Trờng THCS số 2 Xuân Quang
Ngày soạn:.............................
Ngày giảng:............................
Giảng lớp:..............................
Bài 1 - tiết 1
Thờng thức mĩ thuật
sơ lợc về mĩ thuật thời nguyễn
(1802 - 1945)
i. mục tiêu bài học.
- Học sinh hiểu biết đợc một số kiến thức sơ lợc về mĩ thuật thời Nguyễn.
- Phát triển khả năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của học sinh.
- Học sinh có nhận thức đúng đắn về truyền thống dân tộc, biết trân trọng và
yêu quý các di tích lịch sử - văn hoá quê hơng.
ii. Chuẩn bị.
a. tài liệu tham khảo.
- Nguyễn Quốc Toản: Phơng pháp giảng dạy mĩ thuật (giáo trình đào tạo
Giáo viên THCS hệ CĐSP), NXB Giáo Dục 2001.
- Chu Quang Trứ, Phạm Thị Chỉnh, Nguyễn Thái Lai: Lợc sử mĩ thuật và mĩ
thuật học, NXB Giáo Dục 2001.
- Bảo tàng mĩ thuật Việt Nam, NXB Mĩ Thuật 2000.
- Phan Cẩm Thợng: mĩ thuật của ngời Việt Nam, NXB Mĩ Thuật 1989.
- Nguyễn Quân, Trần Mạnh Thờng: Những di sản nổi tiếng thế giới, NXB
Văn Hoá 2000.
- Nguyễn Quốc Toản (chủ biên): Hỏi đáp về dạy học môn mĩ thuật ở THCS,
NXB Giáo Dục 2005.
b. Đồ dùng dạy học.
1. Giáo viên.
- Bộ ĐDDH MT9.
- ảnh chụp các công trình kiến trúc của cố đô Huế.
- Tranh, ảnh giới thiệu về mĩ thuật thời Nguyễn.
2. Học sinh.
hoá Trung Hoa, nhng mĩ thuật Việt Nam vẫn
đạt đỉnh cao, đậm đà bản sắc dân tộc.
? Sau khi thống nhất đất nớc, nhà Nguyễn đã
làm gì?
(Thiết lập chế độ quân chủ chuyên quyền,
chấm dứt nạn cát cứ, nội chiến).
I. Vài nét về bối cảnh lịch sử.
- Sau khi thống nhất đất nớc, nhà
Nguyễn thiết lập chế độ quân
chủ chuyên quyền, chấm dứt nạn
cát cứ, nội chiến.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
- Đề cao t tởng Nho giáo và tiến hành cải cách
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
2
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
một số nông nghiệp nh: Khai hoang lập đồn
điền.... nhng do ít giao thiệp với bên ngoài =>
Phát triển chậm => Nguy cơ mất nớc vào tay
thực dân Pháp.
II. Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh tìm hiểu
sơ lợc về mĩ thuật thời Nguyễn.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -
SGK).
- Giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học, kết hợp
minh hoạ với thuyết trình, gợi mở.
? Xem bài 1 trang 54 và cho biết mĩ thuật
? Kinh thành Huế nằm ở đâu?
thời Nguyễn.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
3
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
(Nằm ở bên bờ sông Hơng là một quần thể
kiến trúc rộng lớn và đẹp nhất nớc ta thời đó).
- Thành có 10 cửa để ra vào. Bên trên cửa
thành xây các vọng gác có mái uốn cong hình
chim phợng. Nằm giữa kinh thành Huế là
Hoàng Thành. Cửa chính vào Hoàng Thành gọi
là Ngọ Môn. Tiếp đến là hồ Thái Dịch, ven hồ
có hàng cây dại. Cầu Trung Đạo bắc qua hồ
Thái Dịch dẫn đến điện Thái Hoà nguy nga
tráng lệ, là nơi tổ chức các cuộc lễ lớn. Quanh
điện Thái Hoà là hệ thống cung điện dành
riêng cho vua và hoàng tộc.
* Lăng tẩm:
? Lăng tẩm là nh thế nào ?
(Là các công trình kiến trúc có gá trị nghệ
thuật cao, đợc xây dựng theo sở thích của các
vị vua, kết hợp hài hoà giữa kiến trúc và thiên
nhiên).
? Có những khu lăng tẩm lớn nào?
(Lăng Gia Long, Minh Mạng, Tự Đức là
những khu vờn rộng và đẹp, trong đó có cung
điện nh một Hoàng Thành thu nhỏ; lăng Khải
Định nguy nga tráng lệ đợc trang trí bằng các
mảng hình gắn gốm, sứ rất công phu).
? Khuynh hớng kiến trúc cung đình là gì?
- Giáo viên hớng dẫn học sinh xem trang 56
SGK kết hợp với minh hoạ ở bộ ĐDDH.
? Điêu khắc thờng gắn với loại hình nghệ
thuật nào?
(Nghệ thuật kiến trúc).
? Đợc làm bằng những chất liệu gì?
(Bằng đá, đồng, gôc....).
- Giáo viên nhấn mạnh:
+ Điêu khắc cung đình Huế mang tính tợng tr-
ng rất cao (những con nghê, cửu đỉnh đúc
bằng đồng; chạm khắc trên cột đá ở lăng
Trần Khải Định; tợng ngời và các con vật nh:
Voi, ngựa bằng chất liệu đá hoặc xi măng..).
+ Ngoài ra, điêu khắc phật giáo tiếp tục phát
huy truyền thống của khuynh hớng dân gian
làng xã. Đó là các pho tợng tiêu biểu nh tợng
Hộ Pháp với kích thớc lớn, tợng thánh Mẫu
chùa Trăm Gian (Hà Tây), tợng Tuyết Sơn
chùa Tây Phơng (Hà Tây), tợng Tam Thế (Bắc
Ninh).
- Cố đô Huế đợc UNESCO công
nhận là : "Di sản văn hoá thế
giới".
2. Điêu khắc.
- Điêu khắc cung đình Huế mang
tính tợng trng rất cao.
- Ngoài ra, điêu khắc phật giáo
tiếp tục phát huy truyền thống
của khuynh hớng dân gian làng
xã.
- đầu thế kỉ XX nằm trong một quá trình
chuyển biến và phân hoá quan trọng. Sự giao
tiếp với phơng Tây và ảnh hởng của văn hoá
Trung Hoa đã tạo nên một nền nghệ thuật đa
dạng, song nghệ thuật cổ điển vẫn đợc bảo lu.
+ Về hội hoạ cha có thành tựu gì đáng kể, hiện
còn một số tranh vẽ trên tờng ở các chùa hay
tranh vẽ trên kính ở kinh đô Huế. Gii đoạn này
có một hoạ sĩ duy nhất của Việt Nam đợc đào
tạo tại Pháp là Lê Văn Miến
triển mạnh có nội dung và hình
thức ổn định.
- Bộ tranh "Bách khoa th văn
hoá văn hoá vật chất của Việt
Nam" là một tập hợp hơn 4000
bức vẽ, miêu tả khá đầy đủ, chi
tiết về các sinh hoạt xã hội.
- Mĩ thuật Việt Nam với sự giao
tiếp với phơng Tây và ảnh hởng
của văn hoá Trung Hoa đã tạo
nên một nền nghệ thuật đa dạng,
song nghệ thuật cổ điển vẫn đợc
bảo lu.
- Về hội hoạ cha có thành tựu gì
đáng kể, hiện còn một số tranh
vẽ trên tờng ở các chùa hay tranh
vẽ trên kính ở kinh đô Huế.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
vẽ theo mẫu
tĩnh vật
(Lọ, hoa và quả - vẽ hình)
i. mục tiêu bài học.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
7
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
- Học sinh biết quan sát, nhận xét tơng quan ở mẫu vẽ..
- Học sinh biết cách bố cục và dựng hình: Vẽ đợc hình có tỉ lệ cân đối và
giống mẫu.
- Học sinh yêu thích vẻ đẹp của tranh tĩnh vật.
ii. Chuẩn bị.
a. tài liệu tham khảo.
- Phạm Viết Song: Tự học vẽ, NXB giáo dục năm 2005.
- Triệu khắc Lê, Nguyễn Thế Hùng, Vũ Kim Quyên, Nguyễn Thị Hiên: Hình
mi nh hoạ và điêu khắc (giáo trình đào tạo giáo viên THCS hệ CĐSP)NXB giáo
dục năm 2001.
- Nguyễn Quốc Toản (chủ biên): Hỏi đáp về dạy học môn mĩ thuật ở THCS,
NXB Giáo Dục 2005.
b. Đồ dùng dạy học.
1. Giáo viên.
- Mẫu vẽ: Lọ, hoa, quả có tỉ lệ, hình dáng, màu sắc đơn giản, đẹp. Chuẩn bị
một số mẫu để học sinh vẽ theo nhóm (nếu có điều kiện).
- Tranh tĩnh vật của hoạ sĩ và một số ảnh chụp tĩnh vật.
- Bài vẽ tĩnh vật tiêu biểu củahọc sinh các năm trớc.
- Hình gợi ý cách vẽ (các bớc dựng hình từ khái quát đến chi tiết).
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa.
- Giấy vẽ A
4
+ Có thể vẽ tranh tĩnh vật bằng các chật liệu
nh: Chì, than, màu nớc, màu bột, sáp màu, sơn
dầu, sơn mài, lụa.......
- Giáo viên tiếp tục giới thiệu tranh và ảnh tĩnh
vật để học sinh so sánh: ảnh chụp tĩnh vật
khác nhau nh thế nào? (Tranh vẽ, hình ảnh).
- Giáo viên bày mẫu cho học sinh quan sát đợc
sự gợi ý của giáo viên.
I. Quan sát, nhận xét.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
? Mẫu vẽ gồm những gì?
(Lọ, hoa và quả)
? Các vật mẫu đợc sắp sếp nh thế nào? Vật
nào ở gần, vật nào ở xa?
(Sắp sếp cân đôi, hài hoà, có vật ở trớc, vật ở
sau. Quả ở gần, lọ và hoa ở xa)
?Hình của toàn bộ mẫu vẽ có thể quy vào
khung hình gì?
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
9
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
(Hình chữ nhật đứng, nằm hoặc hình vuông)
?Khung hình cụ thể của từng mẫu là gì?
(Quả: Hình vuông, lọ: Hình chữ nhật.....)
? So sánh tỉ lệ chiều cao, ngang của từng
phần: Tỉ lệ các phần so với nhau nh thế nào?
(Học sinh quan sát mẫu => trả lời)
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
III. Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh làm
bài.
- Giáo viên yêu cầu học sinh vẽ vào giấy A4.
Nhắc học sinh quan sát, nhận xét mẫu vẽ để bố
cục hình vẽ theo chiều ngang hay dọc của tờ
giấy cho phù hợp.
- Trong khi học sinh thực hành, giáo viên cần
quan sát và hớng dẫn bổ sung.
- Giáo viên nhắc nhở học sinh vẽ phác nhẹ tay
không vẽ nét đậm hoặc nhạt quá để thuận tiện
cho việc vẽ màu ở tiết sau.
IV. Hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập.
- Cuối giờ, giáo viên cho học sinh tự treo bài
lên bảng và gợi ý cho học sinh nhận xét một số
III. Bà tập.
- Vẽ lọ, hoa và quả (vẽ hình).
- Su tầm tranh tĩnh vật.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
11
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
bài về:
+ Bố cục.
+ Hình vẽ.
+ Đờng nét....
- Giáo viên biểu dơng một số học sinh vẽ đạt
yêu cầu.
- Giáo viên nhận xét, bổ sung những thiếu sót ở
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa.
- Bài vẽ chì của tiết học trớc.
- Giấy vẽ A
4
.
- Bút chì, màu vẽ.
c. phơng pháp dạy - học.
- Phơng pháp trực quan.
- Phơng pháp luyện tập.
- Phơng pháp vấn đáp - gợi mở.
- Phơng pháp thuyết trình.
- Phơng pháp đánh giá.
iii. tiến trình dạy - học.
a. ổn định tổ chức lớp.
b. kiểm tra đầu giờ.
- Nêu cách vẽ hình tĩnh vật: Lọ, hoa và quả?
c. bài mới.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
I. Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan sát,
nhận xét.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần I -
SGK).
- Giáo viên giới thiệu tranh của hoạ sĩ, bài vẽ
của học sinh và nêu lên vài nét về nội dung
I. Quan sát, nhận xét.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
II. Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh cách vẽ
màu.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -
SGK).
- Giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị đủ các
phơng tiện học tập và gợi ý cho học sinh:
II. Cách vẽ màu.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
14
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
+ Quan sát mẫu để thấy đợc các mảng màu
chính.
+ Phác hình các mảng màu ở lọ, hoa và quả.
+ Vẽ các mảng màu lớn trớc, vẽ màu cụ thể
của từng vật mẫu sau.
+ Pha màu để vẽ cần chú ý đến sự ảnh hởng
qua lại giữa các màu với nhau.
+ Vẽ mạnh dạn, phóng khoáng theo các hình
mảng (không nên vẽ theo kiểu vờn màu, thiếu
so sánh toàn bộ).
- Quan sát các mảng màu chính.
- Phác hình các mảng màu ở lọ,
hoa và quả.
- Vẽ mảng màu lớn trớc, mảng
màu chi tiết sau.
- Màu vẽ có sự ảnh hởng qua lại
giữa các màu với nhau.
- Vẽ mạnh dạn, vừa vẽ vừa so
sánh bài vẽ với mẫu vẽ.
Hoạt động của giáo viên
Ngày soạn:.............................
Ngày giảng:............................
Giảng lớp:..............................
Bài 4 - tiết 4
vẽ trang trí
tạo dáng và trang trí túi xách
i. mục tiêu bài học.
- Học sinh hiểu biết về tạo dáng và trang trí ứng dụng cho đồ vật.
- Biết cách tạo dáng và trang trí đợc túi xách.
- Có ý thức làm đẹp trong cuộc sống hàng ngày.
ii. Chuẩn bị.
a. tài liệu tham khảo.
- Tìm chọn một số hoạ báo có in các loại túi xách.
- Nguyễn Quốc Toản (chủ biên), hỏi - đáp về dạy môn mĩ thuật ở THCS,
NXB Giáo Dục 2005.
b. Đồ dùng dạy học:
1. Giáo viên.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
16
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
- Chuẩn bị một số túi xách khác nhau về kiểu dáng, chất liệu và cách trang
trí.
- Hình ảnh các loại túi xách.
- Hình gợi ý các bớc vẽ túi xách.
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa.
- Su tầm ảnh chụp về các loại túi xách.
- Giấy vẽ A
4
hoặc A
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
17
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
? Quan sát túi xách em tháy túi có cấu trúc,
đặc điểm gì? Cách trang trí ra sao?
(Học sinh quan sát túi => Trả lời theo cảm
nhận của mình).
=> Giáo viên nhận xét, bổ sung.
? Túi có hình dáng nh thế nào?
(Hình vuông, tròn, chữ nhật, nét cong...).
? Màu sắc của túi ra sao?
(Xanh, đỏ, lam, vàng, đen....).
? Chất liệu của túi là gì?
(Có nhiều chất liệu khác nhau: Vải, nhựa,
cói, da .......).
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
? Túi gồm có các bộ phận gì?
(Quai xách, quai đeo, khoá, thân đáy túi).
Túi trang trí nh thế nào?
(Trang trí trên 2 bền mặt của túi bằng các
hoạt tiết: Hoa, lá,chim thú, hoạ tiết thổ cẩm,
mây, thuyền buồm....)
?Vậy, túi xách có tác dụng nh thế nào đối với
đời sống con ngời?
(Để đựng đồ hoặc trang trí trong cuộc sống)
II. Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh cách tạo
dáng và trang trí túi xách.
- Tìm và vẽ các hoạ tiết vào các
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
19
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
(hình hỉ hà hoặc hoạ tiết hoa, lá.....)
- Vẽ màu theo ý thích sao cho phù hợp với kiểu
dáng và chất liệu của túi.
hình mảng
- Vẽ màu theo ý thích.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
III. Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh làm
bài.
- Có thể cho học sinh làm bài theo nhóm.
+ Có thể sử dụng lá dừa, giấy màu cắt thành
nan để đam túi (theo từng mảnh rồi ghép lại).
+ Sử dụng bìa cứng để cắt, dán tạo hình túi rồi
trang trí.
- Cá nhân làm bài: Vẽ trên giấy A4 hoặc A3.
- Giáo viên gợi ý học sinh cách tạo dáng, sắp
xếp hoạ tiết rồi vẽ màu.
IV. Hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập.
- Học sinh trình bày sản phẩm cảu mình và tự
nhận xét, đánh giá, xếp loại.
- Giáo viên nhận xét, bổ sung.
III. Bài tập.
- Tạo dáng và trang trí một cái
túi xách.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
21
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
- Su tầm bài vẽ về phong cảnh quê hơng của học sinh năm trớc.
- Giấy vẽ A
4
hoặc A
3
.
- Bút vẽ, màu vẽ.....
b. phơng pháp dạy - học.
- Phơng pháp trực quan.
- Phơng pháp luyện tập.
- Phơng pháp gợi mở.
- Phơng pháp liên hệ thực tiễn cuộc sống.
- Phơng pháp đánh giá.
iii. tiến trình dạy - học.
a. ổn định tổ chức lớp.
b. kiểm tra đầu giờ.
- Nêu cách tạo dáng và trang trí túi xách?
c. bài mới.
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
I. Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh tìm và
chọn nội dung đề tài.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần I -
SGK).
- Giáo viên dùng ảnh phong cảnh hoặc thơ,
II. Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh cách vẽ
tranh phong cảnh.
- Giáo viên gọi học sinh đọc bài (phần II -
SGK).
- Giáo viên nhắc lại: Cách chọn cảnh, cắt cảnh
và lợc bớt chi tiết để bố cục tranh có trọng tâm
hợp lý, thuận mắt.
? Vậy để tiến hành một bài vẽ tranh đề tài
phong cảnh quê hơng ta làm nh thế nào?
- Tìm và chọn nội dung đề tài (chọn cảnh và
cắt cảnh).
- Tìm bố cục (mảng hình chính, phụ).
II. Cách vẽ tranh.
- Tìm và chọn nội dung đề tài.
- Tìm bố cục.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
23
Trờng THCS số 2 Xuân Quang
Hoạt động của giáo viên
và học sinh
Nội dung giáo viên ghi bảng
học sinh ghi vở
- Vẽ hình (vẽ chi tiết).
- Vẽ màu theo ý thích.
III. Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh làm
bài.
- Giáo viên có thể cho học sinh vẽ ngoài trời
phong cảnh làng quê, phong cảnh miền núi,
phong cảnh phố xá....
- Khi tổ chức vẽ ngoài trời nên vẽ theo nhóm
- Chuẩn bị:
+ Tìm đọc một số bài viết về
chạm khắc gỗ đình làng Việt
Nam.
+ Su tầm ảnh trên sách báo và
các tạp chí về chạm khắc gỗ đình
làng Việt Nam.
Giáo án mĩ thuật - Giáo Viên: Nguyễn Thị Hồng Xuyến Trang:
25
Copyright: Tài liệu đại học ©