BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ
……
……
/
……
……

…
…
/
…
…

H
Ọ
C
V
I
Ệ


N HÀNH CHÍNH QUỐC
GIA

PHAN QUANG HUY

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI
VỚI HOẠT ĐỘNG ĐẠO
CÔNG GIÁO TRÊN ĐỊA

Ệ


N HÀNH CHÍNH QUỐC
GIA

PHAN QUANG HUY

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI
VỚI HOẠT ĐỘNG ĐẠO
CÔNG GIÁO TRÊN ĐỊA
BÀN HUYỆN PHÚ VANG,
TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN
LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8 34 04 03
NGƯỜI HƯỚNG DẪN
KHOA HỌC:
PGS.TS. LÊ VĂN
ĐÍNH

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM
2019


LỜI CAM ĐOAN
Đề tài “Quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo trên địa
bàn huyện Phú Vang,, tỉnh Thừa Thiên Huế” là luận văn tốt nghiệp thạc sĩ


MỤC LỤC
Trang bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục bảng
Danh mục hình
MỞ ĐẦU....................................................................................................................................... 1
Chương 1. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI
HOẠT ĐỘNG ĐẠO CÔNG GIÁO............................................................................... 12
1.1. Một số khái niệm liên quan đến đề tài...................................................... 12
1.1.1. Khái quát về Công giáo................................................................................... 12
1.1.2. Hoạt động đạo công giáo............................................................................... 14
1.1.3. Quản lý nhà nước về hoạt động đạo công giáo............................ 15
1.2. Sự cần thiết, đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối

với hoạt động đạo công giáo.................................................................................... 18
1.2.1. Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo 18
1.2.2.Đặc điểm của quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo
......................................................................................................................................................... 20
1.2.3.Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo. 25

1.3. Chủ thể, nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo .. 28

1.3.1. Chủ thể quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo
......................................................................................................................................................... 28

1.3.2. Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo

......................................................................................................................................................... 55
2.3. Công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo trên địa bàn

huyện Phú Vang.................................................................................................................. 56
2.3.1. Ban hành, hướng dẫn, tổ chức thực hiện và triển khai các văn bản quy
phạm pháp luật và hành chính về hoạt động đạo công giáo trên địa bàn huyện

Phú Vang.................................................................................................................................. 56
2.3.2. Phổ biến, giáo dục chính sách, pháp luật về đạo công giáo
......................................................................................................................................................... 58

2.3.3. Tổ chức bộ máy, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực quản lý nhà nước

đối với hoạt động đạo công giáo tại huyện Phú Vang............................63
2.3.4. Hoạt động quản lý đối với tổ chức và sinh hoạt của đạo công giáo trên

địa bàn huyện Phú Vang............................................................................................... 66
2.3.5. Quản lý về đất đai, cơ sở nhà thờ liên quan đến hoạt động đạo công giáo. 71

2.3.6. Hoạt động thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi

phạm pháp luật về đạo công giáo......................................................................... 74
2.4. Đánh giá về thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công

giáo trên địa bàn huyện Phú Vang........................................................................ 75


2.4.1. Những kết quả đạt được................................................................................ 75
2.4.2. Những hạn chế, bất cập.................................................................................. 78


phạm pháp luật về đạo công giáo....................................................................... 105
Tiểu kết chương 3........................................................................................................... 107
KẾT LUẬN............................................................................................................................. 108
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Ký hiệu

Nguyên nghĩa

ANTT

An ninh trật tự

ANCT

An ninh chính trị

QLNN

Quản lý nhà nước

TTATXH

Trật tự an toàn xã hội

UBND

Ủy ban nhân dân

ngưỡng, tôn giáo để chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc hoặc những
hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trái quy định của pháp luật” [1]

Và để cụ thể hóa các quan điểm, chính sách của Đảng và pháp luật
của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo, ngày 18/11/2016, Luật Tín ngưỡng,
tôn giáo được Quốc hội khóa XIV chính thức thông qua gồm 9 Chương, 68
Điều; quy định về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; hoạt động tín ngưỡng,
hoạt động tôn giáo; tổ chức tôn giáo; quyền và nghĩa vụ của cơ quan, tổ
chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo.
Đối tượng áp dụng của Luật là các tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm và
thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Luật Tín ngưỡng, tôn giáo
được Quốc hội khóa XIV thông qua là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo
đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân, đồng thời cũng là cơ
sở pháp lý quan trọng để các cơ quan Nhà nước tiến hành quản lý nhà
nước (QLNN) đối với hoạt động của tôn giáo, trong đó có công tác QLNN
đối với hoạt động của đạo công giáo.

1


Phú Vang là huyện đồng bằng ven biển và đầm phá của tỉnh Thừa Thiên
Huế, có đông đồng bào theo đạo sinh sống, có 6 tôn giáo, trong đó có 10.351
giáo dân theo đạo công giáo, với 13 giáo xứ, 15 linh mục quản xứ. Quá trình
phát triển gần 170 năm của đạo Công giáo ở vùng đất này đã gắn liền và ảnh
hưởng khá sâu sắc đến đời sống tâm linh của nhân dân. Thế nhưng, những
năm gần đây vùng đất này đang bị các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề dân
tộc, tôn giáo, tự do tín ngưỡng, dân chủ, nhân quyền để tác động, chia rẽ, lôi
kéo, kích động tư tưởng ly khai, tự trị, tuyên truyền phát triển đạo trái pháp
luật. Chúng dùng nhiều âm mưu, thủ đoạn thâm độc “diễn biến hoà bình” để
chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam, chia rẽ giữa Đảng, Nhà nước,

đạo công giáo nói riêng là yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, vì thế trong
thời gian qua đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này được
công bố ở nước ta, trong đó có một số công trình tiêu biểu như sau:
Nguyễn Hồng Dương (2015) “Quan điểm, chính sách của Đảng và nhà
nước Việt Nam về tôn giáo”, Nxb Khoa học xã hội. Cuốn sách gồm 5 chương:
Chương 1: tác giả đi sâu phân tích về bản chất của tôn giáo; quan điểm, chính
sách về tự do tín ngưỡng, tôn giáo; quan điểm, chính sách về đoàn kết tôn
giáo trong chiến lược Đại đoàn kết toàn dân tộc; quan điểm, chính sách về
chống lợi dụng tôn giáo; và quan điểm, chính sách về công tác vận động tôn
giáo (hay còn gọi là công tác tôn giáo vận). Trong chương 2, tác giả trình bày
những nguyên tắc chung về quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt
Nam về tôn giáo. Tại các chương 3,4,5, tác giả cũng phân tích cho những vấn
đề đặt ra trong việc tiếp tục đổi mới, hoàn thiện chủ trương, chính sách của
Đảng về công tác tôn giáo dưới góc độ lý luận và những chủ trương cụ thể.
Có thể thấy, qua 258 trang sách, tác giả đã cung cấp cho người đọc một cách
tổng quát và khá toàn diện về quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và
Nhà nước Việt Nam đối với tôn giáo từ năm 1930 đến nay [11]

3


Đoàn Triệu Long, Đạo Tin lành Miền Trung Tây Nguyên, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội, Sách chuyên khảo. Với 242 trang, cuốn sách đã Khái
quát lịch sử Tin lành Miền Trung Tây Nguyên và những nội dung quản lý
nahf nước hiện nay đối với Đạo Tin lành Miền Trung Tây Nguyên [24]
PGS, TS Vũ Hoàng Công, Chính sách tôn giáo trong nhà nước pháp
quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Tạp chí Lý luận chính trị, Số 5 năm 2016,
trang 27-32. Bài viết cho rằng tôn giáo có thể đồng hành cùng nhà nước
pháp quyền và Nhà nước Việt Nam đã có những chính sách tôn giáo tiến
bộ. Đồng thời bài viết cũng đề xuất các kiến nghị nhằm thực hiện tốt hơn

miền Trung hiện nay, Tọa đàm khoa học, Thừa Thiên Huế, tháng 10, năm 2014. Với
24 tham luận, kỷ yếu đã phản ảnh các nội dung: Thực tiển thực hiện chính sách
tín ngưỡng, tôn giáo và quản lý nhà nước đối với các hội đoàn, dòng tu. Đào tạo
bồi dưỡng cán bộ và xây dựng tổ chức bộ máy chuyên trách quản lý nhà nước về
các hoạt động tôn giáo. Quản lý nahf nước về tôn tạo, xây dựng cơ sở thờ tự và
lễ hội tín ngưỡng, tôn giáo. Thực hiện quản lý nhà nước về các hoạt động tôn
giáo tại các địa phương miền Trung [21]

Bài viết của tác giả Phan Thị Mỹ Bình: “Quan hệ quốc tế của Giáo hội
Công giáo Việt Nam - Một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý nhà
nước”, Tạp chí Quản lý Nhà nước, số 256, 2017, tác giả đã khái quát về
thực trạng quan hệ quốc tế và QLNN đối với quan hệ quốc tế của Giáo hội
Công giáo Việt Nam. Theo tác giả: “Giáo hội Công giáo Việt Nam là một
thành viên nằm trong Giáo hội Công giáo thế giới, vì vậy chịu sự tác động,
chỉ đạo chặt chẽ từ Vatican cả về tổ chức nhân sự và hoạt động tôn giáo”.
Mối quan hệ quốc tế của Giáo hội Công giáo Việt Nam còn được thực hiện
thông qua quan hệ giữa Nhà nước Việt Nam với Tòa Thánh Vatican. Khái
quát tình hình quan hệ quốc tế của Giáo hội Công giáo Việt Nam, tác giả đã
đề xuất bốn giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn công tác quản lý hoạt động
quốc tế của Giáo hội Công giáo Việt Nam [5]

5


Vũ Tuệ Minh (2013), “Vai trò quản lý Nhà nước đối với hoạt
động của đạo Công giáo ở Ninh Bình hiện nay”, luận văn thạc sĩ triết
học, trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Hà Nội. Luận văn
trình bày một cách tương đối hệ thống QLNN và vai trò QLNN đối với
hoạt động của tôn giáo nói chung và Công giáo nói riêng. Trên cơ sở
đó tiếp cận thực tiễn vai trò QLNN đối với hoạt động đạo Công giáo

pháp có ý nghĩa đối với việc đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo,
hoàn thiện và thực hiện pháp luật về tôn giáo ở Việt Nam hiện nay [22]
Luận án: "Lịch sử truyền bá đạo Công giáo trong vùng dân tộc thiểu số
tại giáo phận Kon Tum" của Đặng Luận, năm 2012. Tác giả đã khái quát đặc
điểm truyền giáo và quá trình du nhập, phát triển Công giáo trong vùng dân
tộc thiểu số tại giáo phận Kon Tum. Phân tích tác động của Công giáo đối với
đời sống tín đồ người dân tộc thiểu số ở giáo phận Kon Tum trên các mặt: về
chính trị, sự hiện diện của Công giáo đã làm thay đổi diện mạo của tổ chức và
thiết chế buôn, làng truyền thống, phá vỡ tính tự trị, khép kín của buôn, làng
truyền thống, thay thế thiết chế buôn, làng và tạo nên sự khác biệt cơ bản
giữa vùng có đạo và không có đạo. Về kinh tế, hình thành những làng "Công
giáo kiểu mẫu" trong vùng dân tộc thiểu số với mục đích như một "mô hình"
tốt để giữ và thu hút tín đồ, từ đó làm chuyển biến nhận thức và đời sống của
người dân theo hướng có lợi cho sản xuất. Về đạo đức lối sống và tín
ngưỡng, truyền thống đó là việc "phá thần" rồi "tạo thần" trên nền tảng là các
thần đã có bằng cách khoác cho các vị một tên gọi mới hoặc nội hàm Công
giáo, tạo tình cảm gần gũi và tương hợp trong nhận thức của tín đồ. Theo tác
giả, Công giáo ở Kon Tum hiện nay không chỉ đối mặt với những khó khăn nội
tại do thiết chế tổ chức, cơ chế quyền lực mang tính bảo thủ, mà còn đứng
trước những khó khăn mới trong phương thức truyền đạo, phát triển tín đồ
người dân tộc thiểu số trước sự cạnh tranh của Tin lành, Phật giáo [25]

7


Phạm Huy Thông, Bản sắc Việt của Công giáo Việt Nam, Tạp chí
nghiên cứu tôn giáo, Số 4 (184), 2019, 101-111. Bài viết cho rằng Công giáo
đã truyền vào Việt Nam gần 5 thế kỷ. Với sự tắc động của văn hóa Việt và
sự sang tạo của người Việt, tôn giáo này trở thành gần gủi, mang đậm bản
sắc văn hóa Việt.Từ ngôn ngữ, âm nhạc, hội họa, kiến trúc, văn học cho

+ Đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả

công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công giáo tại
huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của
luận văn 4.1. Đối tượng nghiên cứu
Công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đạo công
giáo trên địa bàn huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế
4.2. Phạm vi nghiên cứu
+ Về không gian: huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế
+ Về thời gian: nghiên cứu thực trạng từ năm 2014 đến năm

2018 và đề xuất giải pháp trong thời gian tới
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của
luận văn 5.1. Cơ sở lý luận
Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận mác xit về vấn đề tôn
giáo và quan điểm, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước
về vấn đề tôn giáo nói chung và về hoạt động đạo công giáo nói riêng

5.2. Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình nghiên cứu,
tác giả sử dụng các phương pháp phân tích-tổng hợp, so sánh,
đối chiếu, thống kê, hệ thống hóa.
+ Các phương pháp tổng hợp, phân tích các công trình

nghiên cứu hiện có và các tài liệu khác để làm sáng tỏ những vấn
đề lý luận, pháp lý và thực tiễn liên quan đến QLNN về hoạt động
đạo công giáo ở nước ta hiện nay (ở Chương I).
+ Các phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích, so sánh các tài liệu,
báo cáo chuyên môn của chính quyền và giáo xứ tại địa phương và phương


liệu tham khảo cho những người quan tâm.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và
phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương:

10


Chương 1: Cơ sở khoa học về quản lý nhà nước đối với
hoạt động đạo công giáo.
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động
đạo công giáo trên địa bàn huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác
quản lý nhà nước về hoạt động đạo công giáo trên địa bàn huyện Phú Vang.

11


Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG ĐẠO CÔNG GIÁO
1.1. Một số khái niệm liên quan đến đề tài
1.1.1. Khái quát về Công giáo
Công giáo, theo tiếng Hy Lạp là Katholicos, tiếng La tinh Catholicus
có nghĩa là phổ quát (Universel), là tôn giáo thờ Thiên Chúa, ra đời vào thế
kỷ thứ nhất Công nguyên, ở phía Đông đế quốc La Mã cổ đại.
Giáo lý Công giáo, được thể hiện trong Kinh thánh, quan niệm Công
giáo cho rằng đó là bản văn linh ứng và trung thực; là những lời mạc khải
của Thiên Chúa đối với loài người, là mẫu mực tối cao của đức tin. Theo
Kinh thánh, Thiên Chúa tạo ra trời đất, con người và muôn loài từ hư