ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG BÌNH SƠN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
CỦA HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGUYỄN DU,
QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2020


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG BÌNH SƠN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
CỦA HỌC SINH TRƢỜNG TRUNGHỌC CƠ SỞ NGUYỄN DU,
QUẬN HOÀN KIẾM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8.140114

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS DƢƠNG THỊ HOÀNG YẾN

HÀ NỘI - 2020


BGH

Ban giám hiệu

CB, GV

Cán bộ, giáo viên

CMHS

Cha mẹ học sinh

CSVC

Cơ sở vật chất

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

GVBM

Giáo viên bộ môn

GVCN

Giáo viên chủ nhiệm

HĐTN


Trang
Lời cảm ơn ................................................................................................... i
Danh mục các chữ viết tắt ...........................................................................ii
Danh mục các bảng, biểu đồ ...................................................................... vii
MỞ ĐẦU .................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI
NGHIỆM NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ ..................................................................................................................6
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ............................................................ 6
1.2. Ho t đ ng trải nghiệm cho học sinh trong nh trƣờng THCS
theo Chƣơng trình giáo dục phổ thông ban h nh năm 2018 ................... 8
1.2.1. Khái niệm Hoạt động trải nghiệm .............................................. 8
1.2.2. Chương trình giáo dục phổ thông ban hành năm 2018 ............ 10
1.2.3.

c đi m tâm sinh

học sinh trung học cơ sở ........................ 12

1.2.4. Vai trò của hoạt động trải nghiệm trong hình thành phẩm chất và
năng ực của học sinh trung học cơ sở ................................................. 15
1.2.5. Các thành tố của hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp
cho học sinh trường HCS ................................................................ 16
1.3. Quản lý ho t đ ng trải nghiệm ngoài giờ lên lớp cho học sinh ở
trƣờng trung học cơ sở ............................................................................ 21
1.3.1. Khái niệm quản lý hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp
cho học sinh ....................................................................................... 21
1.3.2. Phát tri n chương trình nhà trường về hoạt động trải
nghiệm ngoài giờ lên lớp ................................................................... 24
1.3.3. Lập kế hoạch hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp ............ 25


hội ............................................. 34

2.1.2. Quá trình phát tri n của nhà trường ........................................ 35
2.1.3. Những thuận lợi và h

hăn ................................................... 36

2.1.4. Kết quả giáo dụccủa Nhà trường ............................................. 37
2.1.5. Hoạt động giáo dục ................................................................. 38
2.2. Tổ chức khảo sát thực tr ng ............................................................ 39
2.3. Thực tr ng ho t đ ng trải nghiệm cho học sinh trƣờng THCS
Nguyễn Du, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà N i .................................. 40
2.3.1. Thực trạng ác định mục tiêu hoạt động trải nghiệm ngoài giờ
lên lớp ................................................................................................ 40
2.3.2. hực trạng thực hiện các nội dung hoạt động trải nghiệm
ngoài giờ lên lớp ............................................................................... 42

iv


2.3.3. hực trạng sử dụng các hình thức tổ chức hoạt động trải
nghiệm ngoài giờ lên lớp ................................................................... 45
2.3.4. hực trạng ết quả hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp ... 48
2.4. Thực tr ng quản lý ho t đ ng trải nghiệm ngoài giờ lên lớp của học
sinh trƣờng THCS Nguyễn Du, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà N i ........ 49
2.4.1. hực trạng phát tri n Chương trình hoạt động trải nghiệm
ngoài giờ lên lớp ............................................................................... 49
2.4.2. hực trạng lập kế hoạch hoạt động trải nghiệm ngoài giờ
lên lớp ............................................................................................... 51


3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa ............................................. 69
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống ........................................... 69
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ........................................... 70
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp ............................................ 70
3.2. Biện pháp quản lý ho t đ ng trải nghiệm ngoài giờ lên lớp của học
sinh trƣờng THCS Nguyễn Du, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà N i ...... 71
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo
viên, học sinh về vai trò,

nghĩa của hoạt động trải nghiệm ngoài

giờ lên lớp của học sinh trường HC Nguyễn Du ............................ 71
3.2.2. Biện pháp 2: Chỉ đạo xây dựng kế hoạch hoạt động trải
nghiệm ngoài giờ lên lớp phù hợp với H trường THCS Nguyễn Du . 75
3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức bồi dưỡng năng ực tổ chức hoạt động
trải nghiệm ngoài giờ lên lớp cho đội ngũ giáo viên củanhà trường ..... 79
3.2.4. Biện pháp 4: Quản lý việcphối hợp các lực ượng giáo dục
ngoài nhà trường tham gia tổ chức hoạt động trải nghiệm ngoài
giờ lên lớp cho học sinh của nhà trường............................................ 82
3.2.5. Biện pháp 5: kết hợp ki m tra, đánh giá ết quả tổ chức hoạt
động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp với thi đua, hen thưởng kịp thời ... 85
3.2.6. Biện pháp 6:

ảm bảo nguồn lực và các điều kiện thực hiện

hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp cho học sinh của Nhà
trường ................................................................................................ 89
3.3. Mối quan hệ của các biện pháp ....................................................... 92
3.4. Tổ chức khảo nghiệm các biện pháp ............................................... 93


Thực trạng thực hiện các nội dung hoạt động trải
nghiệmngoài giờ lên lớp(n=94) .............................................. 42

Bảng 2.5.

Thực trạng hình thức tổ chứchoạt động trải nghiệmngoài
giờ lên lớp (n=94) ....................................................................... 45

Bảng 2.6.

Thực trạng kết quả hoạt động trải nghiệmngoài giờ lên
lớp(n=94) ............................................................................... 48

Bảng 2.7.

Thực trạng phát triển chương trình nhà trường về hoạt
động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp (n=94) ............................. 49

Bảng 2.8.

Thực trạng lập kế hoạch hoạt động trải nghiệm ngoài giờ
lên lớp (n=94) ........................................................................ 51

Bảng 2.9.

Thực trạng tổ chức bộ máy nhân sự và quy định triển khai
hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp (n=94) ..................... 52

Bảng 2.10. Thực trạng chỉ đạo triển khai hoạt động trải nghiệm ngoài



MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hoạt. động. trải. nghiệm. là. hình. thức. hoạt. động. có. thể. diễn. ra. trong. và.
ngoài. giờ. học. và. môn. học,. trong. đó. dưới. sự. hướng. dẫn. của. nhà. giáo. dục,. tuỳ.
theo. đặc. điểm. của. từng. học. sinh,. học. sinh. được. tham. gia. trực. tiếp. vào. các.
hoạt. động. khác. nhau. của. đời. sống. nhà. trường. cũng. như. ngoài. xã. hội. với. tư.
cách. là. chủ. thể. của. hoạt. động,. qua. đó. phát. triển. năng. lực. thực. tiễn,. phẩm. chất.
nhân. cách. và. phát. huy. tiềm. năng. sáng. tạo. của. cá. nhân. mình. Tuy nhiên, để
đạt được mục tiêu hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh phổ thông,
hiệu trưởng nhà trường cần có những biện pháp quản lý phù hợp.
Nghị. quyết. 29-NQ/TW. ngày. 04. tháng. 11. năm. 2013. của. Đảng. CSVN.
đã. xác. định. quan. điểm. chỉ. đạo:. “Phát. triển. giáo. dục. và. đào. tạo. là. nâng. cao.
dân. trí,. đào. tạo. nhân. lực,. bồi. dưỡng. nhân. tài.. Chuyển. mạnh. quá. trình. giáo.
dục. từ. chủ. yếu. trang. bị. kiến. thức. sang. phát. tri n. toàn. diện. năng. ực. và. phẩm.
chất. người. học.. Học. đi. đôi. với. hành;. lý. luận. gắn. với. thực. tiễn;. giáo. dục. nhà.
trường. kết. hợp. với. giáo. dục. gia. đình. và. giáo. dục. xã. hội”.. [07]
Nghị. quyết. số. 88/2014/QH13. ngày. 28/11/2014. của. Quốc. hội. về. đổi. mới.
chương. trình,. sách. giáo. khoa. giáo. dục. phổ. thông. đã. khẳng. định:. “Tiếp. tục. đổi.
mới. phương. pháp. giáo. dục. theo. hướng:. phát. triển. toàn. diện. năng. lực. và. phẩm.
chất. người. học;. phát. huy. tính. tích. cực,. chủ. động,. sáng. tạo,. bồi. dưỡng. phương.
pháp. tự. học,. hứng. thú. học. tập,. kỹ. năng. hợp. tác,. làm. việc. nhóm. và. khả. năng. tư.
duy. độc. lập:. đa. dạng. hóa. hình. thức. tổ. chức. học. tập,. tăng. cường. hiệu. quả. sử.
dụng. các. phương. tiện. dạy. học,. đặc. biệt. là. công. nghệ. thông. tin. và. truyền. thông;.
giáo. dục. ở. nhà. trường. kết. hợp. với. giáo. dục. gia. đình. và. xã. hội”.. [12]
Thực hiện nội dung các nghị quyết của Đảng và ch nh phủ, ngày 28
tháng 7 năm 2 17 Bộ Giáo dục và Đào tạo ch nh thức công bố thông qua
Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể. Theo đó, Chương trình giáo dục
1

còn hạn chế, nhận thức của một bộ phận GV, HS và PH chưa thông, những
khó khăn trên cho thấy cần thiết phải có những biện pháp quản l cụ thể đối
với các nhà trường.
Trong lĩnh vực quản lý giáo dục đã có nhiều công trình nghiên cứu về
quản lý hoạt động trải nghiệm sáng tạo; giáo dục kỹ năng sống cho học sinh,
những nghiên cứu quản lý hoạt động trải nghiệm ở trường THCS Nguyễn Du,
quận Hoàn iếm, thành phố Hà Nội còn chưa được nghiên cứu nhiều.
Xuất phát từ các lý do trên, đề tài: “ u n
ngoài gi

n

p

h

sinh tr

ho t

ng tr i nghi

ng TH S Ngu n u qu n Hoàn i

thành phố Hà N i” được lựa chọn nghiên cứu.
2


2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động trải nghiệm

pháp quản lý hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp cho học sinh trường
THCS Nguyễn Du, quận Hoàn

iếm, thành phố Hà Nội có khắc phục được

những hạn chế trên thì s nâng cao được kết quảhoạt động trải nghiệm, góp
3


phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường, thực hiện yêu
cầu đổi mới giáo dục.
6. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
6.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động trải nghiệm cho học sinh
trường THCS.
6.2.

hảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động trải nghiệm ngoài giờ

lên lớp cho học sinh trường THCS Nguyễn Du, quận Hoàn

iếm, thành phố

Hà Nội.
6.3. Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp
cho học sinh trường THCS Nguyễn Du, quận Hoàn iếm, thành phố Hà Nội.
7. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
7.1. Giới h n về n i dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về nội dung quản lý
của hiệu trưởng trường THCS trong quản lý hoạt động trải nghiệm, hướng
nghiệp ngoài giờ lên lớp của học sinh trung học cơ sở.
7 2 Giới h n về khách thể điều tra

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ
lục, luận văn được trình bày theo 3 chương:
h ơng 1: Cơ sở lý luận về quản l hoạt động trải nghiệm ngoài giờ
lên lớp cho học sinh ở trường trung học cơ sở.
h ơng 2: Thực trạng quản l hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp
cho học sinh trường trung học cơ sở Nguyễn Du, quận
Hoàn iếm, thành phố Hà Nội.
h ơng 3: Biện pháp quản l hoạt động trải nghiệm ngoài giờ lên lớp
cho học sinh trường trung học cơ sởNguyễn Du, quận
Hoàn iếm, thành phố Hà Nội.

5


CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM NGOÀI
GIỜ LÊN LỚP CHO HỌC SINH TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1 1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Tư tưởng giáo dục về học qua trải nghiệm đã xuất hiện từ thời cổ đại và
dần dần được phát triển bởi các nhà giáo dục trên thế giới. Đối với các nước
có nền giáo dục phát triển thì tư tưởng giáo dục đó được xem như là triết lý
giáo dục của quốc gia với các tác giả tiêu biểu như

hổng Tử (551- 479

TCN), Sôcrate (470 – 399 TCN).
Nhiều công trình nghiên cứu của các nhà tâm l học sau này đã chú
trọng đến vấn đề giáo dục thông qua các hoạt động trải nghiệm, gắn liền với
thực tiễn đời sống như công trình nghiên cứu của nhà triết học, tâm l học, giáo
dục học như J.Deway (1859-1952), L.X.Vưgôtxki (1896 -1934), Jean Piaget

nghiệm. có. thể. tổ. chức. được. nhiều. nhất,. hiệu. quả. nhất. đáp. ứng. nhu. cầu. và.
mục. tiêu. giáo. dục. trong. bài. “Hình. thức. tổ. chức. các. hoạt. động. trải. nghiệm.
sáng. tạo. trong. nhà. trường. phổ. thông” [10].. Ngoài. ra. còn. có. các. nghiên. cứu.
khác. như:. “ hiết. ế. hoạt. động. trải. nghiệm. sáng. tạo. gắn. với. dạy. học. phát.
tri n. năng. ực. cho. học. sinh”(Đặng. Văn. Nghĩa),. “Chuy n. từ. tiếp. cận. nội.
dung. sang. tiếp. cận. năng. ực:. vấn. đề. dạy. học. và. tổ. chức. dạy. học” (Trần. Ngọc.
Giao,. Đặng. Thị. Thanh. Huyền,. Nguyễn. Thị. Mai. Phương)... [5]
Ở. Việt. Nam,. trong. những. năm. qua. hầu. hết. các. nhà. trường. đã. triển. khai.
các. phương. pháp,. hình. thức. tổ. chức. dạy. học. theo. hướng. phát. huy. tính. tích.
cực,. chủ. động,. tự. học,. phát. triển. năng. lực. học. sinh. Mô hình hoạt động dạy
học gắn với sản xuất, kinh doanh tại địa phương và phát huy khả năng sáng
tạo thông qua hoạt động câu lạc bộ khoa học cho học sinh THCS và THPT
Nguyễn Tất Thành là v dụ điển hình.
Về khía cạnh quản lí hoạt động trải nghiệm cho học sinh phổ thông,
gần đây có một số luận văn thạc sĩ đã lựa chọn làm đề tài tốt nghiệp, như:
Trần Thị Thu Hà (2017) nghiên cứu về “Quản

hoạt động trải nghiệm

sáng tạo ở trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh iện Biên”.
7


Trần Thanh Liêm (2017) với đề tài “Quản

hoạt động giáo dục ngoài

giờ ên ớp theo hướng trải nghiệm sang tạo ở các trường

HC huyện

Chƣơng trình giáo dục phổ thông ban h nh năm 2018
1.2.1. Khái ni

Ho t

ng tr i nghi

Qua. nghiên. cứu. một. số. tài. liệu,. có. thể. thấy. được. một. số. cách. để. định.
8


nghĩa. về. trải. nghiệm.. Trải. nghiệm. dưới. góc. nhìn. sư. phạm. được. hiểu. theo. một.
vài. ý. nghĩa. sau:
+. Trải. nghiệm. trong. đào. tạo. là. một. hệ. thống. kiến. thức. và. kỹ. năng. có.
được. trong. quá. trình. giáo. dục. và. đào. tạo. chính. quy.
+. Trải. nghiệm. là. kiến. thức,. kỹ. năng. mà. trẻ. nhận. được. bên. ngoài. cơ. sở.
giáo. dục. thông. qua. sự. giao. tiếp. với. nhau. hay. qua. tài. liệu. không. được. giảng.
dạy. trong. nhà. trường.
Theo Đinh Thị im Thoatrong cuốn “Kỹ năng ây dựng và tổ chức các
hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong trường trung học” cho r ng hoạt động
trải nghiệm là hoạt động giáo dục thông qua sự trải nghiệm của cá nhân trong
việc kết nối kinh nghiệm học được trong nhà trường với thực tiễn đời sống mà
nhờ đó các kinh nghiệm được t ch lũy thêm và chuyển hóa dần thành năng lực.
Theo Bùi Ngọc Diệptrong cuốn “Một số vấn đề chung về hoạt động
trải nghiệm trong trường phổ thông” thì hoạt động trải nghiệm sáng tạo là
một biểu hiện của hoạt động giáo dục đang tồn tại trong chương trình giáo
dục hiện hành. Hoạt. động. trải. nghiệm. sáng. tạo. là. hoạt. động. mang. tính. xã. hội,.
thực. tiễn. đến. với. môi. trường. giáo. dục. trong. nhà. trường. để. học. sinh. tự. chủ.
trải. nghiệm. trong. tập. thể,. qua. đó. hình. thành. và. thể. hiện. được. phẩm. chất,.
năng. lực,. nhận. ra. năng. khiếu,. sở. thích,. đam. mê,. bộc. lộ. và. điều. chỉnh. cá. tính,.

việc. lựa. chọn. nghề. nghiệp. và. học. tập. suốt. đời.
Chương. trình. giáo. dục. cấp. trung. học. cơ. sở. nh m. phát. triển. hài. hoà. về.
thể. chất. và. tinh. thần. trên. cơ. sở. duy. trì,. tăng. cường. các. phẩm. chất. và. năng. lực.
đã. hình. thành. ở. cấp. tiểu. học;. hình. thành. nhân. cách. công. dân. trên. cơ. sở. hoàn.
chỉnh. học. vấn. phổ. thông. nền. tảng,. khả. năng. tự. học. và. phát. huy. tiềm. năng. sẵn.
có. của. cá. nhân. để. tiếp. tục. học. trung. học. phổ. thông,. học. nghề. hoặc. đi. vào.
cuộc. sống. lao. động.
1.2.2.2.Mục tiêu của hoạt động giáo dục trải nghiệm, hướng nghiệp
Hoạt. động. giáo. dục. trải. nghiệm,. hướng. nghiệp. nh m. hình. thành. và.
phát. triển. phẩm. chất. nhân. cách,. những. thói. quen,. kỹ. năng. sống. cơ. bản,. các.
năng. lực. tâm. lý. –. xã. hội...;. giúp. học. sinh. tích. luỹ. kinh. nghiệm. riêng. cũng. như.
phát. huy. tiềm. năng. sáng. tạo. của. cá. nhân. mình,. làm. tiền. đề. cho. mỗi. cá. nhân.
tạo. dựng. được. sự. nghiệp. và. cuộc. sống. hạnh. phúc. sau. này.
10


Ở. bậc. trung. học. cơ. sở,. hoạt. động. giáo. dục. trải. nghiệm. nh m. hình.
thành. lối. sống. tích. cực,. biết. cách. hoàn. thiện. bản. thân,. biết. tổ. chức. cuộc. sống.
cá. nhân. biết. làm. việc. có. kế. hoạch,. tinh. thần. hợp. tác,. có. trách. nhiệm,. có. ý.
thức. công. dân…. và. tích. cực. tham. gia. các. hoạt. động. xã. hội.
1.2.2.3.Yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng ực
*. Yêu. cầu. cần. đ t. về. phẩm. chất
-. Sống. nhân. ái,. yêu. th ơng:. sẵn. sàng. tham. gia. các. hoạt. động. giữ. gìn,.
bảo. vệ. đất. nước,. phát. huy. truyền. thống. gia. đình. Việt. Nam,. yêu. thương. con.
người,. biết. khoan. dung. và. thể. hiện. yêu. thiên. nhiên,. cuộc. sống…
-. Sống. trung. thự . tự. h :. sống. với. lòng. tự. trọng,. trung. thực,. luôn. tự.
lực,. vượt. khó. khăn. và. biết. hoàn. thiện. bản. thân.
-. Sống. trách. nhi

:. Sống. có. trách. nhiệm. với. bản. thân,. gia. đình,. quan.

-. Năng. ự . thể. hất:. là. khả. năng. sống. thích. ứng. và. hài. hòa. với. môi.
trường;. biết. rèn. luyện. sức. khoẻ. thể. lực. và. nâng. cao. sức. khoẻ. tinh. thần.
-. Năng. ự . giao. ti p:. có. kỹ. năng. giao. tiếp. phù. hợp. với. mọi. người.
trong. quá. trình. tác. nghiệp. hay. tương. tác;. có. kỹ. năng. thuyết. phục,. thương.
thuyết,. trình. bày.... theo. mục. đ ch,. đối. tượng. và. nội. dung. hoạt. động.
-. Năng. ự . hợp. tác:. Phối. hợp. với. các. bạn. cùng. chuẩn. bị,. xây. dựng. kế.
hoạch,. tổ. chức. triển. khai. hoạt. động. và. giải. quyết. vấn. đề.. Thể. hiện. sự. giúp. đỡ,.
hỗ. trợ,. chia. sẻ. nguồn. lực.... để. hoàn. thành. nhiệm. vụ. chung.
-. Năng. ự . tính. toán:. là. khả. năng. sử. dụng. các. phép. tính. và. đo. lường,.
công. cụ. toán. học. để. giải. quyết. những. vấn. đề. trong. học. tập. và. cuộc. sống.
-. Năng. ự . công. ngh . thông. tin. và. tru ền. thông. (ICT):. là. khả. năng.
sử. dụng. thiết. bị. kỹ. thuật. số,. máy. tính,. phần. mềm…. để. tìm. kiếm. thông. tin.
phục. vụ. tích. cực. và. hiệu. quả. cho. học. tập. và. cuộc. sống;. là. khả. năng. sàng. lọc.
và. tham. gia. truyền. thông. trên. môi. trường. mạng. một. cách. có. văn. hóa.
-. Năng. ự . tự. nh n. thứ . và. t h. ự . h

.

b n. thân:. là. khả. năng. nhận.

thức. về. giá. trị. của. bản. thân;. là. sự. nhận. thức. về. điểm. mạnh. cũng. như. điểm.
yếu. trong. năng. lực. và. tính. cách. của. bản. thân,. tìm. được. động. lực. để. tích. cực.
hóa. quá. trình. hoàn. thiện. và. phát. triển. nhân. cách;. là. sự. xác. định. đúng. vị. trí. xã.
hội. của. bản. thân. trong. các. mối. quan. hệ. và. ngữ. cảnh. giao. tiếp. hay. hoạt. động.
để. ứng. xử. phù. hợp;. luôn. thể. hiện. người. sống. lạc. quan. với. suy. nghĩ. tích. cực.
1.2.3.

iể

t


xuất. hiện. hàng. loạt. nguy. cơ. dẫn. trẻ. em. đến. bến. bờ. của. sự. phát. triển. lệch. lạc.
về. nhận. thức,. thái. độ,. hành. vi. và. nhân. cách.
Thứ. hai:. Thời. kỳ. mà. tính. tích. cực. xã. hội. của. trẻ. em. được. phát. triển.
mạnh. m ,. đặc. biệt. trong. việc. thiết. lập. các. quan. hệ. bình. đẳng. với. người. lớn. và.
bạn. ngang. hàng,. trong. việc. lĩnh. hội. các. chuẩn. mực. và. giá. trị. xã. hội,. thiết. kế.
tương. lai. của. mình. và. những. kế. hoạch. hành. động. cá. nhân. tương. ứng.
Thứ. ba:. Trong. suốt. thời. kỳ. tuổi. thiếu. niên. đều. diễn. ra. sự. cấu. tạo. lại,.
cải. tổ. lại,. hình. thành. các. cẩu. trúc. mới. về. thể. chất,. sinh. lý,. về. hoạt. động,.
tương. tác. xã. hội. và. tâm. lý,. nhân. cách,. xuất. hiện. những. yếu. tổ. mới. của. sự.
trưởng. thành.. Từ. đó. hình. thành. cơ. sở. nền. tảng. và. vạch. chiều. hướng. cho. sự.
trưởng. thành. thực. thụ. của. cá. nhân,. tạo. nên. đặc. thù. riêng. của. lứa. tuổi.
Thứ. t :. Tuổi. thiếu. niên. là. giai. đoạn. khó. khăn,. phức. tạp. và. đầy. mâu.
thuẫn. trong. quá. trình. phát. triển.
Ngay. các. tên. gọi. của. thời. kỳ. này:. thời. kỳ. “quá. độ",. “tuổi. khó. khăn",.
“tuổi. khủng. hoảng".... đã. nói. lên. tính. phức. tạp. và. quan. trọng. của. những. quá.
trình. phát. triển. diễn. ra. trong. lứa. tuổi. thiếu. niên.. Sự. phức. tạp. thể. hiện. qua. tính.
13


hai. mặt. của. hoàn. cánh. phát. triển. của. trẻ.. Một. mặt. có. những. yếu. tổ. thức. đẩy.
phát. triển. tính. cách. của. người. lớn.. Mặt. khác,. hoàn. cánh. sống. của. các. em. có.
những. yếu. tố. kìm. hãm. sự. phát. triển. tính. người. lớn:. Phần. lớn. thời. gian. các. em.
bận. học,. ít. có. nghĩa. vụ. khác. với. gia. đình;. nhiều. bậc. cha. mẹ. quá. chăm. sóc. trẻ,.
không. để. các. em. phải. chăm. lo. việc. gia. đình...
ự. phát. tri n. thế. chất. của. học. sinh. trung. học. cơ. sở
Sự. phát. triển. cơ. thể. thiếu. niên. rất. nhanh,. mạnh. m ,. quyết. liệt. nhưng.
không. cân. đối,. đặc. biệt. xem. xét. những. thay. đổi. về. hệ. thống. thần. kinh,. liên.
quan. đến. nhận. thức. của. thiếu. niên. và. sự. trưởng. thành. về. mặt. sinh. dục,. yếu. tố.
quan. trọng. nhất. của. sự. phát. triển. cơ. thể. của. thiếu. niên.

1.2.4. V i trò
ự

h

ho t

sinh trung h

ng tr i nghi

trong hình thành phẩ

hất và năng

ơs

Theo. Chương. trình. giáo. dục. phổ. thông. ban. hành. năm. 2018,. hoạt. động.
trải. nghiệm,. hướng. nghiệp. ở. cấp. trung. học. cơ. sở. giúp. học. sinh. tiếp. tục. củng.
cố. và. phát. triển. các. kĩ. năng. sống. cơ. bản,. thói. quen. tích. cực,. nền. nếp. học. tập,.
hành. vi. ứng. xử. văn. hoá. ở. tiểu. học.. Ở. cấp. trung. học. cơ. sở,. hoạt. động. trải.
nghiệm,. hướng. nghiệp. tập. trung. hơn. vào. phát. triển. phẩm. chất. trách. nhiệm.
của. cá. nhân:. trách. nhiệm. trong. học. tập,. trách. nhiệm. với. gia. đình,. cộng. đồng;.
giúp. học. sinh. hình. thành. năng. lực. tự. đánh. giá. và. tự. điều. chỉnh,. năng. lực. giải.
quyết. vấn. đề;. hình. thành. các. giá. trị. của. cá. nhân;. tham. gia. tích. cực. các. hoạt.
động. lao. động;. tham. gia. phục. vụ. cộng. đồng. phù. hợp. với. lứa. tuổi;. biết. tổ. chức.
công. việc. một. cách. khoa. học;. có. hứng. thú,. hiểu. biết. về. một. số. lĩnh. vực. nghề.
nghiệp,. xây. dựng. được. kế. hoạch. học. tập. hướng. nghiệp. và. có. ý. thức. rèn. luyện.
những. phẩm. chất. cần. có. của. người. lao. động. tương. lai.
Hoạt động trải nghiệm hướng tới việc học sinh tự hình thành cho bản