp đối với hội đồng tự quản. Nếu hoạt động tốt và được tín nhiệm
cao thì sẽ tiếp tục nhận nhiệm vụ, nếu chưa được thì những học sinh nào có
thành tích, cố gắng trong quá trình học tập cũng như trong hoạt động sẽ được
lớp bầu chọn thay thế. Vì thế, các học sinh trong lớp phải luôn nổ lực phấn đấu,
thể hiện mình trước lớp để luôn được tín nhiệm của bạn bè và thầy cô.
2.3.2.3. Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện giữa Học sinh - Học
sinh; Giáo viên - Học sinh“Lớp học thân thiện”:
Là lớp học mà nơi đây luôn có những tình cảm yêu thương, tôn trọng, gắn
5
bó lẫn nhau. Luôn có sự chia sẻ giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với
học sinh. Lớp học thân thiện không có sự xúc phạm về nhân phẩm, danh dự,
thân thể học sinh. Vì lẽ đó, đối với lớp tôi đang giảng dạy, khi học sinh có sai
phạm hoặc học sinh chưa ngoan, tôi tìm hiểu nguyên nhân và nhẹ nhàng khuyên
nhủ, sử dụng các biện pháp giáo dục phù hợp với đối tượng học sinh.
Ngoài việc giáo dục đạo đức cho các em qua các môn học thì tôi thường
tâm sự với học sinh trong những giờ giải lao để nắm bắt tâm tư, tình cảm của
các em. Tôi thường tìm hiểu về thái độ, nguyện vọng và sở thích của các em
xem như thế nào? Luôn khuyên các em đối xử công bằng với các bạn trong lớp,
nhất là đối với những bạn học sinh có hoàn cảnh khó khăn không có đủ điều
kiện như mình thì mình phải thương yêu và giúp đỡ bạn nhiều hơn.
Từ những buổi tâm sự đó, tôi đã tạo nên mối quan hệ gần gũi với
học sinh hơn, biết được học sinh cần gì và không thích gì. Học sinh đã
mạnh dạn hơn trong việc nêu ra ý nghĩ của mình với cô giáo và qua đó cũng
biết cùng nhau giúp đỡ các bạn trong lớp. Trong lớp tôi đang dạy có 15 học
sinh nghèo các học sinh khác trong lớp cũng thường xuyên giúp đỡ các bạn ấy
đối với học sinh lớp 1, nó tạo cho các em nhận thức về cái đẹp và có ý thức gìn
giữ trường lớp của mình sạch đẹp.
2.3.2.5. Trang trí góc học tập:
Góc học tập là nơi để tài liệu, đồ dùng học tập của giáo viên và học sinh.
Từ góc học tập học sinh có thể tiếp cận dễ dàng với các đồ dùng và các tài liệu
khác nhau. Những loại tài liệu, đồ dùng học tập được trưng bày ở góc học tập là:
Vật dụng phục vụ cuộc sống; dụng cụ thí nghiệm; tài liệu in ấn; tài liệu sáng tạo
nghệ thuật; đồ dùng do giáo viên và học sinh tự làm; đồ dùng được trang cấp,…
Bên cạnh đó góc học tập cũng là nơi để trưng bày các sản phẩm đẹp mà sau tiết
học các em hoàn thiện như sản phẩm môn thủ công, mĩ thuật, những bài văn
hay, bài viết chữ đẹp... Những học sinh nào có bài hay và đẹp thì được trưng bày
ở góc học tập này. Việc làm này cũng nhằm khuyến khích động viên các em sẽ
cố gắng nhiều hơn để có sản phẩm được trưng bày. Giáo viên còn sưu tầm thêm
những nội dung, kiến thức mới như những câu ca dao tục ngữ, những bài toán
hay, lịch sử địa phương... nhằm khuyến khích sự tò mò, khám phá của các em.
Qua đó, giáo viên có thể dễ dàng cung cấp thêm hiểu biết cho học sinh mà
không cần phải nhồi nhét, gò ép gây áp lực cho các em. Những học sinh nào có
bài hay và đẹp thì được trưng
bày ở góc học tập này. Việc
làm này cũng nhằm khuyến
khích động viên các em sẽ cố
gắng nhiều hơn để có sản
phẩm được trưng bày. Giáo
viên còn sưu tầm thêm những
nội dung, kiến thức mới như
những câu ca dao tục ngữ,
những bài toán hay, lịch sử
địa phương... nhằm khuyến
khích sự tò mò, khám phá của
các em càng thêm yêu quý
và gắn bó với quê hương
mình.
Góc cộng đồng (trang trí lớp học)
2.3.2.7. Xây dựng thư viện lớp học:
Thư viện lớp học là một công cụ quan trọng tạo cơ hội cho học sinh học
tập một cách tích cực, chủ động, đồng thời cung cấp các nguồn tài liệu khác
nhau để học sinh học tập và nghiên cứu. Thư viện là một nguồn tài liệu tham
khảo, tham vấn rất hữu ích cho cá nhân của từng học sinh hoặc nhóm học sinh.
Học sinh rất tò mò và muốn tìm hiểu về thế giới xung quanh mình, do đó thư
viện giúp học sinh thỏa mãn sự tò mò đó bằng cách cho các em đọc và tìm hiểu
về các chủ đề mà các em thấy thích và hứng thú nhất. Bên cạnh đó, thư viên lớp
học cũng được sử dụng để giúp các em giải trí và phát triển óc sáng tạo.
Thư viện lớp học chỉ đơn giản là một giá sách, tủ sách nhỏ do giáo viên,
học sinh sưu tầm, quyên góp nhằm đảm bảo cho tất cả học sinh tiếp cận với sách
mọi lúc, mọi nơi. Thư viện thường được đặt ở cuối lớp, không quá cao hoặc quá
thấp, sao cho phù hợp với tầm với của học sinh. Các loại sách trong thư viện lớp
học cần được sắp xếp, phân loại theo từng lĩnh vực để tiện cho việc sử dụng và
quản lí. Giáo viên là người hướng dẫn, gợi mở, đặt vấn đề, giao việc cho học
sinh tìm hướng giải quyết và khen ngợi, động viên học sinh thích đọc sách.
2.3.2.8. Trang trí các bảng biểu,
công cụ khác trong lớp học:
Ngoài việc trang trí các góc học
tập, góc cộng đồng, thư viện lớp học
tôi cũng tiến hành trang trí các bảng
biểu, các câu khẩu hiệu mang tính giáo
dục hoặc hành động để học sinh nêu
cao ý thức, tính tự giác thực hiện tốt
2.3.3.1. Hướng dẫn học sinh thực hiện quy trình 10 bước học tập:
Lớp học theo mô hình mới đòi hỏi học sinh phải tự học theo 10 bước học
tập, tự lĩnh hội kiến thức, phát huy óc sáng tạo. Giáo viên chỉ là người hướng
dẫn cho học sinh phương pháp học. Nhưng hướng dẫn của giáo viên phải tuỳ
thuộc vào từng môn, từng bài học cụ thể. Cần phải hướng dẫn như thế nào, cần
phải đổi mới phương pháp ra sao? Điều đó giáo viên cần phải nghiên cứu nội
dung bài trước khi đến lớp để làm sao cho tiết học mà học sinh vừa nắm được
kiến thức, vừa được học trong một không khí vui vẻ, thoải mái, thân thiện, để
khuyến khích sự chuyên cần tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên của
học sinh.
Đối với chương trình mới này, học sinh thời gian đầu còn bỡ ngỡ với cách
học mới, chưa phát huy được tính tự học của học sinh, chưa biết phải làm thế
9
nào để nắm được kiến thức của bài. Tôi không vội vàng bắt các em phải làm
theo ngay, vì như thế sẽ tạo áp lực khi các em đến lớp. Nhất là đối với những
học sinh vốn đã rụt rè, nay thì càng không biết mình phải làm gì với quyển sách
trên tay và không giám hỏi thầy cô cũng như các bạn. Tôi hướng dẫn các em
từng bước một. Đầu tiên, tôi cho các em làm quen với mười bước học tập được
in và treo ở bên cạnh bảng lớp, tôi hướng dẫn cụ thể cho các em từng bước một
(Có thể làm mẫu để học sinh làm theo).
Sau đó, tôi chú thích các hình ảnh lôgo cho các em biết khi gặp lôgo đó
thì mình phải làm gì? Hướng dẫn nhóm trưởng phải điều hành, hướng dẫn
các bạn ra sao? Các thành viên trong nhóm còn lại phải thực hiện những
việc gì? Khi nào thì cần sự giúp đỡ của thầy cô.
Từ những hướng dẫn ban đầu đó, các em dần dần làm quen với cách học
mới một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, không ép buộc, gò bó.
2.3.3.2. Hướng dẫn cách học theo nhóm:
Từ cách học truyền thống ở Mầm Non (hoạt động cả lớp là chủ yếu), bây
Cách chơi: Quản trò (Một thành viên trong Hội đồng tự quản) sẽ là người
tổ chức (Mỗi học sinh sẽ đóng vai là một vật để bắn).
Ví dụ: Quản trò: Bắn tên bắn tên, Học sinh cả lớp hô: Tên gì tên gì? Trò
được gọi đến tên tự tìm tiếng mới và cứ như thế để tìm đước số tiếng cần tìm
được quan trò cho kết thúc cuộc chơi,...
2.3.4. Làm tôt công tác chủ nhiệm lớp:
Đối với lứa tuổi học sinh tiểu học, ngoài hoạt động học tập, các em thích
sinh hoạt, hoạt động vui chơi, được nêu lên ý kiến của mình, được nghe các bạn
đánh giá về sự nỗ lực của mình... Nắm bắt được đặc điểm tâm lý của các em, tiết
sinh hoạt lớp của tôi luôn được tổ chức hằng tuần theo quy định. Đối với giờ
sinh hoạt lớp, tôi không nặng nề phải làm thế nào với những học sinh chưa
ngoan, phải làm sao để các em phải biết nghe lời, làm sao cho lớp học tuần này
sẽ hơn tuần trước hoặc phải đạt thành tích cao nhất trường... mà tôi chú trọng
đến việc làm sao cho tiết sinh hoạt lớp thật ý nghĩa, vừa giáo dục được các em
một cách nhẹ nhàng, vừa tổ chức tiết sinh hoạt đúng nghĩa là sinh hoạt để các
em sinh hoạt vui chơi, thoải mái nêu lên những tâm tư, nguyện vọng của mình
với các bạn.
Qua hoạt động sinh hoạt lớp, tôi mong muốn rằng các em thêm đoàn kết
yêu thương nhau, giúp đỡ bạn trong học tập khi bạn chưa đạt kết quả cao, cùng
vui và chúc mừng những bạn có tiến bộ, có thái độ học tập tốt, có cố gắng. Do
đó, trong tiết sinh hoạt lớp, sau khi các nhóm báo cáo tổng kết công tác của các
bạn trong tuần qua, tôi tuyên dương những học sinh hoàn thành tốt, có tiến bộ,
có cố gắng trong tuần bằng hình thức tặng hoa việc tốt và những học sinh đó
được ghi tên mình vào bảng danh dự được treo ở góc học tập của lớp. Các em có
thành tích rất hãnh diện về điều này và các em cũng tự nguyện giúp các bạn
khác để tất cả đều đạt thành tích cao. Tôi không phê những học sinh chưa hoàn
thành tốt mà chỉ động viên, khuyến khích các em cố gắng.
Ngoài ra, trong giờ sinh hoạt, tôi luôn nhắc nhở các em một số kĩ năng
sống như thấy người lớn phải chào, xưng hô trong lớp phải thân thiện, rèn thói
tranh, xé dán tranh, thi báo ảnh và các hoạt động ngoại khóa, hoạt động ngoài
giờ lên lớp khác…Các em còn tham gia vào đội văn nghệ trường, tham gia các
hội diễn văn nghệ, các cuộc thi do trường hoặc cấp trên tổ chức.
Qua các hoạt động ở lớp,
ở trường nói trên, các em sẽ
tạo được tinh thần đoàn kết,
thái độ cộng tác khi tập luyện
và sẽ có nhiều cơ hội được
rèn luyện mỗi khi tham gia
thi hoặc biểu diễn, được rèn
thói quen và mạnh dạn, tự tin
hơn. Khích lệ cho các em có
niềm vui, hứng khởi say mê
yêu thích khi được tham gia
các hoạt động và cảm thấy Cô, trò đi thăm anh hùng Lò Văn Bường nhân ngày
thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam 22/12/2016
yêu trường, yêu lớp hơn.
2.3.6. Phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh:
Đối với yêu cầu học theo mô hình trường Tiểu học mới yêu cầu có sự
tham gia tích cực gia đình, cộng đồng trong việc phối hợp giảng dạy cho học
sinh. Vì vậy, ngay từ cuộc họp phụ huynh đầu năm, tôi đã tuyên truyền sâu rộng
về mục đích ý nghĩa của việc day - học theo mô hình Seqap và việc xây dựng
lớp học thân thiện theo mô hình là cần thiết giúp các em phát triển một cách toàn
diện cả về thể chất lẫn tinh thần. Sau đó, tôi huy động phụ huynh cùng vào cuộc
với giáo viên để cùng trang trí lớp học như xây dựng góc thư viện, xây dựng bản
đồ cộng đồng, cũng như việc giáo dục, bồi dưỡng kiến thức cho các em ở nhà về
lịch sử địa phương.
Để các em có thêm sự mạnh dạn tự tin, yêu thích trường, lớp, đoàn kết
gần gũi với mọi người, có thái độ thân thiện hoà nhã, ở lớp, tôi phải thường
xuyên thông báo, trao đổi với phụ huynh đối với những em còn rụt rè, nhút nhát
Kết quả kiểm tra cuối năm học 2016 - 2017 thu được như sau:
Tổng số HS được khảo sát: 27 (15 nam, 12 nữ)
STT
Nội dung khảo sát
Số
lượng
Tỉ lệ%
1
HS biết tự học, tự tin trong giao tiếp, mạnh dạn,
sôi nổi, trong học tập và hoạt động tập thể.
19
70%
5
19%
3
11%
2
3
cách toàn diện nhất.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân đã đúc rút được trong quá
trình "Xây dựng lớp học thân thiện theo mô hình đảm bảo chất lượng giáo dục
(Seqap) ở lớp 1A - Trường Tiểu học Xuân Lẹ", huyện Thường Xuân. Tuy nhiên,
các biện pháp tôi đã áp dụng như trên trong quá trình thực hiện không tránh khỏi
tồn tại, thiếu sót. Kính mong nhận được sự chia sẻ, đóng góp của đồng nghiệp.
3.2. Đề xuất - kiến nghị:
3.2.1. Đối với cấp Sở, Phòng giáo duc:
- Tạo nhiều điều kiện để các giáo viên đang dạy trong chương trình có cơ
hội được đi thăm quan, dự giờ học tập mô hình lớp học của các đơn vị bạn, nhất
là các trường đã áp dụng dạy chương trình này trước.
3.2.2. Đối với nhà trường và tổ chuyên môn:
- Tạo điều kiện về cơ sở vật chất để thuận tiện cho giáo viên trong việc
đầu tư trang trí lớp học và làm đồ dùng dạy học.
- Đối với những sáng kiến kinh nghiệm được xếp loại từ cấp huyện trở lên
mong nhà trường và chuyên môn triển khai.
3.2.3. Đối với phụ huynh, học sinh:
- Cần quan tâm tạo điều kiện để các em có thời gian học ở nhà.
- Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập khi các em đến lớp.
Trên đây là một số biện pháp“Xây dựng lớp học thân thiện theo Chương
trình đảm bảo chất lượng giáo dục trường học (Seqap)” nhằm tạo cho các em
môi trường học tập và phát triển một cách toàn diện nhất. Tôi rất mong được sự
góp ý của Hội đồng khoa học nhà trường và Hội đồng khoa học các cấp trên để
bản thân rút kinh nghiệm bổ sung cho đề tài được hoàn thiện hơn.
XÁC NHẬN
Xuân Lẹ, ngày 20 tháng 5 năm 2017
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.
Người thực hiện
Cấp đánh
giá xếp
loại
1
Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc
cho học sinh lớp 2 ở Trường Tiểu
học Vạn Xuân 2
Phòng
GD&TĐ
Kết quả
đánh giá
xếp loại
Năm học
đánh giá
xếp loại
C
2011- 2012
16