Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
MỤC LỤC
TT
I
I.1
I.2
I.3
I.4
I.5
II
II.1
II.2
a.
b.
c.
d.
e.
II.3
a.
b.
c.
d.
e.
II.4
III
III.1
III.2
Kết luận
Kiến nghị
Đối với phòng Giáo Dục.
TRANG
2
2
3
4
4
4
4
4
4
4
6
6
7
8
8
8
9
15
15
15
16
17
17
17
17
phải tự suy nghĩ để tìm tòi ra biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái
cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi.
Làm quen chữ cái, chữ viết theo quan điểm tích hợp trong đổi mới phương pháp
giáo dục mầm non phải được tiến hành một cách tự nhiên, bắt đầu từ những hoạt
Người thực hiện. 2 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
động gần gũi và có ý nghĩa đối với trẻ. Để dạy trẻ làm quen với chữ cái, chữ viết, cần
có sự thay đổi cách tổ chức các hoạt động trong môi trường chữ cái chữ viết và ngôn
ngữ nói một cách phong phú.
Bản thân tôi là một giáo viên được nhà trường phân công chăm sóc và dạy trẻ 5
tuổi. Qua những năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen với chữ cái
không phải là một việc dễ làm, cần đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khó biết
vận dụng và linh họat, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy đủ kiến
thức của môn học, để từ đó trẻ tập trung chú ý và thực sự hứng thú họat động.
Được sự chỉ đạo tiếp tục thực hiện chuyên đề làm quen chữ cái của BộSở và
phòng giáo dục và tham khảo tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc giáo
dục trẻ Mầm Non 5 tuổi theo hướng đổi mới. Cùng với các tiết dạy mẫu do phòng
giáo dục tổ chức. Tôi càng thấy rõ hoạt động làm quen chữ cái có vị trí quan trọng
trong việc giáo dục trẻ phát triển toàn diện. Do đó, để dạy tốt hoạt động này giáo viên
phải đạt được những mục tiêu như:
Nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái,
chữ viết.
Biết thiết kế và tổ chức các hoạt động làm quen với chữ cái theo chủ đề để
phát triển các kỹ năng cần thiết chuẩn bị cho việc đọc, tô viết chữ cái trước khi vào
học lớp một.
I.4. Giới hạn vi nghiên cứu.
Học sinh trường Mẫu giáo Họa Mi, Xã Quảng Điền.
I.5. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp trực quan.
Phương pháp đàm thoại.
Phương pháp dùng lời.
Người thực hiện. 4 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
Phương pháp thực hành luyện tập.Phương pháp sử dụng trò chơi.
II. Nội dung.
II.1 Cơ sở lý luận.
Để chuẩn bị tâm thế cho trẻ 5 tuổi bước vào lớp 1 được tốt , ngoài việc giáo dục
cho trẻ phát triển toàn diện về 5 mặt thì việc chuẩn bị cho trẻ làm quen với chữ cái rất
quan trọng hổ trợ cho môn tiếng việt sau này. Nên tôi đã mạnh dạn đóng góp một số
biện pháp của mình vào, để nâng cao chất lượng môn làm quen chữ cái và chữ viết
cho trẻ 5 tuổi.
Làm quen chữ cái theo quan điểm tích hợp trong đổi mới phương pháp giáo dục
mầm non phải được tiến hành một cách tự nhiên, bắt đầu từ những hoạt động gần gũi
và có ý nghĩa đối với trẻ. Để dạy trẻ làm quen với chữ cái, cần có sự thay đổi cách tổ
chức các hoạt động trong môi trường chữ cái và ngôn ngữ nói một cách phong phú.
II.2. Thực trạng
a/ Thuận lợi, Khó khăn:
* Thuận lợi
Được BGH nhà trường mua sắm cho một số trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho
hoạt động, phòng học thoáng mát, có đủ ánh sáng cho trẻ hoạt động.
chuyên đề "Làm quen chữ cái". Bên cạnh đó phụ huynh ở trường tôi nghề nghiệp
chính chủ yếu là làm
nông nghiệp nên không ít phụ huynh chưa nhận thức được hết tầm quan trọng của
độ tuổi mẫu giáo. Còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này. Cho con nghỉ học còn tuỳ
tiện, đi
muộn về sớm, chưa chịu khó dạy thêm cho con ở nhà. Một số phụ huynh lại nôn
nóng trong việc học chữ của con em mình nên đã dạy trước tập viết dẫn đến việc
tiếp thu bài của tiết học không đồng đều, còn khi viết do phụ huynh dạy trước ở
nhà nên viết sai nét chữ, phát âm còn chưa chính xác một vài chữ cho trẻ.
Người thực hiện. 6 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
Ví dụ : Như chữ b (bờ) thì phụ huynh tập trẻ phát âm là chữ (bê), hay chữ
c(cờ) thì phát âm thành chữ (xê)…
Những thực trạng trên gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của cô và
khả năng tiếp thu của trẻ đó là sự bất cập giữa gia đình và nhà trường
Số trẻ quá đông so với quy định, dẫn đến không đủ đồ dùng cho trẻ hoạt động.
Đứng trước tình hình như vậy, bản thân tôi còn buâng khuâng lo lắng và suy
nghĩ, tìm ra biện pháp để nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái có hiệu quả
hơn.
b. Thành công và hạn chế.
* Thành công:
Cô nắm vững phương pháp dạy môn làm quen chữ cái.
Cháu nhận biết được chữ cái nhanh và cháu hứng thú hoạt động tích cực, phát âm
chuẩn.
* Hạn chế:
Nội dung
Tốt
Trẻ nhận biết và phát 5/35trẻ
Khá
10/35trẻ
TB
15/35trẻ
âm đúng
29%
43%
14%
Trẻ nhận biết từ và
tiếng
10/3529%
3/358%
5/3514%
17/35 49%
Trẻ cầm vở, để vở,
sách, mở sách ra
5/3514%
8/3523%
1 7/35 49%
xem và quy trình đọc
e. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
Nhằm xây dựng phong trao
̀ “Xây dựng trương hoc thân thiênhoc sinh tich
̀
̣
̣
̣
́
cực” giáo viên dạy đưa lồng ghép chữ cái, chữ viết vào các hoạt động, chữ cái sẽ gắn
với việc học sau này trẻ dể dàng bước vào nền tảng kiến thức ban đầu cho trẻ.
Làm quen chữ cái và chữ viết cho trẻ mầm non là nhằm giúp trẻ chuẩn bị kiến
thức đầu tiên để vào lớp 1 phổ thông nhằm giúp trẻ nhận biết 29 chữ cái, luyện cách
phát âm
chuẩn, hoàn thiện tiếng mẹ đẻ, hoàn thiện bộ máy phát âm, phát triển nhân cách của
trẻ, giúp trẻ hứng thú tham gia vào các giờ học và làm nền tảng cho việc học tập sau
này.
Vì trẻ đa số là con em dân lao động , nên đa số phụ huynh của trẻ nghĩ theo cách
của mình rằng đi học là phải biết viết thật nhiều chữ chứ họ không nghĩ rằng tâm lý
của trẻ là vừa chơi vừa học “học mà chơi , chơi mà học” và trẻ chỉ làm quen và ở lứa
tuổi trẻ và chương trình giáo dục mầm non chỉ cho phép trẻ chỉ thuộc 29 chữ cái và
Việc ứng dụng công nghệ thông tin
Cho trẻ làm quen chữ cái, chữ viết ở mọi lúc, mọi nơi, trong các hoạt động hằng
ngày của trẻ
Phối hợp với phụ huynh
Phương pháp kiểm tra đánh giá các hoạt động của trẻ.
Phương pháp Gây hứng thú phần tổ chức trò chơi chữ cái cho trẻ:
* Biện pháp 1:Tạo môi trường chữ cái trong lớp.
Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt, hấp dẫn là gây được sự chú ý
của trẻ. Vì thế, việc tạo môi trường "Làm quen chữ cái" trong lớp học rất cần thiết
để làm nổi bật bộ môn và chuyên đề. Hàng ngày vào những lúc vui chơi hay rãnh
rỗi tôi và trẻ thường cắt dán chữ cái, các loại quả hay con vật để trang trí gọi theo
Người thực hiện. 10 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
chủ đề. Tranh ảnh trang trí có màu sắc đẹp, hình ảnh rõ ràng, có nội dung giáo dục tốt
và theo chủ đề, dưới mỗi bức tranh đều có chữ viết kèm theo. Việc trang trí vừa làm
đẹp cho phòng học vừa tạo cho trẻ có điều kiện quan sát, nhận xét tranh ảnh, được
làm quen với chữ cái ở tranh.
Tạo góc học tập mới hấp dẫn trẻ. Ở góc học tập tôi luôn thay đổi, học xong
chữ cái nào tôi viết 3 kiểu chữ (viết thường, in thường, in hoa) treo ở góc học tập để
trẻ thường xuyên được củng cố lại.
Giờ hoạt động ngoài trời cô cho trẻ ôn bài cũ, làm quen bài mới cô chuẩn bị
tranh
có các từ chứa các chữ cái đã học.
Giờ chơi hoạt động góc cô tổ chức cho trẻ chơi góc học tập tô nói chữ cái…. Nói
* Biện pháp 3: Về nội dung phương pháp
Muốn cho trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái chữ viết theo phương pháp mới,
điều trước tiên giáo viên phải nắm vững được nội dung, phương pháp, đổi mới
phương pháp theo chương trình giáo dục mầm non mới. Do vậy, những tiết thao giảng
hoạt động
làm quen chữ cái nhằm để giúp giáo viên nắm vững phương pháp dạy.
Trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau. Với phương pháp lấy trẻ làm trung tâm, trẻ được
trãi nghiệm không gò ép trẻ làm cho giờ học đạt hiệu quả cao. Tôi thường tổ chức
nhiều trò chơi mới để gây hứng thú cho trẻ.
Tôi có kế hoạch làm thêm nhiều đồ dùng, đồ chơi để phục vụ cho chuyên đề
làm quen chữ cái chữ viết như: mỗi cháu có một bộ chữ cái rôky, bộ thẻ lô tô có từ
kèm theo tập trung ở các góc học tập cho trẻ xem, tìm hiểu và tập ghép các chữ thành
Người thực hiện. 12 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
từ, các nét thành chữ. Ngoài ra, còn có các vật liệu: đất nặn, dây mềm, xốp…để trẻ
tạo chữ. Cho trẻ học mọi lúc mọi nơi để phát huy tính sáng tạo của trẻ…
* Biện pháp 4: ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy
Muốn thực hiện được ứng dụng công nghệ thông tin trong việc chăm sóc giáo
dục trẻ thì trước tiên giáo viên phải biết sử dụng máy tính đê ̉ ưng dung cac phân mêm
́
̣
́
̀
̀
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
Hoạt động thể dục: Đối với hoạt động thể dục giáo viên cũng có thể lồng ghép
tích hợp chữ cái nhằm cũng cố, luyện phát âm các chữ cái vừa học.
Ví dụ: Hoạt động: Bật xa 45cm
Tôi viết các chữ i,t,c trên sàn, cách nhau 45cm., cho trẻ bật vào các chữ cái viết
trên sàn từ chữ cái này sang chữ cái kia, đến chữ nào phát âm chữ đó.
Trong giờ hoạt động ngoài trời cho trẻ đọc thơ ca, hò vè luyện phát âm cho trẻ.
Ví dụ: Luyện phát âm r, n, l tôi cho cháu đọc bài đồng dao: "Rồng rắn”Trò chơi “chìm
nổi” Trò chơi “lên bờ xuống biển”….
Ví dụ: Con hãy tìm tên bạn có chữ cái đầu là L, H…Hay để cho trẻ có thể biết tên
mình là có chữ cái gì.Bằng cách tôi chụp hình trẻ và dán lên bảng dưới hình của trẻ tôi
viết tên trẻ để trẻ quan sát.
Ngoài việc dạy trẻ ở hoạt động làm quen chữ cái thông qua các hoạt động khác
như khám phá khoa học: cho trẻ đọc từ dưới tranh, gọi tên các con vật, đồ vật…nhằm
phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Hoạt động văn học: Cho cháu luyện đọc từ khó và đọc thơ theo đúng quy
trình.đặt tên cho nhân vật, điền chữ cái còn thiếu vào tên các nhân vật trong chuyện.
Hoạt động vui chơi: Thông qua việc “học mà chơi, chơi mà học”. Vì vậy, trong
giờ hoạt động góc tôi cũng lồng ghép chữ cái vào một cách nhẹ nhàng. Cho trẻ tô chữ,
xếp chữ.
Ví dụ: Chơi ở góc học tập thì tôi cho trẻ tô chữ in mờ rồi tô chữ in rỗng, hay
chơi góc dạy học thì tôi chọn cháu nào nhanh nhẹn đóng vai cô giáo và dạy trẻ học
chữ cái và tôi chọn những cháu còn yếu chưa thuộc chữ cái thì đóng vai học sinh….
* Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh
Người thực hiện. 14 Dương Thị Kim
Hiền.
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
Tôi chia ra từng nhóm chữ theo từng thời kỳ và kiểm tra đánh giá thời kỳ đó trẻ
đã thuộc nhóm chữ đó chưa để có biện pháp ôn luyện cho trẻ.
VD: Như nhóm chữ có nét cong tròn và nét thẳng như chữ “a,ă,â,d,đ”,Chữ “b,q,p”
chữ “u,ư,n.m”….tôi sẽ cho đi cùng một nhóm để trẻ dể phân biệt.
Còn những trẻ nào hay quên chữ nào nhất thì tôi lấy chữ đó làm kí hiệu cho sách
học hằng ngày của trẻ, vì sách là hầu như trẻ được tiếp xúc gần hết các buổi trong
tuần nên trẻ sẽ dễ dàng nhớ nhanh hơn.
VD: Như cháu Lan cháu hay quên chữ d thì tôi sẽ lấy chữ d dán vào bìa sách học
của cháu và khi học tôi cho cháu đi lấy sách của mình thì trẻ sẽ tìm quyển sách nào có
chữ d là cháu biết đó là sách của mình và trẻ sẽ nhanh nhớ và sẽ in sâu chữ cái đó vào
trong đầu của mình một cách dể dàng và nhanh hơn, và cô cũng dể kiểm tra và đánh
giá trẻ tiện lợi.
* Biện pháp 8: Phương pháp tổ chức trò chơi chữ cái cho trẻ.
Môn học làm quen chữ cái rất quan trọng về phương pháp thì không thể thiếu
được phần tổ chức trò chơi luyện tập cho trẻ, Trò chơi chữ cái chính là công cụ để ôn
luyện cho trẻ nhằm giúp trẻ cuảng cố kiến thức vừa học và ghi nhớ sâu hơn kiến thức
qua trò chơi
trẻ có cảm giác thoải mái nhưng dể hiểu. Chính vì vậy tôi luôn tìm tòi những trò chơi
động tĩnh xen kẽ lẫn nhau để tạo cho trẻ thoải mái chống mệt mỏi.
Ví dụ: Cô đọc câu đố về quả mít (Chứa chữ m) kết hợp với gõ phách tre cho cháu
trả lời sau đó cháu đưa phách tre có chữ m lên và đọc làm cho tiết học sinh động hơn..
Nhưng đối với trẻ thay đổi trò chơi vẫn chưa đủ mà trẻ còn cần những lời nói
dịu dàng, truyền cảm của cô. Chính vì vậy khi tổ chức các trò chơi cô phải nhẹ nhàng,
gần gũi với trẻ, đôi khi pha chút vẻ bí mật cộng với động tác tay của cô sẽ gây được
hứng thú
tiếp xúc và làm quen với các hoạt động không áp đặt trẻ.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp.
Người thực hiện. 17 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
Sự liên kết giữa các giải pháp, biện pháp phải liên quan mật thiết với nhau.
VD: Cô tạo môi trường chữ phải phù hợp theo từng chủ đề và phải phù hợp với
phương pháp thực hiện phải có khoa học có tính lôgic với nhau….
Đối với trẻ mầm non cháu cũng rất dể nhớ nhưng lại mau quên, nếu không được
tập luyện thường xuyên và ôn luyện kỹ cháu sẽ quên ngay, nên cô phải có những biện
pháp sát thực, lên kế hoạch giáo dục trẻ kết hợp với huynh cùng quan tâm đến trẻ vừa
học
ở lớp và về nhà phụ huynh dành thêm thời gian kiểm tra cháu ở nhà để cùng nhau giúp
trẻ tiến bộ hơn và trẻ sẽ in sâu kiến thức vào bộ nhớ của trẻ
Các giải pháp, biện pháp cô đưa ra trẻ phải hiểu và thực hiện được một cách dể
dàng thoải mái không gây áp đặt và thu hút sự hứng thú ham học đối với trẻ .
e. Kết quả khảo nghiệm,giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
Kết quả khảo nghiệm cuối năm.
Nội dung
Tốt
Trẻ nhận biết và 15/3543%
Khá
15/3543%
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
Trẻ hứng thú tích 25/3571%
10/3529%
0
0
15/3543%
0
0
cực tham gia hoạt
động làm quen chữ
viết
20/3557%
Biết cách cầm sách,
mở sách ra xem và quy
trình đọc
* Giá trị khoa học:
* Đối với giáo viên:
Qua những nội dung và cách thức thực hiện đề tài tôi đã thấy được giá trị của
kết quả nghiên cứu .Tất cả giáo viên ở tổ khối lá nói chung và tôi nói riêng đều được
nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động làm quen chữ cái. Đặc biệt là đã nắm
đã phát
âm đúng với những chữ cái nhanh, nhớ lâu.Và nắm được 29 chữ cái,cầm mở sách
thành thạo và nhanh nhẹn hơn
* Đối với phụ huynh:
Những năm chưa sử dụng các biện pháp phối hợp với phụ huynh quan tâm đến
con em mình thì đồ dùng cũng như việc học của trẻ chưa đạt. Nhưng từ khi phối hợp
với phụ huynh cùng giáo dục trẻ , thường xuyên trao đổi về tình hình học tập của trẻ
đặc biệt là môn “làm quen chữ cái” thì thấy sự học tập của trẻ phát triển rõ rệt, phụ
huynh hiểu được về tâm lý của trẻ và xem lại cách phát âm của mình để dạy cho con
em mình tốt hơn, không bắt trẻ phải viết nhiều như trước nữa đó cũng là một phần
Người thực hiện. 20 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
tạo cho cô giáo một điểm tựa tốt để giáo dục và dạy trẻ tốt hơn về bộ môn làm quen
với chữ cái.
III/ Kết luận, kiến nghị.
III.1/Kết luận
Bộ môn làm quen với chữ cái là một trong những môn học rất cần thiết và quan
trọng đối với trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi. Qua việc vận dụng một số trò chơi gây hứng thú
cho trẻ 5 6 tuổi làm quen với chữ cái có tác dụng rất lớn đối với trẻ.
Thực hiện tốt việc cho trẻ " làm quen với chữ cái " giúp trẻ mầm non phát triển
tốt về mặt ngôn ngữ nói và viết, từ đó trẻ sẽ phát triển tốt các mặt khác từng bước
thực hiện được môi trường giáo dục đề ra, giúp trẻ 5 tuổi chuẩn bị vào trường phổ
thông.
Cho trẻ làm quen chữ cái là một hoạt động vô cùng quan trọng đối với trẻ mẫu
nhàm chán như trước đây nữa không gò ép trẻ.
Với phương pháp “lấy trẻ làm trung tâm” trẻ được khám phá, trãi nghiệm dễ
dàng gây hứng thú cho trẻ.
Việc lồng ghép tích hợp, cho trẻ làm quen chữ cái ở mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ
nâng cao hiệu quả học tập.
III.2. Kiến nghị:
* Đối với phòng giáo dục
Quan tâm hơn nữa về cơ sở vật chất, để tạo điều kiện cho trường, lớp được
khang trang và sạch đẹp hơn.
* Đối với Ban giám hiệu nhà trường
Tạo điều kiện trong việc làm đồ dùng dạy học cho trẻ, tham mưu với các cấp
cho các lớp ở phân hiệu có sân chơi trồng nhiều cây xanh bóng mát để tạo cho trẻ môi
trường hoạt động, học tập tốt hơn.
Người thực hiện. 22 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
Trên đây là một số kinh nghiệm đã rút ra được qua sự nghiên cứu của tôi vậy rất
mong sự góp ý của hội đồng khoa học tôi xin chân thành cảm ơn.
Quảng điền, ngày 20 tháng 03 năm 2015
Người viết
Dương Thị Kim Hiền
Người thực hiện. 24 Dương Thị Kim
Hiền.
Skkn: Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ MG 5 6 tuổi.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
Tên tài liệu
1
Sách hướng dẫn chăm sóc trẻ 5 tuổi theo Lê thị Ánh Tuyết Phạm
chương trình đổi mới.
2
Tác giả
Mai Chi
Các bài viết về tâm lý trẻ 5 tuổi trên Qua góp ý của bà Trần
mạng. qua bài “ Có nên dạy trẻ ở tuổi thị Tâm Đan và các nhà
mầm non tập viết”
3
4
5
Copyright: Tài liệu đại học ©