<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>CÁC DẠNG BÀI TẬP VỀ NHỊ THỨC NIU-TƠN (P1)</b>
<b>A. LÝ THUYẾT</b>
Công thức nhị thức Newtơn: 0 0
( )<i>n</i> <i>n</i> <i>k</i>. .<i>k</i> <i>n k</i> <i>n</i> <i>k</i>. <i>n k</i>. <i>k</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>a b</i> <i>C a b</i> <i>C a</i> <i>b</i>
<sub></sub> <sub></sub>
=<i>C a bn</i>0 0 <i>n</i> <i>C a b</i>1 1<i>n</i> <i>n</i> 1 ... <i>C a bnn</i> 1 <i>n</i> 1 1 <i>C a bnn n</i> 0
<sub>.</sub>
Hệ quả: (1<i>x</i>)<i>n</i> <i>Cn</i>0<i>C x C x</i>1<i>n</i> <i>n</i>2 2...<i>C xnn n</i>
0 1 2
2<i>n</i> ... <i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>C</i> <i>C</i> <i>C</i>
<sub> (với x = 1)</sub>
3
2
3
3 <i>n</i>
<i>x</i>
<i>x</i>
<sub>. Biết tổng hệ số của ba số hạng đầu tiên của khi triển là </sub>
631. Tìm hệ số của số hạng chứa <i>x .</i>5
Đ/s: 673596.
<b>Bài 3.</b> <b> [ĐVH].</b> Tìm hệ số của số hạng chứa <i>x trong khai triển </i>15
2
2<i>x </i> 3 <i>n</i>
thành đa thức, biết <i>n</i> là số
nguyên dương thỏa mãn hệ thức <i>An</i>3<i>C</i>1<i>n</i> 8<i>Cn</i>249.
.
Đ/s: Hệ số là <i>C</i>12413 124 8<sub>.</sub>
<b>Bài 5.</b> <b>[ĐVH].</b> Với mọi số nguyên dương <i>n</i>, khai triển nhị thức
1
3
<i>n</i>
<i>x</i>
<sub> theo thứ tự số mũ giảm dần,</sub>
tìm số hạng đứng giữa của khai triển biết hệ số của số hạng thứ ba là 5.
Đ/s: Số hạng đó là
5
5 5 5
10
<sub> , </sub><i>x </i>0<sub> bằng 70. Hãy </sub>
tìm số hạng khơng chứa <i>x</i> trong khai triển đó.
Đ/s: Số hạng đó là
7
4 .
<b>Bài 7.</b> <b>[ĐVH].</b> Tìm hệ số của <i>x trong khai triển của </i>5
4 <i>n</i>
<i>x x</i> <i>x</i>
biết <i>Cn</i>3<i>Cn</i>2 1330<sub>.</sub>
Đ/s: 125970.
<b>Bài 8.</b> <b>[ĐVH].</b> Cho khai triển
3 <i>n</i>
<i>x</i>
<i>x</i>
3
2 <i>n</i>
<i>x</i>
<i>x</i>
<sub>, biết </sub><i>n</i><sub> là số tự nhiên thỏa mãn </sub>
hệ thức 46 2 454
<i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>nA</i>
.
Đ/s: 1792 <sub>.</sub>
<b>Bài 11.</b> <b>[ĐVH].</b> Tìm hệ số của <i>x trong khai triển: </i>9
<sub> thành đa thức, biết </sub><i>n</i><sub> là </sub>
số nguyên dương thỏa mãn hệ thức <i>An</i>36<i>Cn</i>2 4<i>Cn</i>1 100<sub>.</sub>
Đ/s: <i>C</i>154.2112795520<sub>.</sub>
<b>Bài 13.</b> <b>[ĐVH].</b> Tìm hệ số của số hạng chứa
1
<i>x trong khai triển </i>
2
3
3
2
<i>n</i>
<i>x</i>
<i>x</i>
<i>x</i>
<sub> thành đa thức, biết</sub>
<i>n</i><sub> là số nguyên dương thỏa mãn hệ thức </sub><i>Cn</i>63<i>Cn</i>7 3<i>Cn</i>8<i>Cn</i>9 2<i>Cn</i>82.
Đ/s: <i>C</i>156.26 320320<sub>.</sub>
<b>C. LỜI GIẢI BÀI TẬP TỰ LUYỆN</b>
<b>Bài 1.</b> <b>[ĐVH].</b> Tìm hệ số khơng chứa <i>x</i> trong khai triển biểu thức
3
4
2
3
1
0
<i>n</i>
Với <i>n ta có số hạng tổng quát: </i>17
17
2 3 17 34
3 4 12 3
1 17. . 17. 0 17,
<i>k</i> <i>k</i> <i><sub>k</sub></i>
<i>k</i> <i>k</i>
<i>k</i>
<i>T</i> <i>C</i> <i>x</i> <i>x</i> <i>C x</i> <i>k</i> <i>k</i>
<sub></sub> <sub></sub> <sub></sub> <sub></sub>
<sub> . Biết tổng hệ số của ba số hạng đầu tiên của khi triển là </sub>
631. Tìm hệ số của số hạng chứa <i>x .</i>5
<i><b>Lời giải:</b></i>
Ta có:
3 13
3 3 2 6
2 2
3 3
0 0
3 3
3 . .
2
0 0 1 2 2
0
9 1
3 . 3 . 3. 3 . 631 1 3 631 12
2
<i>k</i> <i>k</i>
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>k</i>
<i>n n</i>
<i>C</i> <i>C</i> <i>C</i> <i>C</i> <i>n</i> <i>n</i>
.
<sub>.</sub>
Số hạng chứa <i>x là: </i>5 3 . 12
<i>k</i> <i>k</i>
<i>T</i> <i>C</i>
<i>Với k thỏa mãn: </i>
6 6
12
13
18 5 6 3 .
6
<i>k</i>
<i>A</i> <i>C</i> <i>C</i> <i>n n</i> <i>n</i> <i>n</i>
3 <sub>7</sub> 2 <sub>7</sub> <sub>49 0</sub>
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i><sub>n</sub></i> <sub>7</sub><i><sub>n</sub></i>2 <sub>7</sub> <sub>0</sub> <i><sub>n</sub></i> <sub>7</sub>
.
+) Với <i>n ta có khai triển </i>7
7 7
7 7 7
3 3 3
7 7
0 0
2 3 <i>k</i>. 2 <i>k</i>. 3 <i>k</i> <i>k</i>.2 . 3<i>k</i> <i>k</i>. <i>k</i>
<i>k</i> <i>k</i>
<i>n x</i>
<i>x</i>
<sub> biết </sub>
rằng <i>n</i> là số nguyên dương thỏa mãn
1
4 3 7 3
<i>n</i> <i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>C</i> <i>n</i>
.
<i><b>Lời giải:</b></i>
2 14 12
<i>n</i> <i>n</i>
<sub>.</sub>
Ta có:
12
12 12 5 12 60 11
5 5 <sub>2</sub> 12 <sub>2</sub>
12 12
3 3 3
0 0
1 13 13
12 . . 12 .13 .12 .
<i>k</i>
Ta có:
60 11
8 4
2
<i>k</i>
<i>k</i>
, do đó hệ số là <i>C</i>12413 124 8.
<b>Bài 5.</b> <b>[ĐVH].</b> Với mọi số nguyên dương <i>n</i>, khai triển nhị thức
1
3
<i>n</i>
<i>x</i>
<sub>.</sub>
Hệ số của số hạng thứ ba trong khai triển bằng
2
Theo giả thiết
2 2
1 !
5 45 90 0 10
9 <i>n</i> 2! 2 !
<i>n</i>
<i>C</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>n</i>
.
<i>n</i>
<i>x</i>
<i>x x</i>
<sub> , </sub><i>x </i>0<sub> bằng 70. Hãy</sub>
tìm số hạng khơng chứa <i>x</i> trong khai triển đó.
<i><b>Lời giải:</b></i>
Ta có
6 6 <sub>2</sub> 16
2 2 5 2 5 5
5
0 0
1 1 1 1
<sub></sub> <sub></sub> <sub></sub> <sub></sub> <sub>.</sub>
Hệ số của số hạng thứ tư tương ứng với <i>k tức là:</i>3
3
3<sub>.</sub> 1 <sub>7</sub> ! <sub>56</sub> 3 <sub>3</sub> 2 <sub>2</sub> <sub>336 0</sub> <sub>8</sub>
2 3! 3 !
<i>n</i>
<i>n</i>
<i>C</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>n</i>
.
<b>Bài 7.</b> <b>[ĐVH].</b> Tìm hệ số của <i>x trong khai triển của </i>5
4 <i>n</i>
<i>x x</i> <i>x</i>
biết <i>Cn</i>3<i>Cn</i>2 1330<sub>.</sub>
<i><b>Lời giải:</b></i>
Ta có:
3 2 ! !
3! 3 ! 2! 2 !
<i>n</i> <i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>C</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<sub>.</sub>
Khi đó ta cần tìm hệ số của <i>x trong khai triển của </i>5
20
3 1
20
4 2 4
<i>x x</i> <i>x</i> <sub></sub><i>x</i> <i>x</i> <sub></sub>
<sub>.</sub>
Gọi số hạng cần tìm là <i>T k</i> ta có:
3 1 5
20 5
2 4 4
20 20
5
Ta có khai triển Niu – tơn:
3
2
0 0
3 3
1 .3 . , 0
<i>n</i> <i>n</i> <i>n i</i> <i><sub>i</sub></i> <i>n</i> <i>i</i> <i><sub>n</sub></i>
<i>i</i>
<i>i</i> <i>i</i> <i>n i</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>i</i> <i>i</i>
<i>x</i> <i>C</i> <i>x</i> <i>C</i> <i>x</i> <i>x</i>
<i>x</i> <i>x</i>
Khi đó:
10 10 3 <sub>10</sub>
10 <sub>2</sub>
10
0
3
1 .3 . , 0
<i>i</i>
<i>i</i> <i><sub>i</sub></i> <i><sub>i</sub></i>
<i>i</i>
<i>x</i> <i>C</i> <i>x</i> <i>x</i>
<i>x</i>
<i>n</i>
<i>x</i>
<i>x</i>
<sub>, </sub><i>x </i>0<sub>. Biết rằng </sub><i>n</i><sub> là số </sub>
tự nhiên thỏa mãn <i>Cn</i>22<i>An</i>2<i>n</i>112<sub>.</sub>
<i><b>Lời giải:</b></i>
Ta có:
4 4 4 7
3 3
0 0
1 1
2 2 2
<i>n</i> <i><sub>n</sub></i> <i>k</i> <i><sub>n</sub></i>
2
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>A</i> <i>n</i> <i>C</i> <i>n</i> <i>n n</i> <i>n</i> <i>n</i>
.
Hệ số của <i>x trong khai triển là </i>7 2 .7 7
<i>k</i> <i>k</i>
<i>T</i> <i>C</i>
<sub> ứng với 4.7 7</sub><sub></sub> <i><sub>k</sub></i><sub> </sub><sub>7</sub> <i><sub>k</sub></i> <sub> </sub><sub>3</sub> <i><sub>T</sub></i> <sub></sub><sub>560</sub><sub>.</sub>
<b>Bài 10.</b> <b>[ĐVH].</b> Tìm hệ số của <i>x trong khai triển biểu thức </i>4
3
2 <i>n</i>
<i>x</i>
<i>x</i>
<i>k</i> <i>k</i> <i>k</i> <i>n k</i> <i>k</i> <i>k n</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>k</i> <i>k</i>
<i>x</i> <i>C</i> <i>x</i> <i>C x</i>
<i>x</i> <i>x</i>
Theo bài,
6 2 2
4
2
1 3<i>x</i> <i>n</i>
; <i>n , biết </i>* 2 3
2 14 1
3
<i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>C</i> <i>n</i><sub>.</sub>
Ta có:
2 2
2
2 2
0 0
1 3 <i>n</i> <i>n</i> 1 <i>k</i> <i>k</i> 3 <i>k</i> <i>n</i> 3 <i>k</i> <i>k</i> <i>k</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>k</i> <i>k</i>
3
2 2
5
<i>n</i>
<i>n</i>
<i>x</i>
<sub> thành đa thức, biết </sub><i>n</i><sub> là </sub>
số nguyên dương thỏa mãn hệ thức <i>An</i>36<i>Cn</i>2 4<i>Cn</i>1 100<sub>.</sub>
<i><b>Lời giải:</b></i>
Ta có:
3 <sub>6</sub> 2 <sub>4</sub> 1 <sub>100</sub> ! <sub>6.</sub> ! <sub>4</sub> <sub>100</sub>
3 ! 2! 2 !
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
0
2
2 .2
5
<i>n</i>
<i>k</i> <i>k</i> <i>k</i>
<i>n</i>
<i>A</i> <i>x</i> <i>x</i> <i>C x</i>
<sub></sub> <sub></sub>
<sub>.</sub>
Số hạng chứa <i>x tương ứng 2</i>8 <i>k</i> 8 <i>k</i> <sub> .</sub>4
Vậy hệ số chứa <i>x trong khai triển là </i>8 <i>C</i>154.2112795520<sub>.</sub>
<b>Bài 13.</b> <b>[ĐVH].</b> Tìm hệ số của số hạng chứa
1
<i>x trong khai triển </i>
2
3
3
3 3 2 1
1 1 3
1 !
! !
. . 3
3! 3 ! 2! 3 ! 2 !
<i>n</i> <i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>C</i> <i>C</i> <i>C</i> <i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
Khi đó ta xét khai triển
12 <sub>12</sub> <sub>12</sub>
12 12
2 2 3 5 36
12 12
3
0 0
3
2 <i>k</i> 2 <i>k</i>. 3 <i>k</i> <i>k</i>2 . 3<i>k</i> <i>k</i> <i>k</i>
<i>k</i> <i>k</i>
<i>A</i> <i>x</i> <i>C</i> <i>x</i> <i>x</i> <i>C</i> <i>x</i>
<i>x</i>
<sub> thành đa thức, biết</sub>
<i>n</i><sub> là số nguyên dương thỏa mãn hệ thức </sub><i>Cn</i>63<i>Cn</i>7 3<i>Cn</i>8<i>Cn</i>9 2<i>Cn</i>82.
<i><b>Lời giải:</b></i>
Áp dụng công thức: 11 1
<i>k</i> <i>k</i> <i>k</i>
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>C</i> <i>C</i>
<sub>.</sub>
Ta có:
6 <sub>3</sub> 7 <sub>3</sub> 8 9 6 7 <sub>2</sub> 7 8 8 9
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i> <i>n</i>
<i>C</i> <i>C</i> <i>n</i>
<i>n</i> <i>n</i>
<sub>.</sub>
Khi đó xét khai triển
15
15 <sub>15</sub> <sub>1</sub> <sub>1</sub> <sub>15</sub> <sub>30 5</sub>
3 3 2 6
15 15
0 0
2
.