BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
--------------------------
DƯƠNG THANH THẢO
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CÀ MAU
GIAI ĐOẠN 2020-2030
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
TP. Hồ Chí Minh – Năm 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
------------------------------------
DƯƠNG THANH THẢO
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH
TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CÀ MAU
GIAI ĐOẠN 2020-2030
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8340403
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. NGUYỄN HỮU LAM
Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong
suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, tập thể cán bộ, công chức tại Sở Văn
Hóa Thể Thao Du Lịch tỉnh Cà Mau đã tận tình giúp đỡ, cung cấp số liệu, tạo mọi
điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện nghiên cứu.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng nỗ lực, nghiên cứu để hoàn thiện luận văn, tuy
nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp tận
tình của quý Thầy, Cô và các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn chỉnh hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Người thực hiện Luận văn
Dương Thanh Thảo
MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC CÁC HÌNH
TÓM TẮT
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ................................................................................................... 1
1.1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................... 1
1.2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................................... 2
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu: ............................................................................................ 2
1.2.2 Nhiệm vụ: .............................................................................................................. 2
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................ 3
3.1.5 Tài nguyên nước..................................................................................................28
3.1.6 Tài nguyên rừng..................................................................................................28
3.1.7 Cảnh quan thiên nhiên........................................................................................29
3.2. Điều kiện kinh tế xã hội.........................................................................................30
3.2.1 Kinh tế.................................................................................................................30
3.2.2 Xã hội..................................................................................................................30
3.3. Tài nguyên du lịch tự nhiên..................................................................................31
3.4. Tài nguyên du lịch văn hóa lịch sử......................................................................32
3.4.1 Thực trạng hoạt động du lịch tỉnh Cà Mau........................................................ 33
3.4.2 Hoạt động quảng bá xúc tiến du lịch..................................................................34
3.4.3 Xây dựng hình ảnh đến.......................................................................................35
3.4.4 Thông tin du lịch.................................................................................................36
3.4.5 Khách du lịch...................................................................................................... 36
3.4.6 Hoạt động tài chính............................................................................................ 37
3.4.7 Hoạt động du lịch................................................................................................37
3.5. Kết quả đạt được....................................................................................................39
3.6. Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch trên địa bàn tỉnh Cà Mau...............41
3.6.2 Tổ chưc bộ máy quản lý nhà nước về du lịch của tỉnh Cà Mau......................... 44
3.6.3 Đào tạo bồi dưỡng nguồn lực du lịch trên địa bàn tỉnh..................................... 44
3.6.4 Hoạt động xúc tiến và quảng bá du lịch tại tỉnh Cà Mau...................................45
3.6.5 Quản lý các hoạt động kinh doanh du lịch.........................................................47
3.7. Những hạn chế và nguyên nhân tồn tại trong quản lý nhà nước về du lịch
trên địa bàn tỉnh Cà Mau.........................................................................................................50
CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRÊN
ĐỊA BÀN TỈNH CÀ MAU ĐẾN NĂM 2020, TẦM NHÌN 2030.........................................56
4.1 Dự báo phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Cà Mau tầm nhìn 2030...............56
4.2 Định hướng phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Cà Mau.................................57
4.3 Những giải pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về du lịch trên địa
HST
Hệ sinh thái
QLNN
Quản lý nhà nước
SPDL
Sản phẩm du lịch
TP.CM
Thành phố Cà Mau
UNWTO
Tổ chức du lịch thế giới
XHCN
Xã hội chủ nghĩa
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1. Sơ đồ hệ thống quản lý …………………………………….. trang 10
Hình 2.2. Sơ đồ hệ thống Quản lý nhà nước về du lịch ………………. trang 18
thúc đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Cà Mau là yêu cầu cần thiết.
RESEARCH SUMMARY
The tourism industry plays an important role in creating jobs, increasing
incomes for people, contributing more and more to the economic growth and
development of many provinces and cities in Vietnam. Therefore, improving the state
management role for tourism is one of the top priorities in the socio-economic
development strategy of many localities in the country.
In recent years, Ca Mau province has been known as a locality at the
southernmost end of the country. “Anyone who thinks of Ca Mau thinks about the last
place of the Fatherland: Mui Ca Mau, coming to Mui Ca Mau tourist destination”,
visitors are visiting the national landmark, watching the forest, watching the sea,
admiring the ambition hidden in the vast sea sky”, tourist attractions for tourists inside
and outside the province, with particularity on natural resources, landscape of
ecological environment and other incentives given to Ca Mau by nature, but now the
tourism industry has not really promoted this advantage.
Therefore, studying the situation and proposing practical solutions to improve
the state management role in order to promote the development of Ca Mau tourism
industry to develop sustainably, really become a nasal economic sector. At the same
time, contributing to speeding up the socio-economic development of Ca Mau
province is a necessary requirement.
1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
1.1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, Đảng và nhà nước đã có sự quan tâm đặc biệt đến sự
đảo Hòn Khoai, Hòn Đá Bạc, Hòn Chuối; bãi biển Khai Long, Vườn Quốc gia Mũi Cà
Mau, Vườn Quốc gia U Minh Hạ… đang thu hút nhiều du khách đến tham quan.
Du lịch Cà Mau đã và đang đóng góp một vai trò khá quan trọng trong ngành
du lịch kinh tế trọng điểm Đồng Bằng Sông Cửu Long, không chỉ thu hút được lượng
khách du lịch trong và ngoài tỉnh đồng thời mang lại nguồn thu tương đối lớn cho
nguồn ngân sách của tỉnh nói riêng và Việt Nam nói chung. Sự phát triển của du lịch
tỉnh Cà Mau đã đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển của du lịch Việt Nam
nói chung và kinh tế xã hội của tỉnh Cà Mau nói riêng. Tuy nhiên, vấn đề quản lý nhà
nước đối với ngành du lịch hiệu quả còn thấp, nhất là việc quản lý các dịch vụ, các cơ
sở du lịch. Để phát huy hết tiềm năng và lợi thế du lịch hiện có của tỉnh, Cà Mau đang
tiếp tục xây dựng lộ trình, bước đi thích hợp trên cơ sở khảo sát điều tra, quy hoạch
tổng thể để phát triển ngắn và dài hạn có mục tiêu rõ ràng, hình thành các giải pháp
chiến lược cụ thể, khả thi đảm bảo lý luận thực tiễn, đồng bộ góp phần phát triển
ngành Du lịch trong giai đoạn hiện nay. Do đó, Ngành Du lịch cần chủ động thúc đẩy
xúc tiến du lịch và nâng cao nhận thức xã hội về du lịch, đẩy mạnh quảng bá hình ảnh,
tiềm năng của đất và người Cà Mau. Để từ đó, định hướng cho sự phát triển về mọi
mặt của ngành du lịch, đem lại lợi nhuận ngày càng nhiều cho nền kinh tế toàn tỉnh.
Xuất phát từ những lí do trên, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Quản lý nhà nước
về du lịch trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2020 - 2030” làm luận văn tốt nghiệp
thạc sỹ chuyên ngành Quản lý Công nhằm góp phần giải quyết những vấn đề đặt ra.
1.2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu:
Trên cơ sở đánh giá thực trạng vấn đề quản lý nhà nước về du lịch của tỉnh Cà
Mau để tìm ra các phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả đối
với du lịch trên địa bàn tỉnh. Qua đó thúc đẩy ngành du lịch phát triển nhanh, hiệu
quả, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế của tỉnh Cà Mau.
1.2.2 Nhiệm vụ:
3
- Phương pháp phân tích tài liệu, số liệu
Phương pháp được áp dụng nhằm hiểu rõ được nội dung của chiến lược phát
4
triển du lịch của tỉnh Cà Mau, cũng như làm sáng tỏ các vấn đề liên quan đến ưu
điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế và cách khắc phục để hoàn thiện chiến lược
thì phương pháp phân tích tài liệu, số liệu là không thể thiếu.
- Phương pháp khảo sát thực tiễn
Phương pháp khảo sát từ thực tế địa phương về các loại hình du lịch, thực tế
tình hình du lịch tỉnh Cà Mau có những điểm mạnh yếu để đưa ra định hướng, kiến
nghị đề xuất chiến lược quản lý phù hợp trong giai đoạn 2020-2030.
- Phương pháp phân tích SWOT
Là một công cụ rất hữu dụng cho việc nắm bắt và quyết định thông qua việc
phân tích điểm mạnh (strengths), điểm yếu (weaknesses) bên trong và cơ hội
(Opportunities), thách thức (Threats) bên ngoài đối tượng nghiên cứu. SWOT cung
cấp một công cụ phân tích chiến lược, rà soát và đánh giá vị trí, định hướng phát triển
của ngành quản lí du lịch để lựa chọn các chiến lược quản lí và phát triển tiềm năng
kinh tế du lịch phù hợp với địa phương tỉnh Cà Mau.
1.5. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung chính của luận văn được kết cấu thành 4 chương.
Chương 1: Tổng quan
Chương 2: Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về du lịch và phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch tỉnh Cà Mau giai đoạn 2010-2015.
Chương 4: Kết quả nghiên cứu, đề xuất giải pháp tăng cường quản lý nhà nước
trên địa bàn tỉnh Cà Mau đến năm 2020, tầm nhìn 2030
1.6. Ý nghĩa thực tiễn luận văn
phần làm tăng thêm tình yêu nước; đối với người nước ngoài là tình hữu nghị với dân
tộc mình; về mặt kinh tế du lịch là lĩnh vực kinh doanh mang lại hiệu quả rất lớn; có
thể coi là hình thức xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tại chỗ.
Theo định nghĩa trên, du lịch được hiểu theo cả hai khía cạnh: đi du lịch (của
du khách) và làm du lịch (của doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân kinh
doanh du lịch). Trong định nghĩa này có "hình ảnh" của kinh tế du lịch.
Luật Du lịch 2017 có đưa ra định nghĩa: “Du lịch là các hoạt động có liên
quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian
6
không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí,
tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác”.
Định nghĩa của Luật Du lịch có quan điểm tương đồng với định nghĩa của
UNWTO - tức chỉ bàn đến hoạt động của khách du lịch, không bàn đến hoạt động
kinh doanh du lịch.
Trong Giáo trình kinh tế du lịch của nhóm tác giả Nguyễn Văn Đính, Trần
Minh Hòa (2006) có đưa ra định nghĩa: “Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm
các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch, sản xuất, trao đổi hàng hóa và dịch vụ của
những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng các nhu cầu về đi lại, lưu trú, ăn uống, tham
quan, giải trí, tìm hiểu và các nhu cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải
đem lại lợi ích kinh tế chính trị - xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và cho bản
thân doanh nghiệp”.
Như vậy, qua các định nghĩa về du lịch được trích dẫn và phân tích trên, thật
khó để có thể xác định định nghĩa nào là chính xác nhất. Nghiên cứu đề tài dưới gốc
độ quản lí công, trong khuôn khổ luận văn này tác giả sẽ nghiên cứu khái niệm du lịch
theo Luật Du lịch 2017: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của
con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục
nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài
doanh du lịch nhằm đảm bảo cho các đối tượng này thực hiện quyền và nghĩa vụ của
mình khi tham gia hoạt động du lịch theo đúng luật định.
Như vậy, hoạt động du lịch ở đây được tiếp cận bao gồm các dịch vụ trực tiếp
và gián tiếp cho du lịch. Ở một chừng mực nhất định, hoạt động du lịch có thể được
coi là đồng nghĩa với khái niệm ngành du lịch.
2.1.3 Các loại hình du lịch
Du lịch là một hoạt động đa dạng và phong phú được phân chia thành các loại
hình du lịch cụ thể như sau:
- Căn cứ vào lãnh thổ:
Du lịch nội địa là hoạt động khách du lịch thực hiện chuyến đi trong phạm vi
lãnh thổ của quốc gia mình (trong nước Việt Nam).
Du lịch quốc tế là hoạt động khách du lịch di chuyển từ nước này sang nước
khác vượt qua phạm vi lãnh thổ của quốc gia và tiêu tiền bằng ngoại tệ.
8
- Căn cứ vào mục đích chuyến đi:
Du lịch tham quan văn hóa – lịch sử:
“Du lịch địa lý, văn hóa lịch sử là loại hình du lịch mà khách muốn cảm nhận
về thực tế địa lý, bề dày văn hóa lịch sử của một quốc gia, tỉnh, vùng, địa phương
thông qua các di tích văn hóa lịch sử, phong tục tạp hóa còn hiện diện”.
Cà Mau đặc trưng có các khu di tích lịch sử như di tích Bác Ba Phi; Điểm du
lịch, di tích Hòn Đá Bạc, các di tích lịch sử tại Trung tâm Thành phố Cà Mau phục vụ
dịch vụ, Lễ hội Nghênh Ông Sông Đốc…..
Du lịch nghỉ dưỡng:
Du lịch được coi như một phương tiện nhằm tái hồi sức lao động của con người
sau những ngày tháng lao động vất vả. Loại hình du lịch nghỉ dưỡng được phân ra
thành ba loại khác nhau theo tiêu thức địa lý, đó là: Du lịch nghỉ dưỡng ven biển và
đảo; du lịch nghỉ dưỡng ở vùng núi và du lịch nghỉ dưỡng ở vùng nước khoáng.
chỉ đạo, điều hành về lĩnh vực du lịch nhằm tạo điều kiện cho các tổ chức, doanh
nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác nhau hoạt động có hiệu quả trong lĩnh vực
du lịch .
Trên cơ sở nghiên cứu, tổng hợp từ những quan điểm khác nhau về quản lý nhà
nước đối với hoạt động du lịch, có thể đưa ra định nghĩa tổng quát như sau: “Quản lý
nhà nước về du lịch là sự tác động có tổ chức và được điều chỉnh bằng quyền lực nhà
nước (qua hệ thống pháp luật) đối với các quá trình, hoạt động du lịch của con người
để duy trì và phát triển ngày càng cao các hoạt động du lịch trong nước và quốc tế
nhằm đạt được hiệu quả kinh tế - xã hội đặt ra”. Quản lý nhà nước về du lịch nhằm
đưa du lịch phát triển theo định hướng chung của tiến trình phát triển đất nước và theo
quy định của pháp luật. Ở Việt Nam, cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước
về lĩnh vực du lịch trong phạm vi cả nước là Tổng cục Du lịch. Tổng cục Du lịch thực
hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý
nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về du lịch trong phạm vi cả nước, quản lý các
dịch vụ công về du lịch theo quy định của pháp luật.
10
Khái quát hóa sơ đồ quản lý như hình 2.1
Chủ thể quản lý
Nguyên tắc
Phương pháp
Công cụ
Mục tiêu
quản lý
- Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin về du lịch;
- Tổ chức, quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, nghiên cứu
và ứng dụng khoa học, công nghệ;
- Tổ chức điều tra, đánh giá tài nguyên du lịch để xây dựng quy hoạch phát
triển du lịch, xác định khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch;
- Tổ chức thực hiện hợp tác quốc tế về du lịch, hoạt động xúc tiến du lịch ở
trong nước và nước ngoài;
- Quy định tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch, sự phối hợp của các cơ
quan nhà nước trong việc quản lý nhà nước về du lịch;
- Cấp, thu hồi giấy phép, giấy chứng nhận về hoạt động du lịch;
- Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về
du lịch.
- Quản lý nhà nước đối với du lịch theo hướng phát triển bền vững là nhằm tạo
ra sự thống nhất trong tổ chức và phối hợp các hoạt động của cơ quan quản lý nhà
nước về hoạt động kinh tế du lịch. Đồng thời, chỉ có sự quản lý thống nhất của nhà
nước đối với phát triển du lịch mới giúp việc khai thác các thế mạnh của từng địa
phương đạt kết quả và phát huy lợi thế so sánh của quốc gia trong xu thế phát triển du
lịch toàn cầu hiện nay.
12
Ngành du lịch Cà Mau trong hoạt động du lịch Đồng bằng sông Cửu Long
Cà Mau là một trong những trọng điểm phát triển du lịch của vùng, là trung
tâm của cụm du lịch bán đảo Cà Mau với các sản phẩm chính là du lịch sinh thái và
tham quan Đất Mũi, điều này được xác định tại Quyết định số 803/QĐ-BVHTTDL
ngày 09/3/2010 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt “Đề án phát triển du
lịch đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2020”. Các Nghị quyết của Bộ Chính trị, của
Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch tỉnh Cà Mau đến năm 2020, định
hướng đến năm 2030 về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; các quyết