1
1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
-----o0o-----
NGUYỄN THỊ LAN ANH
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI
CÔNG TY TNHH NHỰA ĐƯỜNG PETROLIMEX
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
1
2
2
HÀ NỘI, NĂM 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
-----o0o-----
NGUYỄN THỊ LAN ANH
TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI
CÔNG TY TNHH NHỰA ĐƯỜNG PETROLIMEX
Chuyên ngành : Kế Toán
5
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu và làm đề tài tôi đã nhận được sự quan tâm, hướng
dẫn giúp đỡ của nhiều tập thể trong và ngoài trường.
Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô giáo Trường Đại học
Thương Mại, xin chân thành cảm ơn đến Ban Giám đốc, Ban Tài chính - Kế toán,
các anh (chị) trong Công ty TNHH Nhựa đường Petrolimex đã nhiệt tình giúp đỡ và
tạo điều kiện cho tôi hoàn thành đề tài một cách tốt nhất.
Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo TS.Đặng Văn LươngNgười trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn và giúp đỡ tôi tận tình trong suốt
thời gian nghiên cứu đề tài.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn các anh (chị), bạn bè đã tạo điều kiện và
khích lệ tôi hoàn thành luận văn này.
Hà Nội ,ngày 27 tháng 05 năm 2017
Tác giả
Nguyễn Thị Lan Anh
MỤC LỤC
SƠ ĐỒ
6
7
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
nghiệp. Vì vậy, việc tổ chức hợp lý công tác kế toán tại các doanh nghiệp hiện nay
là vô cùng cần thiết, đáp ứng nhu cầu quản lý, nhu cầu sử dụng thông tin của các
đối tượng có liên quan.
Mặc dù Bộ tài chính đã ban hành hệ thống chuẩn mực kế toán, các thông tư và
các chế độ kế toán áp dụng cho từng loại hình doanh nghiệp song trong thực tiễn tổ
chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp nói chung và tại Công ty TNHH Nhựa
đường petrolimex nói riêng còn nhiều bất cập dẫn đến khó khăn cho công tác quản
lý của bản thân doanh nghiệp cũng như các cơ quan quản lý của Nhà nước nói riêng
và người sử dụng thông tin ngoài doanh nghiệp nói chung. Để thực hiện được
nhiệm vụ của mình trước những yêu cầu khắt khe của nền kinh tế thị trường, tổ
chức công tác kế toán tại Công ty cần phải được cải tiến ,thay đổi để phù hợp với
bản thân doanh nghiệp .
Nhận thức được tầm quan trọng của việc tổ chức công tác kế toán tại doanh
nghiệp và trong thời gian tìm hiểu thực trạng kế toán tại Công ty TNHH Nhựa
đường petrolimex tác giả luận văn đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Tổ chức công
tác kế toán tại Công ty TNHH Nhựa đường Petrolimex”.
2. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài.
Trong thời gian qua, ở Việt Nam đã có một số đề tài khoa học, luận văn thạc
sỹ, luận án tiến sỹ, các bài viết trên các tạp chí chuyên ngành nghiên cứu về tổ chức
công tác kế toán.
Công trình “ Tổ chức công tác kế toán tại các công ty chứng khoán trên địa
bàn Hà Nội” – năm 2011 của tác giả Trần Hồng Thắng (Đại học thương mại). Qua
nghiên cứu thực trạng tổ chức công tác kế toán ở các công ty chứng khoán trên địa
bàn Hà Nội, tác giả làm rõ các ưu, nhược điểm của tổ chức công tác kế toán từ đó
nêu ra phương hướng và mạnh dạn đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức
công tác kế toán tại các công ty chứng khoán trên địa bàn Hà Nội ở góc độ của kế
toán tài chính và kế toán quản trị. Bên cạnh đó, cũng làm rõ các giải pháp, các dự
báo triển vọng về tổ chức công tác kế toán tại các công ty chứng khoán trên điạ bàn
10
loại chi phí, phân tích chi phí hỗn hợp, xác định giá các dịch vụ trọn gói trên cơ sở
phân tích mối quan hệ chi phí – khối lượng – lợi nhuận; phân bổ các chi phí liên
quan hai loại hình hoạt động thụ hưởng và dịch vụ.
Công trình “Tổ chức công tác kế toán ở các tập đoàn kinh tế Việt Nam theo
mô hình công ty mẹ - công ty con” của nghiên cứu sinh Nguyễn Tuấn Anh - Học
viện Tài chính, tác giả kiến nghị với Nhà nước cũng như các tập đoàn kinh tế Việt
Nam những điều kiện để thực hiện các giải pháp cho việc tổ chức công tác kế toán
tại các Tập đoàn kinh tế Việt Nam.
Ngoài ra còn rất nhiều bài nghiên cứu của các tác giả khác như: “ Tổ chức
công tác kế toán trong điều kiện ứng dụng CNTT” của tác giả Nguyễn Đăng Huy
đăng trên Tạp chí Kế toán số 2 trang 24-27 năm 2010; “Tổ chức công tác kế toán
với tổ chức bộ máy kế toán trong các tập đoàn kinh tế Việt Nam” của tác giả TS.
Thái Bá Công đăng trên Tạp chí nghiên cứu tài chính kế toán 2013 số 6 trang 66;
“Mô hình Công ty mẹ - Công ty con” theo KH&HTQT tổng hợp ngày 19/09/2013
trên trang web: http://www.vinanren.vn; “Công tác kế toán theo mô hình Công ty
mẹ - Công ty con ở Việt Nam và thế giới ”của Nguyễn Thu Hương trên trang web:
http://web.kiemtoannn.gov.vn ;…
Tất cả các đề tài đã đưa ra hệ thống lý luận chung về công tác kế toán tại
đơn vị, làm rõ thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các doanh nghiệp đó thông
qua việc phân tích, đánh giá theo từng nội dung với các số liệu minh chứng có
nguồn gốc rõ ràng. Các đề tài cũng đã đánh giá những kết quả đã đạt được,
những hạn chế và chỉ rõ nguyên nhân của những hạn chế trong tổ chức công tác
kế toán tại các doanh nghiệp từ đó kiến nghị các giải pháp giúp các doanh nghiệp
hoàn thiện tổ chức công tác kế toán. Nhưng trong quá trình nghiên cứu và khảo
sát thực tế tại đơn vị, tác giả nhận thấy mỗi một doanh nghiệp đều có cách thức tổ
chức công tác kế toán khác nhau nên không thể áp dụng kinh nghiệm của doanh
Petrolimex có đáp ứng được yêu cầu quản lý hiện tại và thách thức trong tương lai?
12
Thứ ba: Cần có những giải pháp và điều kiện gì để hoàn thiện tổ chức công tác
kế toán tại Công ty TNHH Nhựa đường Petrolimex nhằm nâng cao chất lượng của
thông tin kế toán đáp ứng được yêu cầu quản lý trong doanh nghiệp.
5. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu đề tài
5.1. Đối tượng nghiên cứu:
Lý luận chung về tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp và thực trạng tổ
chức công tác kế toán tại Công ty TNHH Nhựa đường Petrolimex.
5.2 Phạm vi nghiên cứu:
Về không gian, thời gian nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu tổ chức công
tác kế toán tài chính tại Công ty TNHH Nhựa đường petrolimex; thông tin, số liệu
minh họa được trích dẫn trong 2 năm gần đây.
Về nội dung nghiên cứu: Tác giả chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng tổ chức
công tác kế toán tài chính tại Công ty TNHH Nhựa đường Petrolimex mà không đi
sâu vào kế toán các phần hành , kế toán quản trị tại Công ty.
Do điều kiện và thời gian nghiên cứu đè tài nên tác giả cũng không đi sâu vào
nghiên cứu kế toán tại các Chi nhánh, Nhà máy.
6. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thu thập tài liệu
Được thực hiện qua nhiều kênh thông tin khác nhau như: các giáo trình
chuyên ngành, thông tư, nghị định, chế độ kế toán, Luật kế toán, tham khảo các
công trình nghiên cứu khoa học, bài viết liên quan đến đề tài nghiên cứu, tra cứu
thông tin công ty qua mạng internet và các tài liệu liên quan đến doanh nghiệp...
Việc sử dụng phương pháp này giúp tác giả có mẫu điều tra và các kết luận rút ra từ
phân tích dữ liệu đảm bảo độ khách quan cần thiết.
- Phương pháp khảo sát
coi là kênh thu thập thông tin nhanh, đa dạng. Tuy nhiên cũng cần lựa chọn nhưng
thông tin có ích và đáng tin cậy để đưa vào luận văn.
- Phương pháp phân tích dữ liệu:
Phương pháp phân tích dữ liệu là phép biện chứng duy vật lịch sử. Từ các
thông tin thu được, thông qua các phương pháp thu thập dữ liệu xử lý có nguyên tắc
như phương pháp logic, phương pháp tổng hợp, phương pháp phân tích ... và
phương pháp kỹ thuật cụ thể như phương pháp so sánh, phương pháp đối chiếu,
phương pháp phân tích nội dung, cà cá kỹ thuật của thống kê dựa vào phần mềm xử
lý văn bản MicrosoftOffice (Word và Excel) để nguyên cứu thực trạng tổ chức công
tác kế toán tại Công ty TNHH Nhựa đường Petrolimex. Từ đó, nghiên cứu giải pháp
nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Công ty TNHH Nhựa đường
Petrolimex cho phù hợp với quy định và các điều kiện thực tế tại doanh nghiệp. Các
phương pháp này tương đối hiệu quả, phù hợp với yêu cầu của mục tiêu nghiên cứu.
7. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
Thông qua nghiên cứu, đề tài có ý nghĩa cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn.
Về mặt lý luận: Đề tài nghiên cứu góp phần hệ thống hoá những vấn đề lý luận
cơ bản về tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.
Về mặt thực tiễn: Căn cứ vào đặc điểm hoạt động kế toán trong các doanh
nghiệp sản xuất kinh doanh và những tồn tại trong công tác kế toán tại Công ty
TNHH Nhựa đường petrolimex, đề tài đưa ra các giải pháp nhằm khắc phục những
bất cập trong tổ chức công tác kế toán tại Công ty sẽ góp phần nâng cao hiệu quả
của tổ chức công tác kế toán, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời đầy đủ phục vụ
công tác quản
15
CHƯƠNG I. NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC
KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP
1.1.
16
Theo Luật kế toán Việt Nam (Bộ Tài chính – 2003), "Tổ chức công tác kế toán
là sự kết hợp giữa các quá trình phân chia các phần hành kế toán với tổ chức hoạt
động của các thành viên kế toán của doanh nghiệp, đáp ứng một cách tốt nhất yêu
cầu quản lý."
Theo giáo trình Tổ chức công tác kế toán của tác giả Đoàn Xuân Tiên (Nhà
xuất bản Thống kê, năm 2009), "Tổ chức công tác kế toán được hiểu là những mối
liên hệ giữa các yếu tố cấu thành bản chất của công tác kế toán: chứng từ kế toán,
đối ứng tài khoản, tính giá tổng hợp - cân đối kế toán."
Tại trang web: www.tapchiketoan.info, "Tổ chức công tác kế toán là một hệ
thống các yếu tố cấu thành, gồm tổ chức bộ máy kế toán, tổ chức các phương pháp
và kỹ thuật hạch toán kế toán, tổ chức thực hiện các chính sách kinh tế tài chính và
kế toán cùng với mối liên hệ và sự tác động giữa các yếu tố đó nhằm phát huy tối đa
chức năng của hệ thống."
Điểm chung của những định nghĩa đã nêu là đều nói lên những yếu tố cấu
thành nên tổ chức công tác kế toán, chỉ khác nhau ở mức độ chi tiết hay tổng quát.
Từ đó, tác giả đưa ra quan điểm của mình:
Tổ chức công tác kế toán: là một hệ thống các phương pháp cách thức phối
hợp sử dụng phương tiện và kỹ thuật cũng như nguồn lực của bộ máy kế toán, thể
hiện các chức năng và nhiệm vụ của kế toán, đó là: Phản ánh, đo lường, giám sát và
thông tin bằng số liệu một cách trung thực, chính xác, kịp thời. Là tổ chức việc thu
nhận hệ thống hoá và cung cấp các thông tin về hoạt động sản xuất kinh doanh ở
đơn vị kế toán nhằm phục vụ cho công tác quản lý.
1.2. Vai trò và nguyên tắc tổ chức công tác kế toán trong các doanh
nghiệp sản xuất kinh doanh.
1.2.1.Vai trò của tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp .
Hạch toán kế toán trong doanh nghiệp là công cụ quan trọng để thực hiện điều
hành, quản lý, kiểm tra, giám sát các hoạt động kinh tế tài chính của từng doanh
nghiệp nói riêng và hoạt động của toàn nền kinh tế nói chung. Để phát huy được vai
trò quan trọng đó thì các doanh nghiệp phải tổ chức công tác kế toán một cách khoa
Để thực hiện tốt những vai trò đã nêu, việc tổ chức công tác kế toán trong một
doanh nghiệp cần phải đảm bảo những nguyên tắc sau:
Thứ nhất, nguyên tắc thống nhất
18
Tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp là một loại hình tổ chức đặc thù. Hệ
thống tổ chức công tác kế toán không phải là sự lắp ghép tuỳ tiện hoặc gộp lại một
cách đơn giản các phần (đối tượng, phương pháp, mô hình, bộ máy kế toán...) mà là
sự kết hợp hữu cơ giữa chúng. Vì vậy, tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp
phải đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống kế toán giữa đối tượng và phương
pháp, hình thức và bộ máy kế toán trong đơn vị kế toán.
Tổ chức công tác kế toán còn phải đảm bảo tính thống nhất giữa kế toán và
quản lý. Doanh nghiệp là một hệ thống bao gồm nhiều bộ phận có mối quan hệ chặt
chẽ với nhau. Ngoài bộ phận kế toán, còn có các bộ phận quản lý khác như thống
kê, kế hoạch, vật tư, kỹ thuật ... Do đó, tổ chức công tác kế toán phải luôn chú ý mối
quan hệ giữa kế toán và các bộ phận khác để đảm bảo sự thống nhất trong việc tính
toán và đánh giá các chỉ tiêu kinh tế; hoặc mối liên hệ trong việc cung cấp, thu thập
và sử dụng các thông tin cũng như trong việc đối chiếu, kiểm tra số liệu kế toán với
các bộ phận khác... để đảm bảo sự ăn khớp, thống nhất với nhau. Đồng thời, tổ chức
công tác kế toán còn phải đảm bảo thống nhất với toàn hệ thống, thống nhất mô
hình tổ chức hạch toán với mô hình tổ chức kinh doanh và tổ chức quản lý. Nhờ vậy
hệ thống mới không ngừng vận động và phát triển.
Thứ hai, nguyên tắc bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc, chuẩn mực và chế độ,
luật kế toán hiện hành
Chức năng của tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp là cung cấp thông
tin kịp thời, đáng tin cậy cho người sử dụng. Nhằm tạo ra một khung pháp lý chung,
một sự hướng dẫn thống nhất, tiêu chuẩn cho công tác kế toán, Nhà nước đã ban
hành Luật kế toán, các chuẩn mực, chế độ kế toán và đòi hỏi các doanh nghiệp phải
tuân thủ. Thực hiện nguyên tắc này, khi triển khai tổ chức công tác kế toán, các
tính khoa học của tất cả các nội dung trong tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp.
1.3. Nội dung của tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp.
Nội dung cơ bản của tổ chức công tác kế toán trong Doanh nghiệp bao gồm: tổ
chức bộ máy kế toán; tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán; tổ chức vận
dụng hệ thống tài khoản kế toán; tổ chức vận dụng hình thức kế toán và tổ chức hệ
thống sổ sách kế toán; tổ chức kiểm tra kế toán; tổ chức lập và phân tích báo cáo tài
chính; tổ chức trang bị, ứng dụng các phương tiện kỹ thuật xử lý thông tin trong
công tác kế toán.
20
Để thực hiện tốt hình thức tổ chức công tác kế toán của các Doanh nghiệp ,
các đơn vị phải căn cứ vào đặc điểm tổ chức, quy mô, địa bàn hoạt động, yêu cầu
trình độ quản lý, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ kế toán, Tổ chức công
tác kế toán bao gồm những nội dung chủ yếu sau:
-
Tổ chức bộ máy kế toán
-
Tổ chức thực hiện chế độ chứng từ kế toán;
-
Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán ở doanh nghiệp;
-
Tổ chức thực hiện chế độ sổ kế toán ở doanh nghiệp;
thông tin kế toán.
Đảm bảo năng lực của nhân viên:
21
Việc đảm bảo năng lực của nhân viên cũng là vấn đề mà lãnh đạo doanh
nghiệp cần đặc biệt quan tâm vì chất lượng của công tác kế toán phụ thuộc chủ yếu
vào trình độ và khả năng thành thạo công việc của những người này. Ngoài việc
tuyển dụng những nhân viên có lòng yêu nghề và trình độ chuyên môn cao, doanh
nghiệp cần chú trọng đến công tác đào tạo và bồi dưỡng kiến thức mới cho nhân
viên để họ có thể đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao trong công việc, đồng
thời thường xuyên phổ biến những yêu cầu và qui định về đạo đức nghề nghiệp cho
nhân viên. Định kỳ, doanh nghiệp cũng nên tổ chức "luân chuyển cán bộ" để tránh
tình trạng nhân viên giải quyết công việc theo "lối mòn", điều này cũng giúp doanh
nghiệp phát hiện ra những nhân viên có thể làm tốt công việc mà trước đây họ chưa
được phân công, đồng thời tránh sự gian lận của những nhân viên có thâm niên
trong lĩnh vực họ đã và đang đảm nhiệm. Ngoài ra, luân chuyển cán bộ còn là một
giải pháp giúp doanh nghiệp đào tạo được những nhân viên có hiểu biết về toàn bộ
quy trình kế toán trong doanh nghiệp, đặc biệt là các đối tượng có thể phát triển
thành cán bộ quản lý.
Xây dựng kế hoạch công tác cho phòng kế toán.
Xây dựng kế hoạch công tác là biện pháp quan trọng đảm bảo cho việc thực
hiện các phần hành kế toán được trôi chảy, qua đó sẽ kiểm tra được tiến độ thực
hiện và điều chỉnh, phối hợp công việc một cách nhanh chóng để tăng cường
được năng suất và hiệu quả hoạt độngcủa bộ máy kế toán.
Căn cứ đặc điểm tổ chức, quy mô và địa điểm hoạt động sản xuất kinh doanh,
tình hình phân cấp quản lý tài chính, khối lượng, tính chất và mức độ phức tạp của
Bộ phận
kế toán
Bộ phận
kế toán
Bộ phận
kế toán
Bộ phận
kế toán
Kế toán tại các đơn vị thành viên
Sơ đồ 1.1: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán ở doanh nghiệp áp dụng hình thức
tổ chức công tác kế toán tập trung
Mô hình này có ưu điểm là đảm bảo sự lãnh đạo thống nhất, tập trung cao đối
với công tác kế toán, tập trung thông tin phục vụ quản lý toàn doanh nghiệp, thuận
tiện cho việc lập báo cáo kế toán và kiểm tra kế toán, đồng thời cũng thuận lợi cho
việc tổ chức bộ máy kế toán, phân công và chuyên môn hoá nhân viên kế toán và áp
dụng phương tiện, kỹ thuật, công nghệ vào công việc kế toán. Mô hình này thường
tồn tại trong những doanh nghiệp có tổ chức các doanh nghiệp thành viên trực thuộc
hoàn toàn, không có sự phân tán quyền lực quản lý hoạt động kinh doanh cũng như
hoạt động tài chính; thích hợp với những doanh nghiệp hoạt động kinh doanh tập
23
trung về không gian và mặt bằng kinh doanh, có kỹ thuật xử lý thông tin hiện đại
nhanh chóng. Đối với các doanh nghiệp có địa bàn hoạt động rộng, phân tán, trình
độ trang thiết bị, kỹ thuật xử lý, cung cấp thông tin không cao thì không nên áp
chậm trễ, sự chỉ đạo, kiểm soát của kế toán trưởng cấp trên và lãnh đạo doanh
nghiệp đối với toàn bộ doanh nghiệp có thể bị hạn chế và trường hợp thiếu những
24
điều kiện tiền đề mà doanh nghiệp vẫn áp dụng mô hình này sẽ dẫn đến làm yếu đi
bộ máy quản lý doanh nghiệp, làm trì trệ thêm cho quá trình hạch toán, thông tin và
kiểm tra.
Tổng công ty
Kế toán trưởng
Bộ phận kế toán hoạt động kinh tế tài chính ở đơn vị cấpBộtrên
phận kế toán tổng hợp
Bộ phận kế toán kiểm toán
Kế toán trưởng tại các đơn vị thành viên
Kế toán bộ phận Kế toán bộ phận Kế toán bộ phận
Kế toán bộ phận Kế toán bộ phận Kế toán bộ phận
Sơ đồ 1.2: Sơ đồ mô hình thức tổ chức bộ máy kế toán ở các doanh nghiệp áp
dụng hình thức kế toán phân tán:
c, Hình thức tổ chức bộ Kế
máy
hỗn
hợp vừa
toánkếtạitoán
các đơn
cũng có bộ phận kế toán hoàn chỉnh giống như phòng kế toán của Tổng công ty, tiến
hành thu nhận, xử lý các chứng từ liên quan đến toàn bộ hoạt động kinh tế tài chính
của đơn vị mình, cuối kỳ tổng hợp, lập báo cáo kế toán gửi lên phòng kế toán của
Tổng công ty.
Hình thức này cũng hạn chế được nhất định của hình thức kế toán tập trung,
và của hình thức kế toán phân tán, tạo điều kiện tăng cường công tác kế toán ở các
đơn vị thành viên hạch toán độc lập, cũng như toàn Tổng công ty, phù hợp với việc
phân công kế toán và phân cấp quản lý kinh tế - tài chính.
Copyright: Tài liệu đại học ©