MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THÙ LAO LAO ĐỘNG:
I
I
–
–
NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN:
NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN:
1)
Cơ cấu hệ thống trả công trong các Doanh nghiệp:
Cơ cấu hệ thống trả công trong các Doanh nghiệp:Hình 2: Cơ cấu hệ thống trả công trong các Doanh nghiệp
Hình 2: Cơ cấu hệ thống trả công trong các Doanh nghiệp:
2)
Những khái niệm cơ bản:
Những khái niệm cơ bản:a)
Khái niệm về tiền lương:
Khái niệm về tiền lương:
Trong nền kinh tế thị trường và sự hoạt động của thị trường sức lao
Trong nền kinh tế thị trường và sự hoạt động của thị trường sức lao
động (hay còn gọi là thị trường lao động), sức lao động là hàng hóa, do vậy
động (hay còn gọi là thị trường lao động), sức lao động là hàng hóa, do vậy
tiền lương là giá cả của sức lao động. Khi phân tích về nền kinh tế tư bản chủ
tiền lương là giá cả của sức lao động. Khi phân tích về nền kinh tế tư bản chủ
nghĩa, nơi mà các quan hệ thị trường thống trị mọi hoạt động kinh tế chính trị
nghĩa, nơi mà các quan hệ thị trường thống trị mọi hoạt động kinh tế chính trị
mọi hoạt động kinh tế xã hội khác. C.Mác viết: “ tiền lương không phải là giá trị

thống trả công
điều
kiện
việc
l mà
Công
việc
thú vị
Cơ
hội
thăng
tiến
Phúc
lơi
ThưởngPhụ
cấp
Lương
cơ bản
+ Tiền lương danh nghĩa:
+ Tiền lương danh nghĩa:
Nó được hiểu là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao
Nó được hiểu là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao
động. Số tiền này nhiều hay ít phụ thuộc vào trực tiếp năng suất lao động và
động. Số tiền này nhiều hay ít phụ thuộc vào trực tiếp năng suất lao động và
hiệu quả làm việc của người lao động, phụ thuộc vào trình độ, kinh nghiệm
hiệu quả làm việc của người lao động, phụ thuộc vào trình độ, kinh nghiệm
làm việc… ngay trong quá trình lao động.
làm việc… ngay trong quá trình lao động.
+ Tiền lương thực tế:
+ Tiền lương thực tế:

tldn
tldn
: Tiền lương danh nghĩa.
: Tiền lương danh nghĩa.
I
I
gc
gc
: Chỉ số giá cả.
: Chỉ số giá cả.
•
Những nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lương:
Những nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lương:
-
Yêu cầu của tổ chức tiền lương:
Yêu cầu của tổ chức tiền lương:
+ Đảm bảo tái sản xuất sức lao động và không ngừng nâng cao đời sống
+ Đảm bảo tái sản xuất sức lao động và không ngừng nâng cao đời sống
vật chất và
vật chất và
tinh thần người lao động.
tinh thần người lao động.
Đây là một yêu cầu rất quan trọng nhằm đảm bảo thực hiện đúng chức
Đây là một yêu cầu rất quan trọng nhằm đảm bảo thực hiện đúng chức
năng và vai trò cuat tiền lương trong đời sống xã hội. Yêu cầu này cũng đặt ra
năng và vai trò cuat tiền lương trong đời sống xã hội. Yêu cầu này cũng đặt ra
những câu hỏi cần thiết khi xây dưng hệ thống bảng lương.
những câu hỏi cần thiết khi xây dưng hệ thống bảng lương.
+ Làm cho năng suất lao động không ngừng nâng cao.
+ Làm cho năng suất lao động không ngừng nâng cao.

Nguyên tắc 3:
Đảm bảo mối quan hệ hợp lý về tiền lương giữa những người
Đảm bảo mối quan hệ hợp lý về tiền lương giữa những người
lao động làm các nghề khác nhau trong nền kinh tế quốc dân.
lao động làm các nghề khác nhau trong nền kinh tế quốc dân.
Nguyên tắc này rất cần thiết và nó dựa vào những cơ sở sau đây:
Nguyên tắc này rất cần thiết và nó dựa vào những cơ sở sau đây:
+ Trình độ lành nghề bình quân của người lao động ở mỗi nghành.
+ Trình độ lành nghề bình quân của người lao động ở mỗi nghành.
+ Điều kiện lao động.
+ Điều kiện lao động.
+ ý nghĩa kinh tế của mỗi nghành trong nền kinh tế quốc dân.
+ ý nghĩa kinh tế của mỗi nghành trong nền kinh tế quốc dân.
+ Sự phân bổ theo khu vực.
+ Sự phân bổ theo khu vực.
b)
Tiền thưởng:
Tiền thưởng:
Tiền thưởng thực chất là khoản tiền bổ xung cho tiền lương nhằm quán triệt
Tiền thưởng thực chất là khoản tiền bổ xung cho tiền lương nhằm quán triệt
hơn nguyên tắc phân phối theo lao động và nâng cao hiệu quả trong sản xuất
hơn nguyên tắc phân phối theo lao động và nâng cao hiệu quả trong sản xuất
kinh doanh của các doanh nghiệp.
kinh doanh của các doanh nghiệp.
-
Nội dung của tổ chức tiền thưởng:
Nội dung của tổ chức tiền thưởng:
+ Chỉ tiêu thưởng.
+ Chỉ tiêu thưởng.
+ Điều kiện thưởng.

Nguyên tắc BHXH:
Nguyên tắc BHXH:
+ BHXH là sự bảo đảm về mặt XH để người lao động có thể duy trì và ổn
+ BHXH là sự bảo đảm về mặt XH để người lao động có thể duy trì và ổn
định cuộc
định cuộc
sống khi bị mất sức lao đoọng tạm thời (ốm đau, thai sản, tai nạn lao động…)
sống khi bị mất sức lao đoọng tạm thời (ốm đau, thai sản, tai nạn lao động…)
hoặc hết tuổi lao động (hưu trí, về già…)
hoặc hết tuổi lao động (hưu trí, về già…)
+ BHXH vừa mang tính bắt buốc, vửa mang tính tự nguyện
+ BHXH vừa mang tính bắt buốc, vửa mang tính tự nguyện
Tính bắt buộc ở đây thể hiện ở nghĩa vụ tham gia và mức tam gia tối
Tính bắt buộc ở đây thể hiện ở nghĩa vụ tham gia và mức tam gia tối
thiểu (thời gian, mức đóng bảo hiểm…)
thiểu (thời gian, mức đóng bảo hiểm…)
Tính tự nguyện ở đây có ý nghĩa khuyến khích mức tham gia, các loạI
Tính tự nguyện ở đây có ý nghĩa khuyến khích mức tham gia, các loạI
hình và chế độ bảo hiểm, mà người lao động có thể tham gia trên cơ sở
hình và chế độ bảo hiểm, mà người lao động có thể tham gia trên cơ sở
phát triển hệ thống bảo hiểm của một nước trong từng giai đoạn cụ thể
phát triển hệ thống bảo hiểm của một nước trong từng giai đoạn cụ thể
nhất định
nhất định
+ Xác định đúng đắn mức tối thiểu các chế độ BHXH:
+ Xác định đúng đắn mức tối thiểu các chế độ BHXH:
+ BHXH phải bảo đảm sự thống nhất liên tục cả về mức tham gia và thời
+ BHXH phải bảo đảm sự thống nhất liên tục cả về mức tham gia và thời
gian thực hiện, đảm bảo quyền lợi người lao động.
gian thực hiện, đảm bảo quyền lợi người lao động.

Hình thức này được áp dụng rộng rãi trong các Doanh nghiệp ngày nay.
- Một số ưu điểm và ý nghĩa sau
- Một số ưu điểm và ý nghĩa sau
+ Quán triệt tốt nguyên tắc trả lương theo lao động, vì tiền lương người
+ Quán triệt tốt nguyên tắc trả lương theo lao động, vì tiền lương người
lao động nhận được phụ thuộc vào số lượng và chất lượng sản phẩm. Điều này
lao động nhận được phụ thuộc vào số lượng và chất lượng sản phẩm. Điều này
làm tăng năng suất lao động.
làm tăng năng suất lao động.
+ trả lương theo sản phẩm có tác dụng trực tiếp khuyến khích người lao
+ trả lương theo sản phẩm có tác dụng trực tiếp khuyến khích người lao
động ra sức học tập nâng cao trình độ lành nghề, tích luỹ kinh nghiệm, rèn
động ra sức học tập nâng cao trình độ lành nghề, tích luỹ kinh nghiệm, rèn
luyện kỹ năng, phát huy sáng tạo… để nâng cao khả năng làm việc và năng
luyện kỹ năng, phát huy sáng tạo… để nâng cao khả năng làm việc và năng
suất lao động.
suất lao động.
+ trả lương theo sản phẩm còn có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao và
+ trả lương theo sản phẩm còn có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao và
hoàn thiện công tác quản lý, nâng cao tính tự chủ, chủ động trong làm việc của
hoàn thiện công tác quản lý, nâng cao tính tự chủ, chủ động trong làm việc của
người lao động.
người lao động.
Để hình thức trả lương theo sản phẩm thức sự phát huy tac dụng của nó,
Để hình thức trả lương theo sản phẩm thức sự phát huy tac dụng của nó,
các doanh nghiệp cần phải đảm bảo được các điều kiện sau đây:
các doanh nghiệp cần phải đảm bảo được các điều kiện sau đây:
+ Phải xây dựng được các định mức lao động có căn cứ khoa học. Đây là
+ Phải xây dựng được các định mức lao động có căn cứ khoa học. Đây là
đIũu kiện rất quan trọng làm cơ sở để tính toán đơn giá tiền lương, xây dựng