BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ MỘT SỐ í KIẾN GểP PHẦN HOÀN
THIỆN QUY TRèNH KIỂM TOÁN DOANH THU TRONG KIỂM
TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DO CễNG TY KIỂM TOÁN VÀ TƯ
VẤN TÀI CHÍNH ACC THỰC HIỆN
I. Những bài học kinh nghiệm từ Cụng ty Kiểm toỏn và Tư vấn Tài chớnh
ACC trong quỏ trỡnh kiểm toỏn doanh thu.
Từ thực tiễn quỏ trỡnh kiểm toỏn doanh thu của Cụng ty Kiểm toỏn và Tư
vấn Tài chớnh ACC trong cuộc kiểm toỏn Bỏo cỏo tài chớnh của niờn độ kế toỏn
kết thỳc ngày 31/12/2002 tại Cụng ty ABC cho thấy việc thực hiện kiểm toỏn
doanh thu đó được thực hiện một cỏch thống nhất theo trỡnh tự kiểm toỏn được
xõy dựng trong chương trỡnh kiểm toỏn doanh thu của Cụng ty. Tuy nhiờn, do đặc
điểm về lĩnh vực kinh doanh của Cụng ty ABC là mụi giới bảo hiểm nờn kiểm toỏn
viờn của ACC đó vận dụng cỏc bước thực hiện trong chương trỡnh kiểm toỏn một
cỏch linh hoạt để cú thể đạt được hiệu quả kiểm toỏn và đưa ra kết luận cú độ tin
cậy cao nhất.
Trong quỏ trỡnh kiểm toỏn, kiểm toỏn viờn của ACC luụn tuõn thủ cỏc chuẩn
mực kiểm toỏn Việt Nam cũng như cỏc chuẩn mực kiểm toỏn Quốc tế được chấp
nhận tại Việt Nam về đạo đức nghề nghiệp cũng như về chuyờn mụn, nghiệp vụ.
Việc chấp hành cỏc chuẩn mực kiểm toỏn đó trở thành một nề nếp làm việc cho
cỏc kiểm toỏn viờn trong Cụng ty. Tuy nhiờn, cỏc kiểm toỏn viờn luụn cú sự vận
dụng một cỏch sỏng tạo và linh hoạt cỏc thủ tục kiểm toỏn vào điều kiện cụ thể với
mục đớch đạt được hiệu quả so với thời gian và chi phớ bỏ ra đồng thời cú được
những đỏnh giỏ và kết luận cú độ chớnh xỏc cao nhất để đem lại sự tin cậy cho
khỏch hàng và những người nhận thụng tin.
Quỏ trỡnh kiểm toỏn bỏo cỏo tài chớnh do Cụng ty ACC thực hiện luụn tuõn
thủ đỳng theo trỡnh tự kiểm toỏn chung từ khõu chuẩn bị kiểm toỏn, thực hiện
kiểm toỏn và kết thỳc kiểm toỏn. Qua việc xem xột quỏ trỡnh kiểm toỏn doanh thu
do ACC thực hiện đối với Cụng ty ABC cú thể rỳt ra một vài nhận xột sau:
*Giai đoạn chuẩn bị kiểm toỏn:
Chuẩn bị kiểm toỏn bao gồm việc tiếp cận với khỏch hàng và lập kế hoạch
tổng quỏt và lập kế hoạch chi tiết.Tiếp cận với khỏch hàng là khõu được ACC rất

Thứ hai, do đặc điểm về lĩnh vực kinh doanh của Cụng ty ABC là mụi giới
bảo hiểm và đặc điểm về phương thức thanh toỏn và cỏch ghi nhận doanh thu của
ABC, kiểm toỏn viờn của ACC đó vận dụng linh hoạt thực hiện kết hợp với kiểm
tra tài khoản phải thu về hoạt động mụi giới bảo hiểm để xỏc định mức độ hợp lý
của doanh thu mụi giới bảo hiểm.
Thứ ba, tiờu thức chọn mẫu mà ACC ỏp dụng khi tiến hành kiểm tra chi tiết
tài khoản doanh thu và phải thu về hoạt động mụi giới bảo hiểm mang tớnh đại
diện cao và đảm bảo được độ tin cậy của kết luận đưa ra.
Thứ tư, trong quỏ trỡnh thực hiện kiểm toỏn, cỏc tài liệu ACC thu thập được
cũng như giấy tờ làm việc của kiểm toỏn viờn được đỏnh số tham chiếu một cỏch
cú hệ thống. Cỏch đỏnh số tham chiếu khoa học này giỳp cho cỏc kiểm toỏn viờn
đối chiếu dễ dàng đối chiếu, liờn kết cỏc phần việc, cỏc khoản mục với nhau và
mang lại sự thuận lợi cho việc kiểm tra soỏt xột cũng như tra cứu lại.
* Giai đoạn kết thỳc kiểm toỏn:
Trong giai đoạn kết thỳc kiểm toỏn, ACC thực hiện đầy đủ cỏc cụng việc cần
thiết : từ việc soỏt xột cỏc sự kiện xảy ra sau ngày lập bỏo cỏo tài chớnh đến kiểm
tra giấy tờ làm việc của kiểm toỏn viờn và cuối cựng là lập Bỏo cỏo kiểm toỏn và
Thư quản lý. Trong đú, ACC luụn chỳ ý đến việc tổng hợp kết quả kiểm toỏn từng
tài khoản, đặc biệt ở đõy là tài khoản doanh thu và phải thu về hoạt động mụi giới
bảo hiểm và kiểm tra giấy tờ làm việc của cỏc kiểm toỏn viờn.
Soỏt xột cụng việc kiểm toỏn thụng qua giấy tờ làm việc được thực hiện bởi
trưởng nhúm kiểm toỏn, kiểm toỏn viờn cao cấp và giỏm đốc Cụng ty. Việc soỏt
xột này thể hiện tớnh thận trọng cao của ACC để đưa ra kết luận chớnh xỏc trong
bỏo cỏo kiểm toỏn đồng thời giỳp cho Cụng ty nõng cao chất lượng kiểm toỏn
thụng qua sửa chữa những thiếu sút (nếu cú) trong quỏ trỡnh kiểm toỏn và rỳt kinh
nghiệm trong những lần kiểm toỏn sau.
Bỏo cỏo kiểm toỏn do ACC đưa ra được viết ngắn gọn, rừ ràng, chặt chẽ và
minh bạch phự hợp với Chuẩn mực kiểm toỏn Việt Nam số 700 về “Bỏo cỏo kiểm
toỏn về bỏo cỏo tài chớnh”. Cỏc ý kiến và kết luận được đưa ra trong Bỏo cỏo tài
chớnh trung thực, độc lập, khỏch quan và tạo được sự tin cậy cho khỏch hàng và

doanh thu núi riờng khụng trỏnh khỏi những hạn chế. Để cú thể gúp phần hoàn
thiện hơn nữa phương phỏp kiểm toỏn bỏo cỏo tài chớnh núi chung và kiểm toỏn
doanh thu núi riờng tại Cụng ty ACC, em mạnh dạn đưa ra một số ý kiến đề xuất
dưới đõy.
2. Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện kiểm toỏn doanh thu tại Cụng ty ACC.
2.1. Về vấn đề mụ tả hệ thống kiểm soỏt nội bộ.