ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THU THỦY

TĂNG CƯỜNG TIẾP CẬN NGUỒN VỐN TÍN DỤNG
NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2020


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THU THỦY

TĂNG CƯỜNG TIẾP CẬN NGUỒN VỐN TÍN DỤNG
NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THÁI NGUYÊN

Ngành: Quản lý kinh tế
Mã ngành: 9 34 04 10

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: 1. TS. Đỗ Đình Long
2. PGS. TS. Đỗ Thị Kim Hảo


Tác giả luận án

Nguyễn Thu Thủy


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của luận án .......................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...........................................................................3
4. Những đóng góp mới của luận án ...........................................................................4
5. Bố cục của luận án ..................................................................................................5
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU ...........................................6
1.1. Sơ lược các công trình nghiên cứu tiêu biểu về tiếp cận tín dụng ngân hàng của
DNNVV ......................................................................................................................6
1.1.1. Các công trình nước ngoài ................................................................................6
1.1.2. Các công trình trong nước .................................................................................8
1.2. Đánh giá chung các công trình nghiên cứu ........................................................11
1.2.1. Về phương pháp nghiên cứu ...........................................................................11
1.2.2. Về các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng NH của DNNVV .................13
1.3. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu ...............................................................15
TỔNG KẾT NỘI DUNG CHƯƠNG 1 ..................................................................16
Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TIẾP CẬN TÍN DỤNG
NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA .............................17
2.1. Cơ sở lý luận về tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp
nhỏ và vừa .................................................................................................................17
2.1.1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế ...................................................17

4.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội tỉnh Thái Nguyên .........................................70
4.1.1. Điều kiện tự nhiên ...........................................................................................70
4.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội ..................................................................................71
4.2. Thực trạng hoạt động kinh doanh của DNNVV và ngân hàng trên địa bàn tỉnh
Thái Nguyên ..............................................................................................................75
4.2.1. Thực trạng hoạt động kinh doanh của các DNNVV tỉnh Thái Nguyên giai
đoạn 2013 - 2018 .......................................................................................................75
4.2.2. Thực trạng hoạt động kinh doanh của các chi nhánh NHTM trên địa bàn tỉnh
Thái Nguyên giai đoạn 2013 – 2018 .........................................................................80


v
4.3. Thực trạng tiếp cận tín dụng NH của DNNVV tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013
– 2018 ........................................................................................................................87
4.3.1. Thực trạng tiếp cận tín dụng NH của DNNVV tỉnh Thái Nguyên phân theo
ngành nghề kinh doanh .............................................................................................87
4.3.2. Thực trạng tiếp cận tín dụng NH của DNNVV tỉnh Thái Nguyên phân theo
quy mô doanh nghiệp ................................................................................................90
4.3.3. Đánh giá nhu cầu và khó khăn của DNNVV khi vay vốn NH thông qua số
liệu điều tra ................................................................................................................95
4.4. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng NH của DNNVV tỉnh
Thái Nguyên ..............................................................................................................97
4.4.1. Sự tác động của môi trường và chính sách kinh tế vĩ mô đến tiếp cận tín dụng
NH của DNNVV .......................................................................................................97
4.4.2. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng NH của DNNVV từ
phía NH ...................................................................................................................100
4.4.3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng NH của DNNVV từ
phía DNNVV ..........................................................................................................103
4.4.4. Nhận xét chung .............................................................................................123
4.5. Đánh giá thực trạng tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng của doanh nghiệp

PHỤ LỤC ...............................................................................................................167


vii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt

Từ đủ nghĩa

1

BCTC

Báo cáo tài chính

2

BLTD

Bảo lãnh tín dụng

3

CBTD

Cán bộ tín dụng

4

CIEM


Doanh nghiệp nhỏ và vừa

10

DNTN

Doanh nghiệp tư nhân

11

EFA

Phân tích nhân tố khám phá

12

FDI

Đầu tư trực tiếp nước ngoài

13

GD

Giám đốc

14

GDP


Ngân hàng

20

NHNN

Ngân hàng Nhà nước

21

NHTM

Ngân hàng thương mại

22

NHTMCP

Ngân hàng thương mại cổ phần

23

NHTW

Ngân hàng Trung ương

24

NQ


SXKD

Sản xuất kinh doanh

29

TCTD

Tổ chức tín dụng

30

TN

Thái Nguyên

31

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

32

TP

Thành phố

33



ix
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1. Tiêu chí phân loại DNNVV của World Bank...........................................17
Bảng 2.2. Tiêu chí phân loại doanh nghiệp...............................................................18
Bảng 3.1. Thông tin về cán bộ NH phỏng vấn ..........................................................56
Bảng 3.2. Số lượng DNNVV phát phiếu điều tra, phỏng vấn theo địa bàn ..............57
Bảng 3.3. Đặc điểm DNNVV phỏng vấn ..................................................................58
Bảng 3.4. Đặc điểm cán bộ quản lý DNNVV phỏng vấn .........................................58
Bảng 3.5. Thang đo quãng Likert đo lường mức độ đồng ý .....................................59
Bảng 3.6. Các biến đặc trưng và thang đo chất lượng tốt .........................................64
Bảng 4.1. Một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013 - 201872
Bảng 4.2. Số lượng DNNVV tỉnh Thái Nguyên đang hoạt động phân theo quy mô
và ngành kinh tế .......................................................................................77
Bảng 4.3. Một số chỉ tiêu phán ánh kết quả hoạt động kinh doanh của các DNNVV
tỉnh Thái Nguyên phân theo ngành nghề .................................................78
Bảng 4.4. Biến động lãi suất NHTM giai đoạn 2013 – 2018....................................82
Bảng 4.5. Chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng của NHTM giai đoạn 2013 - 2018....85
Bảng 4.6. Số lượng và số vốn DNNVV vay được từ NHTM phân theo ngành nghề
kinh doanh ...............................................................................................87
Bảng 4.7. Một số chỉ tiêu phản ánh tình hình tiếp cận tín dụng NH của DNNVV tỉnh
Thái Nguyên ............................................................................................89
Bảng 4.8. Số lượng vốn vay NH của các DNNVV tỉnh Thái Nguyên phân theo thời
hạn và quy mô ..........................................................................................92
Bảng 4.9. Một số chỉ tiêu phản ánh chất lượng tín dụng NH của DNNVV .............93
Bảng 4.10. Tổng hợp nhu cầu và tỷ lệ vốn vay được của các DNNVV điều tra ......95
Bảng 4.11. Đánh giá mức độ tiếp cận tín dụng NH của DNNVV ............................96
Bảng 4.12. Những khó khăn của DNNVV khi tiếp cận tín dụng NH .......................97
Bảng 4.13. Tổng hợp kết quả thống kê các yếu tố ảnh hưởng từ phía NH .............100

Biểu đồ 4.1. Số lượng DNNVV tỉnh Thái Nguyên phân theo loại hình DN ............76
Biểu đồ 4.2. Kết quả huy động và cho vay vốn tại các NHTM tỉnh Thái Nguyên giai
đoạn 2013 - 2018 .....................................................................................84
Biểu đồ 4.3. Kết quả kinh doanh của các chi nhánh NHTM năm 2018 ...................86
Biểu đồ 4.4. Cơ cấu dư nợ cho vay DNNVV của các NHTM năm 2017 .................90
Biểu đồ 4.5. Cơ cấu dư nợ tín dụng NH đối với DNNVV tỉnh Thái Nguyên theo quy
mô ............................................................................................................91
Biểu đồ 4.6. Thị phần dư nợ cho vay DNNVV của các NHTM năm 2013 và 2018 ..94
Biểu đồ 4.7. Số lượng DNNVV vay được vốn NH giai đoạn 2013 - 2018 ..................99


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của luận án
Trong nền kinh tế hiện nay, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) ngày càng
khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt với một quốc
gia đang phát triển như Việt Nam. Tính đến tháng 06/2018 cả nước có khoảng trên
620.000 DNNVV, chiếm 97,5% tổng số doanh nghiệp (DN) đang hoạt động thực tế
trong đó số DN quy mô vừa chiếm 1,6%, còn lại là DN quy mô nhỏ và siêu nhỏ
(Hiệp hội DNNVV1, 2018). Hàng năm nhóm DN này đóng góp khoảng 40% GDP;
30% thu nộp ngân sách nhà nước, 33% giá trị sản lượng công nghiệp, 30% giá trị
hàng hóa xuất khẩu và tạo ra gần 60% việc làm...Để có sự phát triển bền vững, DN
cần có nguồn vốn ổn định, trong đó 02 nguồn vốn được DNNVV sử dụng là: vốn tự
có và vốn vay. Trên thực tế, hầu hết các DN đều có nhu cầu vay vốn trong quá trình
kinh doanh và DN tìm kiếm vốn từ nhiều nguồn tài chính khác nhau. Tại Việt Nam,
hiện có đến 80% DNNVV có nhu cầu được tiếp cận các nguồn tín dụng từ ngân
hàng (Cục Phát triển DN, 2017) vì DN có thể vay với số tiền lớn, thời gian linh hoạt
và tính đảm bảo cao. Tuy vậy, nhiều cuộc khảo sát đã chỉ ra DNNVV trong nước
gặp nhiều trở ngại khi tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng (NH). Theo đó, có 32,38%
DN tiếp cận được nguồn tín dụng của các NH; 35,24% khó tiếp cận và 32,38%

nghiệp 4.0 đòi hỏi các DNNVV cần phải khẳng định hơn nữa vai trò “xương sống”
nền kinh nên nếu nguồn vốn kinh doanh không đảm bảo sẽ tác động lớn đến sự phát
triển của bản thân DN và kinh tế quốc gia. Mục tiêu trong thời gian tới đối với
Chính phủ, địa phương, ngành NH và các DNNVV cần phải có nhiều biện pháp
thích hợp nhằm thúc đẩy quan hệ tín dụng giữa ngân hàng thương mại (NHTM) với
DNNVV, giải quyết triệt để những khó khăn, trở ngại trong quá trình tiếp cận vốn
tín dụng NH nhờ đó tạo cơ hội cho DN chủ động hơn trong nguồn vốn vay, mở rộng
kinh doanh và phát triển bền vững. Với sự cần thiết, ý nghĩa khoa học, thực tiễn
được phân tích trên tôi đã lựa chọn đề tài: “Tăng cường tiếp cận nguồn vốn tín
dụng ngân hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”
làm nội dung nghiên cứu luận án của mình.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Đề xuất các giải pháp tăng cường tiếp cận tín dụng NH của DNNVV thông
qua đánh giá thực trạng tiếp cận dưới góc độ của: Chính phủ, NH, DNNVV bằng
nhiều phương pháp nghiên cứu phù hợp. Từ đó giúp Chính phủ kịp thời đưa ra các
văn bản, chính sách hướng dẫn nhằm cụ thể hóa chương trình hỗ trợ tín dụng đối
với DNNVV và tạo điều kiện cho DN tiếp cận, lựa chọn các nguồn vốn khác nhau
giúp đảm bảo nguồn lực tài chính cho quá trình phát triển của DN.
2.2. Mục tiêu cụ thể
Nghiên cứu tập trung vào các vấn đề sau:


3
Thứ nhất, hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về DNNVV, tín
dụng NH đối với DNNVV, tiếp cận tín dụng NH của DNNVV.
Thứ hai, phân tích thực trạng tiếp cận tín dụng NH của DNNVV tỉnh Thái
Nguyên giai đoạn 2013 - 2018.
Thứ ba, nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến tiếp cận nguồn
vốn tín dụng NH của DNNVV tỉnh Thái Nguyên, trong đó tập trung phân tích các

- Về sự tác động của chính sách kinh tế vĩ mô, tác giả thực hiện phân tích định
tính thông qua số liệu tổng hợp, đánh giá mức độ tác động của các chính sách tín
dụng hiện nay đến thực trạng tiếp cận tín dụng NH của DNNVV tỉnh Thái Nguyên.
- Về các yếu tố từ phía NH tác động đến tiếp cận tín dụng, tác giả sử dụng số
liệu thứ cấp để đánh giá thực trạng tiếp cận tín dụng NH của DNNVV tỉnh Thái
Nguyên. Sử dụng kết quả thu thập từ phiếu điều tra để phân tích định tính thông qua
kỹ thuật tính toán trên phần mềm SPSS với các biến sau: Lãi suất, Thủ tục cho vay,
Mức độ đa dạng của các gói tín dụng, Trình độ của cán bộ tín dụng, Quy định về tài
sản đảm bảo.
- Về các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận nguồn vốn tín dụng NH của
DNNVV, tác giả nhận thấy những yếu tố từ bản thân DN có khả năng điều chỉnh,
thay đổi nhanh hơn từ phía NH hay Chính phủ. Do đó, nếu chỉ ra mức độ tác động,
tầm ảnh hưởng của các yếu tố sẽ là căn cứ để DNNVV lựa chọn thay đổi phù hợp
nhằm tiếp cận tốt hơn nguồn vốn tín dụng NH. Vì vậy, tác giả sử dụng phương pháp
phân tích nhân tố khám phá, phân tích hồi quy đa biến đối với các yếu tố từ phía
DNNVV nhằm xác định mức độ và thứ tự ảnh hưởng của yếu tố đến tiếp cận tín
dụng NH. Từ đó, giúp DN đưa ra quyết định thay đổi theo thứ tự ưu tiên nhằm chủ
động hơn trong quá trình vay vốn, nâng cao năng lực và mở rộng sản xuất. Mặc dù,
có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng NH từ phía DNNVV nhưng bằng
quan sát, phân tích và tiếp nhận ý kiến từ các chuyên gia, tác giả lựa chọn 07 yếu tố
phù hợp với địa bàn nghiên cứu để đưa vào khung phân tích gồm: Tài sản đảm bảo,
Mối quan hệ của DN với NH, Năng lực của DNNVV, Báo cáo tài chính, Quy mô
của DNNVV, Phương án SXKD, Trình độ của chủ DN.
4. Những đóng góp mới của luận án
Một là, kết hợp nội dung tổng quan tài liệu và cở sở lý luận, thực tiễn trong
tiếp cận tín dụng NH của DNNVV, luận án đã góp phần hệ thống hóa và làm rõ cơ
sở lý luận và thực tiễn trong khái niệm, nội dung tiếp cận tín dụng NH của DNNVV
và các bài học kinh nghiệm liên quan nhằm tăng cường tiếp cận tín dụng NH.



trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
Chương 5: Một số giải pháp tăng cường tiếp cận nguồn vốn tín dụng NH của
DNNVV trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên


6
Chương 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
1.1. Sơ lược các công trình nghiên cứu tiêu biểu về tiếp cận tín dụng ngân hàng
của DNNVV
Trên thế giới, tùy thuộc vào mức độ phát triển các sản phẩm tài chính và thị
trường vốn của mỗi quốc gia, DNNVV sẽ có cơ hội tiếp cận những nguồn vốn khác
nhau từ NH, quỹ tín dụng, tổ chức tài chính hay huy động từ cá nhân...Các nghiên
cứu của Paul (2011), Nguyễn Hà Phương (2012), Doherty (2013), Masato Abe
(2015) chỉ ra: tại các quốc gia phát triển DNNVV có nhiều cơ hội để vay vốn từ các
nguồn quỹ khác nhau với đa dạng chính sách tín dụng như: bảo lãnh các khoản vay
từ các tổ chức tư nhân, tài chính không chính thức, tài chính nội bộ, vay nợ, vốn chủ
sở hữu và tài chính dựa trên tài sản, hỗ trợ của Chính phủ, huy động vốn từ chính
cộng đồng...Việc tiếp cận tín dụng của DNNVV tại quốc gia đang phát triển gặp
nhiều khó khăn hơn từ nguồn vốn vay, hạn mức tín dụng đến thời hạn vay
(Amissah, 2014; Phan Quốc Đông, 2015). Do vậy, nguồn vốn vay từ phía NH vẫn
được coi là nguồn tài chính chủ đạo của các DNNVV tại các quốc gia đang phát
triển. Dựa trên các tài liệu thu thập được, luận án tổng hợp các công trình nghiên
cứu có ý nghĩa phục vụ nội dung luận án như sau:
1.1.1. Các công trình nước ngoài
Nghiên cứu của International Finance Corporation (2009) đã đánh giá các
trở ngại, khó khăn khi NHTM cấp tín dụng cho DNNVV, từ đó rút ra các bài học
kinh nghiệm cho các NHTM muốn mở rộng tín dụng DNNVV. Kết quả cho thấy
DNNVV tiếp cận các nguồn tài chính gặp nhiều trở ngại hơn so với DN có quy mô
lớn với 30%, thêm vào đó DN còn chưa được đáp ứng đầy đủ về các sản phẩm, dịch

lý tốt để thế chấp; nâng cao kinh nghiệm trong kinh doanh…Tuy nhiên, đối tượng
nghiên cứu còn nhỏ mới tập trung vào các DNNVV trong lĩnh vực công nghiệp chế
tạo nên thực trạng chưa phản ánh bao quát tình hình tiếp cận vốn của toàn hệ thống
DN và giải pháp cũng mang tính đặc thù.
Wagema G. Mukiri và cộng sự (2011) nghiên cứu khả năng tiếp cân tín dụng
NH của DNNVV tại Kenya thông qua khảo sát với 218 DN sản xuất nhỏ ở Nairobi
bằng phân tích cluster. Với 04 yếu tố liên quan đến đặc điểm của chủ DN được đưa
vào mô hình, nghiên cứu chỉ ra các yếu tố này có vai trò hình thành định hướng
kinh doanh của doanh nhân - đây chính là một yếu tố quyết định trực tiếp đến tiếp
cận tín dụng của DNNVV. Từ đó, tác giả đưa ra những giải pháp hỗ trợ cho chủ DN
bằng việc đào tạo các khóa học chuyên môn. Đóng góp quan trọng của nghiên cứu
là tác giả cho thấy tình hình tiếp cận tín dụng NH của các DN nhỏ tại Kenya đã
được cải thiện trong những năm qua. Lý do, nhờ cải cách về chính sách của nền
kinh tế Kenya, cụ thể kết quả từ việc giảm vay của chính phủ Kenya đến các NH địa


8
phương. Điều đó khiến NH trong nước phải thâm nhập vào phân khúc thị trường
mới, đưa ra nhiều chương trình tăng cường hoạt động cho vay và DN quy mô nhỏ là
đối tượng được quan tâm. Đây chính là 1 biện pháp giúp việc tiếp cận vốn NH dễ
dàng hơn nhờ vào sự can thiệp của Chính phủ. Tuy nhiên, quy mô nghiên cứu của
đề tài nhỏ hẹp, phương pháp nghiên cứu đơn giản, biến phân tích còn thiếu và chưa
trọng tâm. Do đó, giải pháp đưa ra mang tính chất đặc thù, không có ý nghĩa khái
quát rộng.
Đánh giá yếu tố quyết định tiếp cận tín dụng của DN quy mô nhỏ tại Nigeria,
Ajagbe.F.A (2012) đã đánh giá thực trạng tiếp cận tín dụng từ các tổ chức tín dụng
khác nhau mà các DN có thể vay được thời gian qua. Kết quả cho thấy, các DN có
sự khác biệt về số lượng vốn vay, thời gian hoàn thành thủ tục vay, thời hạn cho
vay…Tác giả tiến hành khảo sát 350 DN quy mô nhỏ tại bốn khu vực chính của
bang Oyo, Nigeria, sử dụng phương pháp phân tích hồi quy Binary logistic để tiến

như sau: Báo cáo tài chính thiếu minh bạch, Tài sản đảm bảo thiếu hụt, Phương án
kinh doanh không khả thi. Tác giả đã tiến hành thu thập và phân tích số liệu khá kỹ
tại phiếu điều tra nhưng nếu kết quả được phân tích định lượng sẽ nâng cao kết quả
nghiên cứu.
Tiến hành phân tích sự tăng trưởng tín dụng NH đối với DNNVV khi nền
kinh tế bất ổn Nguyễn Văn Lê (2014) đã tập trung vào các nội dung sau: làm rõ cơ
sở khoa học về DNNVV và tín dụng NH đối với DN. Thông qua việc phân tích kỹ
các cuộc khủng hoảng trên thế giới, nghiên cứu đã đưa ra dấu hiệu của một nền kinh
tế vĩ mô bất ổn, từ đó gắn việc tăng trưởng tín dụng đối với DNNVV của Việt Nam.
Tác giả đã tập trung đánh giá một cách tổng thể thực trạng tăng trưởng tín dụng đối
với DNNVV trong thời gian qua theo nhiều cách tiếp cận, bao gồm cách tiếp cận
định tính và định lượng. Kết quả nghiên cứu về mặt định lượng bằng mô hình OLS
cho thấy hệ thống DNNVV phải đối mặt với rủi ro tài chính khá lớn trong bối cảnh
kinh tế vĩ mô bất ổn, khi lợi nhuận tạo ra giảm sút trong khi chi phí lãi vay tăng cao.
Từ đó, luận án đã xây dựng một hệ thống các giải pháp được chia thành hai nhóm:
(i) Nhóm giải pháp mang tính chiến lược và (ii) Nhóm giải pháp cụ thể cho việc
tăng trưởng tín dụng cho DNNVV trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn. Tuy vậy, số
lượng DN được tác giả lựa chọn điều tra chưa đủ để phản ánh tình hình tăng trưởng
của Việt Nam nên có sự phân chia theo vùng miền điều tra để đưa ra kết luận khách
quan, chính xác hơn.
Hạ Thị Thiều Dao và cộng sự (2014) đã sử dụng phương pháp phân tích hồi
quy Binary logistic để điều tra khả năng tiếp cận tín dụng của 756 DN nhỏ và một
bảng câu hỏi bán cấu trúc được sử dụng để tìm ra nguyên nhân gây thiếu kết nối
giữa các DN nhỏ và các NH ở Tỉnh Bến Tre. Theo đó, nhóm tác giả đã chỉ tra
những khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng của DNNVV tại Việt Nam có nguyên
nhân sau: Đầu tiên, những khó khăn từ tình hình kinh tế vĩ mô có biến động xấu


10
trong 3 năm qua khiến thị trường đi xuống, hàng tồn kho tăng, các khoản nợ không

thời gian hoạt động dưới 3 năm, DN siêu nhỏ tiếp cận vốn tín dụng NH thấp hơn rất
nhiều so với các DNNVV còn lại. Nếu có thể, luận án nên phân tích kỹ hơn các


11
quan sát nhỏ trong nội dung phân tích sự khác biệt để làm căn cứ trong xây dựng
giải pháp.
Đối với địa bàn tỉnh Thái Nguyên, có duy nhất 01 nghiên cứu được thực hiện
liên quan đến nội dung của luận án là luận văn thạc sỹ của Nguyễn Thị Oanh
(2015): “Nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho các DNNVV trên địa bàn
tỉnh Thái Nguyên”. Nghiên cứu tập trung đánh giá tình hình phát triển của
DNNVV, nhu cầu vay vốn và dư nợ vay vốn NH của DNNVV giai đoạn 2012 2014. Sử dụng mô hình hồi quy nhị phân Binary logistic để xác định mức độ tiếp
cận tín dụng của các yếu tố trong mô hình từ đó đưa ra các giải pháp đối với
DNNVV, NHTM nhằm nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng NH của DNNVV. Mặc
dù tên của luận án khá tương đồng với nghiên cứu của tác giả nhưng cách tiếp cận,
phương pháp và nội dung nghiên cứu của luận án hoàn toàn không trùng lặp với kết
quả được tác giả đưa ra. Nội dung tác giả nghiên cứu có thời gian rộng hơn và bao
trùm các thông tin mà tác giả đưa ra vì vậy, luận án có thể được coi là tài liệu có
tính tổng quát hơn các nghiên cứu trước đây đã từng thực hiện tại tỉnh Thái Nguyên.
Ngoài những công trình đề cập trên, luận án còn tiến hành nghiên cứu các
nội dung liên quan đến phương pháp và yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng NH
của DNNVV của Ricardo (2004), Canovas (2006), Võ Trí Thành (2011), Nguyễn
Hồng Hà (2013), Khalid Hassan Abdesamed và cộng sự (2014), Mbugua (2014),
Đặng Thị Huyền Thương (2016)...để làm căn cứ cho các phần nghiên cứu trong
Chương 1 và những chương tiếp theo của luận án.
1.2. Đánh giá chung các công trình nghiên cứu
Sau khi tiến hành nghiên cứu tổng quan tài liệu, tác giả nhận thấy các đề tài
sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận
tín dụng NH của DNNVV, cụ thể:
1.2.1. Về phương pháp nghiên cứu

lưu động, vốn đầu tư và quy mô doanh nghiệp, dịch vụ kế toán và pháp lý, hỗ trợ
xuất khẩu và thông tin từ phía Nhà nước. Mbugua (2014) đã sử dụng phương pháp
phân tích nhân tố khám phá kết hợp với tổng hợp các kết quả thu được trong phiếu
điều tra để có đưa ra mức ảnh hưởng của từng yếu tố đến việc phát triển của
DNNVV tại Kiambu, Kenya. Đặng Thị Huyền Thương (2016) bổ sung phân tích
bằng dữ liệu mảng để đánh giá sự khác biệt trong tiếp cận nguồn vốn vay chính
thức giữa DNNVV Hà Nội và DNNVV Việt Nam nói chung, giữa các DN có quy
mô vừa và DN có quy mô nhỏ, siêu nhỏ. Những năm gần đây phương pháp phân
tích hồi quy Binary logistic được đa số nhà khoa học như: Khalid (2014), Hạ Thị
Thiều Dao (2014), Ajagbe (2012), Võ Trí Thành (2011), Ricardo (2004)…sử dụng
vì sự thích hợp khi ước lượng sự vay vốn NH của DNNVV. Tiến bộ hơn nữa
Nguyễn Hồng Hà (2013) sử dụng linh hoạt phương pháp phân tích hồi quy Binary
logistic và phân tích nhân tố khám phá – EFA để đánh giá mức động tác động của