Chẹp, kể từ khi chúng ta giã biệt hệ thống phân phối hàng hoá theo kiểu độc quyền vào những
năm 85,86, thì cũng là lúc hệ thống phân phối của VN lâm vào một cuộc khủng hoảng mới, một
cuộc khủng hoảng mà cho đến tận hôm nay, chúng ta vẫn chưa thể khắc phục được, mà cho tới
một thời gian nữa, vẫn là một bài toán khó, cuộc khủng hoảng của một hệ thống phân phối bị
buông lỏng, và tự phát triển theo kiểu tự phát và tự giác, rất ... tự do !
Các bác chớ có cười, cứ thử nhìn hệ thống phân phối hiện nay của chúng ta có những gì :
- he he, to một tí, hiện đại một tí (theo quan niệm của dân Việt nhá), thì là siêu thị, nhưng em nói
thật, trong Nam thì em ứ biết, chứ ngoài Bắc, em chả thấy cái siêu thị nào đúng nghĩa là siêu thị
hết, bé cỏn con, có được một vài chục mặt hàng là cùng, mà lượng người vào siêu thị để mua thì
ít, vào cho mát để tránh nóng thì nhiều (nhất là mấy ngày nóng gay gắt như vừa qua), he, lấy kinh
nghiệm bản thân em, chưa một lần mua hàng ở Tràng Tiền Plaza, nhưng vô đó buôn chuyện và
hóng mát chắc không dưới chục lần, hí hí, vui thật, vậy siêu thị đã làm đúng chức năng phân phối
hàng hoá của nó chưa vậy, hay là ... có cho đẹp, cho hay, hay đôi khi là để người ta phô trương
tiền của và địa vị một chút, hơ hơ, thì dân ta vốn quan niệm vào siêu thị là ... nhìu $ mà, tuy nhiên
gần đây thì tư tưởng này không còn phổ thông lắm, không có $ vẫn vào siêu thị tốt, hờ hờ, em
chẳng hạn , vào suốt mà mấy khi mua cái giề đâu !
- Thông dụng và phổ biến hơn là chợ, đi chợ, một đặc trưng của người Việt mà, thôi thì có đủ thứ,
từ thức ăn tươi, cho đến đồ làm sẵn, từ hàng hoá, giầy dép ... đủ cả, mỗi tội cái em ngại nhất và
ghét nhất khi đi chợ là mặc cả, mệt người lắm. Thêm nữa, hàng hoá thực sự cũng không phong
phú cho lắm, nhất là hàng điện tử thì never tồn tại ở cái gọi là chợ, có ai đi chợ mua tivi bao giờ
không ?
- Tiện hơn, gần gũi hơn là cửa hàng, hệ thống phân phối có vẻ chuyên môn hoá hơn, nhưng quy
mô vẫn rất nhỏ, và thường chỉ chuyên về một mặt hàng thui, ví dụ cửa hàng điện tử chỉ bán đồ
điện tử...
- Còn một hệ thống phân phối nữa, với quy mô khá nhỏ nhưng tiêu thụ cũng khá, đấy là những
cửa hàng, ừm, gọi cửa hàng cũng ko đúng lắm, đó là những hộ gia đình bán lẻ, hehe, quy mô
đúng là quy mô gia đình, thường cũng có đủ thứ, nhưng nhìn chung là những thứ cực thiết yếu và
tiêu dùng ngay, ví dụ như mì tôm, dưa cà muối, bimbim, gia vị ... v.v... chẹp chẹp ... cạnh nhà em
mà có mấy "cửa hàng" kiểu thế này, cạnh tranh cũng kinh phết !
==> Nhìn chung, tất cả các hệ thống phân phối tồn tại ở VN hiện nay đều có những điểm
chung là manh mún, quy mô nhỏ, chủng loại mặt hàng kém đa dạng, hoạt động chưa
Ở Việt Nam, thói quen tiêu dùng và mua sắm của người dân có khác, nên dù có Walmart, chưa
chắc các tiệm bán lẻ đã ngắc ngoải. Kinh tế tư nhân của Việt Nam chưa phát triển, chứ kinh tế hộ
gia đình thì rất quen thuộc rồi. Thêm nữa, ở Việt Nam có rất nhiều mặt hàng được phân phối chính
qua chợ đầu mối chứ không phải siêu thị hay trung tâm thương mại đầu mối. Ở Việt Nam, có
nhiều mặt hàng mang tính tự cung tự cấp, có nghĩa là không cần phải nhập khẩu, do đó người dân
có thể tổ chức vận chuyển, phân phối sản phẩm chứ không cần các công ty lớn.
Bạn skid_row nói siêu thị Việt Nam chưa phát triển và cạnh tranh không nổi với các siêu thị nước
ngoài là không chính xác. Hệ thống Saigon CoopMart hay MaxiMart vẫn đang cạnh tranh rất tốt với
Big C hay Cora. Metro tạo được tiếng vang lớn ban đầu với hình thức phân phối mới và lạ, nhưng
sự thật là hàng hóa ở Metro không phải món gì cũng rẻ hơn bên ngoài.
Tuy nhiên, nhờ có Metro mà tình trạng mổ heo lậu ở Tp.HCM đã giảm một cách đáng kể. Từ đó, ta
cũng phần nào thấy được sức mạnh của siêu thị so với các hộ kinh doanh. Nhưng chợ ở Việt Nam
vẫn tồn tại, có nghĩa là siêu thị vẫn không thể chiếm thế độc tôn.
Theo tôi, mỗi mặt hàng sẽ có cách phân phối khác nhau tùy đặc thù riêng của nó. Ngay cả những
người bán dạo trên đường cũng là một hình thức phân phối rất đặc trưng và ai dám khẳng định
rằng nó không hiệu quả. Không phải cứ xây dựng được những kênh phân phối càng lớn và càng
hiện đại thì đương nhiên là giành được thắng lợi, cái mà chúng ta có thể có được cũng chỉ là lợi
thế mà thôi.
Tuy nhiên vào Metro hay không cũng nên cân nhắc. Ngay cả mặt hàng nổi tiếng cũng bị vất vả chứ
đừng nói đến chưa nổi tiếng.
Chiếc khấu ưu đãi Metro đòi hỏi giúp họ giảm giá bán. Điều này khiến cho đội ngũ bán hàng phải
vất vả khi nghe khách hàng phản ánh mua trong Metro có giá rẻ hơn.
Chưa kể có khi Metro còn dành cho bạn một đống Công nợ kết sù nữa
Đúng rồi, Metro lấy lý do là họ bán cho retailers để ép giá nhà cung cấp, nhưng trên thực tế khách
hàng mua lẻ ở Metro chiếm đến khoảng 40-50% doanh số của họ.
Chưa kể "phong bao" cho nhân viên mua hàng của M nữa, nhất là khi hàng của bạn chưa nổi
tiếng. Khiếp, tập đoàn lớn như M mà cũng không quản lý nổi nhân viên của mình.