Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân

A . ĐẶT VẤN ĐỀ.
1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Có một nhà thơ đã nói rằng:
“ Đời sư phạm nghĩa là đem trí óc
Đem tâm hồn sưởi ấm vạn hồn thơ
Là nghệ sĩ chữa bệnh tâm lí hóa
Là kỹ sư thiết vận tâm hồn”
Thật vậy, đối với tôi nhà giáo không chỉ là người truyền thụ tri thức
mà còn là người khơi dậy ngọn lửa tâm hồn. Giáo dục là một nghệ thuật mà
người giáo viên là một nghệ sĩ. Người giáo viên để hoàn thành sứ mệnh là “
kĩ sư thiết kế tâm hồn”, truyền đam mê, sự sáng tạo, đánh thức tiềm năng
trong những học sinh thân yêu. Có nhiều cách thức khác nhau để làm điều
đó. Cách thức đó là phương pháp dạy học. Đây chính là chìa khóa để khơi
dậy hứng thú say mê cho cả người dạy lẫn người học trong hành trình giáo
dục. Đồng thời đáng ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo định
hướng năng lực tức là chú trọng học sinh vận dụng được gì qua việc học.
Môn giáo dục công dân ở nhà trường trung học cơ sở nhằm giáo dục
cho học sinh các chuẩn mực đạo đức, pháp luật đối với người công dân ở
mức độ phù hợp với lứa tuổi. Trên cơ sở đó góp phần hình thành những
phẩm chất, nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, phù
hợp với xu thế phát triển và tiến bộ của thời đại.
Nhưng một thực tế mà chúng ta phải thừa nhận là nhiều khi học sinh
chưa coi trọng, chú ý môn học giáo dục công dân. Có nhiều nguyên nhân
nhưng một nguyên nhân không kém phần quan trọng là phương pháp dạy
học của người giáo viên còn chưa sinh động nên chưa thu hút sự hứng thú
của các em, khiến các em chưa thấy yêu thích môn học.

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền

trường Trung Học cơ sở Kim Đồng trong năm học 2017-2018 mà tôi đang
trực tiếp giảng dạy

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
2


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
5. PHẠM VI VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU.
- Đề tài nghiên cứu tập trung trong việc phát huy tích cực chủ động cử học
sinh qua hoạt động trò chơi lấy dẫn chứng từ chủ đề : “ Quan hệ với cộng
đồng, đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
-Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 09 năm 2017 đến tháng 5 năm 2018
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thực nghiệm

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
3


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
I. CƠ SỞ KHOA HỌC.
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN.

Từ đó, trò chơi được hiểu là hoạt động làm thỏa mãn những nhu cầu của
con người trước hết là vui chơi giải trí.
Trong lí luận dạy học giáo dục công dân trò chơi được xem là phương
pháp dạy học trong đó giáo viên tổ chức cho học sinh tìm hiểu một vấn đề
hay thể nghiệm những hành động, thái độ, việc làm thông qua một trò chơi
nào đó. Thông qua trò chơi, ý nghĩa của nội dung bài học được truyền tải
đến người học một cách nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, dễ hiểu. Học sinh được
lôi cuốn vào quá trình luyện tập một cách tự nhiên, hứng thú và có tinh
thần trách nhiệm, đồng thời giảm bớt được sự căng thẳng, mệt mỏi trong
học tập.
Thông thường con người chỉ nhớ: 10% những gì họ đọc, 20% những gì
họ nghe, 30% những gì họ thấy, 50% những gì họ nghe và thấy, 80% những
gì họ nói và 90% những gì họ nói và làm- tức là tự họ khám phá. Vì vậy,
nếu người thầy tạo được cảm xúc, sự ham thích thì động cơ và sự thay đổi
của học sinh sẽ được kích thích và thúc đẩy. Trò chơi không những giúp
học sinh gần gũi, cởi mở với thầy, với bạn, với người khác và tạo sự hứng
thú của học sinh đối với nội dung bài học mà còn khuyến khích học sinh
tiếp thu bài học một cách tự nhiên, không gượng ép, khô cứng. Từ đó, thúc
đẩy học sinh linh động, áp dụng bài học vào thực tiễn cuộc sống.
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN.
Dạy học môn giáo dục công dân trước đây thường thiên về giới thiệu
cho học sinh hiểu khái niệm, các giá trị và chuẩn mực, sau đó buộc các em
phải chấp nhận. Cách làm đó cho thấy hiệu quả rất hạn chế. Các em biết các
chuẩn mực nhưng không hành động theo các chuẩn mực, vì những hiểu biết
chưa chuyển thành niềm tin hay giá trị của chính các em để có thể là kim
chỉ nam hướng dẫn hành động.

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
5



Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
6


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
dạy học môn giáo dục công dân. Qua thăm lớp dự giờ các đồng nghiệp tôi
nhận thấy tổ chức hoạt động trò chơi vào giảng dạy môn giáo dục công dân
thì nhiều giáo viên còn lúng túng, chưa biết sử dụng tổ chức như thế nào
cho có hiệu quả, đạt được mục tiêu của bài học giáo dục công dân. Và cũng
nhiều giáo viên rất ngại khi sử dụng trò chơi vì họ sợ: mất thời gian, “cháy
giáo án”, không đạt được mục tiêu của bài học.
Xuất phát từ nhận thức, cũng như từ thực tế giảng dạy môn giáo dục
công dân, tôi chọn và thực hiện đề tàì: kinh nghiệm tổ chức hoạt động trị
chơi qua chủ đề: “ Quan hệ với cợng đờng, đất nước và nhân loại trong
môn giáo dục công dân”. Với mục đích nâng cao hiệu quả dạy học, tạo
hứng thú cho học sinh.
II. NỘI DUNG.
1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG.
1.1 Bản chất của tở chức hoạt đợng trị chơi
Trò chơi là hoạt động tổ chức cho học sinh tìm hiểu một vấn đề hay
thể nghiệm những hành động, những thái độ, những việc làm thông qua một
trò chơi học tập nào đó.
Bản chất của hoạt động trò chơi là dạy học thông qua tổ chức hoạt
động cho học sinh. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh được hoạt
động bằng cách tự chơi trong đó mục đích của trò chơi truyền tải mục tiêu
của bài học.
2.2 .Quy trình thực hiện:
Bước 1: Giáo viên( hoặc giáo viên cùng học sinh) lựa chọn trò chơi, giới

Chính nhờ sự thể nghiệm này sẽ hình thành được ở các em niềm tin vào
những thái độ, hành vi tích cực, tạo ra động cơ bên trong cho những hành vi
ứng xử trong cuộc sống.
- Qua trò chơi, học sinh sẽ được rèn luyện khả năng ra quyết định lựa
chọn cho mình cách ứng xử đúng đắn, phù hợp trong tình huống; học sinh
hình thành được năng lực quan sát, được rèn luyện kĩ năng nhận xét, đánh

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
8


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
giá hành vi. Trò chơi có nhiều học sinh tham gia sẽ tạo cơ hội rèn luyện kĩ
năng học tập hợp tác cho các em.
- Bằng trò chơi, việc học tập được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinh
động, không khô khan, nhàm chán. Học sinh được lôi cuốn vào quá trình
luyện tập một cách tự nhiện, hứng thú và có tinh thần trách nhiệm, đồng
thời giảm sự căng thẳng, mệt mỏi trong học tập cho học sinh
- Trò chơi còn tăng khả năng giao tiếp, tạo mối quan hệ gần gũi, thân
thiện giữa học sinh với học sinh , giữa giáo viên với học sinh .
- Để tổ chức tốt hoạt động này giáo viên cần sự hỗ trợ của một số kĩ
thuật dạy học như động não, kĩ thuật hỏi chuyên gia.
2. NHỮNG VẤN ĐỀ CỤ THỂ.
2.1. Thời điểm áp dụng
Trong dạy học nói chung và dạy học môn giáo dục công dân nói riêng,
không nhất thiết giờ học nào cũng bắt buộc phải sử dụng phương pháp trò
chơi. Tùy từng bài, từng phần, từng điều kiện dạy học của nhà trường, khả
năng của học sinh , năng lực và sở trường của giáo viên mà lựa chọn và sử
dụng các phương pháp dạy học một cách hợp lí.

Lớp 7
Lớp8
Lớp9
Bài 10: Tích Bài 8: Khoan Bài 8:Tôn trọng Bài 4: Bảo vệ
cực ,tự giác trong dung

học hỏi các dân hòa bình

hoạt động tập thể

tộc khác

và

trong

hoạt

động xã hội
Bài 9: Xây dựng Bài 9: Góp phần Bài 5: Tinh hữu
gia đình văn hóa

xây

dựng

nếp nghị giữa các dân

sống văn hóa ở tộc trên thế gới
cộng đồng dân

* Trò chơi: “Nhìn hình đoán nhân vật và sự kiện”
Ví dụ: khi học bài “Tình hữu nghị của các dân tợc trên thế giới”
(Tiết 5) lớp 9.
Giáo viên nêu một số nhân vật và sự kiện sau đó cho học sinh đoán tên
nhân vật và sự kiện liên quan, như hình ảnh: Hội nghị APEC; Hội nghị cấp
cao Á-Âu; Hội nghị ASEAN...Giáo viên dẫn vào bài mới.
* Trò chơi “Tập làm ca sĩ” Thi hát các làn điệu dân ca quê hương, các
vùng miền.
Ví dụ: Khi dạy xong bài: “Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp
của dân tộc”, (Tiết 7) lớp 9 giáo viên tổ chức cho học sinh thi hát các
làn điệu dân ca của quê hương, các vùng miền .

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
11


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
- Giáo viên chia lớp thành 2 nhóm- các nhóm bốc thăm, nhóm nào thi
trước.
- Giáo viên quy định thời gian chơi.
- Các nhóm lần lượt trình bày.
- Hết thời gian, nhóm nào trình bày được nhiều hơn, hay hơn thì nhóm
đó thắng cuộc.
Giáo viên kết luận các làn điệu dân ca là một trong những truyền
thống tốt đẹp của dân tộc vì vậy chúng ta cần phải kế thừa và phát triển
các truyền thông . Đó chính là chủ đề của bài học hôm nay
b. Sử dụng trò chơi để hình thành kiến thức, kĩ năng mới cho học
sinh
* Trò chơi “Tiếp sức’: Trò chơi này áp dụng khi giáo viên yêu cầu


Kết thúc trò chơi, giáo viên nhận xét và tuyên dương nhóm làm tốt
GV kết luận: Đây là những truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Chúng ta cần biết giữ gìn, kế thừa và phát huy những truyền thống tốt
đẹp của dân tộc.
Sau đó, giáo viên chuyển sang nội dung tiếp theo của bài học.
-Ví dụ: khi dạy bài 9: “Góp phần xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng
dân cư” (tiết 10)-lớp 8 Giáo viên nêu nhiệm vụ: Nêu việc làm xây dựng
nếp sống văn hóa và không có nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư. Sau
thời gian qui định đội nào nêu được nhiều hơn đội đó thắng cuộc
Việc làm có văn hóa
- Giúp nhau làm kinh tế.
- Động viên con cháu đến trường.
- Giữ gìn vệ sinh.

- Vứt rác bừa bãi.
- Tụ tập quán xá.
- Mua số đề, nghiện hút.

- Phòng chống tệ nạn xã hội.

- Mê tín dị đoan.

- Thực hiện sinh đẻ có kế hoạch.

- Tảo hôn.

- Đọc sách báo tuyên truyền, vận
động quần chúng tham gia hoạt
động xã hội.

Trả lời các câu hỏi hàng ngang để tìm ra ô chữ hàng dọc (11 chữ cái)
- Học sinh lựa chọn ô chữ hàng ngang-câu hỏi:
1. Áo dài là một …(9 chữ cái) truyền thống của dân tộc Việt Nam.
2. Đây là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta từ ngàn xưa đến nay?
( 7 chữ cái).
3. Câu ca dao:

“Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chùm lại nên hòn núi cao”

Muốn nhắc nhở chúng ta điều gì?(7 chữ cái)
4.Đây là mợt trong những truyên thống của dân tộc ta trong lĩnh vực
giáo dục?(7 chữ cái)
5.Ngày xưa, khi cha ông ta chiến thắng quân giặc, thường cung cấp
lương thực quần áo và tha cho tù binh được trở về nhà họ. Điều này thể
hiện trùn thống gì của dân tợc ta?(9 chữ cái).

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
14


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
1 T
2
3 Đ O À
4

H I


lâu đời, có bề dày lịch sử dựng nước và giữ nước. Truyền thống đó là bài
học, là kinh nghiệm quý giá cho mọi thế hệ noi theo.
* Trò chơi “thử làm phóng viên”:
Để củng cố cho học sinh sau khi học bài: “Bảo vệ hịa bình”,(tiết 4) lớp9
giáo viên có thể tở chức cho học sinh trò chơi tập làm phóng viên.
Cách chơi như sau: Một vài học sinh trong lớp thay phiên nhau đóng vai
phóng viên Đài truyền hình, đài phát thanh, hoặc Báo thiếu niên tiền
phong…và phỏng vấn các bạn theo các câu hỏi (câu hỏi có thể các em tự
nghĩ ra hoặc giáo viên gợi ý trước cho các em):
1. Theo bạn, bảo vệ hòa bình là gì?
2. Bạn đã làm gì để bảo vệ hòa bình?
3.Vì sao chúng ta phải bảo vệ hòa bình?
4. Nêu những việc làm của em hoặc của các bạn trong trường, trong
lớp thể hiện bảo vệ hòa bình.
5. Theo bạn, bảo vệ hòa bình là trách nhiệm của ai?
Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
15


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
Kết thúc trò chơi, giáo viên kết luận toàn bài: Bảo vệ hòa bình là bảo vệ
cuộc sống bình yên, giải quyết các mâu thuẫn, xung đột bằng thương lượng,
đàm phán. Bảo vệ hòa bình là trách nhiệm của mọi người…
*.Trò chơi “Hái hoa dân chủ”. Trò chơi này giúp học sinh nắm bắt được
toàn bộ nội dung bài học thông qua việc trả lời các câu hỏi. Các câu hỏi nêu
ra sẽ làm rõ trọng tâm của bài học
Cách tiến hành như sau:
- Giáo viên chuẩn bị các câu hỏi đã ghi sẵn vào tờ giấy, gắn vào cây
hoa (gây hứng thú cho học sinh ).

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Sau khi thể nghiệm đề tài, tôi thu được một số kết quả khá khả quan.
Tôi tiến hành thể nghiệm bằng cách.Trắc nghiệm tìm hiểu sự hứng thú môn
học khi áp dụng phương pháp trò chơi. Tôi tiến hành thể nghiệm ở lớp
9/1(10 em), năm học 2017-2018.
Đầu năm học tôi đặt câu hỏi: Trong các môn học ở nhà trường THCS,
em thích học môn nào nhất? Vì sao?
TT

Họ và tên
Toán

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

Lí

Môn Học
Ngữ Địa Tiếng Thể
văn
x
x

lý
x
x
x
x
x

Anh
x
x
x
x
x

GDCD

dục
x
x
x
x

x
x

x
x
x
x
x

sống.
- Học sinh sẽ được rèn luyện khả năng ra quyết định lựa chọn cho
mình cách ứng xử đúng đắn, phù hợp trong tình huống; Học sinh hình
thành được năng lực quan sát, được rèn luyện kĩ năng nhận xét, đánh giá
hành vi.
- Tiết học được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinh động, không khô
khan, nhàm chán. Học sinh được lôi cuốn vào quá trình luyện tập một cách
tự nhiện, hứng thú và có tinh thần trách nhiệm, đồng thời giảm sự căng
thẳng, mệt mỏi trong học tập cho học sinh
- Trò chơi còn tăng khả năng giao tiếp, tạo mối quan hệ gần gũi, thân
thiện giữa học sinh với học sinh , giữa giáo viên với học sinh.

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
18


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
- Qua đó, học sinh được rèn luyện nhiều kĩ năng sống: kĩ năng giải
quyết vấn đề, kĩ năng hợp tác, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng chia sẽ cảm xúc, kĩ
năng giảm căng thẳng…
- Nội dung bài học nắm chắc và sâu hơn vì bản thân các em được tự
khám phá.
Đây là một thành công lớn mà trước đây trong giảng dạy môn giáo dục
công dân tôi chưa đạt được.

4. BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
Để đạt được những kết quả trên, trong quá trình áp dụng phương pháp
trò chơi vào dạy học môn giáo dục công dân cần lưu ý một số điểm sau :
- Trò chơi phải dễ tổ chức và thực hiện, phải phù hợp với chủ đề, mục

cơ giữa các lĩnh vực của đời sống xã hội, hiểu được tính toàn diện của xã
hội vì các em đã được liên hệ giữa nhiều môn học. Qua việc tổ chức hoạt
động dạy học trò chơi vào một chủ đề nhất định, tôi nhận thấy học sinh đã
phát huy được tính tích cực, chủ động, hiểu bài và hứng thú hơn với bộ môn
giáo dục công dân. Nếu các giờ dạy học môn giáo dục công dân đều tổ chức
hoạt động trò chơi, tôi tin rằng giờ học sẽ không còn khô khan và sẽ tạo
được niềm yêu thích bộ môn đối với học trò. Và người giáo viên đang đánh
thức khơi dậy “ngọn lủa tâm hồn” trong các em học sinh.

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
20


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân
II .KIẾN NGHI
1. Đối với giáo viên dạy môn giáo dục công dân:
- Để giờ học giáo dục công dân đạt được hiệu quả cao, tạo được sự
hứng thú cho học sinh , giáo viên phải có sự đầu tư, nghiên cứu, chuẩn bị
chu đáo, nhất là khi tổ chức hoạt động trò chơi vào dạy học môn giáo dục
công dân
- Tổ chức hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập với các
hình thức đa dạng, phong phú, có sức hấp dẫn, phù hợp với đặc trưng bài
học, với đặc điểm và trình độ học sinh, với điều kiện cụ thể của lớp,
trường, địa phương.
- Động viên, khuyến khích, tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh tham
gia một cách tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình khám phá, phát
hiện tri thức. Tạo niềm vui, sự hứng khởi, nhu cầu hoạt động và thái độ tự
tin trong học tập, giúp học sinh phát triển tối đa năng lực tự học, tự đánh
giá.


NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách giáo khoa GDCD
2. Sách giáo viên GDCD
3. Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục Trung học cơ sở - môn
GDCD (NXB giáo dục)
4. Giáo dục kĩ năng sống trong môn GDCD ở trường THCS (NXB giáo
dục)
5. Lí luận phương pháp dạy học giáo dục công dân
6. Chuẩn kiến thức kỹ năng giáo dục công dân
7. Thiết kế bài giảng giáo dục công dân

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Huyền
22


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động trò chơi qua chủ đề: “Quan hệ với cộng
đồng ,đất nước và nhân loại” trong môn giáo dục công dân

MỤC LỤC
A.ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài tà………………………………… ………..

trang
1

2. Mục đích nghiên cứu…………………………………………. 1
3. Nhiệm vụ nghiên cứu…………………………………………. 2
4. Đối tượng nghiên cứu…………………………………………. 2