ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TẠ THU GIANG

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC HÌNH THÀNH BIỂU
TƯỢNG HÌNH HỌC CHO HỌC SINH ĐẦU CẤP TIỂU HỌC

Ngành: Giáo dục học (Giáo dục Tiểu học)
Mã số: 8.14.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Thị Thu Hương

THÁI NGUYÊN - 2019
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu trích dẫn đều có nguồn gốc rõ ràng, các kết quả trong luận văn là trung thực
và chưa được công bố ở bất kỳ công trình nào khác, các thông tin trích dẫn trong
luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Thái Nguyên, tháng 5 năm 2019
Tác giả luận văn

Tạ Thu Giang


ii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC
Trang
Trang bìa phụ
Lời cam đoan .......................................................................................................... i
Lời cảm ơn............................................................................................................. ii
Mục lục ................................................................................................................. iii
Danh mục từ viết tắt ............................................................................................. iv
Danh mục các bảng ............................................................................................... v
Danh mục các biểu đồ, sơ đồ, hình vẽ .................................................................. v
MỞ ĐẦU .............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ......................................................................................... 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................................ 2
4. Giả thuyết khoa học........................................................................................... 3
5. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................... 3
6. Đối tượng và khách thể nghiên cứu .................................................................. 3
7. Phạm vi nghiên cứu ........................................................................................... 4
NỘI DUNG ........................................................................................................... 5
Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ............................................... 5
1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam ........................................... 5
1.1.1 Trên thế giới ................................................................................................. 5
1.1.2. Ở Việt Nam ................................................................................................. 6
1.2. Một số quan niệm công cụ ............................................................................. 8

1.6.3. Nội dung khảo sát ...................................................................................... 30
1.6.4. Phương pháp khảo sát ............................................................................... 31
1.6.5. Kết quả khảo sát ........................................................................................ 31
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .................................................................................... 37
CHƯƠNG 2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG HÌNH HỌC CHO HỌC SINH ĐẦU CẤP
TIỂU HỌC ......................................................................................................... 38
2.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp sư phạm ....................................................... 38
2.2. Một số biện pháp dạy học hình thành biểu tượng hình học cho học sinh đầu
cấp Tiểu học ........................................................................................................ 39
2.2.1. Biện pháp 1: Khai thác đồ dùng trực quan nhằm huy động vốn sống trong
hình thành biểu tượng hình học cho học sinh ..................................................... 39
2.2.2. Biện pháp 2: Tổ chức trò chơi học tập trong dạy học hình thành biểu
tượng hình học ..................................................................................................... 45
2.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức hoạt động thực hành trải nghiệm môn học để hình
thành biểu tượng hình học cho học sinh ............................................................. 59
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .................................................................................. 65
CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM ................................................... 67
3.1. Mục đích thực nghiệm.................................................................................. 67
3.2. Đối tượng thực nghiệm ................................................................................ 67
3.3. Thời gian thực nghiệm ................................................................................. 67
3.4. Nội dung thực nghiệm .................................................................................. 67
3.5. Cách tiến hành thực nghiệm ......................................................................... 68
3.6. Các phương pháp đánh giá kết quả thực nghiệm ......................................... 68
3.7. Phân tích kết quả thực nghiệm ..................................................................... 69
3.7.1. Phân tích kết quả thực nghiệm về mặt định lượng .................................... 69
3.7.2. Phân tích kết quả thực nghiệm về mặt định tính ....................................... 75
iv

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

cho học sinh tiểu học ................................................................................ 35
Bảng 1.7. Em có thích những hình ảnh, đồ dùng trực quan trong giờ học ......... 36
Bảng 3.1. Kết quả bài kiểm tra của lớp 1C và lớp 1H ....................................... 70
Bảng 3.2. Kết quả xử lý số liệu thống kê lớp 1C và 1H ..................................... 71
Bảng 3.3. Kết quả sau thực nghiệm của lớp 2A và lớp 2E ................................. 72
Bảng 3.4. Kết quả xử lý số liệu thống kê lớp 2A và 2E...................................... 73
Bảng 3.5. Kết quả thi học kỳ của lớp 3A và lớp 3I............................................. 73
Bảng 3.6. Kết quả xử lý số liệu thống kê của lớp 3A và 3I ................................ 74

vi

iv thông tin – ĐHTN
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ

http://lrc.tnu.edu.vn


DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
Hình 1.1 ............................................................................................................... 22
Hình 1.2 ............................................................................................................... 22
Hình 1.3 ............................................................................................................... 23
Hình 1.5. Hình thành biểu tượng về “dài hơn, ngắn hơn” .................................. 25
Hình 1.6. Hình thành biểu tượng về “dài hơn, ngắn hơn” .................................. 25
Biểu đồ 3.1. Tỷ lệ phần trăm kết quả bài kiểm tra của lớp 1C và 1H................. 70
Biểu đồ 3.2. Tỷ lệ phần trăm kết quả sau thực nghiệm của lớp 2A và 2E ......... 72
Biểu đồ 3.3. Tỷ lệ phần trăm kết quả bài kiểm tra sau thực nghiệm lớp 3A, 3I . 74

vii

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

không dễ dàng, đặc biệt là học sinh đầu cấp tiểu học. Vì thế, giáo viên cần tổ
chức cho học sinh được “học trong hoạt động và bằng hoạt động”, nội dung dạy
học không chỉ là tri thức khoa học mà còn là phương pháp nhận thức tri thức đó.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Trong những năm gần đây, phong trào đổi mới phương pháp dạy học trong
trường tiểu học được quan tâm và đẩy mạnh không ngừng để ngay từ cấp Tiểu
học, mỗi học sinh đều cần và có thể đạt được trình độ học vấn toàn diện, đồng
thời phát triển được khả năng của mình về một môn nào đó nhằm chuẩn bị ngay
từ bậc Tiểu học những con người chủ động, sáng tạo đáp ứng được mục tiêu
chung của cấp học và phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước. Dạy toán ở
Tiểu học vừa phải đảm bảo tính hệ thống chính xác của toán học vừa phải đảm
bảo tính vừa sức của học sinh. Kết hợp yêu cầu đó là một việc làm khó, đòi hỏi
tính khoa học và nhận thức, tốt về cả nội dung lẫn phương pháp.
Một trong những nhiệm vụ cơ bản dạy học môn toán Tiểu học là cung cấp
cho học sinh những biểu tượng hình học đơn giản, bước đầu làm quen với các
thao tác lựa chọn, phân tích, tổng hợp phát triển tư duy,…
Bản thân là giáo viên Tiểu học tôi nhận thấy, trong quá trình dạy học yếu
tố hình học ở cấp Tiểu học giáo viên thường quan tâm nhiều hơn đến dạy các
công thức, quy tắc, tổ chức các hoạt động giải toán mà xem nhẹ, ít chú trọng đến
việc tổ chức các hoạt động dạy học hình thành biểu tượng hình học trong môn
Toán, hoặc có làm nhưng không xác định mục đích của nó gắn với tổ chức hoạt
động dạy học hình thành biểu tượng hình học trong bài dạy của mình.
Xuất phát từ những lý do trên với mục đích hình thành vững chắc biểu
tượng hình học giúp học sinh phát triển năng lực tư duy, hứng thú hơn với toán
học nên tôi đã lựa chọn đề tài: “Tổ chức hoạt động dạy học hình thành biểu
tượng hình học cho học sinh đầu cấp Tiểu học” làm đề tài nghiên cứu.

trạng tổ chức hoạt động dạy học hình thành biểu tượng hình học cho học sinh
đầu cấp Tiểu học.
5.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng các phương pháp thống kê toán học để xử lí các số liệu thu thập
được trước khi đề xuất biện pháp và sau khi thực nghiệm các biện pháp.
5.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Thực nghiệm sư phạm với học sinh khối lớp 1, 2, 3 tại 03 trường tiểu học
tại Thành phố Thái Nguyên, Tỉnh Thái Nguyên để kiểm tra tính hiệu quả và khả
thi của các biện pháp đã đề ra.
6. Đối tượng và khách thể nghiên cứu

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


- Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức hoạt động dạy học hình thành biểu
tượng hình học cho học sinh đầu cấp Tiểu học.
- Khách thể nghiên cứu: Quá trình dạy học môn Toán ở các lớp đầu cấp
Tiểu học.
7. Phạm vi nghiên cứu
Tổ chức hoạt động dạy học hình thành biểu tượng hình học cho học sinh
đầu cấp Tiểu học tại một số trường Tiểu học tại Thành phố Thái Nguyên, Tỉnh
Thái Nguyên.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo thì nội dung luận văn
được chia thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn.
Chương 2: Một số biện pháp tổ chức hoạt động dạy học hình thành biểu
tượng hình học cho học sinh đầu cấp Tiểu học.

thạo các thao tác tư duy toán học như phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát
hóa, trừu tượng hóa. Ở trường phổ thông, cách tiếp cận này giúp việc học toán
của HS trở nên thiết thực và có ý nghĩa hơn, tạo động cơ và niềm say mê học tập
môn toán (Mason & Davis, 1991; Niss, 1989) (theo [14]).
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


MHH là phương pháp xây dựng và cải tiến một mô hình toán học nhằm
diễn đạt và mô tả các bài toán thực tiễn. Qua các nghiên cứu thực nghiệm, các
nhà giáo dục toán học đã nhận ra được tầm quan trọng của phương pháp MHH
trong quá trình dạy học toán ở trường phổ thông (Smith & Wood, 2001; Vasco,
1999; Martinez-Luacles, 2005; Carrejo & Marshall, 2007). Phương pháp này
giúp HS làm quen với việc sử dụng các loại biểu diễn dữ liệu khác nhau; giải
quyết các bài toán thực tiễn bằng cách lựa chọn và sử dụng các công cụ, phương
pháp toán học phù hợp. Qua đó, giúp HS hiểu sâu và nắm chắc các kiến thức
toán học. Lesh & Zawojewski (2007) khẳng định rằng MHH toán học giúp HS
phát triển sự thông hiểu các khái niệm và quá trình toán học. Quá trình MHH
giúp HS hệ thống hóa các khái niệm, ý tưởng toán học; nắm được cách thức xây
dựng mối quan hệ giữa các ý tưởng đó. Do vậy, giáo viên nên phát triển các loại
bài tập gắn với hoạt động MHH như: các bài tập ở dạng điều tra số liệu, khảo sát
thực tế các vấn đề nảy sinh trong thực tiễn, phân tích các tin tức trên báo chí, số
liệu trong sách giáo khoa hoặc trên mạng internet (theo [14]).
1.1.2. Ở Việt Nam
Trong triết học và tâm lý học , biểu tượng là khái niệm chỉ một giai đoạn,
một hình thức của nhận thức cao hơn cảm giác, cho ta hình ảnh của sự vật còn
giữ lại trong đầu óc sau khi tác động của sự vật vào giác quan ta đã chấm dứt[1]
Tác giả Vũ Quốc Chung cùng các cộng sự đã nghiên cứu về việc hình
thành biểu tượng toán học cho học sinh tiểu học bằng trí nhớ trực quan - hình

+ Hoạt động 4: Củng cố khái niệm và phân biệt với khái niệm đã biết, cho
ví dụ nhận dạng và thể hiện khái niệm toán học vừa hình thành [13]
Nguyễn Mạnh Tuấn (2013) quan tâm đến đổi mới nội dung, phương pháp
dạy các yếu tố hình học cho học sinh Tiểu học, đó là quá trình bao gồm: tri giác
không gian, tiếp theo là thực hiện các hoạt động trí tuệ như so sánh, phân tích,
tổng hợp.. Các yếu tố hình học được hình thành ở học sinh tiểu học không bắt
đầu bằng việc xây dựng theo con đường diễn dịch những khái niệm và định lý,
nó được bắt đầu khi học sinh tiểu học định hướng bản thân trong môi trường
xung quanh hằng ngày, làm quen và có nhu cầu phản ánh những đối tượng và
quan hệ không gian cụ thể trong đời sống của chúng, cuối cùng mới mở đường
dẫn đến sự phát triển khái niệm và định lý [22]
Điểm qua một số nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước để thấy
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


rằng: Việc hình thành biểu tượng toán học cho học sinh tiểu học, trong đó có các
biểu tượng hình học có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo ra nền tảng kiến thức
vững chắc, hình thành cho học sinh cơ sở để học tập môn Toán ở các lớp trên,
đồng thời giúp các em vận dụng những kiến thức, kĩ năng được học vào thực
tiễn cuộc sống. Tuy nhiên, chúng tôi muốn tập trung nghiên cứu sâu hơn về các
con đường và biện pháp dạy học hình thành biểu tượng hình học cho học sinh cá
lớp đầu cấp tiểu học. Điều này đã được một số tác giả quan tâm nhưng chưa thật
sâu sắc.
1.2. Một số quan niệm công cụ
1.2.1. Biểu tượng
Theo các nhà nghiên cứu thì: Toán học là môn khoa học nghiên cứu về
các số, cấu trúc, không gian và các phép biến đổi. Nói một cách khác, người ta
cho rằng đó là môn học về “hình và số." Theo quan điểm chính thống, nó là môn

Lên lớp Hai học sinh được học thêm một phép tính mới, phép nhân. Với
phép toán này các em lại được thầy cô giới thiệu một biểu tượng toán học mới
được phát triển trên cơ sở biểu tượng toán học về phép cộng. Bởi vì phép nhân
là lấy tổng các số hạng bằng nhau nên với biểu tượng về phép cộng đã được học
từ lớp Một học sinh có thể tiếp thu rất nhanh về phép toán mới này.
Song song với bảng tính nhân thì học sinh lại được làm quen với phép
chia. Phép nhân và phép chia có mối quan hệ mật thiết với nhau, từ một phép
nhân với ý nghĩa tổng của các số hạng bằng nhau, ta có thể lập được hai phép
chia với ý nghĩa là chia thành các phần bằng nhau hoặc chia theo nhóm. Hiểu
biết về ý nghĩa của mỗi phép tính là là mấu chốt quan trọng giúp các thầy cô
giáo xây dựng các hoạt động hình thành biểu tượng toán học về phép chia để
cung cấp cho học sinh.
Đến lớp Ba học sinh biết vẽ hình tròn bằng compa, biết kiểm tra góc
vuông bằng êke, biết vẽ trang trí hình tròn đơn giản và biết gấp hình. Biết tính
chu vi và diện tích hình chữ nhật, hình vuông. Điểm ở giữa, trung điểm của đoan
thẳng. Giới thiệu đỉnh, góc, cạnh của hình đã học. Học sinh tích cực, hứng thú
học tập trên cơ sở phát triển các năng lực trí tuệ, đặc biệt là phát triển trí tưởng
tượng không gian ( thông qua các bài toán vẽ hình, vẽ trang trí hình tròn và xếp
ghép, phân tích, tổng hợp)
Nhưng phép chia một số tự nhiên cho một số tự nhiên (khác 0) không phải
bao giờ cũng cho ra kết quả là một số tự nhiên. Lên lớp Bốn học sinh được làm
quen với một khái niệm mới: phân số. Với bài học về phân số học sinh lại được
hình thành thêm một biểu tượng mới, biểu tượng toán học về phân số, nó giúp
các em giải quyết được một số khúc mắc thường gặp trong cuộc sống, ví dụ như
việc chia một cái bánh cho ba người vậy. Nội dung này các em sẽ được tiếp cận
trong chương trình môn Toán lớp Bốn.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


Xong trẻ mới nhận biết và gọi tên hình dạng, màu sắc của sự vật, xác định mối
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


tương quan gần và ngắn về không gian tri giác của học sinh Tiểu học còn có
nhiều điểm giống trẻ mẫu giáo (Quan sát những vật có màu sắc hấp dẫn, số
lượng chi tiết) trẻ chú ý đến chi tiết ngẫu nhiên, chưa có khả năng quan sát tinh
tế, chi giác thiếu mục đích kế hoạch rõ ràng.
Trong nhận thức thế giới ở lứa tuổi này chuyển từ tính cụ thể trực quan
khi tư duy và tưởng tượng sang tính trừu tượng, khái quát, tưởng tượng của các
em phong phú. Song quá trình đó là tản mạn ít tổ chức hình ảnh tưởng tượng
chưa được gọt giũa, còn hay thay đổi chưa được bền vững. Lứa tuổi các em dễ
cảm xúc trước thế giới các sự vật và hiện tượng cụ thể hấp dẫn, lời triết lý khô
khan, thiếu hình ảnh sinh động, khó gây cảm xúc ở trẻ. Và trẻ ở lứa tuổi này
thường thể hiện cường độ cảm xúc mạnh mẽ dễ xúc động khó làm chủ tình cảm
của mình, tình cảm của các em chưa bền vững. Quá trình học tập được điều
khiển có ý thức, các em thường hay ghi nhớ máy móc, thường học đúng từng
câu, từng chữ chưa biết tổ chức việc ghi nhớ có ý nghĩa, chưa biết sử dụng sơ đồ
lôgíc.
* Mục tiêu môn toán Tiểu học
Môn toán cấp Tiểu học nhằm giúp học sinh:
- Có những kiến thức ban đầu về số học các số tự nhiên, phân số, số thập phân,
các đại lượng thông dụng, một số yếu tố hình học và thống kê đơn giản.
- Hình thành các kĩ năng thực hành tính, đo lường giải bài toán có nhiều ứng
dụng thiết thực trong đời sống.
- Bước đầu phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lý và diễn đạt
đúng cách phát hiện và cách phát hiện các vấn đề đơn giản, gần gũi trong cuộc
sống, kích thích trí tưởng tượng, chăm học và hứng thú học tập toán hình thành

những thói quen định hướng về thế giới xung quanh một cách đầy đủ và lôgíc.
Việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ còn có tác dụng hình thành ở trẻ
những khả năng tìm tòi, quan sát…thúc đẩy sự phát triển tư duy, phát triển ngôn
ngữ cho trẻ.
Nhận thức cảm tính là con đường để trẻ nhỏ nhận thức thế giới xung
quanh. Trong quá trình cảm nhận ở trẻ hình thành những biểu tượng về các sự
vật, hiện tượng về những đặc điểm và mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng
như khi thao tác với các tập hợp đa dạng( các đồ vật, đồ chơi, tranh ảnh…) trẻ
học được cách thiết lập mối liên hệ số lượng giữa các tập hợp và học cách phản
ánh mối liên hệ đó bằng các từ: Nhiều hơn, ít hơn, bằng nhau. Sự hình thành
những biểu tượng về tập hợp ở trẻ cùng với việc trẻ nắm kĩ năng so sánh độ lớn
các tập hợp cụ thể là cơ sở để trẻ lĩnh hội những mối quan hệ số lượng, cơ sở để
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


trẻ hiểu con số và nắm được quy luật của dãy số tự nhiên, đó là những kiến thức
trừu tượng phản ánh mối liên hệ và quan hệ số lượng của mọi sự vật và hiện
tượng xung quanh trẻ.
Thực tiễn dạy trẻ cho thấy quá trình dạy học có mục đích trong trường
Tiểu học không chỉ nhằm mục đích giúp trẻ nắm được các mối liên hệ và quan
hệ toán học, lĩnh hội được những kiến thức toán học ban đầu và những kĩ năng
như: kỹ năng đếm, kỹ năng đo, kỹ năng thực hiện các phép tính đơn giản…mà
quan trọng hơn là qua đó tạo ra biến đổi về chất trong các hình thức nhận biết
tích cực của trẻ.
Quá trình hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ còn giúp trẻ nắm
được các thuật ngữ toán học như: tên gọi các con số, các hình học phẳng( hình
tròn, hình vuông, hình chữ nhật…) và các khối hình (khối trụ, khối tròn, khối
vuông…) Hơn nửa các tiết học toán việc giải quyết các nhiệm vụ dạy học luôn

1.3.3. Nội dung của việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ tiểu học
Những biểu tượng toán học được hình thành ở trẻ là kết quả của việc nắm
những kiến thức qua các hoạt động khác nhau trong cuộc sống hằng ngày và là
kết quả của việc dạy học có định hướng trên hệ thống các tiết học toán với trẻ.
Chính những kiến thức những kĩ năng đó mà trẻ nắm được là phương tiện để
phát triển tư duy toán học cho trẻ và góp phần hình thành toàn diện nhân cách
trẻ.
Nội dung của việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ phải đảm
bảo tính đồng tâm. Mỗi biểu tượng được hình thành trước là cơ sở để hình
thành những biểu tượng và khái niệm toán học tiếp theo. Hơn nửa các biểu
tượng toán học khác nhau nhưng phải có mối quan hệ gắn bó với nhau như ở
những lớp nhỏ chúng ta chủ yếu chú trọng tới việc hình thành về biểu tượng về
tập hợp cho trẻ, dạy trẻ các biện pháp so sánh độ lớn của các tập hợp có sự khác
biệt lớn hay được biểu thị bằng các số kế cận (một và nhiều, nhiều hơn ít hơn)
càng về sau thì kiến thức về tập hợp càng được mở rộng, chúng trở nên phong
phú và sâu sắc hơn như trẻ so sánh số lượng các phần tử của các tập hợp xác
định mối quan hệ số lượng giữa chúng và khái quát số lượng bằng các từ số, trẻ
học cách tách các tập con từ tập lớn, xác định mối quan hệ giữa các phần tử
chia từ một tập hợp ban đầu.
Đặc trưng của việc dạy học với lứa tuổi tiểu học là tất cả những kiến thức
toán học được đưa đến trẻ thông qua quá trình tổ chức các hoạt động thực tiễn
cho trẻ . Mỗi biểu tượng toán học được hình thành ở trẻ một cách trực quan trên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN

http://lrc.tnu.edu.vn


cơ sở đứa trẻ ngắm nhìn các vật cụ thể hay thực hành các thao tác với chúng.
Ví dụ: Việc làm quen của trẻ với các con số được thực hiện trong quá trình trẻ
luyện đếm các tập hợp cụ thể( những bông hoa, những con gà, những hình



Tóm lại nội dung hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ không chỉ
bao gồm các kiến thức, kỹ năng toán học mà còn gồm cả những biện pháp hoạt
động thực tiễn, hoạt động trí tuệ, tất cả những điều đó là cơ sở để giáo dục toàn
diện nhân cách trẻ.
1.4. Hệ thống các biểu tượng hình học trong chương trình môn Toán các
lớp đầu cấp tiểu học
Biểu tuợng toán học có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng đối với học
sinh Tiểu học bởi vì các em bước đầu làm quen với môn toán học, một môn học
được đánh giá là môn khoa học tự nhiên có tính lôgíc và tính chính xác cao, nó
là chìa khóa mở ra sự phát triển của các bộ khoa học khác. Nên bước đầu các em
sẽ thấy có những khó khăn nhất định, rất mơ hồ khó tiếp thu và lĩnh hội. Chính
vì thế mà nhờ có các biểu tượng toán học sẽ giúp việc học của các em trở nên dễ
dàng hơn rất nhiều, các em sẽ khắc sâu được kiến thức một cách logíc và hệ
thống hơn. Đó chính là lý do vì sao việc học toán đã được các em ham thích hơn
không còn cảm thấy xa lạ và khó khăn nửa mà rất đổi thực tế thông qua những
biểu tượng hết sức gần gũi.
1.4.1. Hệ thống biểu tượng hình học các lớp đầu cấp trong chương trình môn
Toán hiện hành và chương trình sau 2020.
Chương trình Giáo dục phổ thông môn Toán (cấp Tiểu học) sau 2020 đã
xác định mục tiêu góp phần hình thành và phát triển năng lực toán học với yêu
cầu cần đạt: thực hiện được các thao tác tư duy ở mức độ đơn giản; nêu và trả
lời được câu hỏi khi lập luận và giải quyết vấn đề; lựa chọn được các phép toán
và công thức số học để trình bày và diễn đạt ( nói hoặc viết ) được các nội dung,
ý tưởng, cách thức giải quyết vấn đề: sử dụng được ngôn ngữ toán học kết hợp
với ngôn ngữ thông thường, động tác hình thể để biểu đạt các nội dung toán học
ở những tình huống đơn giản; sử dụng được các công cụ, phương tiện học toán
đơn giản để thực hiện các nhiệm vụ học tập toán đơn giản.
Trong đó nội dung hình học và đo lường nhằm trang bị những kiến thức,