Giáo án Ngữ văn 10 cơ bản Đỗ Viết Cường
Tiết theo PPCT: 4. Đọc văn
KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
Ngày soan: 17.08.10
Ngày giảng:
Lớp giảng: 10B1
Sĩ số:
A. Mục tiêu bài học.
Bài giảng của giáo viên nhằm giúp học sinh:
1. Hiểu và nhớ được những đặc trưng cơ bản của VHDG (đây là mục tiêu quan
trọng nhất của bài học)
2. Hiểu được những giá trị to lớn của VHDG, đây là cơ sở để HS co thái độ trân
trọng đối với di sản văn hoá tinh thần của dân tộc, từ đó học tốt hơn phần VHDG
trong chương trình.
3. Nắm được khái niệm về các thể loại của VHDG Việt Nam. Mục tiêu đặt ra là
HS có thể nhớ và kể tên các thể loại, biết sơ bộ phân biệt thể loại này với thể loại
khác trong hệ thống.
B. Phương tiện thực hiện
- Chuẩn kiến thức kĩ năng Ngữ văn 10
- SGK, SGV
- Thiết kế bài học
- Giáo trình VHDG Việt Nam
C. Cách thức tiến hành
GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận,
trả lời các câu hỏi.
D. Tiến trình dạy học
1. ổn định tổ chức
2. KTBC
Cho biết các bộ phận hợp thành của VHVN? (Sơ đồ hoá)
3. GTBM
4. Hoạt động dạy học

ngóng trônghoá thành đá
Có văn bản: điỉnh núi Đề Ba-Phù Cát-
Bình Định; có văn bản: Lạng Sơn
GV: em hiểu thế nào là tình tập thể của
VHDG?
HS: là sáng tác không của riêng ai mà
là của cả tập thể
II. Đặc trưng cơ bản của VHDG
1. Tính truyền miệng
- Tác phẩm không lưu hành bằng chữ
viết, truyền từ người này sang người
kia, đời này qua đời khác. Nóp được
biểu hiện trong diễn xướng dân gian
(cheo, tuồng, cải lương)
- Tác dụng:
+ Làm nên sự phong phú, đa dạng nhiều
vẻ của VHDG
+ Làm nên nhiều bản kế, hiệ tượng dị
bản của VHDG.
2. Tính tập thể
- Tác phẩm VHDG là do 1 tập thể sáng
tác, quá trình sáng tác VHDG diễn ra
như sau:
Cá nhân khởi xướng tập thể hưởng
ứng tham gia, truyền miệng trong dân
gian. Quá trình truyền miệng lại được tu
bổ, sửa chữa, thêm bớt cho hoàn
chỉnh sáng tác dân gian mang tính tập
thể.
- Mọi người có quyền tham gia bổ sung

GV: VHDG giáo dục con người về
phương diện nào?
sửa chữa sáng tác dân gian.
3. Văn học dân gian gắn bó và phục vụ
trực tiếp các sinh hoạt khác nhau trong
đời sống cộng đồng (tính thực hành)
III. Hệ thống thể loại của VHDG
IV. Những giá trị cơ bản của VHDG
1. VHDG là kho tri thức vô cùng
phong phú về đời sống các dân tộc.
- Thuộc đủ mọi lĩnh vực của đời sống:
tự nhiên, xax hội, côn người…
- Tri thức dân gian: là những khái niệm
lâu đời, được nhân dân ta đúc kết từ
thực tiễn, được trình bày ngắn gọn bằng
ngôn ngữ nghệ thuật.
- Nó thể hiện trình độ và quan điểm
nhận thức của nhân dân ta.
2. VHDG có giá trị giáo dục sâu sắc về
đạo lí làm người
- VHDG giáo dục con người tinh thần
3
Giáo án Ngữ văn 10 cơ bản Đỗ Viết Cường
GV yêu cầu HS lấy ví dụ
HS:
- Tinh thần lạc quan: bài 10 cái trứng
Chớ than phận khó ai ơi
Còn da lông mọc còn trồi nảy cây
- Tinh thần nhân đạo:
Lá lành đùm lá rách.