Một vài biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
A/. Lý do chọn đề tài :
1/. Cơ sở lý luận :
Tiếng Việt có lịch sử phát triển hàng nghìn năm nay, và càng ngày càng tỏ
rõ khả năng lớn lao của nó trong việc đảm nhiệm những chức năng xã hội trọng
đại. Nó có địa vị xứng đáng chẳng những trong cuộc sống xã hội ở trong nước
mà cả trên trường Quốc tế.
Để bảo vệ và phát huy hơn nữa những phẩm chất, ưa thế và tác dụng, hiệu
quả của tiếng Việt, một vấn đề đã được đặt ra từ lâu là phải giữ gìn sự trong
sáng của Tiếng Việt, sự giàu đẹp phong phú của nó, và làm cho nó ngày càng trở
thành ngôn ngữ hùng mạnh.
Từ xa xưa, dân tộc ta đã từng có truyền thống quý trọng tiếng mẹ đẻ của
mình và ý thức đề cao cái hay, cái đẹp trong lời ăn tiếng nói. Những phẩm chất
cao đẹp trong lời nói được đánh giá như là những tiêu chuẩn thẩm mỹ, đồng thời
như là giá trị đạo đức của con người; Quý trọng và bảo vệ tiếng nói dân tộc đã
trở thành một tư tưởng có tính chất chính thống. Đảng và Nhà nước ta đã kế
thừa và phát huy tư tưởng có tính chất truyền thống của dân tộc về việc giữ gìn
sự trong sáng của tiếng Việt, đã thường xuyên quan tâm đến việc chăm sóc và
phát triển tiếng nói và chữ viết (Chữ quốc ngữ) của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã từng khẳng định : “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời, và vô cùng
quý báu của dân tộc. Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng nó làm cho nó ngày
càng phổ biến rộng khắp”.
Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt là phải có tình cảm yêu quý và thái
độ trân trọng đối với tiếng nói và chữ viết của dân tộc. Nói và viết Tiếng Việt
phải đạt tới sự đúng đắn, chính xác, sáng sủa, mạch lạc, hơn nữa phải đạt tới
hiệu quả giao tiếp cao. Sử dụng tiếng Việt trong sáng là sử dụng theo các chuẩn
mực của tiếng Việt, một trong những chuẩn mực quan trọng là “Chuẩn mực về
chính tả”. Đó chính là mối băn khoăn của Đảng, Nhà nước và ngành giáo dục
nhất là đội ngũ thầy cô giáo…. Hơn nữa trong tình hình hiện nay, hầu như
trường nào cũng tồn tại việc học sinh nói và viết sai chính tả quá nhiều.

hạnh phúc và sung sướng. Tôi quyết định chọn đề tài này và xin ghi lại nơi đây
những kinh nghiệm nhỏ bé mà tôi thực hiện trong mấy năm qua và đã đạt kết
quả tương đối khả quan trong năm học nay (2004 – 2005). Mong rằng những
kinh nghiệm này sẽ phần nào giúp ích cho các bạn đồng nghiệp, nhất là các em
học sinh - những em hay nói và viết sai chính tả - để có thể học tập tốt hơn.
B. Nội dung :
I. Mục tiêu khắc phục lỗi chính tả:
Nhằm giúp các em nắm vững quy tắc viết chính tả có cách phát âm chuẩn,
từ đó nói và viết không mắc lỗi chính tả… sẽ dùng từ, đặt câu, hành văn trong
sáng góp phần học tốt môn Văn -Tiếng Việt cũng như các môn khác, góp phần
giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt.
II. Biện pháp
Năm học 2004 –2005 tôi được phân công dạy 2 lớp văn của 9A4 – 9A5.
Ngay ngày đầu tiên nhận lớp tôi thường có một thói quen không dạy ngay một
tiết chính khoá mà tôi dành ra một tiết trò chuyện, trao đổi với học sinh để làm
quen với các em. Và sau đó, tôi cho các em làm một bài viết ngắn để nắm bắt
tình hình học tập, cũng như cách cảm thụ văn chương của các em. Năm nay tôi
thấy giật mình vì các em viết xấu, sai lỗi chính tả quá nhiều. Quy vào hai lỗi cơ
bản sau: thứ nhất các em viết sai nguyên tắc chính tả hiện hành, thứ hai là do sai
cách phát âm chuẩn dẫn đến viết sai. Mà chủ yếu là loại lỗi thứ hai.
Điều đó gây cho tôi nhiều đêm trăn trở, tôi quyết định mở một cuộc “điều
tra” lý lịch hai lớp. Kết quả cho thấy, tổng số học sinh là 67. Trong đó có 21 học
sinh quê ở miền Bắc vùng Thái Bình – Hải Dương; 28 học sinh quê ở miền
Trung chủ yếu là Huế – Nghệ Tĩnh; 18 em quê ở Miền Nam).
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Người thực hiện: Ngô Thị Thanh Chung – THCS Tân Phú - Đồng Phú – Bình Phước
- 2 -
Một vài biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Mặc dù chúng ta đã biết Tiếng Việt là ngôn ngữ thống nhất. Chính tả

tôi ra câu “Lúa nếp là lúa nếp làng, lúa lên lớp lớp lòng nàng lâng lâng”.
Trong quá trình rèn luyện tôi luôn chú ý theo dõi phát hiện những em tiến
bộ, tuyên dương các em trước lớp để động viên tinh thần của học sinh và khuyến
khích các em khác noi theo.
III. Quá trình thực hiện :
Sau khi nắm được danh sách học sinh hay sai lỗi chính tả tôi liền tiến
hành.
1. Phân loại các em thành từng nhóm (Như đã nêu ở trên).
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Người thực hiện: Ngô Thị Thanh Chung – THCS Tân Phú - Đồng Phú – Bình Phước
- 3 -
Một vài biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2. Đưa ra các quy tắc chính tả để khắc phục lỗi
2.1/. Đối với loại lỗi chính tả do sai nguyên tắc chính tả hiện hành.
Là học sinh không nắm được các đặc điểm và nguyên tắc kết hợp các chữ
cái, quy tắc viết hoa trong tiếng Việt. Ví dụ :
+ Đánh sai vị trí dấu thanh điệu: Hoá, hoán, quý.
+ Không nắm được quy tắc phân bổ các kí hiệu cùng biểu thị một âm:
Ngành (ngh không đi trước a); ngi, ngờ (ng không đi trước i); kách (k không đi
trước a, trừ ka - ki); qoăn (âm điệm sau q ghi bằng u)….
+ Không nắm được quy tắc viết hoa : Trần hưng Đạo, Bình phước.
Để khắc phục loại lỗi này, tôi yêu cầu học sinh chỉ cần ghi nhớ và tuân
thủ những đặc điểm và nguyên tắc kết hợp viết hoa của chữ viết.
2.2/. Đối với loại lỗi chính tả do viết sai với phát âm chuẩn
Loại lỗi này thì khó khăn hơn song không phải không có quy tắc. Lỗi
chính tả do viết sai với phát âm chuẩn tồn tại trên ba vùng phương ngữ khác
nhau trên đất nước ta. (Như đã trình bày ở trên) .
a/. Lỗi viết sai phụ âm đầu :
* Lỗi do không phân biệt L và N :

có nghĩa là trơ: trơ trọi, trơ trụi, trống trải, trần truồng, trùng trục, trơ trẽn, trâng
tráo, trừng trộ, hay có nghĩa là chậm chễ: trễ tràng, trì trệ, trù trừ, trúc trắc, trục
trặc, và khoảng 10 từ : trối trăng, trà trộn, tròn trịa, trai tráng, trăn trở, trằn
trọc…)
Từ láy bộ phận vần (trừ tróc lóc, trót lọt, trụi lủi ) là âm tiết có CH: chênh
vênh, chồm hỗm, chạng vạng, chán ngán, cheo leo, chênh lệch, lã chã, loai
choai..
Về ý nghĩa : Những từ chỉ quan hệ gia đình, viết bằng CH: cha, chú, cháu,
chị, chồng, chắt, chút…;
Những từ chỉ đồ dùng trong nhà (trừ cái tráp) viết bằng CH: chạn, chum,
chĩnh, chén, chai, chõng, chăn, chảo, chày, chổi, chậu…; những từ chỉ quan hệ
ngữ pháp phủ định viết bằng CH: chẳng, chưa, chăng, chớ; những từ chỉ quan hệ
ngữ pháp vị trí viết bằng TR: trên, trong, trước….
* Lỗi do không phân biệt S và X:
Hiện tượng lẫn lộn S và X cũng là do đặc điểm phát âm không phân biệt S
và X với loại lỗi này tôi đưa ra quy tắc giúp các em khắc phục như sau :
S không kết hợp với các vần bắt đầu bằng oa, oăn, oe, uê: xuề xoà, xoay
xở, xoẹn xoét, xoắn…
Từ láy phụ âm đầu có tất cả các tiếng đều là S và X.
Từ láy bộ phận vần thường là chữ X: loăn xoăn, lòa xòa, bờm xơm, xoi
mói….(trừ lụp xụp – lụp sụp).
Về nghĩa: Tên thức ăn thường viết với X: xôi, xúc xích, lạp xường, xa
xíu…; những từ chỉ hơi đi ra viết với X: xì, xỉu, xọp, xẹp; những từ chỉ nghĩa
sụp xuống viết với S: sụt, sụp, sẩy chân, kém sút….; những từ chỉ quan hệ ngữ
pháp phần lớn đi với S: sự, sẽ, sắp, sao, sẵn, song….
* Lỗi do không phân biệt R, GI, D. Tôi cho học sinh nhớ một số quy tắc
để phân biệt như sau:
R và GI không kết hợp với những vần bắt đầu bằng oa, oe, uê, uy (Trừ từ
roa trong cu roa): doạ nạt, doanh trại…
Xét về nguồn gốc: Không có từ Hán Việt nào đi với R trong các từ Hán