CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG
SẢN XUẤT KINH DOANH
1.1. Khái niệm, vị trí, chức năng và nhiệm vụ của phân tích hiệu quả
hoạt động sản xuất kinh doanh
Doanh nghiệp là một hạt nhân kinh tế, là một hệ thống sản xuất kinh doanh
hàng hóa, dịch vụ. Hoạt động của doanh nghiệp có thể chia thành hai giai đoạn:
+ Giai đoạn phục vụ sản xuất tức là: sáng tạo của cải vật chất và dịch vụ
+ Giai đoạn hoạt động tiêu thụ tức là: phân phối các hàng hóa dịch vụ cho
các thành phần có nhu cầu trong xã hội
Để đánh giá kết quả của hoạt động kinh doanh người ta đưa ra các khái
niệm sau:
1.1.1. Khái niệm phân tích hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh
1.1.1.1. Khái niệm về phân tích:
Phân tích là đánh giá quá trình hướng đến kết quả hoạt động kinh doanh, có
thể là kết quả kinh doanh đã đạt được hoặc kết quả của các mục tiêu trong tương
lai gần cần phải đạt được
1.1.1.2. Khái niệm hiệu quả:
Hiệu quả hoạt động kinh doanh là một phạm trù kinh tế, nó phản ánh trình
độ sử dụng và năng lực quản lý các nguồn lực sẵn có của doanh nghiệp để hoạt
động sản xuất kinh doanh đạt kết quả cao với chi phí thấp nhất.
Theo quan điểm mục đích cuối cùng thì hiệu quả hoạt động kinh doanh và
hiệu số giữa kết quả thu về và chi phí bỏ ra để đạt kết quả đó. Hiệu số này phản
ánh trình độ tổ chức sản xuất và quản lý của doanh nghiệp.
Theo quan điểm riêng lẻ từng yếu tố thì hiệu quả thể hiện khả năng, trình
độ sử dụng của các yếu tố đó.
Vậy phân tích hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là: quá trình nghiên
cứu, để đánh giá toàn bộ quá trình và kết quả hoạt động kinh doanh ở doanh
nghiệp, nhằm làm rõ chất lượng, hoạt động kinh doanh và các nguồn tiềm năng
cần được khai thác, trên cơ sở đó đề ra các phương án và giải pháp nâng cao
hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh ở doanh nghiệp.
1.1.2. Vị trí, chức năng

Sự biển động của các chỉ tiêu là do ảnh hưởng trực tiếp của các nhân tố gây
nên, do đó ta phải xác định trị số của các nhân tố và tìm nên nguyên nhân gây
nên biến động của nhân tố đó.
- Đề xuất giải pháp nhằm khai thác tiềm năng và khắc phục những tồn tại yếu
kém của quá trình hoạt động kinh doanh.
- Xây dựng phương án kinh doanh căn cứ vào mục tiêu đã định
Định kỳ doanh nghiệp phải tiến hành kiểm tra và đánh giá trên mọi khía
cạnh hoạt động, đồng thời căn cứ vào các điều kiện tác động ở bên ngoài, như
môi trường kinh doanh hiện tại và tương lai, để xác định vị trí của doanh nghiệp
đang đứng ở đâu và hướng đi đâu, các phương án kinh doanh có còn thích hợp
hay không? Nếu không phù hợp phải điều chỉnh cho kịp thời.
Nhiệm vụ của phân tích nhằm xem xét, dự báo,dự toán có thể đạt được
trong tương lai rất thích hợp với chức năng hoạch định các mục tiêu của doanh
nghiệp trong nền kinh tế thị trường.
1.1.4. Cơ sở phân tích hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh
Thông thường để đánh giá hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh (gọi là
H), ta so sánh giữa chi phí đầu vào và kết quả nhận được của đầu ra thì:
Hiệu quả tuyệt đối:H=K-C
Hiệu quả tương đối: H= K/C
Trong đó K: là kết quả đầu ra
C: là chi phí đầu vào
Hiệu quả là chỉ tiêu dùng để phân tích, đánh giá và lựa chọn các phương
án hoạt động kinh doanh.
Hiệu quả tương đối phản ánh hiệu quả của việc sử dụng một vốn bỏ ra thu
được kết quả cao hơn, tức là xuất hiện giá trị gia tăng ( điều kiện: H>1 )
Để đảm bảo cho các doanh nghiệp tồn tại và phát triển thì H>1, H càng lớn
hơn thì càng chứng tỏ quá trình kinh doanh đạt hiệu quả.
Như vậy hiệu quả kinh doanh là chỉ tiêu tổng hợp nhất về chất lượng của
quá trình kinh doanh. Nội dung của nó là so sánh kết quả thu được và chi phí bỏ
ra. Nhà kinh doanh cần biết với số vốn nhất định bỏ ra xem việc gì đem lại số

Có rất nhiều phương pháp được dùng trong việc phân tích hoạt động kinh
doanh. Song các phương pháp cơ bản hay được sử dụng là:
Phương pháp so sánh: là phương pháp được sử dụng phổ biến trong phân
tích hoạt động kinh doanh. Người ta có thể dùng các kỹ thuật so sánh như: