Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO BÉ 3-4 TUỔI KHÁM PHÁ KHOA
HỌC QUA HOẠT ĐỘNG THÍ NGHIỆM, QUAN SÁT HIỆN TƯỢNG”

A. PHẦN MỞ ĐẦU:
Mục tiêu và nhiệm vụ của việc chăm sóc giáo dục trẻ mầm non là giúp trẻ
phát triển một cách toàn diện. Dạy trẻ khám phá khoa học là một trong những việc
làm góp phần thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ đó.
Với trẻ mầm non “Chơi mà học, học mà chơi”, trẻ rất nhanh nhớ nhưng cũng
dễ quên tức thì. Bởi thế, cho trẻ được khám phá khoa học qua hoạt động thí
nghiệm, quan sát hiện tượng sẽ giúp trẻ trải nghiệm được sự hiểu biết của mình,
nhờ đó đáp ứng được tính tò mò, ham hiểu biết của trẻ. Hình thành cho trẻ trí
tưởng tượng và phát triển tư duy, ngôn ngữ trí nhớ lâu bền. Hình thành khả năng
quan sát, phân tích, tổng hợp, đồng thời ôn luyện củng cố kiến thức, kỹ năng cho
trẻ và giáo dục tình cảm, đạo đức, ý thức bảo vệ môi trường, giúp trẻ hình thành và
phát triển nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa.
Song trong thực tế các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 3-4
tuổi thường được diễn ra theo kiểu giáo viên giảng giải cho trẻ nghe chứ trẻ thực
sự chưa được tự mình khám phá để tự suy đoán đưa ra kết luận của mình. Với lòng
1

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy


Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

hot ng thớ nghim, quan sỏt hin tng

Mt khỏc bin tr thnh ch th tớch cc, cú kin thc phong phỳ v a dng
v th gii xung quanh, thỳc y s phỏt trin trớ tu trong giai on u i. Bng
kin thc, kinh nghim v s say mờ sỏng to ca mỡnh. Tụi ny sinh ra ý tng
cho tr mu giỏo 3-4 tui khỏm phỏ khoa hc qua hot ng thớ nghim, quan sỏt
hin tng.

2. C s thc tin.
Khỏm phỏ khoa hc- mt thut ng i vi tr mm non nghe qua tng
chng nh quỏ xa vi v nú cú cỏi gỡ ú cao siờu quỏ.Nhng thc cht ú ch l
nhng gỡ ht sc quen thuc, gn gi thng din ra xung quanh cuc sng ca tr
hng ngy. Trong nhng nm qua vic dy tr mu giỏo 3-4 tui khỏm phỏ khoa
hc qua hot ng thớ nghim, quan sỏt hin tng cũn hn ch nờn cha phỏt huy
c tớnh tớch cc, sỏng to ca tr, có phần ảnh hởng đến việc chăm
sóc giáo dục trẻ .Với yêu cầu dy hc ly tr lm trung tõm thỡ vic cho tr
khỏm phỏ khoa hc qua hot ng thớ nghim, quan sỏt hin tng l vic lm ht
sc cn thit v quan trng ca mi mt giỏo viờn mm non nhm nõng cao cht
lng chm súc giỏo dc tr phự hp vi tỡnh hỡnh hin nay .
Bờn cnh ú, trong cuc sng sinh hot hng ngy thng cú rt nhiu sn
phm b loi b khụng cn phi mua m ta cú th s dng chỳng thc hin cỏc
thớ nghim nh v chai , chai nha, mnh g nh hay ming st vn
T nhng lý do trờn, bn thõn tụi l mt giỏo viờn mm non, tụi ó da vo
kinh nghim ca nhng ngi i trc v kinh nghim ca bn thõn tụi xin a

3

Giỏo viờn thc hin: Nguyn Th Thanh Lan - Trng MN An Thy



Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

Đa số trẻ là con nông dân, tuy phụ huynh quan tâm đến việc học của trẻ
nhưng việc cho trẻ khám phá khoa học qua hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện
tượng thì còn quá mới mẻ và ít được chú ý.
Vào đầu năm học, kết quả kết quả khảo sát đầu vào cho thấy:

Lĩnh vực Xếp loại Tốt

Xếp loại Khá Xếp loại TB

Xếp loại Yếu

LVPTNT 5/38 = 13,2%

7/38 = 18,4%

14/38 = 36,8%

12/38 = 31,6%

LVPTTM 5/38 = 13,2%

7/38 = 18,4%

15/38 = 39,5%

11/38 = 28,9%




Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

- Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý, khả năng nhận thức và tiếp thu kiến thức
của trẻ mẫu giáo bé 3-4 tuổi. Khả năng vận dụng những kinh nghiệm của trẻ trong
quá trình thí nghiệm, sự linh hoạt tìm tòi, suy đoán, khám phá, khả năng tự làm thí
nghiệm của trẻ.
- Dựa vào nội dung chương trình của chủ điểm đó.
- Nắm được tác dụng của thí nghiệm đó xem nó đem lại những gì cho trẻ
- Thí nghiệm phải phù hợp với nội dung chủ điểm trẻ đang học.
- Dựa vào nguyên vật liệu thiên nhiên, phế liệu sẳn có trong địa phương để
lên kế hoạch nội dung cho thí nghiệm đó.
Ví dụ: Chủ điểm: “Một số đồ chơi của bé” cô giáo cho trẻ hoạt động khám
phá vật nào nổi vật nào chìm. Chuẩn bị một chậu nước, một miếng sắt, một miếng
gỗ, một miếng nhựa, một cục nam châm.
+Bước 1: Cho trẻ tiếp xúc nhiều lần với đối tượng sắp thả vào nước, sau đó
cho trẻ gọi tên các đồ vật đó bằng câu hỏi: Đây là cái gì? Làm bằng gì?
+Bước 2: Cho trẻ lần lượt thả các đồ vật đó vào thau nước trẻ được quan sát
và phát hiện vật nào nổi ( gổ, nhựa), vật nào chìm (nam châm, sắt)
+Bước 3:Lựa chọn và phân loại vật nào nổi để âng một bên, vật nào chìm để
sang một bên sau đó cô giáo giải thích vì sao vật này lại nổi, vật kia lại chìm
+Bước 4: Cô giáo tổng hợp đánh giá, hôm nay trẻ đã làm được gì, phát hiện
điều gì?.
3.2. Tìm kiếm, nghiên cứu các thí nghiệm và chọn nguyên vật liệu.

6

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy



Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

khám phá tham gia tích cực vào các hoạt động qua đó trẻ phải sử dụng các giác
quan và trực tiếp thực hiện thử nghiệm sau đó tham gia trả lời câu hỏi của cô.
Ví dụ: Con nhìn thấy những gì?, nó có di chuyển không? Hoặc con nghe thấy
âm thanh phát ra như thế nào…điều đó nói lên rằng trẻ phải được trải nghiệm mới
hình thành và rèn luyện kỹ năng dự đoán, quan sát, đặt ra giả thiết thử nghiệm, chia
sẻ kinh nghiệm của bản thân với các bạn.
- Trong sinh hoạt hàng ngày, giáo viên cần tạo cho trẻ nhiều cơ hội khám
phá.
- Cung cấp cho trẻ môi trường phong phú với nhiều vật liệu khác nhau để
trẻ tự khám phá mọi lúc mọi nơi.
- Cho trẻ tiếp xúc nhiều lần với đối tượng cần khám phá bằng các giác
quan.
- Dành đủ thời gian và sự tự do cho trẻ khám phá cầm, ngắm nghía, chơi với
đối tượng.
- Cho trẻ thử nghiệm, quan sát, phát hiện và đưa ra kết luận
- Cô chuẩn bị các câu hỏi nhằm tích cực hóa đứa trẻ, câu hỏi mang tính gợi
mở và chấp nhận những câu trả lời khác nhau của trẻ, giúp trẻ suy nghĩ và giải
thích cho trẻ hiểu
- Cô giáo đưa các hoạt động thí nghiệm đó vào góc thiên nhiên hoặc vào hoạt
động ngoài trời, hoạt động chiều, hoạt động học.

8

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy



Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng , để từ đó phụ huynh có nhận thức đúng

đắn và xác định vai trò của mình trong việc chăm sóc giáo dục trẻ đặc biệt là giúp
trẻ được trải nghiệm qua các thí nghiệm khám phá thế giới xung quanh.
- Lên kế hoạch hoạt động tuần, ngày đầy đủ rồi trao đổi trực tiếp với phụ
huynh trong giờ đón trẻ, trả trẻ để phụ huynh biết được kiến thức, kỹ năng trẻ sẽ
học gì? Qua đó xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa giáo viên và phụ huynh và các
thành viên trong gia đình trẻ để cùng tạo ra các hoạt động cho trẻ trải nghiệm.
- Cô giáo tuyên truyền, vận động phụ huynh đóng góp nhiều chai lọ, nguyên
vật liệu địa phương để có nhiều sản phẩm phục vụ cho hoạt động
- Nhắc phụ huynh thường xuyên đưa đón trẻ để biết được thông tin, hàng
ngày theo dõi bảng tuyên truyền, kế hoạch tuần, ngày của cô.
- Giúp trẻ và báo cáo kết quả trẻ đã làm được gì ở nhà.
- Thường xuyên giúp đỡ trẻ khi trẻ hứng thú khám phá hoạt động thử nghiệm.
- Huy động phụ huynh tham gia đóng góp theo lòng hảo tâm về cơ sở vật
chất: Cây cảnh,băng đĩa, sách báo củ, chai lọ…tham gia đóng góp công, nguyên
vật liệu địa phương, thơ ca, hò vè, tranh ảnh để tạo môi trường cho trẻ hoạt động.
- Sau mỗi lần cho trẻ thực hành làm thí nghiệm, tôi thông báo kết quả kịp thời
với phụ huynh để phụ huynh bồi dưỡng thêm cho cháu, đặc biệt là những cháu còn
rụt rè, còn hạn chế về ngôn ngữ…..
4. Kết quả và bài học kinh nghiệm.
4.1. Kết quả.

10

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy


Xếp loại Yếu

LVPTNT

7/38 = 18,4%

14/38 = 36,8%

12/38 = 31,6% 5/38 = 13,2%

LVPTTM

7/38 = 18,4%

15/38 = 39,5%

11/38 = 28,9%

5/38 = 13,2%
11

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy


Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

LVPTNN

8/38 = 21,1%

sáng tạo trong giảng dạy, linh hoạt trong các hoạt động, tích cực tham khảo tài liệu,
học hỏi chị em đồng nghiệp, giáo viên càn phải tích cực hóa đứa trẻ, tạo hứng thú
cho trẻ trong mọi hoạt động. Tôi còn phải sáng tạo trong việc tìm kiếm các hoạt

12

Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Lan - Trường MN An Thủy


Sáng kiến kinh nghiệm: “Một só biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng”

động cho trẻ thử nghiệm, nhằm thúc đẩy sự phát triển trí tuệ của trẻ trong giai đoạn
đầu đời của trẻ mới giúp trẻ phát triển toàn diện được.
Cần có sự phối kết hợp với phụ huynh một cách khéo léo, lôi cuốn phụ
huynh để phụ huynh cùng đóng góp các vật liệu sẳn có ở địa phương.
C. KẾT LUẬN.
Việc giúp trẻ đặc biệt là trẻ mẫu giáo bé 3-4 tuổi khám phá khoa học qua
hoạt động thí nghiệm, quan sát hiện tượng nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng
giảng dạy trẻ , là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng không thể thiếu được của
người giáo viên. Công việc này nó xuyên suốt cả quá trình hoạt động học và chơi
của trẻ ở bất cứ độ tuổi nào. Do đó mỗi một giáo viên phải hiểu rõ mục đích ý
nghĩa hoạt động khám phá khoa học, hoạt động thí nghiệm.Đối với trẻ để xây dựng
kế hoạch chọn thí nghiệm phù hợp với trẻ và tình hình thực tế biết tìm ra các giải
pháp sáng tạo trong khi làm thí nghiệm để thực hiện tốt chất lượng chăm sóc giáo
dục trẻ.
Trên đây là một số bài học kinh nghiệm mà bản thân tôi đúc rút ra từ tình
hình thực tế giảng dạy.Tuy nhiên bài sáng kiến kinh nghiệm của tôi cũng không
tránh khỏi những hạn chế, kính mong sự góp ý, giúp đỡ của hội đồng sư phạm nhà
trường, bạn bè đồng nghiệp, phòng giáo dục đào tạo để tôi có nhiều kinh nghiệm