Phát huy tính tích cực của Học Sinh qua việc giải toán phân tích đa thức thành nhân tử
I.Phần mở đầu
I.1 Lí do chọn đề tài:
a. Cơ sở lí luận:
- Toán học là một ngành khoa học cơ bản giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với
đời sống kinh tế, xã hội...Đặc biệt toán học là cơ sở, là phơng tiện để nghiên cứu
các ngành khoa học khác. Có thể nói toán học là chìa khoá của mọi ngành khoa
học. Từ toán học đã mở ra những con đờng để nghiên cứu các lĩnh vực khoa học
cho đời sống của con ngời.
Với xu thế phát triển của xã hội nói chung và sự phát triển của khoa học nói riêng, con
ngời cần phải có một tri thức, một t duy nhạy bén để nắm bắt và sử dụng những tri thức
đó trong cuộc sống hàng ngày. Muốn có những tri thức đó con ngời cần phải học, nhà
trờng là một trong những nơi cung cấp những hành trang đó . Bộ môn toán trong trờng
trung học cơ sở, nhất là bộ môn đại số 8 là một bộ môn rèn luyện tính t duy nhạy bén
của học sinh, nó đòi hỏi ngời học phải nhìn nhận vấn đề dới mọi góc độ, phải liên hệ
giữa bài toán đã giải,những kiến thức đã biết để giải quyết. Vì vậy ngời thầy phải cung
cấp cho học sinh nắm đợc các dạng toán cơ bản và các hớng mở rộng của bài toán đó.
Từ đó để học sinh phát triển t duy và hình thành kĩ năng giải toán. Muốn đạt đợc điều đó
phải đòi hỏi ngời học phải tích cực, nhng phơng pháp của ngời thầy cũng rất quan
trọng,làm cho học sinh học một nhng có thể làm đợc hai ba. Từ bài toán đơn giản mở
rộng lên bài khó .
Dạy học Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh là phù hợp với
qui luật của tâm lý học, bởitính tích cực, chủ động ,sáng tạo sẽ dẫn tới tính tự
giác, từ đó khơi dạy tiềm năng to lớn của học sinh. Mặt khác dạy học Phát huy
tính tích cực, chủ động,sáng tạo của học sinh cũng rất phù hợp với đặc điểm lứa
tuổi trung học cơ sở, đặc biệt là với lứa tuổi lớp 8 bởi lứa tuổi này là lứa tuổi a hoạt
động, thích tìm tòi khám phá.
Giáo viên :Lê thị Tâm Trờng THCS Nguyễn Đức Cảnh
1
Phát huy tính tích cực của Học Sinh qua việc giải toán phân tích đa thức thành nhân tử
Khi tính toán các phép tính đối với đa thức,nhiều khi cần thiết phải biến đa thức đó trở

ờng xuyên phát hiện ở các em các nhu cầu về tính ngời lớn, thu hút các em vào các
hoạt động mang tính tích cực, tính tự lập và sáng tạo hớng các em vào khả năng tự
xây dựng hoạt động nhận thức của mình. Các em không thích nghe những lời giải
thích tỷ mỷ của giáo viên nh ở lớp 6,lớp 7 hoặc nh ở tiểu học, mà các em chờ đợi
những hình thức tìm hiểu mới, đối với bài học mới mà ở đó tính tích cực, tính hoạt
động (suy nghĩ) của t duy và tính độc lập đợc thực hiện. Lúc này các khả năng trí
tuệ đợc khêu gợi, yêu cầu tự suy ngẫm và tự khái quát hoá tài liệu đợc đề cao, thái
độ tự nghiên cứu trở thành một đặc trng của học sinh THCS nói chung và của học
sinh lớp 8 nói riêng, các em bắt đầu có những điều kiện thuận lợi cho sự hình
thành tự điều chỉnh trong hoạt động học tập, tính tích cực sáng tạo là sự sẵn sàng
tham gia vào các hoạt động khác nhau, nguyện vọng muốn có các hình thức học
tập mang tính chất ngời lớn.
b) Về phía giáo viên luôn chuẩn bị việc giảng dạy một cách tỷ mỷ, còn việc chuẩn
bị bài và học tập ở nhà của học sinh là việc thứ yếu, việc này đặc biệt chỉ liên quan
đến học sinh. Nh vậy việc học tập của học sinh ở nhà là phần kết thúc của công
việc giảng dạy và đôi khi còn bị xem nhẹ qua vài lời chỉ dẫn đơn giản nh: Bài tập
số... trang ... sách... hoặc đọc nội dung phần A, phần B.... Nhng thực tế cho
thấy, đối với học sinh thì việc học và làm bài ở nhà hoàn toàn không phải là phần
kết thúc của công việc mà là sự hoàn thiện bài học, sự vận dụng độc lập những
kiến thức đã lĩnh hội trên lớp.
Đặc biệt trong những năm gần đây nhiều học sinh có tình trạng học tập quá nặng
vì những bài tập phải làm ở nhà quá nhiều nên hiện tợng học sinh chỉ chuẩn bị
qua loa, hoặc không chuẩn bị bài, hoặc quên không học bài không phải là hiếm.
Vì thế khi đến lớp học sinh không tiếp thu đợc bài mới, không hiểu bài nên dẫn
đến việc h/sinh không thích học các bộ môn nói chung và bộ môn toán nói riêng.
Giáo viên :Lê thị Tâm Trờng THCS Nguyễn Đức Cảnh
3
Phát huy tính tích cực của Học Sinh qua việc giải toán phân tích đa thức thành nhân tử
c) Đối với học sinh lớp 8 hình thức dạy và học phải có phần thay đổi so với học
sinh ở các lớp dới (lớp 6,lớp 7, tiểu học). Khối lợng kiến thức, số bộ môn, thời

trở thành một tích.Việc phân tích đa thức thành nhân tử đợc áp dụng vào các dạng bài
tập nh : Rút gọn biểu thức, giải phơng trình, quy đồng mẫu thức các phân thức,biến đổi
đồng nhất biểu thức hữu tỉ, tìm giá trị của biến để biểu thức nguyên, tìm giá trị lớn nhất,
nhỏ nhất Để phân tích đa thức thành nhân tử, có nhiều phơng pháp, ngoài ba phơng
pháp cơ bản nh : Đặt nhân tử chung, nhóm nhiều hạng tử, dùng hằng đẳng thức ta còn có
các phơng pháp khác nh tách một hạng tử thành hai hay nhiều hạng tử, thêm bớt cùng
một hạng tử, đặt ẩn phụ ( đổi biến), hệ số bất định, xét giá trị riêng. Phân tích đa thức
thành nhân tử có nhiều phơng pháp khác nhau, do đó khi giảng dạy ngời giáo viên cần
giúp học sinh lựa chọn phơng pháp phù hợp để phát huy đợc trí lực của học sinh, phát
triển đợc t duy toán học.
Khi dạy phơng pháp phân tích đa thức thành nhân tử, giáo viên cần bồi dỡng thêm cho
học sinh các phơng pháp khác ngoài sách giáo khoa. Đặc biệt đối với học sinh khá, giỏi.
Giúp các em biết lựa chọn các phơng pháp thích hợp để giải quyết các bài toán khó. Vì
vậy, ngời giáo viên cần nêu ra phơng pháp phát huy trí lực của học sinh qua việc giải
bài tập áp dụng các phơng pháp phân tích đa thức thành nhân tử.
I.2 Mục đích nghiên cứu :
- Đề tài nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh lớp 8 trong
việc giải bài tập áp dụng các phơng pháp phân tích đa thức thành nhân tử.
- Học sinh biết định hớng bài học một cách có căn cứ rõ ràng, chính xác.
i.3- thời gian , địa điểm
-Nghiên cứu đề tài trong một năm học (Năm học 2008-2009 )
-Địa điểm nghiên cứu : Trờng THCS Nguyễn Đức Cảnh ThịTrấn Mạo Khê- Đông
Triều - Quảng Ninh.
I.4- đóng góp về lý luận, thực tiễn
Qua quá trình giảng dạy và đúc rút kinh nghiệm của bản thân tôi thấy hầu hết
những học sinh đã học đợc môn toán thì khả năng tiếp thu các môn khác đều rất
Giáo viên :Lê thị Tâm Trờng THCS Nguyễn Đức Cảnh
5
Phát huy tính tích cực của Học Sinh qua việc giải toán phân tích đa thức thành nhân tử
thuận lợi chính vì vậy bản thân tôi đã cố gắng áp dụng các phơng pháp giảng dạy

- Các em còn bỡ ngỡ với phân môn đại số học ở cấp T.H.C.S.
- Trong quá trình học tập còn lời học, lời suy nghĩ, học sinh thờng học và làm bài
theo kiểu máy móc, cha phát huy hết tính tích cực, chủ động khi học toán mà còn
học theo kiểu đi theo lối mòn có sẵn.
Với phơng pháp học tập nh vậy dẫn tới việc các em chán nản, cha thực sự hứng thú
trong học tập, cha có niềm say mê trong học tập nói chung và trong toán học nói
riêng.
Bớc đầu điều tra tôi thấy chất lợng môn toán của các em học sinh ở lớp 8A và 8B
nh sau:( Tổng số 80 học sinh)
II.1.2 Kết quả khảo sát đầu năm:
TT Lớp Sĩ số Kết quả
Giỏi Khá T. Bình Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
1 8a 40 3 7,5 9 22,5 18 45,0 8 20,0 2 5,0
2 8B 40 0 10 25,0 14 35,0 12 30,0 4 10,0
II.2- Chơng II:Nội dung vấn đề nghiên cứu:
+,Đối với bài soạn
+,Khi tổ chức dạy học
+,Những biện pháp nhằm giúp đỡ và hớng dẫn học sinh học tập
Giáo viên phải là ngời thiết kế ,tổ chức, hớng dẫn và điều khiển học sinh học tập . Học
sinh là chủ thể nhận thức ,biết cách tự học, tự rèn luyện, biết nghiên cứu và vận dụng
sách giáo khoa, có hiệu quả theo định hớng, cho nên ngời giáo viên phải kết hợp kế thừa
những mặt tích cực trong phơng pháp dạy học truyền thống và áp dụng phơng pháp dạy
học hiện đại nhằm tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh, tức là giúp học
sinh tự tiếp cận kiến thức mới, tự tìm tòi kiến thức mới thì phải đổi mới đồng bộ
Giáo viên :Lê thị Tâm Trờng THCS Nguyễn Đức Cảnh
7
Phát huy tính tích cực của Học Sinh qua việc giải toán phân tích đa thức thành nhân tử
(Từ công tác soạn, giảng của giáo viên, tổ chức trong giờ học, hớng dẫn học sinh
những công việc làm ở nhà...)

- Thông báo kiến thức hoặc phơng pháp giải cho học sinh.
- Khẳng định kết quả làm việc của học sinh - Đa kiến thức mới vào hệ thống kiến
thức vốn có của học sinh.
- Đánh giá hoạt động học tập của học sinh (trên cơ sở chuẩn bị ở nhà và làm bài
tập ở lớp).
2. Nhiệm vụ của trò:
Học sinh có nhiệm vụ tự giác, chủ động tích cực học tập theo yêu cầu của giáo
viên và thực hiện các công việc sau:
- Trả lời câu hỏi hoặc giải bài tập (trên cơ sở đã đợc chuẩn bị ở nhà) .
- Đặt câu hỏi khi gặp khó khăn (quên kiến thức, không xác định đợc phép giải )
nhằm bộc lộ quá trình t duy của mình .
- Báo cáo kết quả tự giải hoặc kết quả giải của nhóm học sinh .
- Tự kiểm tra, tự điều chỉnh kết quả theo gợi ý của bạn trong nhóm hoặc gợi ý của
giáo viên .
Nh vậy, học sinh đã chủ động, tích cực học tập bằng các hình thức sau :
+ Học cá nhân
+ Học bạn, học thầy.
+ Tự kiểm tra, tự điều chỉnh.
II.2.3: Những biện pháp để giúp đỡ và hớng dẫn học sinh lớp 8 học
tập nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo.
Nhằm phát triển t duy tích cực, sáng tạo, khả năng độc lập trong việc lĩnh hội kiến
thức và học tập của học sinh, đòi hỏi giáo viên phải quan tâm tích cực đến học
Giáo viên :Lê thị Tâm Trờng THCS Nguyễn Đức Cảnh
9