ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

AN ĐẮC HÙNG

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2012

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

AN ĐẮC HÙNG

XỬ PHẠM VI PHẠT HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN
Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số

: 60 38 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Phạm Hồng Thái


1

Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

7

.1.1.
9

.1.2.
1.1.3. Đặc điểm của vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

13

Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

14

1.2.1. Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

14

1.2.

.2.2.

1
Đặc điểm của xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh
vực hải quan


Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh

24

32

38

vực hải quan

1.3.5. Trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
hải quan

44

1.3.6. Pháp luật hải quan một số nước về xử phạt vi phạm hành chính

52

Chương 2: THỰC TRẠNG XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH

.1.
2.1.1.
2.1.2.
2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.3.
2.3.1.
2.3.2.

5


QUẢ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG

.1.

.1.1.

LĨNH VỰC HẢI QUAN
3
Hồn thiện pháp luật xử phạt vi phạm hành chính 91
về hải quan
92
3
Thể chế hóa các chủ trương chính sách của Đảng, phù
hợp Hiến pháp và pháp luật
3

.1.2.

quan
3

.1.3.

.2.

Phù hợp điều ước quốc tế liên quan đến lĩnh vực hải



3.2.3. Bồi dưỡng ý thức pháp luật

124

3.2.4. Một số giải pháp khác

129
KẾT LUẬN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

6

130
133


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp tiết của đề tài
Hoạt động hải quan là một hoạt động kiểm tra, giám sát của Nhà nước
nhằm đảm bảo quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá
cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh của tổ chức, cá nhân
trong và ngoài nước.
Trong xu thế đất nước đang trong quá trình đẩy nhanh hội nhập kinh
tế quốc tế, Đảng và Nhà nước ta quyết tâm tiếp tục thực hiện chủ trương,
chính sách chủ động cải cách, mở cửa nền kinh tế, gắn kết nền kinh tế nước ta
với nền kinh tế thế giới. Đặc biệt là Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương
mại Thế giới (WTO), cũng như đảm bảo các cam kết quốc tế mà Việt Nam
tham gia ký kết. Thực hiện đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước ta

vi phạm hành chính của các tổ chức, cá nhân liên quan đến lĩnh vực hải quan
ngày một nhiều, số vụ vi phạm ngày càng tăng, thủ đoạn ngày một tinh vi. Để
kiểm soát chặt chẽ cũng như xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm, đòi hỏi
phải nắm chắc các cơ sở pháp lý, trình tự thủ tục luật định trong xử phạt vi phạm
hành chính, góp phần vào việc ngăn chặn và xử lý kịp thời mọi hành vi vi phạm.
Vì vậy, vấn đề bức xúc, cấp bách hiện nay được đề tài quan tâm đặt ra
là phải nghiên cứu đánh giá, xác định một cách khái quát, cũng như cụ thể về
thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan góp phần ngăn
chặn và xử lý mọi hành vi vi phạm trong lĩnh vực hải quan.
2. Mục tiêu của đề tài
- Hệ thống hóa và làm rõ một số vấn đề lý luận của pháp luật xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Nghiên cứu thực trạng của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực hải quan và thực trạng vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Đề xuất, kiến nghị các giải pháp chủ yếu để hoàn thiện pháp luật xử
phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải ở nước ta hiện nay và trong thời
gian tới;
8


- Kết quả nghiên cứu có thể được dùng như tài liệu tham khảo trong
nghiên cứu khoa học và thực tiễn áp dụng vấn đề này với ngành Hải quan và
với mỗi cán bộ, cơng chức Hải quan.
3. Tình hình nghiên cứu
Hiện nay, tại Việt Nam đã có một số cơng trình nghiên cứu về pháp
luật hải quan và xử lý vi phạm hành chính, có những bài viết theo quan niệm
khoa học pháp lý có đề cập đến vấn đề xử phạt vi phạm hành chính nhưng
cũng chỉ ở mức độ khái lược. Tiêu biểu là:
"Tìm hiểu về xử phạt vi phạm hành chính", của tác giả Phạm Dũng Hồng Sao, nêu khái qt chung và phân tích những khái niệm cơ bản về xử
phạt vi phạm hành chính, chưa đi sâu vào vấn đề xử phạt vi phạm hành chính

phạm pháp luật về hải quan nhưng ở mức độ sơ lược, chưa tập trung vào vấn
đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
Trong các cơng trình nghiên cứu trên đây, trên cơ sở phân tích lý luận
và thực tiễn có liên quan, các tác giả mới giới thiệu, phân tích, đánh giá tổng
quan một số khía cạnh về vi phạm pháp luật hải quan chứ không đề cập cụ
thể, chi tiết cũng như định hướng riêng về thực trạng pháp luật vi phạm hành
chính hải quan, cũng như chưa đưa ra phương hướng chuyên biệt để hoàn
thiện pháp luật về lĩnh vực này.
Chính vì vậy, luận văn này là cơng trình nghiên cứu đầu tiên tương
đối đầy đủ và toàn diện về vấn đề xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
hải quan, luận văn thực hiện các nội dung sau:
- Phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực hải quan để đưa ra các luận cứ khoa học và những lý giải
mang tính lý luận nhằm góp phần định hướng hồn thiện về pháp luật vi phạm
hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Nêu những thực trạng về pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan cũng như những qui định mang tính nguyên tắc, hành vi vi
phạm và mức xử phạt về vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan; đồng

10


thời nêu được thực trạng vi phạm hành chính và thực trạng xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Đưa ra một số đề xuất, phương hướng, giải pháp cụ thể nhằm hoàn
thiện pháp luật xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và nâng cao
hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan;
- Kết quả nghiên cứu có thể được dùng như tài liệu tham khảo trong
nghiên cứu khoa học và thực tiễn áp dụng vấn đề này với ngành Hải quan và
với mỗi cán bộ công chức hải quan.

pháp luật nhà nước, thực trạng xây dựng, thực hiện pháp luật xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực hải quan ở giai đoạn hiện nay. Phân tích, lý giải cơ
sở khoa học những vấn đề có tính chất đặc trưng của pháp luật xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan suốt quá trình mở cửa, hội nhập, xây
dựng, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của nước ta;
- Đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện, nâng cao hiệu quả xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan trong điều kiện hội nhập kinh tế
quốc tế, chương trình hiện đại hóa hải quan, áp dụng phương pháp quản lý rủi
ro, áp dụng thủ tục hải quan điện tử, thông quan tự động,...
7. Kêt cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan
Chương 2: Thực trạng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
Chương 3: Phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

12


Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH
TRONG LĨNH VỰC HẢI QUAN

1.1. Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
1.1.1. Khái niệm vi phạm hành chính
Để xã hội có thể ổn định và phát triển được theo đúng định hướng đã
định, Nhà nước luôn phải tác động lên các quan hệ xã hội bằng một hệ thống
các quy tắc quản lý nhà nước được quy định trong các văn bản quy phạm

- Vi phạm kỷ luật là hành vi có lỗi, trái với các quy tắc kỷ luật lao
động, học tập, công vụ nhà nước trong các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp,
trường học được luật lao động, hành chính và các văn bản nội quy của từng
cơ quan, doanh nghiệp quy định.
Theo qui định tại Điều 1 của Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm
2002 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2007, 2008) (sau đây xin được gọi là
Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính): "Vi phạm hành chính là hành vi do cá
nhân, tổ chức thực hiện với lỗi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của
pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định
của pháp luật phải bị xử lý vi phạm hành chính" [60, tr. 1].
Từ khái niệm nêu trên, chúng ta có thể thấy được những đặc điểm cơ
bản của vi phạm hành chính như sau:
- Những hành vi này đều là những hành vi xâm hại đến trật tự quản lý
nhà nước, phá vỡ trật tự nhà nước đang được duy trì và bảo vệ, làm ảnh
hưởng đến hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực. Tuy vậy,
do tính chất và mức độ xâm hại của hành vi dù đã nguy hiểm cho xã hội
nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Chủ thể thực hiện hành vi này là tổ chức, cá nhân. Với tổ chức, thì
hành vi này được thực hiện bởi cá nhân cụ thể nhưng dưới danh nghĩa là do tổ
chức giao, phân công, nhân danh tổ chức;

14


- Hành vi do tổ chức, cá nhân thực hiện có lỗi cố ý hoặc vơ ý;
- Hành vi vi phạm này được quy định trong một văn bản quy phạm
pháp luật xác định là hành vi đó bị xử lý vi phạm hành chính. Đây là dấu hiệu
có tính hình thức, thực chất là nói về tính trái pháp luật của hành vi.
1.1.2. Khái niệm vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
Hoạt động Hải quan là một loại hoạt động kiểm tra, giám sát của Nhà

Hải quan Việt Nam có nhiệm vụ thực hiện kiểm tra, giám
sát hàng hóa, phương tiện vận tải; phịng, chống bn lậu, vận
chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; tổ chức thực hiện pháp
luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; thống kê hàng
hóa xuất khẩu, nhập khẩu… [42, tr. 43].
Tất cả các quan hệ như vậy trong lĩnh vực hải quan được điều chỉnh
bởi các quy phạm pháp luật quy định trong nhiều văn bản quy phạm pháp luật
khác nhau nhưng có liên quan chặt chẽ với nhau lập nên tổng thể các quy
phạm pháp luật đặc biệt điều chỉnh các quan hệ xã hội trong lĩnh vực quản lý
nhà nước về hải quan, tức là điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá
trình thực hiện các biện pháp quản lý nhà nước đối với các hoạt động xuất
khẩu, nhập khẩu và xuất cảnh, nhập cảnh. Tổng thể các quy phạm pháp luật
đã có thể coi là các quy phạm pháp luật về hải quan. Do các quy phạm pháp
luật về hải quan là các quy tắc chung bảo vệ chế độ kiểm tra, giám sát hải
quan, là một trong những chế độ quản lý nhà nước nên có tính chất bắt buộc
thực hiện đối với mọi đối tượng cá nhân, tổ chức liên quan. Như vậy, có thể
nói đặc điểm chung nhất của các quy phạm pháp luật về hải quan là tính chất
bắt buộc thực hiện đối với các quy định, các chế độ về hải quan do Nhà nước
ban hành, do đã chúng mang tính chất mệnh lệnh của luật hành chính.
Một đặc điểm nữa của các quy phạm pháp luật về hải quan là tính chất
tích cực của các quy phạm này trong hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa
qua biên giới. Một mặt đảm bảo cho việc tuân thủ trật tự kỷ cương trong hoạt
động xuất nhập khẩu và xuất nhập cảnh, mặt khác các quy phạm pháp luật về
hải quan quy định các biện pháp nhằm đấu tranh chống lại các hành vi vi

16


phạm pháp luật trong lĩnh vực: vi phạm các chế độ về xuất nhập khẩu, trốn,
lậu thuế, buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa, ngoại hối... qua biên giới.

tỉnh, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển…

19


- Vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan xâm phạm tới nhiều
quan hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh, bảo vệ. Vi phạm hành chính bao gồm
cả các vi phạm về chế độ quản lý xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa,
hành lý, ngoại hối, vàng, tiền Việt Nam, kim khí quý, đá quý, cổ vật, văn hóa
phẩm, bưu phẩm, vật dụng trên phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá
cảnh và các tài sản khác (gọi chung là hàng hóa); các quy định về xuất cảnh,
nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải, nên có liên quan đến nhiều luật hoặc
các quy định chuyên ngành. Trong một số trường hợp, việc phân biệt rõ ràng
giữa vi phạm hành chính hải quan và vi phạm hành chính trong các lĩnh vực
khác là tương đối khó khăn. Chẳng hạn, phân biệt hành vi khai sai mã số, khai
sai trị giá tính thuế của hàng hóa vừa có thể xử phạt theo hành vi vi phạm
hành chính hải quan, vừa có thể xử phạt theo hành vi vi phạm luật thuế xuất
khẩu, thuế nhập khẩu tùy theo cách xác định xem đã thuần túy là vi phạm
hành chính hải quan hay có mục đích trốn thuế... mà việc xác định này không
phải khi nào cũng dễ dàng.
1.2. Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
1.2.1. Khái niệm xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
Xử lý vi phạm hành chính là một biện pháp cưỡng chế của Nhà nước
áp dụng đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm các quy định của pháp
luật về quản lý nhà nước. Theo Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002
(đã được sửa đổi, bổ sung năm 2007, 2008), xử lý vi phạm hành chính bao
gồm: xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính khác. Xử
phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức có
hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà
nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử

gồm các biện pháp xử lý hành chính khác. Các quy định của pháp luật xử phạt
vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là tổng thể các quy định tại các
văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến cơng tác xử phạt vi phạm hành
chính của cơ quan hải quan bao gồm các quy định mang tính nguyên tắc tại
Pháp lệnh, Nghị định 97/2007/NĐ-CP và Nghị định 18/2009/NĐ-CP; ngồi ra
cịn có nhiều quy định tại các văn bản pháp luật khác có liên quan trực tiếp
21


hoặc gián tiếp đến việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
như: Luật Hải quan; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu...
Việc xác định đối tượng áp dụng theo từng biện pháp xử lý hành chính
khác nhau tương ứng tùy thuộc loại đối tượng vi phạm được căn cứ vào các
Điều 23, 24, 25, 26 và 27 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành, Nghị định
97/2007/NĐ-CP và Nghị định 18/2009/NĐ-CP quy định chế độ áp dụng đối
với từng biện pháp nêu trên. Theo nghị định 97/2007/NĐ-CP thì xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là việc áp dụng hình thức xử phạt
chính (cảnh cáo; phạt tiền), hình thức xử phạt bổ sung (tước quyền sử dụng
giấy phép, chứng chỉ hành nghề; tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng
để vi hành chính), các biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm
hành chính. Việc áp dụng các hình thức xử phạt, mức phạt, các biện pháp
khắc phục hậu quả khi xử phạt vi phạm hành chính được căn cứ vào các văn
bản quy phạm pháp luật cụ thể quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình
thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi vi phạm hành
chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước.
Nghiên cứu những quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực hải quan là vấn đề có ý nghĩa rất lớn, góp phần quan
trọng trong việc ngăn chặn và xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm hành
chính, tăng cường trật tự, kỷ cương trong quản lý nhà nước về hải quan, khắc
phục hậu quả do vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan gây ra.

ngoại, chính sách xuất nhập khẩu hàng hóa… Điều này dễ dẫn đến tình trạng
mâu thuẫn, chồng chéo giữa các quy định về xử phạt vi phạm hành chính
trong hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật. Trong lĩnh vực xử lý vi phạm
hành chính nói chung và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
nói riêng thì việc xác định và quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật
về các hành vi vi phạm hành chính sao cho đồng bộ thống nhất là một vấn đề
nổi cộm đang được đặt ra vì các nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành
chính do nhiều cơ quan soạn thảo và thường ban hành chậm, nhiều trường
hợp hành vi vi phạm cịn có sự trùng lặp, chồng chéo, mâu thuẫn với nhau.

23


Thứ hai, hoạt động áp dụng pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
do nhiều cơ quan, nhiều người có thẩm quyền thực hiện. Xuất phát từ việc
quy phạm xử phạt hành chính trong lĩnh vực hải quan được quy định ở nhiều
văn bản do nhiều cơ quan khác nhau ban hành về những lĩnh vực khác nhau,
nên thẩm quyền áp dụng cũng do nhiều cơ quan áp dụng, nhiều cấp áp dụng.
Ví dụ như lực lượng Cảnh sát biển, Bộ đội biên phòng, Quản lý thị trường,
một số thanh tra chuyên ngành... Trong khi đó, vi phạm hành chính diễn ra
phổ biến, hàng ngày, hàng giờ trong đời sống xã hội dưới nhiều hình thức
phong phú, đa dạng. Việc áp dụng pháp luật xử phạt vi phạm hành chính được
tiến hành trực tiếp với người dân, với các tổ chức và cũng trực tiếp động chạm
đến các quyền tự do dân chủ của công dân, do vậy công tác giám sát, kiểm tra
rất khó thực hiện sâu sát và có hiệu quả. Điều này địi hỏi tinh thần trách
nhiệm và tính tự giác, ý thức tổ chức kỷ luật cao của nhân viên, cơng chức,
người có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính trong khi thực thi cơng vụ.
Hoạt động của cơ quan hải quan, người có thẩm quyền xử phạt vi
phạm hành chính phải bảo đảm phù hợp với cá quy định của Pháp lệnh xử lý
vi phạm hành chính, Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải

2002 được Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành theo thẩm quyền, thì Chính
phủ có quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định hành vi vi phạm
hành chính, hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng
hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước về hải quan.
1.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến xử phạt vi phạm hành chính trong
lĩnh vực hải quan
Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan bản chất cũng
giống như xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực khác, nên cũng chịu
ảnh hưởng của các yếu tố sau:
1.2.3.1. Chất lượng của pháp luật
Như đã phân tích ở trên, pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực hải quan với các nguyên tắc của nó đã thể hiện vị trí và vai trị
quan trọng trong đời sống xã hội, nhất là trong bối cảnh đất nước ta đang
trong q trình đổi mới tồn diện mọi mặt đời sống xã hội, cơng nghiệp hóa,
25


hiện đại hóa đất nước, mở rộng giao lưu, hội nhập quốc tế, từng bước xây
dựng nhà nước pháp quyền Việt nam xã hội chủ nghĩa.
Để thực hiện việc củng cố, tăng cường pháp luật xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực hải quan, cần phải có cơ sở pháp luật. Nhà nước phải có
một hệ thống pháp luật với đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật để điều
chỉnh các quan hệ xã hội và để thực hiện chức năng quản lý xã hội của mình.
Khơng có một hệ thống pháp luật toàn diện, đầy đủ, ổn định và có tính khả thi
cao thì khơng thể có sự nghiêm minh của pháp luật. Nhưng nếu mặc dù đã có
hệ thống pháp luật tương đối đầy đủ mà chất lượng khơng cao, có nhiều mâu
thuẫn chồng chéo hoặc đã lạc hậu, khơng cịn phù hợp, thì pháp luật cũng
khơng thể duy trì và bảo đảm với chất lượng cao do việc thi hành và tổ chức
thi hành pháp luật sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp từ thực trạng hệ thống pháp luật
như vậy. Để cho hệ thống pháp luật được xây dựng và hồn thiện có chất