M T S GI I PHÁP T NG C N G THU HÚT FDI VÀOỘ Ố Ả Ă ƯỜ
NGÀNH I N VI T NAM TRONG TH I GIAN T IĐ Ệ Ệ Ờ Ớ
3.1.Chi n l c an ninh n ng l ng qu c gia c a Vi t Nam và vai tròế ượ ă ượ ố ủ ệ
c a EVNủ
Ngành i n là m t ngành có tính h th ng cao,b t k m t s thay i v cácđ ệ ộ ệ ố ấ ỳ ộ ự đổ ề
thông s k thu t nào c a m t b ph n c ng u nh h ng chung n toàn hố ỹ ậ ủ ộ ộ ậ ũ đề ả ưở đế ệ
th ng vì m ng l i i n n c ta ã c liên k t hoàn ch nh trong c n c.vì v y,ố ạ ướ đ ệ ướ đ đượ ế ỉ ả ướ ậ
tính h th ng c ng có nh h ng quan tr ng n an ninh n ng l ng qu c gia b iệ ố ũ ả ưở ọ đế ă ượ ố ở
h th ng có n nh,có công su t m i áp ng c nhu c u i n n ng cho tệ ố ổ đị đủ ấ ớ đ ứ đượ ầ đ ệ ă đấ
n c.An ninh n ng l ng qu c gia c t t c các qu c gia trên th gi i c bi tướ ă ượ ố đượ ấ ả ố ế ớ đặ ệ
quan tâm,vì r ng hi n nay n n kinh t công nghi p không th thi u i n trong m tằ ệ ề ế ệ ể ế đ ệ ộ
ngày c,th m chí,s c m t i n trong m t gi c ng có th gây cho c m t n nđượ ậ ự ố ấ đ ệ ộ ờ ũ ể ả ộ ề
công nghi p b thi t h i. ng và Nhà n c ta t n ng l ng trong ó có i n l cệ ị ệ ạ Đả ướ đặ ă ượ đ đ ệ ự
là ngành r t c n quan tâm c bi t vì t m quan tr ng c a nó,trong T ng s 6ấ ầ đặ ệ ầ ọ ủ ổ ơđồ
chi n l c và chính sách phát tri n ngành i n nh sau:ế ượ ể đ ệ ư
- m b o cung c p y i n cho phát ti n kinh t xã h i c a t n c.Đả ả ấ đầ đủ đ ệ ể ế ộ ủ đấ ướ
- a d ng hóa các hình th c u t và thu hút các thành ph n t nhânĐ ạ ứ đầ ư ầ ư
tham gia vào ngành i n.đ ệ
- M r ng h p tác qu c t cùng v i h i nh p qu c t .ở ộ ợ ố ế ớ ộ ậ ố ế
- T ng b c hình thành th tr ng i n.ừ ướ ị ườ đ ệ
- Nghiên c u phát tri n nên nhà máy i n h t nhân.ứ ể đ ệ ạ
- m b o phát tri n b n v ng,gi m thi u tác ng x u t i môi tru ng.Đả ả ể ề ữ ả ể độ ấ ớ ờ
Vai trò c a EVN trong vi c m b o an ninh n ng l ng qu c gia r tủ ệ đả ả ă ượ ố ấ
l n,hi n nay,trong khâu phát i n EVN s h u kho ng 60% các nhà máyớ ệ đ ệ ở ữ ả
i n,trong khâu truy n t i-phân ph i i n EVN n m gi 100%,EVN có nhi uđ ệ ề ả ố đ ệ ắ ữ ề
chuyên gia u ngành v k thu t i n,có m t i ng cán b công nhân viênđầ ề ỹ ậ đ ệ ộ độ ũ ộ
nhi u kinh nghi m,các ho t ng kinh doanh c a EVN t ng i m b o,rõề ệ ạ độ ủ ươ đố đả ả
ràng vai trò m b o n ng l ng qu c gia ã c ng và Nhà n c trao tránhđả ả ă ượ ố đ đượ Đả ướ
nhi m cho EVN.Tuy nhiên,t m quan tr ng nh v y không có ngh a là gi mãiệ ầ ọ ư ậ ĩ ữ
c c u hi n nay c a EVN,tái c c u ngành i n s là n m trong chi n l c mơ ấ ệ ủ ơ ấ đ ệ ẽ ằ ế ượ đả
b o an ninh n ng l ng qu c gia m t cách b n v ng và lâu dài.ả ă ượ ố ộ ề ữ
qu c gia.Lu t i n l c n m 2005, ã xây d ng nên l trình phát tri n th tr ngố ậ đệ ự ă đ ự ộ ể ị ườ
ngành i n trong vòng 30 n m t i vào n m 2025 tr i Vi t Nam s là m t thđệ ă ớ ă ở đ ệ ẽ ộ ị
tr ng i n hoàn h o,nhi u ng i mua và nhi u ng i bán,giá i n s ph n ánhườ đệ ả ề ườ ề ườ đệ ẽ ả
úng giá th tr ng.Tuy nhiên,Chính ph c ng ã l ng tr c c nh ng r i rođ ị ườ ủ ũ đ ườ ướ đượ ữ ủ
có th x y ra trong quá trình c i t này, ây th c s là m t qua trình khó kh nể ả ả ổ đ ự ự ộ ă
khi tách EVN m t n v c quy n thành m t ch th bình th ng trong thộ đơ ị độ ề ộ ủ ể ườ ị
tr ng.Nhi u n c tr c ây, ã th tr ng hóa ngành i n nh ng g p th tườ ề ướ ướ đ đ ị ườ đệ ư ặ ấ
b i,nên ph i làm l i t u,Vi t Nam c n rút ra kinh nghi m t nh ng n cạ ả ạ ừ đầ ệ ầ ệ ừ ữ ướ
này.Trong t ng s 6,vi c c i t ngành i n c d trên nh ng c n c sau:ổ ơ đồ ệ ả ổ đệ đượ ự ữ ă ứ
- Vi c phát tri n th tr ng i n t i Vi t Nam ph i th a mãn c các m cệ ể ị ườ đệ ạ ệ ả ỏ đượ ụ
tiêu ng n h n và dài h n: T ng c ng thu hút v n u t t nhân,gi m gánh n ngắ ạ ạ ă ườ ố đầ ư ư ả ặ
u t trong n c,t ng c ng hi u qu s n xu t kinh doanh,phát tri n d n d n thđầ ư ướ ă ườ ệ ả ả ấ ể ầ ầ ị
tr ng i n c nh tranh, m b o cung c p i n n nh,tin c y và ch t l ng ngàyườ đệ ạ đả ả ấ đệ ổ đị ậ ấ ượ
càng cao, m b o phát tri n ngành i n m t cách b n v ng.đả ả ể đệ ộ ề ữ
- Phát tri n th tr ng qua t ng c p .ể ị ườ ừ ấ độ
- m b o n nh,phát tri n th tr ng i n ph i c ti n hành t ngĐả ả ổ đị ể ị ườ đệ ả đượ ế ừ
b c th n tr ng không gây t bi n,xáo tr n trong ho t ng s n xu t kinhướ ậ ọ độ ế ộ ạ độ ả ấ
doanh và c c u t ch c d n n nh ng nh h ng tiêu c c v kinh t ,xã h i vàơ ấ ổ ứ ẫ đế ữ ả ưở ự ề ế ộ
môi tr ng.ườ
S th n tr ng c a EVN trong vi c tái c c u ngành i n là có c s doự ậ ọ ủ ệ ơ ấ đệ ơ ở
T p oàn này ph i ch u trách nhi m liên quan n an ninh n ng l ng qu cậ đ ả ị ệ đế ă ượ ố
gia.Tuy nhiên,có m t lu ng ý ki n trái ng c v i EVN,là c n y nhanh h nộ ồ ế ượ ớ ầ đẩ ơ
n a quá trình c i t t ng tính hi u qu trong ngành và thu hút c nhi u nhàữ ả ổ để ă ệ ả đượ ề
u t bên ngoài, ây là l ng ý ki n c a m t s chuyên gia u ngành trongđầ ư đ ưồ ế ủ ộ ố đầ
n c,c a Ngân hàng th gi i t i Vi t Nam và c ng là nh n nh c a UNCTADướ ủ ế ớ ạ ệ ũ ậ đị ủ
trong báo cáo chính sách u t c a Vi t Nam n m 2008.Lu ng ý ki n này ãđầ ư ủ ệ ă ồ ế đ
cho r ng,c c u hi n nay c a EVN h at ng không hi u qu ,ch a thu hút cằ ơ ấ ệ ủ ọ độ ệ ả ư đượ
h u nhà u t n c ngoài tham gia,c n tách 3 khâu phát i n,truy n t i,phânề đầ ư ướ ầ đệ ề ả
ph i ra kh i EVN. ã có m t tranh cãi gi a World Bank t i Vi t Nam và EVNố ỏ Đ ộ ữ ạ ệ
v vi c chia nh T p oàn,có th nói r ng lu ng ý ki n này nh n m nh,và ề ệ ỏ ậ đ ể ằ ồ ế ấ ạ đề
pháp lý m nh,vi c xây d ng hành lang pháp lý s song hành cùng v i lđủ ạ ệ ự ẽ ớ ộ
trình th tr ng hóa ngành i n,và thông th ng ph i xây d ng tr c m t b cị ườ đệ ườ ả ự ướ ộ ướ
b ng cách h c h i các kinh nghi m c a các n c i tr c áp d ng vào th c ti nằ ọ ỏ ệ ủ ướ đ ướ ụ ự ễ
c a n c ta.ủ ướ
Theo nh nh n nh c a các chuyên gia Liên hi p qu c trong báo cáo vư ậ đị ủ ệ ố ề
chính sách u t t i Vi t Nam n m 20009,Vi t Nam ch a s n sàng cho thđầ ư ạ ệ ă ệ ư ẵ ị
tr ng phát i n c nh tranh th c d .B ng ch ng mà h a ra là,hàng lo t cácườ đệ ạ ự ự ằ ứ ọ đư ạ
quy nh pháp lý ch ng chéo, ó là vi c phê duy t các d án u t vào ngànhđị ồ đ ệ ệ ự đầ ư
i n Vi t Nam do Chính ph và b Công th ng qu n lý.Nh ng B này l i mđệ ệ ủ ộ ươ ả ư ộ ạ đả
nh n hai vai trò trái ng c nhau ,v a s h u EVN ng th i l i ch u trách nhi mậ ượ ừ ở ữ đồ ờ ạ ị ệ
i u ti t i n l c.C c i u ti t i n l c ERAV,tr c thu c B này nh ng ch cđề ế đệ ự ụ đề ế đệ ự ự ộ ộ ư ứ
n ng chính không ph i là i u ti t mà là giúp vi c cho b tr ng trong vi c th că ả đề ế ệ ộ ưở ệ ự
thi các chính sách.Quá trình àm phán h p ng mua bán i n,y u t s ng cònđ ợ đồ đệ ế ố ố
c a m t d án i n-l i do EVN làm vi c tr c ti p v i các nhà u t .ủ ộ ự đệ ạ ệ ự ế ớ đầ ư
Th i gian qua, ã có nhi u ý ki n cho r ng c n ph i c i t ngành i nờ đ ề ế ằ ầ ả ả ổ đệ
nhanh h n nâng cao hi u qu .Tuy nhiên,th c t l i cho th y ch a có m tơ để ệ ả ự ế ạ ấ ư ộ