Cở sở lý luận về tổ chức thực thi dự án đầu tư
I/ Lý luận chung về dự án đầu tư:
1. Khái niệm dự án đầu tư:
Dự án đầu tư có thể được xem xét từ nhiều góc độ khác nhau:
Về mặt hình thức, dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một
cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch để đạt
được những kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai.
Trên góc độ quản lý, dự án đầu tư là một công cụ quản lý việc sử dụng
vốn, vật tư, Lao động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế - xã hội trong một
thời gian dài.
Trên góc độ kế hoạch hoá, dự án đầu tư là một công cụ thể hiện kế hoạch
chi tiết của một công cuộc đầu tư sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế - xã
hội, làm tiền đề cho các quyết định đầu tư và tài trợ. Dự án đầu tư là một hoạt
động kinh tế riêng biệt nhỏ nhất trong công tác kế hoạch hoá nền kinh tế nói
chung.
Xét về mặt nội dung, dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động có liên
quan đến nhau được kế hoạch hoá nhằm đạt các mục tiêu đã định bằng việc
tạo ra các kết qủa cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử
dụng các nguồn lực xác định.
Như vậy, một dự án đầu tư bao gồm 4 thành phần chính:
- Mục tiêu của dự án được thể hiện ở 2 mức:
1. Mục tiêu phát triển là những lợi ích kinh tế xẫ hội do thực hiện dự án
đem lại.
2. Mục tiêu trước mắt là các mục đích cụ thể cần đạt được của việc thực
hiện dự án.
- Các kết quả: Đó là những kết quả cụ thể, có thể định lượng, được tạo ra
từ các hoạt động khác nhau của dự án. Đây là điều kiện cần thiết để thực hiện
được các mục tiêu của dự án
- Các hoạt động: Là những nhiệm vụ hoặc hành động được thực hiện
được trong dự án để tục ra các kết quả nhất định. Những nhiệm vụ hoặc hành
động này cùng với một lịch biểu và trách nhiệm cụ thể của các bộ phận thực

khi bỏ vốn phải làm tốt công tác chuẩn bị, có nghĩa là phải xem xét, tính toán
toàn diện các khía cạnh kinh tế - kỹ thuật, điều kiện tự nhiên, môi trường xã
hội, pháp lý...
Có liên quan đến quá trình thực hiện đầu tư, đến sự phát huy tác dụng và
hiệu quả đạt được của công cuộc đầu tư, phải dự đoán các yếu tố bất định ( sẽ
xẩy ra trong suốt quá trình kể từ khi thực hiện đầu tư cho đến khi các thành
quả của hoạt động đầu tư kết thúc sự phát huy tác dụng theo dự kiến trong dự
án ) Có ảnh hưởng đến sự thành bại của công cuộc đầu tư. Mọi sự xem xét, tính
toán và chuẩn bị này được thể hiện trong dự án đầu tư. Thực chất của sự xem
xét và chuẩn bị này chính là lập dự án đầu tư. Có thể nói, dự án đầu tư ( được
soạn thảo tốt ) là kim chỉ nam, là cơ sở vững chắc, là tiền đề cho việc thực hiện
các công cuộc đầu tư đạt hiệu quả kinh tế - xã hội mong muốn.
3. Chu kỳ dự án đầu tư.
- Chu kỳ của dự án đầu tư là các bước hoặc các giai đoạn mà một dự án
phải trải qua, bắt đầu từ khi dự án mới chỉ là ý đồ đến khi dự án được hoàn
thành, chấm dứt hoạt động.
Sơ đồ chu kỳ của dự án đầu tư:
ý v đồ ề
d án ự
u tđầ ư
ý v đồ ề
d án ự
khác
S n xu tả ấ
kinh
doanh
d ch vị ụ
Th cự
hi nệ
u tđầ ư

đòi hỏi khối lượng vốn ít hơn, thời gian thực hiện đầu tư không lâu, độ mạo
hiểm thấp hơn so với đầu tư theo chiều rộng.
5.2. Theo lĩnh vực hoạt động trong xã hội của dự án đầu tư.
Có thể phần chia thành dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, dự
án đầu tư phát triển khoa học kỹ thuật, dự án đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng
( Kỹ thuật và xã hội )...hoạt động của các dự án đầu tư này có quan hệ tương
hỗ với nhau, chẳng hạn các dự án đầu tư phát triển khoa học kỹ thuật và cơ sở
hạ tầng tạo điều kiện cho các dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh đạt
hiệu quả cao: Còn các dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh đến lượt
mình lại tạo tiền lực cho các dự án đầu tư phát triển khoa học kỹ thuật, cở sở
hạ tầng và các dự án đầu tư khác.
5.3. Theo giai đoạn hoạt động của các dự án đầu tư trong quá
trình tái sản xuất xã hội:
Có thể phân loại các dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh
thành dự án đầu tư thương mại và dự án đầu tư sản xuất, dự án đầu tư
thương mại là loại dự án đầu tư có thời gian thực hiện đầu tư và hoạt động
của các kết quả đầu tư để thu hồi vốn đầu tư ngắn, tính chất bất định không
cao lại dễ dự đoán và dự đoán dễ đạt độ chính xác cao.
Dự án đầu tư sản xuất là loại dự án đầu tư có thời hạn hoạt động dài
hạn ( 5,10,20 năm hoặc lâu hơn ) Vốn đầu tư lớn thu hồi chậm, thời gian thực
hiện đầu tư lâu, độ mạo hiểm cao, tính chất kỹ thuật phức tạp, chịu tác động
của nhiều yếu tố bất định trong tương lai không thể dự đoán hết và dự đoán
chính xác được, ( Về nhu cầu, giá cả đầu vào đầu ra, cơ chế chính sách, tốc độ
phát triển của khoa học kỹ thuật, thiên tai, sự ổn định về chính trị...)
5.4. Theo thời gian thực hiện và phát huy tác dụng để thu hồi đủ
vốn đã bỏ ra:
Ta có thể phân chia các dự án đầu tư thành dự án đầu tư ngắn hạn
( như dự án đầu tư thương mại ) và dự án đầu tư dài hạn (Các dự án đầu tư
sản xuất, đầu tư phát triển khoa học kỹ thuật ).
5.5. Theo phân câp quản lý:

tình hình phát triển sản xuất kinh doanh của ngành, của cơ sở ( tốc độ gia tăng
GDP, tỷ lệ đầu tư so với GDP, quan hệ với tích luỹ và tiêu dùng, GDP/ đầu
người...) có ảnh hưởng đến quá trình thực hiện và sự phát huy hiệu quả của dự án.
- Tình hình ngoại hối ( Cán cân thanh toán ngoại hối, dự trữ ngoại tệ, nợ
nần và tình hình thanh toán nợ... ) đặc biệt đối với các dự án phải nhập khẩu
nguyên liệu, thiết bị.
- Hệ thống kinh tế và các chính sách:
+ Cơ cấu tổ chức hệ thống kinh tế theo ngành, theo quan hệ sở hữu, theo
vùng lãnh thổ để đánh giá trình độ và lợi thế so sánh của dự án đầu tư.
+ Các chính sách phát triển, cải cách kinh tế, chuyển dịch cơ cấu nhằm
đánh giá trình độ nhận thức, đổi mới tư duy và môi trường thuận lợi cho
đầu tư.
+ Thực trạng kế hoạch hoá nền kinh tế quốc dân theo thời hạn, theo mức
độ chi tiết, theo mục tiêu, các ưu tiên các công cụ tác động để từ đó thấy được
các khó khăn, thuận lợi, mức độ ưu tiên mà dự án sẽ được hưởng, những định
chế mà dự án phải tuân theo.
- Tình hình ngoại thương và các định chế có liên quan như tình hình xuất
nhập khẩu, thuế xuất nhập khẩu, chính sách tỷ giá hối đoán, cán cân thương
mại, cán cân thanh toán quốc tế... những vấn đề này đặc biệt quan trọng đối
với các dự án sản xuất hàng xuất khẩu, nhập khẩu nguyên vật liệu máy móc.
II/ Quá trình quản lý dự án đầu tư:
Quá trình quản lý dự án đầu tư là quá trình lập kế hoạch tổng thể, điều
phối và kiểm soát một dự án đầu tư khi bắt đầu đến khi kết thúc nhằm đạt
được những mục tiêu về thời gian, chi phí, kỹ thuật và chất lượng.
Quá trình quản lý dự án là một quá trình bắt đầu tư khi khởi thảo dự án
đến khi kết thúc, từ giai đoạn nghiên cứu cơ hội đầu tư đến giai đoạn thực
hiện các kết quả đầu tư.
1. Lập dự án đầu tư.
a. Nghiên cứu, phát hiện và đánh giá các cơ hội đầu tư.
Mục đích của bước này là phát hiện các cơ hội đầu tư và xác định sơ bộ