BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
***

PHẠM THỊ HỒNG DƯƠNG

NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHỌN
TRƯỜNG THI ĐẠI HỌC – CAO ĐẲNG CỦA HỌC SINH
THPT TẠI HUYỆN BÙ GIA MẬP – TỈNH BÌNH PHƯỚC

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

TP. HCM – 2013


BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
***

PHẠM THỊ HỒNG DƯƠNG

NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHỌN
TRƯỜNG THI ĐẠI HỌC – CAO ĐẲNG CỦA HỌC SINH
THPT TẠI HUYỆN BÙ GIA MẬP – TỈNH BÌNH PHƯỚC
Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
Mã số : 60340102

LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN HỮU LAM


nghiên cứu luận văn.
Và đặc biệt là những người thân trong gia đình đã động viên, ủng hộ, tạo mọi
điều kiện tốt nhất cho tôi hoàn thành luận văn.

Học viên

Phạm Thị Hồng Dương


MỤC LỤC
Trang

Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục hình vẽ, đồ thị
CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1

1.1

Vấn đề nghiên cứu

1

1.2


5

2.1 Quyết định chọn trường thi ĐH – CĐ

5

2.1.1 Khái niệm về trường ĐH – CĐ và kỳ thi tuyển sinh ĐH – CĐ

5

2.2.2 Tiến trình ra quyết định chọn trường

5

2.2 Các nghiên cứu liên quan trên thế giới và Việt Nam

7

2.3 Nhân tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của HS

10

2.3.1 Đặc điểm cá nhân và gia đình của HS

10

2.3.2 Các cá nhân ảnh hưởng đến việc ra quyết định của HS

11



CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1

3.2

Nghiên cứu sơ bộ

15
15

3.1.1 Phương pháp nghiên cứu sơ bộ

15

3.1.2 Xây dựng thang đo

16

Nghiên cứu chính thức

18

3.2.1 Phương pháp nghiên cứu chính thức

18

3.2.2 Phương pháp chọn mẫu

19


27

4.2.3 Diễn giải và đặt tên nhân tố

30

4.3 Mô hình điều chỉnh

31

4.4 Kiểm định các yếu tố của mô hình

32

4.4.1 Kiểm định hệ số tương quan

32

4.4.2 Phân tích hồi quy

33

4.4.3 Kiểm định giả thuyết

36

4.5 Kiểm định sự khác biệt giữa các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định chọn

39

48

các trường ĐH - CĐ
5.4 Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
Tài liệu tham khảo
Phụ lục

49


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
-

HS

: Học sinh

-

THPT

: Trung học phổ thông

-

ĐH – CĐ : Đại học – Cao đẳng

-

SES

Bảng 4.4 : Cronbach Alpha của thang đo “Cá nhân có ảnh hưởng”

24

Bảng 4.5 : Cronbach Alpha của thang đo “Mức độ phù hợp của trường

25

ĐH – CĐ với điều kiện sống của HS ”
Bảng 4.6 : Cronbach Alpha của thang đo “Đặc điểm của trường ĐH – CĐ”

25

Bảng 4.7 : Cronbach Alpha của thang đo “Hoạt động truyền thông”

25

Bảng 4.8 : Cronbach Alpha của thang đo “Mong đợi của HS sau khi tốt nghiệp

26

ĐH - CĐ”
Bảng 4.9 : Thang đo “Mức độ phù hợp của trường ĐH–CĐ với điều kiện sống

26

của HS ” sau khi loại biến
Bảng 4.10 : Thang đo “Đặc điểm của trường ĐH – CĐ” sau khi loại biến

27

Bảng 4.18 : Kết quả hồi quy sử dụng phương pháp Enter

34

Bảng 4.19: Bảng tóm tắt kiểm định giả thuyết nghiên cứu

39


Bảng 4.20: Kết quả Independent t-test thống kê nhóm theo giới tính

37

Bảng 4.21: Kết quả Independent t-test so sánh mức độ tác động của các

38

nhân tố đến quyết định chọn trường theo giới tính
Bảng 4.22: Phân tích ANOVA theo học lực

39

Bảng 4.23: Phân tích ANOVA theo trường THPT

40

Bảng 4.24: Phân tích ANOVA theo số anh chị em trong gia đình

41



Hình 4.2: Biểu đồ phân tán phần dư và giá trị dự đoán của mô hình hồi quy

35

Hình 4.3: Biểu đồ tần số của phần dư chuẩn hóa

35


1

CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1

Vấn đề nghiên cứu
Theo thống kê của Bộ Giáo dục – Đào tạo, năm 2012- 2013 cả nước có 204

trường đại học và 215 trường cao đẳng. Mỗi năm có khoảng 1,5 triệu thí sinh đăng
ký dự thi vào các trường ĐH – CĐ với chỉ tiêu tuyển sinh năm 2013 của ĐH chính
quy là 133.000 và CĐ chính quy là 17.000. Qua đó cho thấy, áp lực chọn trường dự
thi phù hợp với năng lực và nguyện vọng của các em là rất lớn. Bên cạnh đó, hiện
nay nước ta có sự chênh lệch rất lớn về lực lượng lao động, dư thừa lao động khối
ngành kinh tế - tài chính và thiếu hụt lao động các khối ngành khác, đặc biệt là
ngành kỹ thuật. Điều này dẫn đến tình trạng thất nghiệp hoặc làm việc trái với
chuyên môn sau khi tốt nghiệp gây lãng phí chi phí đào tạo của nhà nước và thời
gian, tiền bạc của gia đình; đồng thời, các em có tâm lý bi quan, chán nản, miễn
cưỡng trong lao động làm giảm chất lượng của một lực lượng lao động không nhỏ
cho đất nước. Vì vậy, một trong các vấn đề mà trường ĐH-CĐ, trường THPT và gia

Hoàn cảnh của học sinh nơi đây có những đặc thù riêng như kinh tế gia đình
khó khăn, trình độ dân trí thấp, khó tiếp cận thông tin, đường xá đi lại khó khăn,
v.v. Những yếu tố này chi phối không nhỏ đến quyết định chọn trường của các em.
Với mong muốn nghiên cứu cụ thể các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định
chọn trường của HS tại một vùng miền núi và cao nguyên, tác giả chọn đề
tài “Nhân tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường thi đại học – cao đẳng của
học sinh THPT tại Huyện Bù Gia Mập – Tỉnh Bình Phước” làm luận văn tốt
nghiệp cao học.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài nhằm xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng
của các nhân tố tác động đến quyết định chọn trường thi ĐH-CĐ của HS THPT tại
một huyện miền núi. Đồng thời, đề tài cũng xác định các nhân tố tác động này có sự
khác biệt giữa các nhóm HS khác nhau về đặc điểm cá nhân và đặc điểm gia đình
hay không. Trên cơ sở đó giúp cho các trường ĐH – CĐ, trường THPT cũng như
gia đình, bản thân HS có biện pháp thiết thực nhằm định hướng đúng đắn cho các
em trong việc chọn trường dự thi tuyển sinh


3

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường thi
tuyển sinh ĐH – CĐ
- Đối tượng khảo sát: HS đang theo học lớp 12 phân ban tại các trường THPT
- Phạm vi khảo sát: Trường THPT Đak Ơ, trường THPT Nguyễn Khuyến,
trường THPT Phú Riềng, trường PTTH Ngô Quyền thuộc huyện Bù Gia Mập –
Tỉnh Bình Phước.
1.4


và bản thân các em, kết quả nghiên cứu giúp các em tự khám phá bản thân, tự nhận
thấy yếu tố nào quan trọng với mình để có thể đưa ra quyết định chính xác, phù
hợp.
1.6 Kết cấu của đề tài
Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu
Chương 3: Thiết kế và phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Chương 5: Kết luận và kiến nghị
Tóm tắt : Chương 1, tác giả đã xác định được vấn đề cần nghiên cứu, mục
tiêu, đối tượng, phạm vi và ý nghĩa của nghiên cứu.


5

CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
2.1 QUYẾT ĐỊNH CHỌN TRƯỜNG THI ĐH – CĐ
2.1.1 Khái niệm về trường ĐH – CĐ và kỳ thi tuyển sinh ĐH – CĐ
Trường đại học là cơ sở giáo dục đào tạo của bậc đại học. Trường đào tạo
trình độ đại học từ 4 năm đến 6 năm tuỳ theo ngành nghề đào tạo đối với người có
bằng tốt nghiệp phổ thông trung học hoặc bằng tốt nghiệp trung học chuyên nghiệp;
từ 1 đến 2 năm đối với người có bằng tốt nghiệp cao đẳng cùng chuyên ngành.
Trường cao đẳng là đơn vị cơ sở giáo dục- đào tạo của bậc cao đẳng. Trường
đào tạo trình độ cao đẳng được thực hiện trong 3 năm đối với người có bằng tốt
nghiệp trung học phổ thông hoặc bằng tốt nghiệp trung học chuyên nghiệp.
Kỳ thi tuyển sinh ĐH – CĐ là là một kì thi chung nhằm mục đích lấy đầu vào
cho các trường đại học và cao đẳng tại Việt Nam. Kì thi này do Bộ Giáo dục và Đào
tạo tổ chức hằng năm, ngay sau kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông khoảng một
tháng. Tất cả thí sinh phải có điểm thi cao hơn điểm sàn do Bộ GDĐT ban hành

đoạn: khuynh hướng, tìm kiếm và lựa chọn. Giai đoạn đầu tiên tập trung vào đặc
điểm cá nhân và nguyện vọng vào ĐH – CĐ của HS. Giai đoạn thứ hai họ bắt đầu
tìm kiếm thông tin. Ở giai đoạn này, HS tiến hành thu hẹp các sự lựa chọn và đánh
giá các trường xem họ có phù hợp để học tại trường đó hay không. Cuối cùng, dựa
vào thông tin thu thập được và các tiêu chí đánh giá của cá nhân, họ đưa ra quyết
định chọn trường thi ĐH – CĐ.


7

Bảng 2.1 : Tóm tắt các mô hình lựa chọn trường ĐH - CĐ
Kotler (1976)

Litten (1982)

Jacson (1982)

Nảy sinh nhu cầu

Muốn học ĐH-CĐ

Sự tham khảo

Thu thập thông tin

Bắt đầu tìm kiếm
Thu thập thông tin

Hossler &
Gallagher (1987)

cho rằng cha mẹ có ảnh hưởng lớn đến việc chọn trường của HS.
Berdie & Hood (1966) thực hiện cuộc điều tra trên 3.817 sinh viên và đưa ra
kết luận rằng cha mẹ, bạn bè, thầy cô, nhân viên tư vấn ảnh hưởng đến quyết định
chọn trường của sinh viên (Trích từ Derek Takumi Furukawa, 2011)


8

D.W. Chapman (1981) đã đưa ra 2 nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết
định chọn trường của HS bao gồm (1) Đặc điểm của gia đình và cá nhân HS, (2)
Các ảnh hưởng từ bên ngoài cụ thể là các cá nhân có ảnh hưởng, đặc điểm cố định
của trường ĐH-CĐ và nỗ lực giao tiếp của trường ĐH-CĐ với HS.
ĐẶC ĐIỂM CỦA HỌC
SINH VÀ GIA ĐÌNH
Đặc điểm cá nhân
Đặc điểm gia đình

CÁC ẢNH HƯỞNG BÊN
NGOÀI
Các cá nhân có ảnh hưởng

Ấn
tượng
về
trường
ĐH CĐ

Quyết
định
chọn


Cá nhân có ảnh hưởng

-

Thành tích học tập

-

SV tìm kiếm những giá trị sơ

Tìm kiếm
Lựa chọn

Tổ chức

Cá nhân

bộ của trường ĐH – CĐ
-

Hoạt động tìm kiếm của SV

-

Thiết lập sự lựa chọn

Đặc điểm trường ĐH – CĐ

Hoạt động tìm kiếm SV

trên địa bàn tỉnh Tiền Giang” do Nguyễn Phương Toàn thực hiện. Kết quả có 5 yếu
tố (1) Mức độ đa dạng và hấp dẫn ngành đào tạo; (2) Đặc điểm của trường đại học;
(3) Khả năng đáp ứng sự mong đợi sau khi ra trường; (4) Nỗ lực giao tiếp của
trường đại học và (5) Danh tiếng của trường đại học.
2.3 NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CHỌN TRƯỜNG THI ĐH
– CĐ CỦA HS THPT
2.3.1 Đặc điểm cá nhân và gia đình của HS
Theo nghiên cứu của D.W.Chapman (1981), đặc điểm cá nhân của học sinh là
một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định chọn trường ĐH – CĐ. Trong đó,
năng lực của HS thể hiện ở thành tích học tập tại trường THPT và điểm thi tuyển
sinh đầu vào các trường ĐH – CĐ. Những học sinh có năng lực học tập cao thường
độc lập và có nhiều cơ hội trong việc lựa chọn trường (Galotti & Mark, 1994).
Ngược lại, những HS có năng lực học tập thấp hơn phải quan tâm tới nhiều yếu tố
khác để đảm bảo vừa chọn được trường phù hợp với bản thân vừa có khả năng
trúng tuyển. Bên cạnh đó, tính cách, sở thích và nguyện vọng cá nhân cũng ảnh
hưởng việc chọn trường của HS. Chọn trường ĐH – CĐ liên quan mật thiết với
ngành nghề mà học sinh phải gắn bó suốt đời. Do đó, HS có xu hướng sẽ chọn
những trường có đào tạo ngành nghề phù hợp với tính cách, sở thích và nguyện
vọng của mình.
Ngoài ra, D.W.Chapman (1981), Hossler và các cộng sự (1989) cho rằng địa
vị kinh tế xã hội (SES), trình độ học vấn của cha mẹ cũng ảnh hưởng đến quyết
định chọn trường của HS. Những HS có SES cao thường có nhiều cơ hội trong việc
chọn trường do không bị giới hạn về tài chính và thời gian học tập, họ có xu hướng
chọn trường đại học quốc tế, trường tư thục dân lập. Trong khi đó, HS có SES thấp
thường chọn trường công lập có học phí thấp và chọn những hệ đào tạo thời gian


11

ngắn như trung cấp, cao đẳng. Ngoài ra, những HS có cha mẹ trình độ học vấn cao


Hoạt động đào tạo ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công của sinh viên sau
khi tốt nghiệp. Do đó, nó là yếu tố tác động lớn nhất đến quyết định chọn trường
của HS. Yếu tố này có thể làm suy giảm sự tác động của các yếu tố khác (Chapman,
1981, Hossler, 1989).
2.3.5 Chương trình truyền thông của trường ĐH – CĐ
Kealy & Rockel (1987) cho rằng có một sự liên kết gián tiếp nhưng rất quan
trọng giữa sự nỗ lực giao tiếp với HS của các trường ĐH – CĐ và quyết định chọn
trường của HS. Sự nỗ lực giao tiếp thể hiện thông qua các hoạt động giới thiệu,
quảng bá hình ảnh đến HS như xây dựng website, tư vấn tuyển sinh, đăng quảng
cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng, thông qua các hoạt động văn hóa văn
nghệ, thể dục thể thao, tài trợ học bổng, tham quan trường học và phát các tài liệu
có sẵn. Chọn trường là một quyết định không đầy đủ thông tin của HS. Do đó, chất
lượng thông tin và sự đầy đủ thông tin trong các tài liệu có sẵn là một sự hỗ trợ
không nhỏ trong việc chọn trường của HS (Chapman, 1981)
2.3.6 Mong đợi sau khi tốt nghiệp
Theo Cabera và La Nasa (được trích bởi M.J.Burns, 2006), ngoài mong đợi về
học tập trong tương lai thì mong đợi về công việc trong tương lai cũng là một trong
những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của học sinh. S.G.Washburn
và các cộng sự (được trích bởi Quí và Thi, 2009) còn cho rằng sự sẵn sàng của bản
thân cho công việc và cơ hội kiếm được việc làm sau khi tốt nghiệp cũng là những
yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của học sinh.
2.4 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
2.4.1 Mô hình nghiên cứu
Dựa vào mô hình nghiên cứu của D. W. Chapman (1981), Hossler &
Gallagher (1989) và kết quả nghiên cứu mở rộng của các tác giả trong và ngoài
nước, mô hình của nghiên cứu được xây dựng như sau:


13

nhiều, HS có khuynh hướng chọn trường đó càng lớn
H3: Trường có mức độ phù hợp với điều kiện sống của HS càng cao thì HS
càng có xu hướng chọn trường đó
H4: Trường có đặc điểm càng nổi bật, HS có khuynh hướng chọn trường đó
càng lớn


14

H5: Trường nào có chương trình truyền thông đến HS càng tốt, HS có xu
hướng chọn trường đó càng cao.
H6: Trường nào đáp ứng mong đợi sau khi tốt nghiệp ĐH – CĐ của HS càng
cao, HS có khuynh hướng chọn trường đó nhiều hơn
Tóm tắt: Chương 2, tác giả đã đưa ra một số định nghĩa về tiến trình ra quyết
định chọn trường thi ĐH – CĐ, các nghiên cứu liên quan và các yếu tố ảnh hưởng
đến quyết định chọn trường của HS. Qua chương 2, tác giả cũng đã xác định 6 nhân
tố tác động đến việc chọn trường gồm (1) Đặc điểm cá nhân của HS, (2) Các cá
nhân có ảnh hưởng, (3) Mức độ phù hợp của trường ĐH – CĐ với điều kiện sống
của HS, (4) Đặc điểm của trường ĐH – CĐ, (5) Chương trình truyền thông của
trường ĐH – CĐ, (6) Mong đợi sau tốt nghiệp ĐH - CĐ và đưa ra các giả thuyết
cũng như xây dựng mô hình nghiên cứu, có 6 giả thuyết tương ứng với 6 nhân tố
ảnh hưởng đến quyết định chọn trường của HS.