ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM MINH HUỆ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2019


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM MINH HUỆ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN
CỦA TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Thùy Linh

THÁI NGUYÊN - 2019


của các bạn quan tâm.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Thái Nguyên, tháng 4 năm 2019
Tác giả luận văn
Phạm Minh Huệ

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN......................................................................................................ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
NHỮNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN.....................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG ..................................................................................v
DANH MỤC CÁC HÌNH ..................................................................................vi
MỞ ĐẦU.............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .......................................................................................2
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.................................................................2
4. Phạm vi nghiên cứu .........................................................................................3
5. Giả thuyết khoa học .........................................................................................3
6. Nhiệm vụ nghiên cứu ......................................................................................3
7. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................3
8. Cấu trúc luận văn .............................................................................................5
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH
GIÁ
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON...............................6
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu..................................................................6
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài ....................................................................6

2.1. Khái quát về đặc điểm kinh tế xã hội và đặc điểm cấp học mầm non
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh ...............................................................29
2.1.1. Khái quát đặc điểm kinh tế - xã hội thành phố Hạ Long ........................29
2.1.2. Giới thiệu về đặc điểm cấp học mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh
Quảng Ninh........................................................................................................30
2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng ................................................................32
2.2.1. Mục đích khảo sát....................................................................................32
2.2.2. Đối tượng khảo sát...................................................................................32

iv


2.2.3. Nội dung khảo sát ....................................................................................32
2.2.4. Phương pháp khảo sát và xử lý số liệu ....................................................32
2.3. Kết quả khảo sát .........................................................................................33
2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên các trường mầm
non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh về hoạt động đánh giá sự phát
triển
của trẻ mầm non ở trường mầm non..................................................................34
2.3.2. Thực trạng hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ ở các trường mầm
non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. .......................................................40
2.3.3. Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ ở các
trường Mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh ...................................47
2.3.4. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá sự
phát triển của trẻ ở các trường Mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng
Ninh .......................................................................................................53
2.4. Đánh giá chung về thực trạng.....................................................................55
2.4.1. Ưu điểm ...................................................................................................55
2.4.2. Hạn chế ....................................................................................................56
2.4.3. Nguyên nhân............................................................................................57

Long, tỉnh Quảng Ninh ......................................................................................67
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp .................................................................70
3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp..................74
3.4.1. Mục tiêu của khảo nghiệm ......................................................................74
3.4.2. Các bước tiến hành ..................................................................................74
3.4.3. Kết quả khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất .....76
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ..................................................................................80
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .................................................................81
1. Kết luận..........................................................................................................81
2. Khuyến nghị...................................................................................................82
2.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh.....................................82
2.2. Đối với phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Hạ Long...........................83
2.3. Đối với các trường mầm non trong thành phố Hạ Long. ...........................83
TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................................85
PHẦN PHỤ LỤC

vi


NHỮNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
STT

Chữ viết tắt

Nguyên nghĩa

1

BGH


Cơ sở vật chất

7

CTGDMN

Chương trình giáo dục mầm non

8

ĐG

Đánh giá

9

ĐTB

Điểm trung bình

10

GD

Giáo dục

11

GD-ĐT


Quản lý giáo dục

iv


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Đánh giá của CBQL và GV về ý nghĩa của hoạt động đánh giá
sự phát triển của trẻ ở trường mầm non ............................................34
Bảng 2.2. Nhận thức của CBQL và GV về mục tiêu của hoạt động đánh
giá sự phát triển của trẻ mầm non .....................................................38
Bảng 2.3. Đánh giá của CBQL và GV về thực trạng thực hiện mục tiêu đánh
giá sự phát triển của trẻ mầm non .....................................................41
Bảng 2.4. Đánh giá của CBQL và GV về thực trạng thực hiện nội dung
đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non ............................................43
Bảng 2.5. Đánh giá của CBQL và GV về thực trạng sử dụng hình thức đánh
giá sự phát triển của trẻ mầm non .....................................................44
Bảng 2.6. Thực trạng sử dụng phương pháp đánh giá sự phát triển của trẻ ở
trường mầm non ................................................................................45
Bảng 2.7. Ý kiến đánh giá của CBQL về lập kế hoạch quản lý hoạt động
đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non ............................................47
Bảng 2.8. Ý kiến đánh giá của CBQL về thực trạng tổ chức, chỉ đạo hoạt
động đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non ..................................49
Bảng 2.9: Ý kiến đánh giá của CBQL về kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh
giá sự phát triển của trẻ ở trường Mầm non......................................52
Bảng 2.10. Ý kiến đánh giá của CBQL về các yếu tố ảnh hưởng đến quản
lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non .......................54
Bảng 3.1. Ý kiến đánh giá về mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý
hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ ở các trường mầm non ......76
Bảng 3.2. Ý kiến đánh giá về tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt
động đánh giá sự phát triển của trẻ tại các trường mầm non

quan tâm. Các nghị quyết của Đảng về GDMN đều đã xác định rõ vị trí của
GDMN trong chiến lược GD&ĐT con người và đã chỉ ra bước đi thích hợp với
khả năng thực tế của đất nước “Phát triển bậc học Mầm non phù hợp với điều
kiện và yêu cầu của từng nơi, bảo đảm hầu hết trẻ 5 tuổi được học chương trình
mầm non 5 tuổi chuẩn bị vào lớp 1”; “Xây dựng hoàn chỉnh và phát triển bậc
học Mầm non cho hầu hết trẻ em trong độ tuổi. Phổ biến kiến thức nuôi dạy trẻ
cho các gia đình”. Nhận thức đúng đắn về vị trí của GDMN trong chiến lược
phát triển con người sẽ giúp cho nền GD nước ta phát triển tiến kịp các nước
tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.
Đánh giá (ĐG) trong giáo dục là khâu quan trọng góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục, trong đó ĐG sự phát triển của trẻ ở trường MN có ảnh hưởng
trực tiếp đến chất lượng hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ. Đánh giá sự phát
triển của trẻ MN nhằm xác định mức độ phát triển của trẻ so với mục tiêu của
từng độ tuổi để có biện pháp thích hợp giúp trẻ tiến bộ. Kết quả ĐG sự phát
triển của trẻ giúp giáo viên có cơ sở để xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp
với đối với trẻ và đề xuất đối với các cấp quản lý giáo dục trong việc nâng cao
chất lượng chăm
1


sóc giáo dục trẻ của lớp, trường, địa phương. Đánh giá sự phát triển của trẻ giúp
các cấp quản lý giáo dục có được những thông tin cần thiết về thực trạng thực
hiện chương trình giáo dục mầm non, từ đó có những biện pháp quản lý phù
hợp để nâng cao chất lượng. Các biện pháp quản lý là hệ thống các tác động
nhằm đảm bảo cho quá trình đánh giá sự phát triển của trẻ diễn ra khách quan,
trung thực, chính xác, góp phần vào thực hiện có hiệu quả mục tiêu đánh giá
[11].
Trên thực tế, hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ ở các trường mầm
non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh còn nhiều hạn chế, chưa mang lại
hiệu quả như mong muốn. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên như:

Long, trường mầm non Hà Tu, trường mầm non Hoa Đào, trường mầm non
Tuần Châu, trường mầm non Cao Thắng, trường mầm non Hồng Gai.
5. Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non góp phần quan
trọng vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non. Ở các trường mầm non
thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, quản lý hoạt động đánh giá trẻ còn nhiều
hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng thực hiện mục tiêu giáo dục. Nếu đề xuất
được các biện pháp quản lý phù hợp với điều kiện thực tế của các trường mầm
non và của địa phương thì hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non sẽ
được nâng cao, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của từng nhà trường,
chất lượng giáo dục mầm non của địa phương.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển
của trẻ mầm non ở trường mầm non
6.2. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ
ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của
trẻ ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh và khảo
nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp
7. Phương pháp nghiên cứu

3


7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu tài liệu, phân tích, khái quát hóa, so sánh, tổng hợp các thông
tin, tư liệu có liên quan đến vấn đề đánh giá trong giáo dục mầm non, quản lý
giáo dục, quản lý hoạt động đánh giá trong giáo dục, các văn bản pháp quy, ..
để tổng quan tư liệu nghiên cứu vấn đề, xác định hệ thống khái niệm và xây
dựng khung lí thuyết của vấn đề nghiên cứu.

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của
trẻ ở trường mầm non.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ ở
các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá sự phát triển của trẻ ở
trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

5


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
Từ khi xuất hiện mô hình nhà trường thì cũng là thời điểm các hình thức
đánh giá người học từ đó cũng ra đời. Tuy nhiên ở mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi
quốc gia đều có các hình thức đánh giá khác nhau nhưng về cơ bản đều đưa ra
những quy định chuẩn, phù hợp với yêu cầu của giáo dục chung và của xã hội
hiện tại. Chẳng hạn: Thời kì phong kiến sử dụng thi, kiểm tra theo các quy định
nghiêm ngặt để đánh giá kết quả của người học; Thời kì tiền công nghiệp thi,
kiểm tra phải phù hợp với trình độ người học và coi đó là một cách thức dạy và
học, có vai trò khuyến khích tính tích cực, tự giác của học sinh; Thời kì hậu
công nghiệp đánh giá phát triển theo tiêu chí hướng vào mục đích, yêu cầu của
chương trình giảng dạy.
Hiện nay ở hầu hết các nước có nền kinh tế phát triển trên thế giới luôn
ưu tiên quan tâm cho giáo dục mầm non. Giáo dục mầm non ở các nước đó
được coi là mối quan tâm hàng đầu của toàn xã hội. Xu hướng tập trung đánh
giá quá trình phát triển của trẻ và xác định những vấn đề đặc biệt trong quá
trình phát triển của trẻ được chú trọng đặc biệt. Có thể kể đến một số nghiên

là giáo viên mầm non ở Hàn Quốc, ở Singapore sẽ phải thường xuyên thu thập
thông tin (phương pháp portiolio) về những khả năng của cá nhân trẻ trong
trường mầm non, về sự phát triển của trẻ để trao đổi với phụ huynh nhằm phối
hợp cùng nhau trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ một cách phù hợp và hiệu quả
[19].
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
Nhiều nghiên của các nhà khoa học trong nước đã có nhiều công trình
nghiên cứu về hệ thống lý luận QLGD, giáo dục Đại học, quản lý nhà trường,
quản lý chất lượng giáo dục; có nhiều công trình xây dựng cơ sở lý luận về hoạt
động đánh giá và quản lý hoạt động đánh giá của người học.

7


Trong cuốn “Quản lý giáo dục”, tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc đã chỉ ra sự
khác biệt trong quản lý giáo dục với quản lý kinh tế xã hội: “Trong giáo dục, rất

8


khó đo lường, đánh giá việc đạt được các mục đích. Trong các trường học có
khá nhiều nhân tố cản trở việc đánh giá trực tiếp thành tựu hay mức độ đạt được
mục tiêu.Việc thiếu những căn cứ chấp nhận được trong việc đánh giá sẽ tạo
nên những khó khăn nghiêm trọng trong quản lý ” [17].
Trong cuốn “Quản lý chất lượng trong giáo dục - đào tạo”, tác giả
Nguyễn Đức Chính nêu: “Nếu như kiểm soát chất lượng là hình thức quản lý
chất lượng phù hợp với cơ chế tập trung; quản lý chất lượng tổng thể phản ánh
trình độ phát triển cao của các trường học thì bảo đảm chất lượng phù hợp với
cơ chế chuyển đổi trong quản lý giáo dục ở nước ta” [7].
Trong cuốn “Đo lường - đánh giá trong giáo dục”, tác giả Nguyễn Đức

đánh giá sau chủ đề đối với trẻ mầm non [1].
Có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động đánh giá người học
nhưng lại tập trung vào bậc học phổ thông và giáo dục đại học như:
Tác giả Ngô Quang Sơn với luận án “Biện pháp quản lý công tác đánh
giá kết quả học tập của HV trong đào tạo trực tuyến ở các trường đại học, cao
đẳng hiện nay” [20]; tác giả Cấn Thị Thanh Hương với luận án “Nghiên cứu
quản lý kiểm tra đánh giá kết quả học tập trong giáo dục đại học ở Việt Nam”
[15]; tác giả Mai Danh Huấn với luận án “Xây dựng và quản lý quy trình kiểm
tra đánh giá thành tích học tập của sinh viên hệ chính quy, phù hợp với
phương thức đào tạo theo tín chỉ” [14]… Những nghiên cứu trên của các tác
giả mặc dù đã tiếp cận dưới góc độ của khoa học QLGD, song chưa có công
trình nào khái quát một cách toàn diện, sâu sắc về quản lý đánh giá sự phát
triển của trẻ mầm non.
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Quản lý, quản lý giáo dục
1.2.1.1. Quản lý
Trong thực tiễn thuật ngữ "quản lý" có thể hiểu là hai quá trình tích hợp
vào nhau: "Quản" là sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ thống ở trạng thái ổn định;
"Lý" là sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ thống vào thế phát triển.

10


Dưới góc độ khoa học, khái niệm QL được hiểu theo nhiều cách khác
nhau:
- Theo tác giả Harol Koontz: QL là một hoạt động thiết yếu nó bảo đảm
phối hợp những nỗ lực các nhân nhằm đạt được các mục đích, mục tiêu của tổ
chức. Mục tiêu của QL là hình thành một môi trường mà trong đó con người có
thể đạt được các mục đích của mình với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất
mãn cá nhân ít nhất [12].


thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ
trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành Giáo dục" (ở cấp vĩ mô) [16].
"QLGD là những tác động của chủ thể QL vào quá trình giáo dục (được
tiến hành bởi tập thể GV và HS, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội)
nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách HS theo mục tiêu đào tạo
của nhà trường (ở cấp vi mô) [16].
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc:“QLGD là quá
trình đạt tới mục tiêu trên cơ sở thực hiện có ý thức và hợp quy luật các chức
năng kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra” [5].
QLGD được tiếp cận dưới hai góc độ:
Ở góc độ vĩ mô: Chủ thể QLGD là hệ thống các cơ quan QLGD trong hệ
thống GD quốc dân, đối tượng của QL là hệ thống GD quốc dân và hệ thống
QL, mục tiêu của QL là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân
tài cho đất nước.
Ở góc độ vi mô: Chủ thể QLGD là chủ thể QL nhà trường (Hiệu trưởng,
giám đốc cơ sở GD), đối tượng của QL là các quá trình dạy học, quá trình giáo
dục và các thành tố tham gia vào các quá trình đó (GV, HS-SV, các lực lượng
khác, cơ sở vật chất, tài chính, ...)
QL nhà trường là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy
luật của chủ thể QL nhà trường làm cho nhà trường vận hành theo đường lối,
quan điểm giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường Việt
Nam, góp phần thực hiện mục tiêu chung của giáo dục là hình thành, phát triển
nhân cách người học theo yêu cầu của xã hội.
1.2.2. Đánh giá và đánh giá sự phát triển của trẻ mầm non
1.2.2.1. Đánh giá
Đánh giá là hoạt động của con người nhằm phán xét về một hay nhiều
đặc điểm của sự vật, hiện tượng và con người theo những quan niệm và chuẩn
mực nhất định. Trong giáo dục, đánh giá là bộ phận hợp thành rất quan trọng,
một