MỘT SỐ BIÊN PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6
TUỔI HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ SỐ LƯỢNG, CON SỐ VÀ PHÉP
ĐẾM MÔN LÀM QUEN VỚI TOÁN.
A, PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận:
Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thì chúng ta
phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thức toán học cơ
bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quan đến trừu
tượng… Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằm giúp trẻ
hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải được diễn ra thông qua các
hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi, để góp phần toàn
diện đối với trẻ thơ. Là người giáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và nhiệt
tình chăm sóc giáo dục trẻ, tôi còn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có
những sáng tạo riêng cho bộ môn toán. Tôi thấy việc đổi mới “giáo dục làm
quen với toán” cũng đã có định hướng đổi mới hình thức thực hiện trên cơ sở
khoa học, đảm bảo tính đặc thù của hoạt động toán sơ đẳng. Với yêu cầu nâng
cao kỹ thuật thực hành giúp trẻ cảm nhận toán một cách thoải mái, đồng thời tạo
cho trẻ có kỹ năng kiến thức phong phú về toán.
Qua quá trình dạy trẻ hoạt động với toán theo hình thức cải cách, tôi nhận thấy
trẻ thích được hoạt động toán chưa cao, các kỹ năng còn gò ép nên trẻ hoạt động
với toán chưa hứng thú, chưa thể hiện hết khả năng về toán của mình.
Từ nhận thức thực tế đó và sau khi được học chuyên đề “đổi mới hình thức giáo
dục làm quen với toán” ở lứa tuổi 5 – 6 tuổi, đặc biệt là việc hình thành biểu
tượng về số lượng, con số và phép đếm cho trẻ. Đây cũng là đề tài sáng kiến
kinh nghiệm của tôi “Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5 – 6
hình thành biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm môn làm quen với
toán”.
Trường mầm non Yên Thanh nói chung và lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi trong trường
1. Khách thể nghiên cứu:
– Nghiên cứu trẻ lớp mẫu giáo 5A1 trường mầm non Yên thanh.
2. Đối tượng nghiên cứu:
– Một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi hình thành biểu
tượng về số lượng, con số và phép đếm môn làm quen với toán.
V. CÁC GIẢ THUYẾT KHOA HỌC:
– Việc dạy trẻ hình thành các biểu tượng toán sở đẳng sẽ đạt được hiệu quả cao
hơn, trẻ sẽ có các kỹ năng, sẽ có đầy đủ những biểu tượng toán, trẻ hứng thú cao
và tham gia hoạt động hình thành các biểu tượng về toán một cách thoải mái, tự
tin khi cô giáo có những biện gây hứng thú cho trẻ 5 – 6 tuổi hình thành biểu
tượng về số lượng, con số và phép đếm môn làm quen với toán.
VI. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
1. Nghiên cứu cơ sở lý luận của quá trình hình thành biểu tượng về số lượng,
con số và phép đếm của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi.
2. Đề xuất một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ ẫu giáo 5 – 6 tuổi hình thành
biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm môn làm quen với toán.
VII. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Đề tài này được thực hiện với một số phương pháp sau đây:
1. Phương pháp tham khảo tài liệu
2. Phương pháp quan sát
3. Phương pháp điều tra viết
4. Phương pháp phỏng vấn
5. Phương pháp thực nghiệm giáo dục
6. Phương pháp trắc nghiệm khách quan
7. Phương pháp phân tích nội dung
8. Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động.
thục, trẻ không chỉ đếm đúng số lượng các nhóm vật mà còn cả các âm thanh và
động tác, qua đó trẻ hiểu sâu sắc vai trò của số kết quả. Mặt khác, trẻ không chỉ
đếm từng vật mà còn đếm từng nhóm vật, qua đó trẻ hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa
của các khái niệm đơn vị – đơn vị phép đếm có thể là các nhóm vật chứ không
chỉ là từng vật riêng lẻ.
Hơn nữa dưới tác động của dậy học, trẻ lớn không chỉ biết đếm xuôi mà còn
biết đếm ngược trong phạm vi 10, trẻ nhận biết các số từ 1-10. Trẻ hiểu rằng
mỗi con số không chỉ được diễn đạt bằng lời nói mà còn có thể viết, và muốn
biết được số lượng các vật trong nhóm không nhất thiết lúc nào cũng phải đếm,
mà đôi lúc chỉ cần nhìn con số biểu thị số lượng của chúng. Việc cho trẻ làm
quen với các con số có tác dụng phát triển tư duy trìu tượng cho trẻ, phát triển
khả năng trừu suất số lượng khỏi những vật cụ thể, dậy trẻ thao tác với các ký
hiệu con số.
Như vậy cần tiếp tục phát triển biểu tượng về tập hợp cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi,
bước đầu cho trẻ làm quen với một số phép tính trên tập hợp, điều đó tạo cơ sở
cho trẻ học các phép tính đại số sau này ở trường phổ thông. Tiếp tục dạy trẻ
phép đếm trong phạm vi 10, trẻ lớn không chỉ đếm từng vật riêng lẻ, mà còn
đếm từng nhóm vật. Nhờ vậy mà tư duy của trẻ tiếp tục được phát triển, giúp trẻ
hiểu sâu sắc hơn khái niệm đơn vị, tạo tiền đề cho trẻ hiểu bản chất của các
phép tính đại số mà trẻ sẽ học ở trường phổ thông.
2. Nội dung hình thành biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm cho trẻ
mẫu giáo 5-6 tuổi
Nội dung hình thành cho trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi các biểu tượng về số lượng,
con số và phép đếm cần hướng tới việc củng cố và làm sâu sắc hơn những kiến
thức, kỹ năng mà trẻ đã được học từ các lớp trước. Hơn nữa nội dung dạy trẻ
phải có tác dụng thúc đẩy sự phát triển trí tuệ và tư duy toán học cho trẻ nhỏ.
Ngay từ các lớp mẫu giáo bé và nhỡ, trẻ đã được làm quen với các bài tập học
hợp trong phạm vi 10. Các bài luyện tập này đồng thời cũng góp phần phát triển
độ nhạy cảm của các giác quan.
Ngoài ra, nội dung dạy trẻ còn hướng vào việc cho trẻ làm quen với các phép
biến đổi đơn giản như: thêm, bớt, chia các nhóm đồ vật có số lượng trong phạm
vi 10 làm hai phần theo các cách khác nhau. Trên cơ sở đó cho trẻ làm quen với
thành phần con số trong giới hạn 10 từ hai số nhỏ hơn, dạy trẻ tạo một tập hợp
theo con số cho trước từ hai tập hợp nhỏ hơn
II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÂY HỨNG THÚ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6
TUỔI HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ SỐ LƯỢNG, CON SỐ VÀ PHÉP
ĐẾM MÔN LÀM QUEN VỚI TOÁN
Để nắm được khả năng học lập số môn làm quen với toán của trẻ từ đó tôi đã
đưa ra biện pháp thực hiện, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng ban đầu và đưa
ra một số biện pháp sau:
1) Khảo sát ban đầu:
Tôi tiến hành khảo sát 100% số trẻ trong lớp là 40 cháu. Đầu năm học khi trẻ
được chuyển lớp từ Mẫu giáo 4 – 5 tuổi lên Mẫu giáo 5 – 6 tuổi,
Qua khảo sát trên tôi thấy số trẻ nắm được kiến thức và kỹ năng tham gia hoạt
động còn thấp, khả năng nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt của trẻ chưa
đạt kết quả cao, trẻ hoạt động chưa thoải mái, tự tin.
Thực tế đó chính là điều tôi suy nghĩ. Làm thế nào để đưa trẻ vào hoạt động với
toán một cách tự nguyện và hứng thú, nắm vững các kiến thức và kỹ năng thực
hành? Tôi đã quyết định chọn biện pháp sau:
2) Các biện pháp:
2.1 chuẩn bị và sử dụng đồ dùng trực quan của cô và trẻ
Tôi quyết tâm cho trẻ làm quen với toán theo hình thức đổi mới, thực hiện đầy
đủ và đúng chương trình hoạt động với toán theo yêu cầu đổi mới. Đầu tư vào
bài soạn cho giờ hoạt động chung đảm bảo đầy đủ các nội dung tập hợp và số
lượng, kích thước, hình dạng, định hướng không gian, trong đó có dạng có nội
còn lúng túng, trẻ tự tin vào hoạt động một cách thoải mái.
Nắm bắt nội dung của từng hoạt động để có kế hoạch chọn nội dung kết hợp
cho phù hợp. Không bắt buộc nhưng phải hợp lý có tích hợp 1- 2 môn học khác.
Đối với hoạt động chung cần phải có sự chuẩn bị cho trẻ làm quen trước ở mọi
nơi về các hoạt động: Đếm, nhận biết về nhóm đối tượng, nhận biết mối quan hệ
hơn kém, so sánh thêm bớt các nhóm đồ vật, biết cách chia nhóm đối tượng
thành hai phần. Các hoạt động không bắt buộc nhưng phải phong phú, sinh
động.
ở các buổi chiều ôn, tôi có thể cho trẻ so sánh, thêm bớt hoặc chia nhóm đồ vật
thành hai phần khác nhau. Làm thế nào khi vào giờ hoạt động chung trẻ đã có
sẵn kiến thức các bài để hoạt động một cách tự tin và thoải mái.
Các hoạt động của trẻ không nhất thiết phải áp đặt gò bó để giúp trẻ hứng thú tự
tin. Để nâng cao hiệu quả giáo dục, trong tiết dạy cần lồng ghép, tích hợp một
cách lô gích một vài môn học khác và tích hợp cần bám vào các chủ điểm.
Tôi luôn khuyến khích động viên trẻ mỗi khi hoạt động khả năng về toán của trẻ
được nâng cao thì giáo viên cũng cần có khả năng kiến thức và kinh nghiệm để
dạy trẻ các kỹ năng làm quen với toán.
Trong giờ hoạt động chung cũng như khi dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi. Ngoài việc
giáo dục đồng bộ cho trẻ, tôi luôn quan tâm đến kiến thức cá nhân để có kế
hoạch bồi dưỡng.
Ví dụ: Tôi phát hiện những trẻ có kỹ năng thêm bớt, so sánh chia nhóm tốt. Sau
đó tôi sẽ có kế hoạch bồi dưỡng thêm, giúp trẻ phát huy khả năng, kiến thức của
trẻ. Đối với những trẻ kỹ năng còn yếu, tôi cũng nắm bắt, gần gũi động viên trẻ
theo bạn, dần dần giúp trẻ hoà nhập với chất lượng chung.
Để đạt được hiểu quả trong giờ hoạt động chung, giáo viên cần phải có kế
hoạch, biện pháp, kinh nghiệm tổ chức những hoạt động nhằm nâng cao khả
năng kiến thức về toán cho trẻ như: Tổ chức cho trẻ đếm nhận biết các nhóm đồ
vật, nhận biết mối quan hệ hơn kém, chia nhóm đối tượng ở mọi lúc mọi nơi.
phù hợp với nhận thức của trẻ, trẻ còn được luyện thêm vào buổi chiều ôn.
– Kinh nghiệm khi dạy trẻ, so sánh, thêm bớt:
Khi dạy đến dạng hoạt động này, tôi đã tham khảo trên nhiều phương diện để
vận dụng vào bài để phù hợp cho trẻ phù hợp với nội dung tính chất của bài dạy.
Dạy vận động so sánh , thêm bớt cần phải có sự chuẩn bị về đồ dùng đẹp, hấp
dẫn phù hợp với bài dạy.
Để lối cuốn trẻ vào hoạt động tôi đã tạo ra nhiều các đồ dùng tự tạo gần gũi với
trẻ như con giống, con dối, tranh ảnh… để trẻ kết hợp vận động vào tiết học.
Giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động thì các hình thức cô và trẻ hoạt động
cùng cần phải sáng tạo phong phú.
– Kinh nghiệm dạy trẻ: chia nhóm đối tượng.
Khi cho trẻ chia nhóm tôi phải là người hướng dẫn đúng, biết kết hợp các kỹ
năng phù hợp để lôi cuốn trẻ thực hiện.
Cho trẻ thực hiện tiếp trên đồ dùng trực quan… từ việc cho trẻ chia nhóm với
nhiều hình thức giúp trẻ hứng thú. Từ đó giúp trẻ cảm nhận được tính chất nội
dung của tiết học.
III. GIÁO ÁN MINH HOẠ
TÊN HOẠT ĐỘNG: LÀM QUEN VỚI TOÁN
Chủ đề: Thế giới thực vật xung xung quanh bé
Chủ đề nhánh: Tết và mùa xuân
HOẠT ĐỘNG CHÍNH: Đếm đến 9. Nhận biết các nhóm trong phạm vi 9.
Nhận biết chữ số 9.
HOẠT ĐỘNG BỔ TRỢ: – Chơi trò chơi: Đi chợ xuân
– Hát về ngày tết.
Đối tượng: Lớp 5 – 6 tuổi
1.
Mục đích – yêu cầu:
Trẻ có ý thức trồng, chăm sóc cây xanh, bảo vệ môi trường xanh, sạch,
đẹp.
2.
Chuẩn bị:
a, Đồ dùng, đò chơi:
–
Bộ tranh thơ có chữ: Vườn xuân bé yêu.
–
Lãng hoa có 9 bông.
–
Mỗi trẻ 9 cái chậu, 9 bông hoa hồng (8 bông hoa hồng, 1 bông hoa cúc),
các thẻ số từ 1 – 9 ( Hai thẻ số 9).
–
Đồ dùng của cô giống như của trẻ, kích thước hợp lý.
–
Máy KIDSMART
IV. KẾT QUẢ:
Qua quá trình hoạt động làm quen với toán theo hình thức đổi mới tại lớp trong
vài năm. Tôi thực hiện nghiêm túc chương trình theo hướng đổi mới, với việc
vận dụng một số biện pháp, một số kinh nghiệm trên. Đến nay nhìn chung cháu
rất thích học môn toán, thích hoạt động với toán, khả năng về toán của trẻ cao
hơn, trẻ hoạt động tự tin thải mái, đặc biêt, trẻ đã có biểu tượng về số lượng, con
số và phép đếm. Kết quả đạt được như sau
So sánh kết quả ban đầu, số trẻ ham thích học toán, nắm đwocj kiến thức và kỹ
năng thực hành tăng: 13 cháu tăng 35.5%
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Bằng kinh nghiệm thực tế trong qua trình dạy “Hoạt động làm quen với toán”
có sự giúp đỡ của phòng giáo dục và nhà trường tôi đã thực hiện giáo dục toán
theo đổi mới đạt kết quả cao trong năm học. Tôi đã rút ra một số kinh nghiệm
sau:
– Giáo viên phải có lòng yêu nghề mến trẻ, có lòng nhiệt tình và có lòng ham
muốn môn học.
– Giáo viên phải là người giàu kinh nghiệm, phải có tính linh hoạt, tính tích cực
tìm tòi, học hỏi.
– Giáo viên phải là người có kiến thức chuyên môn vững vàng về hình thức
giáo dục về toán đổi mới. Có sáng tạo trong lời dẫn dắt bài dạy để gây hứng thú
cho trẻ, thường xuyên sáng tác thơ, truyện, trò chơi phù hợp tích hợp vào giờ
dạy.
– Biết chọn bài kết hợp phù hợp theo nội dung bài dạy và sắp xếp bài dạy hợp
lý,
giờ hoạt động phải biết sử dụng đồ dùng phù hợp, gây hứng thú cho trẻ. Biết