Thực trạng quản lý rủi ro trong hoạt động cho thuê tài chính tại
công ty cho thuê tài chính – Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt
Nam
2.1. Tổng quan về công ty cho thuê tài chính – BIDV.
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển.
Ngày 27/5/1995, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ra Quyết định số
149/QĐ-NH5 về việc ban hành thể lệ Tín dụng thuê mua. Theo đó, Công ty Tín
dụng thuê mua trực thuộc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam đã chính
thức được thành lập theo Quyết định của thống đốc Ngân hàng Nhà nước số
128/ QĐ-NH5 ngày 26/4/1995.
Để tạo một hành lang thông thoáng hơn cho hoạt động cho thuê, tháng
10/1995 Chính phủ đã ban hành Nghị định 64/NĐ-CP quy chế tạm thời về tổ
chức và hoạt động của Công ty cho thuê tài chính ở Việt Nam. Sau 3 năm hoạt
động cho thuê một cách dè dặt như một chi nhánh trực thuộc của ngân hàng,
tháng 9/1998 Công ty cho thuê tài chính- Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt
Nam, tiền thân là Công ty tín dụng thuê mua, đã chính thức được thành lập theo
Quyết định số 305/1998/QĐ-NHNN5 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Công ty Cho thuê tài chính BIDV là một doanh nghiệp nhà nước và là một
trong những Công ty cho thuê tài chính được thành lập rất sớm, hoạt động kinh
doanh trong lĩnh vực này. Điều 2 của Quyết định số 305 này quy định: “Công ty
cho thuê tài chính Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam là một pháp nhân;
là doanh nghiệp thành viên hạch toán độc lập của Ngân hàng Đầu tư và Phát
triển Việt Nam; được Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam cấp vốn điều lệ;
có quyền tự chủ kinh doanh và tự chủ tài chính, chịu ràng buộc về quyền lợi và
nghĩa vụ đối với Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam theo quy định tại
Điều lệ của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam.”
Một số nét về công ty như sau:
• Tên gọi đầy đủ của công ty bằng tiếng Việt: Công ty cho thuê tài chính-
Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
• Tên gọi đầy đủ bằng tiếng Anh: Financial Leasing Company of Bank for
Investment and Development of Viet Nam.

hoạt động nghiệp vụ.
- Công ty thực hiện các nghiệp vụ theo quy định của pháp luật về tài chính,
tín dụng và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động kinh
doanh của mình.
- Công ty chịu sự quản lý, thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước,
Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam.
• Mô hình tổ chức
Từ một mô hình tổ chức đơn giản năm 1998 với 01 Ban lãnh đạo, 03
phòng chức năng Kinh doanh, Tổng hợp, Kế toán, đến tháng 10 năm 2001 công
ty Cho thuê tài chính BIDV thành lập Chi nhánh tại thành phố Hồ Chí Minh.
Tháng 11 năm 2008 mô hình tổ chức và hoạt động của Công ty Cho thuê tài
chính BIDV như sau:
+ Hội sở chính gồm có Ban Giám đốc, phòng Phòng kiểm tra kiểm soát nội
bộ và 8 phòng chức năng là Phòng Quan hệ khách hàng I, phòng Quan hệ khách
hàng II, phòng Quản lý rủi ro, phòng Quản trị tín dụng, phòng Cho thuê nội
ngành, phòng Kế hoạch-Tổng hợp, phòng Tài chính-Kế toán, phòng Tổ chức-
Hành chính,
+ Chi nhánh Công ty tại thành phố Hồ Chí Minh (được nâng cấp thành
Công ty Cho thuê tài chính II Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam từ tháng
1 năm 2005)
Tuân thủ theo các quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước, được sự
chấp thuận của Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam, công ty Cho thuê tài
chính BIDV thực hiện mô hình tổ chức mới như sau:
HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ
Ban kiểm soát
HĐQT
BAN GIÁM ĐỐC
Phòng tổ chức
Hành chính
Phòng Tài

Cuối năm 2006, Ban lãnh đạo Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt nam
quyết tâm khôi phục lại Công ty bằng việc kiện toàn nhân sự lãnh đạo chủ chốt,
kiện toàn mô hình tổ chức Công ty theo Thông tư 06/2006/TT-NHNH, cấp bổ
sung vốn điều lệ lên 200 tỷ đồng, cho phép Công ty hưởng lãi suất vay ưu đãi,...
Với sự hỗ trợ về nhiều mặt và chỉ đạo sát sao của Ngân hàng Đầu tư và
Phát triển Việt Nam, năm 2007 Công ty đã có sự tăng trưởng mạnh thoát khỏi ra
sự khủng hoảng và trích lập đủ Dự phòng rủi ro cho các khoản nợ xấu, lợi
nhuận trước thuế đạt 21,3 tỷ đồng gấp 23 lần so với năm 2006, thu nhập của cán
bộ Công ty đã được cải thiện với thu nhập sau thuế bình quân đầu người đạt 213
triệu đồng/người, hoàn thành các kế hoạch kinh doanh đề ra.
Sang năm 2008 Công ty đã thực sự khôi phục và hoàn thành nhiệm vụ
Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam giao với hầu hết các chỉ tiêu đều hoàn
thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch đề ra. Quy mô tổng tài sản là 1.705 tỷ
đồng tăng 43% so với đầu năm, dư nợ tín dụng (ngoại ngành) đạt 1352 tỷ đồng,
tăng trưởng 65% so với năm 2007, lợi nhuận trước thuế sau trích Dự phòng rủi
ro là 54,16 tỷ đồng, cao gấp 2,5 lần so với năm trước và tỷ lệ nợ xấu nội
bảng/dư nợ ngoại ngành khống chế ở mức 2,79%. Tháng 11/2008 Công ty đã
triển khai mô hình TA2 tách bạch giữa 3 chức năng khởi tạo, quản lý rủi ro và
tác nghiệp nhằm quản lý khoản thuê tốt hơn, bên cạnh đó Công ty cũng đã triền
khai thực hiện dự án hiện đại hóa công nghệ thông tin Công ty.
Để có thể hiểu rõ hơn về thực trạng cho thuê tài chính của Công ty cho thuê tài
chính-BIDV, có thể xem xét các chỉ tiêu sau:
a, Cơ cấu dư nợ theo đối tượng cho thuê
Bảng 2.1: Dư nợ cho thuê 2006-2008
Đơn vị: tỷ đồng
TT Chỉ tiêu 2006 2007 2008
1 Tổng dư nợ 936 1195 1733
2 Dư nợ ngoại ngành 548 821 1352
3 Dư nợ nội ngành 388 377 381
( Nguồn: Báo cáo tổng kết từ năm 2006-2008 công ty cho thuê tài chính-BIDV)

đến 1056 tỷ đồng, dư nợ cho thuê ngoại ngành cuối kỳ là 821 tỷ đồng, tăng
49,8% so với năm 2006. Dư nợ cho thuê đến 31/12/2008 của cho thuê ngoại
ngành là 1.352 tỷ đồng, tăng trưởng 65% so với cuối năm 2007( dư nợ 821 tỷ
đồng ), đạt 102,4% kế hoạch được giao.
b, Cơ cấu dư nợ theo loại hình doanh nghiệp cho thuê
Trong thời gian qua Công ty tiếp tục thực hiện việc chuyển dịch cơ cấu
dư nợ theo hướng tăng tỷ lệ cho thuê đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ có
dự án khả thi và giảm cho thuê bên các doanh nghiệp quốc doanh thông qua
việc nâng cao chất lượng thẩm định dự án, đồng thời thúc đẩy mạnh việc đôn
đốc thu hồi nợ. Kết quả cho thấy, tỷ trọng dư nợ cho thuê với các doanh nghiệp
quốc doanh giảm đáng kể, từ 57,3% năm 2006 xuống còn 5,5% năm 2008,
ngược lại trong thời gian đó tỷ trọng dư nợ trong các doanh nghiệp ngoài quốc
doanh trong thời gian đó tăng mạnh, từ 42,7% lên đến 94,5%.
Bảng 2.2: Cơ cấu dư nợ cho thuê theo loại hình doanh nghiệp
và loại hình tài sảN 2006-2008
Đơn vị: tỷ đồng
Chỉ tiêu
2006 2007 2008
Dư nợ Tỷ trọng Dư nợ Tỷ trọng Dư nợ Tỷ trọng
I- THEO HÌNH THỨC SỞ
HƯŨ
1-Doanh nghiệp quốc doanh 536,2 57,3% 314,4 26,3% 95,6 5,5%
2-Doanh nghiêp ngoài quốc
doanh
399,8 42,7% 881,0 73,7% 1637,7 94,5%
II- THEO LOẠI TÀI SẢN
1-Phương tiện vận chuyển 254,59 27,2% 437,52 36,6% 825,1 47,6%
2-Máy móc thiết bị 107,52 11,5% 236,69 19,8% 382,7 22,1%
3-Tài sản khác 573,89 61,3% 521,19 43,6% 525,5 30,3%
Tổng 936,0 100% 1195,4 100% 1733,3 100%

8 Cty CTTC NH Á Châu 106.14 0.76
9 Cty CTTC Công nghiệp tàu thủy 67.27 0.48
Tổng cộng 13969.94 100.00
(Nguồn:Báo cáo kết quả công tác năm 2008 của Hiệp hội cho thuê tài chính Việt Nam)
Biểu đồ 2.3: Thị phần của các công ty cho thuê tài chính năm 2008
Hiện nay có 9 công ty thuộc Hiệp Hội cho thuê tài chính Việt Nam, trong
đó 2 Công ty cho thuê tài chính của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Việt
Nam chiếm thị phần lớn nhất (lần lượt là 44.43% và 15.36%) dư nợ của hai
công ty này chiếm hơn một nửa tổng dư nợ của cả 9 công ty. Công ty cho thuê
tài chính I Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam đứng thứ 3 với thị phần
12.41%. Điều này có phần dễ hiểu vì 2 công ty cho thuê tài chính của Ngân
hàng Nông nghiệp và Phát triển Việt Nam ra đời trước và có vốn điều lệ lớn hơn
(200.000 triệu đồng và 350.000 triệu đồng), trong khi vốn điều lệ của Công ty
cho thuê tài chính I- BIDV là 200.000 triệu. Sản phẩm cho thuê của Công ty cho
thuê tài chính-BIDV cũng không phong phú như Công ty cho thuê tài chính II-
NHNN&PTNT, đặc biệt là về tàu thuyền các loại. Trong năm 2008, Dư nợ cho
thuê tàu thuyền của Công ty cho thuê tài chính I-BIDV là 595,826 tỷ đồng, công
ty CTTC II-NHNN&PTNT là 3088,663 tỷ đồng, công ty CTTC I-
NHNN&PTNT là 1433,659 tỷ đồng)