GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 9 – Chương 2
Ngày soạn: 22/10/2010 Ngày dạy: 26/10/2010
Chương II:
HÀM SỐ BẬC NHẤT
TUẦN 10:
TIẾT 19: §1. NHẮC LẠI, BỔ SUNG CÁC KHÁI NIỆM VỀ HÀM SỐ
I. MỤC TIÊU:
1, Kiến thức: HS được ôn lại và nắm vững các nội dung sau:
+ Các khái niệm “hàm số, biến số”; hàm số có thể được đo bằng bảng, bằng công thức
+ Khi y là hàm số của x thì có thể viết y = f(x); y = g(x),… Giá trò của hàm số y = f(x) tại x
0
, x
1
…
được kí hiệu là f(x
0
), f(x
1
),…
+ Đồ thò của hàm số y = f(x) là tập hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trò tương ứng
(x;f(x)) trên mặt phẳng toạ độ.
+ Bước đầu nắm được khái niệm hàm đồng biến trên R, nghòch biến trên R.
2, Kó năng: Sau khi ôn tập, yêu cầu của học sinh biết cách tính và tính thành thạo các giá trò
của hàm số khi cho trước biến số; biểu diễn các cặp số (x;y) trên mặt phẳng toạ độ; biết vẽ thành thạo
đồ thò hàm số y = ax
3,Thái độ: Cẩn thận trong vẽ hình, xác đònh điểm trên mặt phẳng toạ độ.
II. CHUẨN BỊ:
1, Giáo viên: Giáo án, SGK, SGV, bảng phụ, thước thẳng, ê ke, phấn màu
2, Học sinh: Bảng nhóm, thước thẳng, êke. Ôn tập khái niệm hàm số đã học ở lớp 7
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn đònh tình hình lớp: (1ph)

? : Hàm số có thể được cho
bằng những cách nào?
- GV yêu cầu HS nghiên cứu
ví dụ 1a; 1b SGK tr42
- GV đưa bảng giấy trong viết
sẵn ví dụ là; 1b lên màn hình
và giới thiệu lại:
? : Ví dụ là: y là hàm số của x
được cho bằng bảng. Em hãy
giải thích vì sao y là hàm số
của x?
Ví dụ 1b(cho thêm công thức,
y x 1= −
): y là hàm số của x
được cho bởi một trong bốn
công thức. Em hãy giải thích
vì sao công thức y = 2x là một
hàm số?
- Các công thức khác tương tự.
- GV đưa bảng giấy trong viết
sẵn ví dụ 1c (Bài 1b SBT
tr56):
? :Trong bảng sau ghi các giá
trò tương ứng của x và y. Bảng
này có xác đònh y là hàm số
của x không? Vì sao
x 3 4 3 5 8
y 6 8 4 8 16
GV: qua ví dụ trên ta thấy
hàm số có thể được cho bằng

y là hàm số của x, vì: ứng mỗi
một giá trò x =3 ta có 2 giá trò
của y là 6 và 4
1. Khái niệm hàm số
*Nếu đại lượng y phụ thuộc
vào đại lượng thay đổi x sao
cho mỗi giá trò của x ta luôn
xác đònh được một giá trò
tương ứng của y thì y được gọi
là hàm số của x và x được gọi
là biến số
* Hàm số có thể được cho
bằng bảng hoặc bằng công
thức
Ví dụ:(SGK)
y = 2x
GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 9 – Chương 2
4. Dặn dò học sinh chuẩn bò cho tiết học tiếp theo: (5ph)
- Nắm vững khái niệm hàm số, đồ thò hàm số, hàm số đồng biến, nghòch biến.
- Bài tập số 1; 2; 3 tr44 SGK; Số 1; 3 tr56 SBT
- Xem trước bài 4 tr45 SGK
- Hướng dẫn bài 3 tr 45 SGK Cách 1: Lập bảng như
?3
SGK
Cách 2: Xét hàm số y = f(x) = 2x
Lấy
1 2
x , x R∈
sao cho
1 2

1,Kiến thức: HS nắm vững các kiến thức sau:
+ Hàm số bậc nhất là hàm số có dạng y = ax + b,
a 0≠
.
+ hàm số bậc nhất y = ax + b luôn xác đònh với mọi giá trò biến số
x R∈
.
+ Hàm số bậc nhất y = ax + b đồng biến trên R khi a > 0, nghòch biến trên R khi a < 0.
2, Kó năng: HS hiểu và chứng minh được hàm số y = -3x + 1 nghòch biến trên R, hàm số
y = 3x + 1 đồng biến trên R khi a > 0, nghòch biến trên R khi a < 0. Từ đó thừa nhận trường hợp tổng
quát: Hàm số bậc nhất y = ax + b đồng biến trên R khi a > 0, nghòch biến trên R khi a < 0.
3, Thái độ: HS thấy được mối liên hệ giữa toán học và thực tế, giúp học sinh yêu thích môn
toán.
II. CHUẨN BỊ:
1, Giáo viên: Giáo án, SGK, SGV. Bảng phụ ghi bài toán SGK và các bài tập
?
, BT 8 SGK
2, Học sinh: Bảng nhóm, phấn màu – Ôn tập tính giá trò của hàm số.
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn đònh tình hình lớp: (1ph)
2. Kiểm tra bài cũ: (5ph)
CH: a) Hàm số là gì? Hãy cho một ví dụ về hàm số được cho bởi công thức?
b) Điền vào chỗ(...)
Cho hàm số y = f(x) xác đònh với mọi x thuộc R. Với mọi x
1
, x
2
bất kì thuộc R.
Nếu x
1

GV vẽ sơ đồ chuyển động như
SGK và hướng dẫn HS:
?1
Điền
vào chỗ trống(…) cho đúng.
- Sau một giờ ô tôđi được:………
- Sau t giờ ô tô đi được: ………….
- Sau t giờ, ô tô cách trung tâm
Hà Nội là: s = ……
GV yêu cầu HS làm
?2
GVgọi HS khác nhận xét bài
làm của bạn.
? : Em hãy giải thích tại sao đại
lượng s là hàm số của t?
GV lưu ý HS trong công thức
s = 50t + 8. Nếu thay s bởi chữ y,
t bởi chữ x ta có công thức hàm
số quen thuộc: y = 50x + 8.
Nêu thay 50 bởi chữ a và 8 bởi
chữ b thì ta có y = ax + b (
a 0)≠
là hàm số bậc nhất.
? : Vậy hàm số bậc nhất là gì?
GV yêu cầu một vài HS đọc lại
đònh nghóa.
GV đưa bài tập lên bảng phụ
Bài tập*: các hàm số sau có phải
là hàm số bậc nhất không? vì
sao?

…
HS : đại lượng s phụ thuộc vào t, ứng
với mỗi giá trò của t, chỉ có một giá trò
tương ứng của s. Do đó s là hàm số
của t.
HS: Hàm số bậc nhất là hàm số được
cho bởi công thức:
y = ax + b, trong đó a, b là các số cho
trước và
a 0≠
Một vài HS đọc đònh nghóa
HS1:
y 1 5x= −
là hàm số bậc nhất vì
nó là hàm số được cho bởi công thức
y = ax + b,
a 5 0= − ≠
HS2:
1
y 4
x
= +
không là hàm số bậc
nhất vì không có dạng y = ax + b
HS3:
1
y x
2
=
là hàm số bậc nhất.

GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 9 – Chương 2
4. Dặn dò học sinh chuẩn bò cho tiết học tiếp theo: (3ph)
- Học thuộc đònh nghóa hàm số bậc nhất, tính chất của hàm số bậc nhất.
- Bài tập về nhà số 9, 10 SGK tr48; bài 6, 8 SBT tr 57
- Hướng dẫn bài 10 SGK. 30(cm)
+ Chiều dài ban đầu là 30(cm). x
Sau khi bớt x(cm), chiều dài là 30 – x(cm). x
Tương tự, sau khi bớt x(cm), chiều rộng là 20 – x(cm) 20(cm)
+ Công thức tính chu vi là:
P = (dài + rộng)
2×
- Chuẩn bò phần “ luyện tập” tiết sau.
IV. RÚT KINH NGHIỆM - BỔ SUNG:
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
.........................................................................................................................................................................
Ngày soạn : 29/10/2010 Ngày dạy: 31/10/2010
TUẦN 11:
TIẾT 21: §2. HÀM SỐ BẬC NHẤT (tt)
I. MỤC TIÊU:
1, Kiến thức: Củng cố định nghĩa hàm số bậc nhất , tính chất của hàm số bậc nhất .
2, Kỹ năng: Tiếp tục rèn kĩ năng “nhận dạng” hàm số bậc nhất, kĩ năng áp dụng tính chất của hàm số
bậc nhất để xét hàm số đó đồng biến hay nghịch biến trên R, biểu diễn điểm trên mặt phẳng toạ độ
Trường THCS Canh Vinh Trang 62
GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 9 – Chương 2

a, a= -2; b = -3
b, a = (
3 1−
), b = 4
c, d không phải là hàm số bậc nhất.
HS2: Nêu tính chất hàm số bậc nhất.
Hàm số đồng biến b
Hàm số nghòch biến a.
3. Giảng bài mới:
a, Giới thiệu bài: (1ph)
Trong tiết trước các em đã được nắm nội dung đònh nghóa hàm số bậc nhất và cũng đã biết được
tính chất của hàm số này. Trong tiết này thầy trò chúng ta sẽ củng cố các kiến thức này thông qua các
dạng bài tập.
b, Tiến trình bài dạy:
TG
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG
6’
Hoạt động 1: Chữa bài tập về nhà
GV: Thông báo nội dung bài tập 9
SGK.
CH: Hãy xác đònh hệ số a của hàm
số đã cho y = (m – 2)x + 3
CH: Để hàm số đã cho là hàm số
đồng biến thì cần phải thỏa mãn
điều kiện gì?
CH: Hàm số đã cho là hàm số
nghòch biến phải thỏa mãn điều
kiền gì?
GV: Nhận xét bài làm của học
sinh.

H: Hãy nêu cách làm bài này và thực
hiện trên bảng?
Bài 13 tr 48 SGK:
Với những giá trị nào của m thì mỗi
hàm số sau đây là hàm số bậc nhất?
a) y 5 m(x 1)
m 1
b) y x 3,5
m 1
= − −
+
= +
−
HS: Hàm số đã cho là hàm số bậc
nhất khi nào?
GV: Gọi hai học sinh lên bảng thực
hiện bài giải.
Bài 11 tr 48 SGK.
Hãy biểu diễn các điểm sau trên mặt
phẳng toạ độ: A(- 3 ; 0), B(- 1 ;1),
C(0 ; 3), D(1 ; 1), E(3 ; 0), F(1 ; -1) ,
G(0 ; -3), H(-1 ; -1).
GV gọi 2HS lên bảng, mỗi em biểu
diễn 4 điểm, dưới lớp HS làm vào vở
Gv thu một số vở chấm cho điểm
H: - Những điểm có tung độ bằng 0
nằm trên đường nào?
- Những điểm có hồnh độ bằng
0 nằm trên đường nào?
- Những điểm có tung độ bằng

m 1
+
= +
−
là
hàm số bậc nhất khi:
m 1
0 tøc lµ m + 1 0 vµ m - 1 0
m 1
m 1
+
≠ ≠ ≠
−
⇒ ≠ ±
HS biểu diễn trên bảng đã có vẽ
sẵn hệ trục toạ độ
1
-1
G
H
F
C
DB
A
E
y
x
-2
2
-3

y 5 m.x 5 m
lµ hµm sè bËc nhÊt
Ta có:
= − ≠
⇔ − >
⇔ − > −
⇔ <
a 5 m 0
5 m 0
m 5
m 5
b) Hàm số
m 1
y x 3,5
m 1
+
= +
−
là
hàm số bậc nhất khi:
m 1
0 tøc lµ m + 1 0 vµ m - 1 0
m 1
m 1
+
≠ ≠ ≠
−
⇒ ≠ ±
Bài 11 tr 48 SGK
Trường THCS Canh Vinh Trang 64

vào
cơng thức hàm số rồi giải phương
trình tìm x.(thực hiện trên bảng)
− + = +
+ +
⇒ = ⇒ =
−
(3 2)x 1 2 2
1 2 5 4 2
x x
7
3 2
Bài 8 tr 57 SBT
a) Hàm số cho đồng
biến vì
a 3 2 0= − >

b, Khi
= + ⇒
= − + +
= − + =
x 3 2
y (3 2)(3 2) 1
9 2 1 8
c, Thay
y 2 2= +

vào hàm số ta được:
− + = +
+

; y =
1 8
15x
+
y = -4x – 15; y = x(3x -2)
y =
2
3 2
3
x− −
; x – y = 9
GV: u cầu HS tóm tắc các dạng
bài tập đã giải
GV: Cho HS nhắc lại phương pháp
giải từng dạng loại.
GV: Yêu cầu học sinh nhắc lại đònh
nghóa hàm số bậc nhất và tính chất
HS: Theo dõi.
HS: Lớp chia thành 04 nhóm và
thực hiện trò chơi.
HS: Theo dõi và thảo luận thực
hiện nội dung yêu cầu của giáo
viên.
HS: Dạng nhận biết hàm số
y = ax + b
- Xác định hàm số đồng biến hay
nghịch biến
- Tìm điều kiện của tham số để
hàm số đồng biến hay nghịch biến
- Biểu diễn các điểm lên mặt

y = ax nếu b = 0.
2, Kó năng: Biết vẽ đồ thò hàm số y = ax +b bằng cách xác đònh hai điểm thuộc đồ thò.
3, Thái độ: HS vẽ chính xác , cẩn thận đồ thò hàm số y = ax + b
II. CHUẨN BỊ:
1, Giáo viên: Giáo án, bảng phụ vẽ hình 6 SGK ,bảng giá trò hai hàm số y = 2x và y = 2x + 3
Trường THCS Canh Vinh Trang 66
GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 9 – Chương 2
2, Học sinh: Chuẩn bò bài mới, ôn lại cách vẽ đồ thò hàm số y = ax đã học ở lớp 7 .
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1, Ổn đònh tình hình lớp: ( 1ph )
2, Kiểm tra bài cũ: ( 6ph )
CH: Đònh nghóa, tính chất hàm số bậc nhất
Biểu diễn các điểm sau trên cùng mặt phẳng toạ độ: A(1;2) , B(2;4), C(3;6)
Đáp án
- HS phát biểu đònh nghóa và tính chất như sgk .
- HS thực hiện trên bảng
-> GV nhận xét , ghi điểm .
3, Giảng bài mới:
a, Giới thiệu bài: (1ph)
Ở lớp 7 các em đã biết vẽ đồ thò hàm số y = ax ( a
≠
0 ). Đối với hàm số y = ax + b (a
≠
0) thì vẽ
như thế nào. Bài học hôm nay chúng ta nghiên cứu .
b, Tiến trình bài học:
TG HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG
13
/
Hoạt động 1: Đồ thò của hàm số y = ax +b (a

/
và BC ?
? Các điểm A,B,C và A
/
,B
/
,C
/
như thế nào?
? Nếu A,B,C thuộc (d) ;
A
/
,B
/
,C
/
thuộc (d
/
) thì (d) như
thế nào với (d
/
) ?
? Cho hs thực hiện ?2.
+GV treo bảng phụ , gọi hs
điền vào ô trống trong bảng
? Với cùng giá trò của biến số
x , các giá trò tương ứng của
các hàm số
y = 2x và y = 2x +3 như thế
nào?

,C
/
thẳng hàng
HS : (d) // (d
/
)
-HS : Hs thực hiện ?2 theo
yêu cầu của Gv.
HS : Giá trò tương ứng của
hàm số y = 2x +3 lớn hơn
giá trò của hàm số y = 2x là
3 đơn vò.
HS : Đồ thò hai hàm số là
hai đường thẳng song song.
HS : Nêu tổng quát.
1. Đồ thò của hàm số
y = ax +b (a
≠
0):
Đồ thò của hàm số y = ax +b
(a ≠ 0) là một đường thẳng :
-Cắt trục tung tại điểm có tung
độ là b
-Song song với đường thẳng
y =ax nếu b ≠ 0; trùng với
đường thẳng y = ax nếu b = 0
• Chú ý:
Đồ thò của hàm số y = ax +b
(a ≠ 0) còn gọi là đường thẳng
y = ax +b; b được gọi là tung

hàm số y = ax
HS : thảo luân nhóm tìm
các bước vẽ đồ thò hàm số
y = ax +b
1hs đứng tại lớp nêu các
bước vẽ.
2. Cách vẽ đồ thò của hàm số
y = ax +b (a
≠
0):
-Khi b = 0 thò y = ax. Đồ thò
hàm số y = ax là đường thẳng
đi qua: O(0,0) và A(1:a)
-Khi a ≠ 0 , b ≠ 0 .Đồ thò hàm
số y = ax +b là đường thẳng đi
qua hai điểm :
+Điểm thuộc trục tung :
P(0; b)
+Điểm thuộc trục hoành : Q(
b
a
−
; 0)
11
/
Hoạt động 3 : Củng cố
Cho hs làm bài tập 16 (trg51)
GV lần lượt 2 hs lên bảng vẽ
đồ thò .
GV cùng hs cả lớp nhận xét .

- Làm bài tập 15, 17/51,52
Trường THCS Canh Vinh Trang 68
-1 1 2 3
-3
-2
-1
1
2
3
x
y
O
y = 2x - 3
y = -2x + 3
-3 -2 -1 1 2 3
-3
-2
-1
1
2
3
x
y
A
C
B
O
y = 2x+2
y = x
GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 9 – Chương 2

2
1
-2,5
7,5
5
-
2
3
y
N
M
F
E
x
C
B
A
O
GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 9 – Chương 2
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1. Ổn đònh tình hình lớp: (1ph)
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Giảng bài mới:
a, Giới thiệu bài: (1ph)
Để nắm vững cách vẽ đồ thò hàm số y = ax + b
( )
a 0≠
tiết học này luyệïn tập để củng cố
b, Tiến trình bài dạy:
TG HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG

( )
a 0≠
là gì? nêu cách ve õđồ
thò hàm số y = ax + b với
a 0;b 0≠ ≠

2) Chữa bài tập 16(a,b) tr 51
SGK
2HS lên bảng kiểm tra
HS 1:
0 M B E
x 0 1 x 0 -2,5
y = 2x 0 2 y = 2x+5 5 0
0 B F
x 0 x 0 7,5
2
y x
3
= −
0
2
y x 5
3
= − +
5 0
b) Tứ giác ABCD là hình bình hành vì: Ta
có:- Đường thẳng y = 2x + 5 song song với
đường y = 2x
- Đường thẳng
2

GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 9 – Chương 2
Hãy xác đònh toạ độ điểm A
giao điểm của hai đường thẳng
của đồ thò?
-2
2
-2
M
B
H
C
O
A
-1
1
1
2
x
y
A(-2 ; -2)
Hoạt động 2: Luyện Tập
20’
GV cùng HS chữa tiếp bài 16.
c) GV vẽ đường thẳng đi qua
B(0 ; 2) song song với Ox và
yêu cầu HS lên bảng xác đònh
toạ độ C
+ Hãy tính diện tích
ABC∆
?

S
ABC
=
2
1
AH.BC 4(cm )
2
=

2 2 2
XÐt ABH : AB AH BH
16 4
− ∆ = +
= +
AB 20⇒ =
(cm)
2 2 2
XÐt ACH : AC AH HC
16 16
AC 32 (cm)
− ∆ = +
= +
⇒ =
Chu vi P
ABC
= AB + AC + BC

20 32 2
12,13(cm)
= + +