Đề tài: Một số biện pháp phát triển lĩnh vực thẫm mỹ ( Âm
nhạc) cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua hoạt động dạy kỹ năng ca
hát
A. Phần mở đầu
I. Lí DO CHN TI, SNG KIN, GII PHP:
Giỏo dc mm non l bc hc u tiờn trong h thng giỏo dc quc dõn, l nn
tng u tiờn ca ngnh Giỏo dc o to. Cht lng chm súc, giỏo dc tr trng
mm non tt cú tỏc dng rt ln n cht lng giỏo dc bc hc tip theo.
Giỏo dc mm non cú mc tiờu, nhim v quan trng nhằm giỏo dc ton
din cho tr v th cht, tỡnh cm, o c, thm m, trớ tu l c s hỡnh thnh
nên nhõn cỏch con ngi mi XHCN Vit Nam v chun b nhng tin cn thit
cho tr bc vo trng tiu hc c tt.
Nh Bỏc H kớnh yờu ó núi: Giỏo dc mm non tt s m u cho mt nn
giỏo dc tt. Trng mm non cú nhim v chm súc, nuụi dng, giỏo dc cỏc
chỏu, bi dng cho cỏc chỏu tr thnh ngi cụng dõn cú ớch. Mun thc hin c
iu ú, trc ht ngi giáo viên phi có trình độ về chuyên môn,
nghiệp vụ để trang bị cho trẻ những kiến thức toàn din v các mụn
học phi nhn thc ỳng v nhim v, mục đích - yêu cu, nội dung của
chơng trình giáo dục mầm non mới.
Nm hc 2012 - 2013 l nm hc ton ngnh tip tc thc hin tt cuc vn
ng Hai khụng vi 4 ni dung; Núi khụng vi tiờu cc trong thi c v bnh thnh
tớch trong giỏo dc; Khụng vi phm o c nh giỏo v hc sinh khụng ngi nhm
lp; V cuc vn ng hc tp lm theo tm gng, o c H Chớ Minh. Tip tc
thc hin tt vic nõng cao cht lng giỏo dc l ni dung hng u trong nm hc
2012 - 2013 mà trờng mầm non tụi cụng tỏc đặt ra.
Vi trỏch nhim ln lao ca mt giỏo viờn ch nhim lp mu giỏo bộ, tụi luụn
suy ngh lm th no nõng cao cht lng chm súc, giỏo dc tr c tt. õy l
nhim v quan trng v cn phi cú s n lc phn u, quyt tõm cao. Cn phi chỳ
1





III. PHẠM VI ÁP DỤNG ĐỀ TÀI
Một số biện pháp phát triển lĩnh vực thẩm mỹ ( Âm nhạc) cho trẻ 3 - 4 tuổi thông qua
hoạt động dạy kỹ năng ca hát được hội đồng khoa học nhà trường xếp loại tốt và áp dụng
ở trường Mầm non nói chung và lớp mẫu giáo bé tôi đang dạy nói riêng.
B. Néi dung
I. THỰC TRẠNG NỘI DUNG CẦN NGHIÊN CỨU:
Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc
sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chí nhiều
khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh. Khi trẻ bước
vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 3 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và
những điệu nhạc này.Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ
khác nhau. Có cháu yêu đến độ say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên. Và
mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung
quanh. Vì thế cho nên giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục
đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí
của trẻ.
Hoạt động âm nhạc là một bộ môn rất quan trọng không thể thiếu được đối
với trẻ mầm non. Âm nhạc giúp trẻ cảm nhận cuộc sống hàng ngày gần gũi, xung
quanh trẻ. Âm nhạc giúp còn mang đến cho trẻ những trạng thái vui vẻ, hồn nhiên,
qua những lời ca, tiếng hát. Trẻ biết được tình cảm của ông bà, cha mẹ đối với trẻ ,
giúp trẻ càng say sưa ca hát hơn.
Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc. Âm nhạc tác động rất
bổ ích ngay từ khi con người đang nằm trong bụng mẹ, và khi trẻ đang nằm nôi đã
nghe lời ru à ơi của bà, của mẹ. Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn vui vẽ, cho
nên tiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu đối với trẻ. Chính vì thế âm nhạc
được coi là một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách cho trẻ .
Giáo dục âm nhạc trong trường Mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc,
biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động như: Dạy trẻ ca hát, vận động, múa, trò

Năm học 2012 - 2013 tôi đợc nhà trờng phân công dạy lớp
mẫu giáo bộ 3 - 4 tuổi theo chơng trình giáo dục Mầm non mới,
lớp học có đủ diện tích rộng, thoáng mát, cơ sở vật chất đầy đủ.
Bên cạnh đó đợc sự quan tâm chỉ đạo sát sao về chuyên môn
4


của ban giám hiệu nhà trờng tạo điều kiện mua sắm

trang

thiết bị về bộ môn âm nhạc nh : Máy vi tính, n ooc gan, băng
đĩa, trang phc quạt múa, phách gõ và tôi làm thêm các loại mũ
âm nhạc theo chủ đề và đồ dùng âm nhạc. Mặt khác, lớp tôi có
25 cháu và 15 cháu đã đợc học qua lp nh tr. Vì thế cháu rất
tích cực, hứng thú tham gia vào hoạt động, Nhất là bộ môn âm
nhạc, loại tiết ca hát. Trẻ chăm chú lắng nghe cô hát mẫu và hát
theo cô đợc cả bài.
Bn thõn tụi cú trỡnh trờn chun, cú nng khiu v õm nhc v rt yờu thớch
b mụn ny.
Mặc dù có những thuận lợi nh vậy nhng bản thân tôi gặp một
số khó khăn sau:
* Khó khăn:
Là một lớp có số lợng trẻ là 25 cháu nhng trong đó có 10 cháu
cha qua lớp
nh tr nên còn rụt rè, nhút nhát và tr 3 tui phỏt õm cha chun, có
một số còn nói lắp, núi cht, núi cha rừ, hay khúc nhố nên cha chăm
chú vào giờ hoạt động. Nên dẫn đến một số cháu hát cha thuộc,
hát cha trọn cả câu. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất trang thiết bị dạy
học, đồ dùng phục vụ cho bộ môn âm nhạc còn hạn chế. Một số phụ

7
9
4

%
20
28
36
16

Số lợng
5
6
10
4

%
20
24
40
16

Từ kết quả điều tra thực tiễn của lớp . Bản thân tôi và trẻ có
một số hạn chế nh sau :
*Về phía giáo viên :
Cô giáo cha gây đợc hứng thú với trẻ đến các tác phẩm âm
nhạc.Còn hạn chế về việc rèn luyện kỹ năng ca hát cho trẻ, trẻ còn gò
bó trong việc dạy trẻ ca hát theo kiểu thuộc lòng các lời ca của các
bài hát .Giáo viên cha đầu t về nghệ thuật, kỹ năng dạy trẻ ca hát.
Các bài hát dạy trẻ còn phụ thuộc vào chơng trình, cha sáng tạo su

cỏch chớnh xỏc.
2 . Dy tr k nng ca hỏt thụng qua cỏc thi im hot ng trong ngy v
hot ng khỏc trong trng mm non:
Trong thực tế dạy ca hát cho trẻ mẫu giáo cho ta thấy năng lực
tiếp thu thẩm mỹ về âm nhạc của trẻ không thể tự nó mà phát
triển đợc , mà phải trải qua một quá trình : học mà chơi - chơi mà
học và ở mọi lúc mọi nơi . Chính vì thế ở mọi lúc mọi nơi chúng
ta cần cho trẻ làm quen với hoạt động ca hát
*Gi ún tr :
Gi ún tr l lỳc cn to khụng khớ vui v, lụi cun tr n trng, vỡ cỏc chỏu
cha t giỏc. Giai on ny tr tm thi bt ra nhng tỡnh cm õu ym m b m dnh
cho n trng, lỳc ny õm nhc gúp phn tỏc ng rt ln. Bit rng bin phỏp
ny rt bỡnh thng i vi tt c giỏo viờn hu ht cỏc trng, huyn nhng mt s
7


giáo viên chưa biết chọn những ca khúc nào cho phù hợp và tôi đã suy nghĩ, đưa ra
một số bài hát rất lôi cuốn trẻ như : ca khúc “Em đi Mẫu giáo” sáng tác Dương Minh
Viên bởi vì bài hát có nhịp điệu vừa phải, sắc thái vui vẻ trong lời ca :

“ Nắng

vừa lên em đi Mẫu giáo......................mừng vui đón em vào trường...”
Rồi những bài “Cháu đi Mẫu giáo” của Phạm Thanh Hưng, bài “Trường
chúng cháu là trường Mầm non”của Phạm Tuyên. Hoà với khung cảnh thiên nhiên,
niềm phấn chấn đến trường của trẻ qua bài hát “Con chim hót trên cành cây”. Rồi
một ngày mới lại bắt đầu sôi động với âm thanh và màu sắc thiên nhiên qua bài “Vui
đến trường” của Hồ Bắc.
Ngoài ra, để tạo cho trẻ nền nếp trước khi vào lớp phải lễ phép, tự tin qua bài
“Lời chào buổi sáng”của Nguyễn Thị Nhung nhắc nhở cháu phải chào bố mẹ...

+ LVPTNN (Văn học): Kể chuyện “ Chú thỏ tinh khôn” cô có thể vào bài gây hứng
thú bằng bài hát “ Trời nắng – Trời mưa”.
+ Lĩnh vực phát triển nhận thức ( MTXQ): Đề tài “ Động vật nuôi trong gia đình
Có các bài hát “ Một con vịt”; “ Con gà trống”; “ Gà trống, mèo con, cún con”…
+ Lĩnh vực phát triển nhận thức ( Toán): Đề tài “ Cao hơn – thấp hơn” có bài hát “
Năm ngón tay ngoan”
* Hoạt động ngoài trời :
Hoạt động ngoài trời, hoạt động góc cũng cần cho trẻ làm quen với ca hát, hát
những bài có liên quan đến chủ đề, đề tài sắp học, sắp dạy, cũng cố ôn luyện những
bài đã được học.
Ví dụ : Khi cho trẻ hoạt động ngoài trời “ Quan s¸t con cá ”. Sau khi
quan sát con cá xong cô cho trẻ làm quen bài hát ‘ Cá vàng bơi’. Thông qua đó
trẻ được làm quen với bài hát mới, đồng thời cô giáo dục trẻ biết chăm sóc bảo vệ
các con vật sống ở dưới nước. Cô giáo hình thành cho trẻ tình yêu thiên nhiên cuộc
sống .
* Hoạt động góc :
Tôi luôn thay đổi trang trí ở góc âm nhạc thật sinh động theo chủ điểm để gây
hứng thú lôi cuốn trẻ . Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng ca
hát của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, cũng cố và vận dụng phát triển khả
năng âm nhạc vốn có của mình. Tại đây trẻ trẻ hát hay nghe nhạc, lời bài hát qua
băng, đĩa...
Ví dụ : Chủ điểm thực vật tôi làm mũ âm nhạc dưới dạng hoa, lá
9


Ch im th gii ng vt l lm m cỏc con vt ng nghnh, ỏng yờu
* Gi ng tra :
Thi gian u ca gi ng tụi cho tr nghe nh nhng bi hỏt ru, tr c
hũa mỡnh vo khụng khớ ờm du nh cú m ang bờn cnh mỡnh. Nh vy tr s ng
d hn, sõu hn.

4 .Dạy kỹ năng ca hát trong giờ học âm nhạc :
Do đặc điểm của lứa tuổi Mẫu giáo nên giáo dục trẻ cần tiến
hành theo phơng châm Học mà chơi - chơi mà học theo chơng
trình giáo dục mầm non mới .Một giờ học âm nhạc cô giáo xây
dựng theo các cách khác nhau , mỗi một tiết học chọn một phần
trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động . Trọng tâm là ca hát thì
nội dung chính là tập cho trẻ hát thuộc bài hát, hát rõ lời, đúng
nhạc .
Sau khi đã chuẩn bị, tôi tiến hành nghiên cứu phơng pháp dạy
kỹ năng ca hát cho trẻ, tôi luôn có ý thức tự học hỏi, tự rèn luyện . Lên
lớp nhẹ nhàng, phơng pháp s dụng giáo cụ trực quan sinh động,
linh hoạt, cách trò chuyện vào bài ngắn gọn để áp dụng giáo cụ
trực quan của mình tốt hơn .
Trớc mỗi tiết dạy tôi luôn giành nhiều nhiều thời gian cho việc
nghiên cứu bài dạy để nhằm tìm ra phơng pháp hay phù hợp với lớp
mình dạy, chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đảm bảo yêu cầu của bài
học .
Ví dụ: Trớc khi dạy bài hát " Cỏ vng bi" .Tôi chuẩn bi 1 đoạn
băng cho trẻ xem về hình ảnh cỏc con vt sng di nc sau đó trò
chuyn dẫn dắt vào bài để gây hứng thú cho trẻ vào giờ học. Ngoài
ra tôi chuẩn bị mũ âm nhạc, ...
Muốn giờ dạy kỹ năng ca hát cho trẻ đạt kết quả cao đòi hỏi cô
giáo phải hát đúng nhạc , cô s dụng đàn, bng a, nhạc cụ, trang
phc để trẻ đợc làm quen với nhạc, cô hát càng hay càng thu hút trẻ
vào giờ học. Khi hát cô thể hiện tình cảm sâu sắc bài hát , cô giới
thiệu dẫn dắt hay có nội dung để trẻ hát cùng cô cả bài .Cô chuẩn
11


bị thêm nhạc cụ cho trẻ . Lớp tôi sữ dng phách gõ, trống lắc bằng



- Nhóm trẻ năng khiếu âm nhạc còn hạn chế hơn.
Trên cơ sở phân nhóm, tôi bồi dưỡng trẻ theo cách sau:
* Đối với hoạt động có chủ đích:
Nhóm trẻ có năng khiếu: tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ phát triển chí tưởng tượng
và tăng thêm sự cảm thụ nghệ thuật trong các hoạt động âm nhạc để trẻ vận dụng linh
hoạt vào các hoạt động khác. Bồi dưỡng thêm năng khiếu để trẻ được tham gia vào
các hoạt động văn nghệ của nhà trường.
Nhóm trẻ năng khiếu hạn chế hơn: Những trẻ này thường thờ ơ nhút nhát, e dè
khi hoạt động. Tôi luôn chú ý đến trẻ này bằng cách:
+ Cho trẻ ngồi xen kẽ với những trẻ có năng khiếu.
+ Đưa những hình ảnh gợi nhớ để thu hút sự chú ý của trẻ.
+ Luôn gọi trẻ hát cùng cô và các bạn.
+ Kịp thời khen ngợi trẻ, động viên trẻ, nếu sai hoặc chưa thuộc thì khéo léo
nhắc nhở trẻ học tiếp ở lần sau. Bằng những hình thức trên dần dần tôi đưa trẻ vào
hoạt động tự nhiên, vui vẻ hơn ở các bài hát hoặc trò chơi.
* Đối với hoạt động góc:
Trong hoạt động góc tôi cho trẻ có năng khiếu cùng hoạt động kèm những trẻ
không có năng khiếu để trẻ có thể tự hướng dẫn và hoạt động cùng nhau trong góc
nghệ thuật. Tôi luôn chú ý gợi mở hướng dẫn để trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong mỗi
lần hoạt động.
Mỗi lần thực hiện ở hoạt động góc tôi không thể bỏ qua việc đánh giá bằng
cách ghi chép nhật ký. Tôi thường xuyên theo dõi quá trình hoạt động với âm nhạc,
ghi chép những ưu điểm, nhược điểm của trẻ để nhắc nhở trẻ hãy sửa những lỗi trẻ
hay mắc ở để lần sau trẻ hoạt động tốt hơn.
Ví dụ: Theo dõi và ghi cụ thể tên cháu hát to, không có nhịp điệu, hát nhanh
hơn so với các bạn trong nhóm, tôi ghi vào sổ nhật ký để điều chỉnh trẻ ở hoạt động
sau.
Việc thực hiện ghi chép vào sổ nhật ký và phân loại đánh giá trẻ giúp tôi có

phụ huynh như đầu tư về trang phục. Vì vậy mà lớp của tôi đạt giải nhất hội thi cấp
trường trong tháng 11/ 2012 vừa qua.
III. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM :
1. Đối với trẻ :
14


- Đã thực sự hình thành ở trẻ kỹ năng ca hát và trẻ hát thuộc bài hát, hát đúng
nhạc, đúng giai điệu, nhớ được tên bài hát, tên tác giả.
- Rèn luyện lỹ năng ghi nhớ có chủ định và thể hiện giọng hát.
- Phát triển ngôn ngữ, trí tuệ cho trẻ qua quá trình dạy trẻ kỹ năng ca hát.
- Phát huy hết khả năng ca hát cho trẻ giúp trẻ ham thích học môn âm nhạc.
- Trẻ hát tự nhiên, rõ lời, hát đúng cao độ, trường độ của tác phẩm.
- Trẻ thực hiện một cách tự tin, hồn nhiên dưới hình thức biểu diễn vui tươi,
nhí nhãnh...
- Thông qua các hoạt động như lễ hội, nêu gương cuối tuần, biểu diễn liên hoan
văn nghệ của lớp. Trẻ thể hiện nhiều bài hát hay, phong phú và đa dạng về nội dung
cũng như giai điệu.
Vì vậy, kết quả đạt được khá mỹ mãn, cụ thể như sau :

XÕp lo¹i

Tèt
Kh¸
Trung
b×nh

TRẺ HÁT THUỘC BÀI HÁT

TrÎ HÁT ĐÚNG NHẠC, ĐÚNG GIAI

Giáo viên linh hoạt tổ chức hoạt động đúng phương pháp tạo sự hứng thú cho trẻ
nhằm phát huy tính tích cực, lôi cuốn trẻ vào giờ hoạt động.
Nâng cao được nghệ thuật ca hát khi thể hiện tác phẩm âm nhạc. Sưu tầm và sáng
tác được nhiều bài hát đưa vào dạy trẻ.
Luôn luôn tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động ca hát. Có nhiều tiết dạy
âm nhạc xếp loại tốt. 100% trẻ nắm chắc kỹ năng ca hát.
Đã tham gia dự thi cấp trường lĩnh vực âm nhạc đạt loại giỏi.
15


3. Đối với phụ huynh:
Phụ huynh có nhiều hiểu biết về vốn kiến thức âm nhạc.
Đã kết hợp với giáo viên cùng thực hiện tốt việc dạy trẻ kỹ năng ca hát cho trẻ.
Thường xuyên quan tâm đến chất lượng tổ chức các tiết mục văn nghệ của lớp ,
của trường.
C. KÕt luËn
Để thực hiện tốt việc dạy kỹ năng ca hát cho trẻ 3 - 4 tuổi . Bản thân tôi rút ra một
số kinh nghiệm như sau:
Trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ đòi hỏi cô giáo phải thật sự yêu nghề,
mến trẻ, nhiệt tình, năng nổ, sáng tạo, có năng lực sư phạm, có năng khiếu về âm
nhạc, nắm vững chuyên môn, nghiệp vụ, đòi hỏi cô giáo mầm non thật sự cần mẫn
chịu khó về công tác làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ dạy và học như: mũ âm nhạc,
phách gõ , trống lắc…. Lập kế hoạch hoạt động âm nhạc cụ thể và chuẩn bị bài của
giáo viên.
Dạy trẻ ca hát thông qua các thời điểm hoạt động trong ngày và các giờ hoạt
động khác ở trường mầm non . Luôn có ý thức xây dựng góc nghệ thuật phong phú có
máy vi tính, đàn ooc gan và một số đồ dùng âm nhạc, nhạc cụ để vừa tầm với trẻ giúp
trẻ dể lấy, dể cất. Dạy trẻ kỹ năng ca hát các giờ hoạt động chung mang lại hiệu quả
Biết sử dụng ứng dụng cộng nghệ thông tin một cách thành thạo để tổ chức
các tiết học mang lại hiệu quả cao .

- Có các biện pháp, kiến nghị để mở các lớp bồi dưỡng kỹ năng ca hát, vận động
theo nhạc cho đội ngũ giáo viên.
* Đối với Phòng Giáo dục:
- Cần tăng cường hơn nữa các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng ca hát, vận động
theo nhạc, tổ chức các lớp dạy đàn, dạy múa...
-

Cung cấp các tiến bộ khoa học kỹ thuật như: Học tập qua băng hình, đĩa ghi

hình...để cung cấp thêm tư liệu cho giáo viên./.

17